บทที่ ๔ ปฏิบัติสมาธิ คือ ปฏิบัติในไตรสิกขาและมรรค ๘
การปฏิบัติสมาธิหรือการเจริญภาวนาก็คือการปฏิบัติในไตรสิกขา และมรรค ๘ นั่นเอง
ความเพียรพยายามสำรวมระวังจิตเป็น “ศีล”
ความเพียรพยายามประคองจิตให้อยู่กับลมหายใจเป็น “สมาธิ”
ความเพียรพยายามตามระลึกรู้ลมหายใจเป็น “ปัญญา”
ดังนั้น เมื่อเพียรพยายามศึกษาในการตามรู้ลมหายใจเข้าออกอยู่เนืองๆ อย่างนี้เรื่อยไปก็ชื่อว่าปฏิบัติใน “ไตรสิกขา” คือ ศีล สมาธิ และปัญญา เพราะเริ่มต้นด้วยการสำรวมระวัง เพื่อประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิ
การปฏิบัติสมาธิจึงเป็นการปฏิบัติในไตรสิกขา เมื่อปฏิบัติในไตรสิกขาก็ชื่อว่าเป็นการดำเนินจิตไปใน “มรรคมีองค์ ๘” นั่งเอง เพราะไตรสิกขา เมื่อขยายอออกก็เป็นมรรคมีองค์ ๘ เมื่อย่อเข้าก็เป็นไตรสิกขา
สุดทางจงกรม : สมาธิเบื้องต้นสำหรับลงมือปฏิบัติ (มหาสติปัฏฐาน ๔) บทที่ ๔ ปฏิบัติสมาธิคือปฏิบัติในไตรสิกขาและมรรค ๘ เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (พระมหาเทอด ญาณวชิโร) “ญาณวชิระ”
