กราบขอบพระคุณพระอาจารย์ศักดา สุนทฺโร มากๆ เลยค่ะ อ่านแล้วมีพลังขึ้นมา ในช่วงเวลาท้อๆ ขอเราอย่าทิ้งธรรมะกัน อย่างที่พระอาจารย์ศักดาเมตตาให้ธรรมะ ก็คือ แม้ล้มลง ก็อย่าล้มทับตัวเอง คือ อย่าดูถูกตัวเรา อย่าทิ้งตัวเรา … และ อย่าทิ้งลมหายใจของเรา เพราะชีวิตนั้นมีค่ากว่าที่เราจะมาเหยียบย่ำตัวเราเอง

ผู้เขียนเจอมาหมดแล้ว กับการล้มทั้งยืน เผชิญหน้ากับความตาย ราวกับแพแตกอยู่กลางทะเลยเพียงลำพังกับความพลัดพรากและความสูญเสีย บอบช้ำเสมือนกับโลกนี้ ไม่มีใครเลย แต่โชคดี ยังมี “สติ” และสัมผัสได้ถึงลมหายใจอุ่นๆ แม้น้ำตาไหลจนแห้งเหือด พูดไม่ออกมาเป็นปีๆ ไม่อยากเจอใคร แต่สุดท้าย เราก็ต้องเจอกับตัวเราเองตลอดเวลา ถ้าเราไม่สามารถเป็นเพื่อนกับตัวเราเองได้ ใครเล่าจะมาเป็นเพื่อนเรา…

และแล้ว เช้าวันหนึ่ง ผู้เขียนตื่นขึ้นมา หลังสวดมนต์ทำวัตรเช้าแล้ว ก็ออนไลน์มาพบกับเสียงธรรมจากเพจของพระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร เมื่อวันที่ ๔ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๔ ดังภาพข้างต้น และข้อความว่า

เขาโค่นล้มตัดเจ้าคงหวังให้ต้นตาย แต่เจ้าเก่งกลับกลายเป็นเติบโตอย่างแตกต่าง ถ้าชีวิตมันจะโดนรังแกกลั่นแกล้งบ้าง ขอจงสร้างชีวิตรูปแบบใหม่ให้ใหญ่โตอย่างยั่งยืน

ข้อคิดจากต้นไม้ล้มเช้านี้หลายคนที่บอกว่าชีวิตฉันพังหมดแล้ว หาช่องทางใหม่ที่จะเติบโต ยิ่งใหญ่และแปลกตา เป็นชีวิตที่มีค่า อย่าปล่อยให้ชีวิตมันล่มจมแอ้งแม้งอยู่อย่างนั้น

พร้อมกับมี #ว่า เติบโตใหม่ในแบบของเราก็ได้นะ (จากเพจพระศักดา สุนทฺโร)

ผู้เขียนก็เลยวาดรูปพระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร ด้วยสีชอล์กออกมาในมุมที่แตกต่างอย่างสร้างสรรค์ ในความคิดของเราเอง แม้ไม่เหมือนพระอาจารย์ ก็ไม่เป็นไร เวลาวาด มีสติตั้งมั่นอยู่กับปลายนิ้ว ให้ปลายแท่งชอล์กฝนกับแผ่นกระดาษปรู๊ฟจนได้ยินเสียง ร่างออกมาเป็นภาพจนเกิดสมาธิ และปัญญาก็ปรากฏให้เห็นความคิดที่ไหลไปมาในระหว่างวาดอยู่ เหมือนน้ำหนักของปลายสีชอล์กที่ไม่เหมือนกันสักครั้งเดียว ความคิดก็เช่นกัน เหมือนเป็นเรื่องเดิมๆ หมุนมาซ้ำๆ แล้วก็หลอกให้เราหยุดคิดตามมันบ่อยไป …

แต่คราวนี้ ผู้เขียนเห็นความคิดละ และไม่ทะเลาะกับความคิดใดๆ ให้เหนื่อย หรือเป็นทุกข์ไปเปล่าๆ แต่ให้ความคิดนั้น มันผ่านจากใจไหลออกไปตามทางของมัน … ลาก่อน ความคิด ที่ไม่สร้างสรรค์ ลาก่อน ความคิดที่จะฉุดให้ฉันหันหลังกลับ ไม่ล่ะ …บ๊ายบาย

ตอนท้ายของภาพข้อคิดจากไม้ล้ม พระอาจารย์ศักดา ยังเล่าประวัติพระปฏาจาราเถรี ให้ฟังในเพจด้วย…

ประวัติ “พระปฏาจาราเถรี ” ในสมัยพุทธกาล เล่าโดย พระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร

ปฏาจารา เป็นธิดาของเศรษฐีชาวเมืองสาวัตถี แคว้นโกศล บิดามารดาเป็นคนมั่งคั่งร่ำรวย นางจึงได้รับการเลี้ยงดูอย่างดี นางเป็นหญิงรูปร่างงดงาม แต่นางหลงรักชายคนใช้ของนางเอง เมื่อบิดามารดาจะหาชายหนึ่งในชนชั้นเดียวกันมาแต่งงานด้วย นางจึงนัดแนะให้คนใช้พาหนีแล้วไปสร้างบ้านเรือนอยู่อาศัยในชนบทอันทุรกันดารแห่งหนึ่ง

เริ่มแรกชีวิตในชนบท ปฏาจารามีความสุขมาก เพราะได้อยู่ใกล้ชิดกับชายคนรัก เวลาผ่านไปไม่นานนางก็ตั้งครรภ์ ในเวลาใกล้คลอดนางมีความกังวลใจเพราะไม่มีบิดามารดาและญาติอยู่ใกล้ นางจึงขอร้องให้สามีพากลับไปหาบิดามารดา เมื่อสามีปฏิเสธการขอร้องเพราะกลัวเกรงบิดามารดาของนางจะเอาโทษ นางจึงตัดสินใจหนีออกจากบ้านเพียงลำพัง

นางคลอดบุตรคนแรกในระหว่างทาง เมื่อสามีตามไปพบเข้าได้ชี้แจงเหตุผลต่างๆ จนพานางกลับบ้านได้สำเร็จ ในเวลาต่อมาปฏาจาราตั้งครรภ์อีกเป็นครั้งที่สองและขอร้องสามีเหมือนครั้งก่อน เมื่อสามีปฏิเสธคำขอร้องเหมือนครั้งที่แล้ว นางจึงพาบุตรน้อยผู้กำลังหัดเดินหนีออกจากบ้าน ในระหว่างทางนางปวดท้องอย่างรุนแรงเพราะกำลังจะคลอดบุตร และฝนได้ตกลงมาอย่างหนัก

สามีตามไปพบนางกำลังดิ้นทุรนทุรายอยู่ท่ามกลางสายฝนจึงไปตัดไม้เพื่อมาทำที่กำบังฝนชั่วคราว แต่เขาถูกงูพิษร้ายกัดถึงแก่ความตาย ปฏาจาราคลอดบุตรด้วยความยากลำบาก แล้วนางอุ้มทารกและจูงบุตรน้อยตามไปพบศพสามี จึงมีความเศร้าโศกเสียใจมาก นางตัดสินใจจะพาบุตรไปหาบิดามารดาในเมือง

เมื่อมาถึงลำธารใหญ่ที่น้ำกำลังไหลเชี่ยว นางไม่อาจพาบุตรข้ามน้ำพร้อมกันได้ จึงให้บุตรคนโตยืนรอที่ฝั่งข้างหนึ่ง แล้วนางก็อุ้มทารกแรกเกิดเดินข้ามน้ำไปอีกฝั่งหนึ่ง หลังจากจัดแจงวางทารกน้อยไว้ในที่อันเหมาะสมแล้วนางได้เดินข้ามน้ำเพื่อกลับมารับบุตรคนโต

ในขณะที่นางกลับมาถึงกลางน้ำนางเห็นเหยี่ยวตัวหนึ่งกำลังบินโฉบลงเพื่อจิกทารกเพราะมันเข้าใจว่าเป็นก้อนเนื้อ นางจึงยกมือขึ้นไล่เหยี่ยวแต่ก็ไม่อาจช่วยชีวิตทารกน้อยได้เพราะเหยี่ยวมองไม่เห็นอาการที่นางขับไล่จึงเฉี่ยวลูกน้อยไป

บุตรคนโตมองเห็นนางยกมือขึ้นทั้งสองข้างเข้าใจว่ามารดาเรียกตนจึงก้าวลงสู่แม่น้ำอันเชี่ยวและถูกน้ำพัดพาหายไป

ปฏาจาราสูญเสียทุกสิ่งทุกอย่างในเวลาใกล้กันแต่นางยังยั้งสติได้

นางเดินร้องไห้เข้าสู่เมืองสาวัตถี และได้ทราบข่าวจากชาวเมืองคนหนึ่งในระหว่างทางว่าลมฝนได้พัดเรือนบิดามารดาของนางพังทลายและเจ้าของเรือนก็ตายไปด้วย เมื่อนางทราบข่าวนี้นางไม่อาจตั้งสติได้ นางสลัดผ้านุ่งทิ้งแล้ววิ่งบ่นเพ้อด้วยร่างกายอันเปล่าเปลือยเข้าไปในพระวิหารเชตวัน ในขณะที่พระพุทธเจ้ากำลังทรงแสดงธรรมอยู่ท่ามกลางบริษัท ประชาชนเห็นนางแล้วร้องบอกกันว่า คนบ้าๆ อย่าให้เข้ามา

พระพุทธเจ้าตรัสว่า ปล่อยให้นางเข้ามาเถิด แล้วตรัสให้นางได้สติ นางกลับได้สติดังเดิม ใครคนหนึ่งในที่ประชุมนั้นโยนผ้าให้นางนุ่งห่ม แล้วพระพุทธเจ้าทรงดำรัสปลอบโยนนางก็มีกำลังใจขึ้นมาและเข้าใจธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงสอนโดยสรุป จึงบรรลุมรรคผลชั้นโสดาบัน

จากนั้น นางได้กราบทูลขอบวชเป็นพระภิกษุณี หลังจากบวชแล้วไม่นาน พระภิกษุณีปฏาจารา ได้ตักน้ำจากหม้อสำหรับบรรจุน้ำล้างเท้ามาล้างเท้าของตน เมื่อเทน้ำราดเท้าครั้งหนึ่งน้ำไหลจากหลังเท้าลงดิน ซึมแผ่ออกไปแล้วก็หมดลง ตักอีกกระบอกหนึ่งเทล้างเท้า น้ำก็ไหลลงดินแผ่วงกว้างออกไปแล้ว ครั้งที่สามน้ำก็แผ่วงกว้างออกไปแล้วหยุดแผ่

พระภิกษุณีปฏาจาราเทียบกับชีวิตของตนว่า ชีวิตเหมือนน้ำล้างเท้า

น้ำแผ่ซึมครั้งแรกเหมือนชีวิตลูกน้อยของตนเกิดและอยู่ในโลกไม่ทันไรก็หยุดเคลื่อนไหวตายจากโลก

น้ำแผ่ซึมครั้งที่สองเหมือนอดีตสามีกำลังหนุ่มก็ตายจากโลกเพราะถูกงูกัด

และน้ำซึมแผ่ครั้งที่สามเหมือนบิดามารดาและพี่ชายตายเมื่ออายุมาก

เมื่อนางพิจารณาเช่นนี้ พระพุทธเจ้า ก็ได้แสดงธรรมให้นางทราบความจริงว่า ความคิดของเธอถูกต้องแล้ว เพราะว่าสัตว์ทั้งหลายมีความตายเป็นธรรมดา ฉะนั้นคนที่เกิดมาแล้วจะต้องพบกับความเสื่อมของชีวิตร่างกาย แม้ว่าชีวิตจะอยู่เพียงขณะหนึ่ง ระยะหนึ่ง ก็คงประสบความเสื่อมอยู่นั่นเอง แต่ว่าค่าของชีวิตคนนั้นไม่ได้อยู่ที่ว่าเกิดมานานหรือว่าเกิดมาน้อย เพราะคนเราแม้มีชีวิตอยู่ตั้ง ๑๐๐ ปี แต่ถ้าไม่เห็นความเสื่อมของร่างกายแล้ว ก็สู้คนที่มีชีวิตอยู่เพียงวันเดียว แต่เห็นความเสื่อมของร่างกายไม่ได้

นางได้พิจารณาตามไป ก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ในวันนั้นเอง หลังจากบรรลุพระอรหันต์แล้ว ท่านได้นำหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าและประสบการณ์ของท่านมาสอนภิกษุณีและสตรีทั้งหลายที่มีปัญหาในชีวิตอยู่เสมอ พระปฏาจาราเถรีมีความสนใจในพระวินัยเป็นพิเศษ ตั้งใจศึกษาพระวินัยจนมีความรู้ความเชี่ยวชาญ ได้รับแต่งตั้งในตำแหน่งเอตทัคคะ (เป็นเลิศกว่าผู้อื่น) นางเป็นผู้ทรงพระวินัย เป็นกำลังในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ดำรงอยู่ในภาวะภิกษุณีจนพอสมควรแก่อายุขัยแล้วก็นิพพาน

เมื่ออ่านเพจของพระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร จบลง ผู้เขียนก็รำลึกถึงวันวานที่เคยฟังธรรมจากท่านเมื่อราวสี่ปีก่อน จึงย้อนกลับมาดูทางช่องยูทูปของ จริยธรรมแชนแนล สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศฯ

ในวันเสาร์ที่ ๑๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๐ ในโครงการ “โชคดีที่เจอพระ คุยธรรมะข้างภูเขาทอง” ณ ศาลาหลวงพ่อโชคดี วัดสระเกศ เขตป้อมปราบฯ กรุงเทพฯ โดยในวันนั้น พระมหาธนเดช  ธมฺมปญฺโญ ประธานกลุ่มใต้ร่มพุทธธรรม ได้นิมนต์พระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร แห่งวัดไร่ป่าธรรมภิมุข จังหวัดตราด มาแบ่งปันธรรมะแบบง่าย ๆ ให้กับผู้เข้าฟังธรรมบรรยายในวันนั้น

ซึ่งจัดโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร โดยมีท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศฯ ในขณะนั้น เป็นเลขานุการ ได้ขยายงานตามมติมหาเถรสมาคม ที่ ๔๑๒/๒๕๕๖ ที่เห็นชอบให้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ เป็นหน่วยงานของคณะสงฆ์ในการสนับสนุน การดำเนิน ภารกิจด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกและสร้าง เครือข่ายขับเคลื่อนงานเผยแผ่พระศาสนาเชิงรุกทั่วประเทศ

จึงขอนำมาแบ่งปันในวันนี้ ที่เราอาจกำลังขาดกำลังใจในชีวิตไป ให้ย้อนกลับมาหาตัวเรา ในวันที่วันพรุ่งอาจไม่มีลมหายใจแล้ว หากทว่า วันนี้ ยังมีลมหายใจอยู่ ธรรมะอันเรียบง่ายของพระอาจารย์ศักดา จากชายแดนตะวันออกของประเทศไทย ที่เดินทางเมตตาแบ่งปันให้กับผู้เดินทางมาฟังได้พบธรรมะในใจตนเอง ไม่ให้ประมาทในวัย ในเวลา ในความตายที่จะมาพรากเราได้ทุกขณะ

พระอาจารย์ศักดา เริ่มต้นด้วยการเริ่มต้นจากการนำสวดมนต์ สรรเสริญพระพุทธเจ้าที่ทรงชนะพญามาร ด้วยทำนองสรภัญญะ  และตามด้วยบทสวด ธัมมปริยายะถาคา (พระคาถาธรรมบรรยาย) ที่ลึกซึ้งถึงเหตุและปัจจัยของชีวิตเมื่อถึงที่สุดก็ต้องตายเป็นธรรมดา อย่าได้มัวแต่ประมาทอยู่เลย เพราะไม่มีใครต่อรองหรือผัดผ่อนกับพญามัจจุราชไปได้ เมื่อยังมีชีวิตอยู่ในวันนี้ ให้เร่งความเพียร ปฏิบัติเพื่อความสงบสังขารให้ทันท่วงที เพราะชีวิตนี้ช่างเปราะบางนัก ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และ เป็นอนัตตา อย่างแท้จริง…

ก่อนที่ท่านจะนำเข้าสู่การฟังธรรมอันเป็นอกาลิโก (เหนือกาลเวลา) ที่หยุดเวลาไว้ให้เราอยู่กับปัจุบันอย่างเต็มอิ่ม

จึงขอคัดบทสวดธัมมปริยายะถาคา (พระคาถาธรรมบรรยาย) มาฝากไว้ ในขณะที่เราฟังบทสวดนี้แล้วเปล่งเลียงไปพร้อมๆ กัน ดังที่พระอาจารย์ศักดากล่าาว่า เวลาสวดมนต์ต้องให้ได้สองใจ คือ ๑. ชื่นใจ และ ๒. เข้าใจ….แล้วเมื่อฟังธรรมจบแล้ว เราจะค้นพบแรงบันดาลใจใหม่ๆ ที่ทำให้เราเห็นว่า หนทางของการเติบโตอย่่างแตกต่าง ในแบบฉบับของเราเองนั้นเป็นอย่างไร

ธัมมปริยายะถาคา (พระคาถาธรรมบรรยาย)

สัพเพ สัตตา มะริสสันติ, สัตว์ทั้งหลายทั้งสิ้นจักตาย,
มะระณัง ตังหิชีวิตัง, เพราะชีวิตมีความตายเป็นที่สุด,
ชะรังปิ ปัตฺวา มะระณัง, แม้อยู่ได้ถึงชราก็ต้องตาย,
เอวัง ธัมมา หิ ปาณิโน. เพราะสัตว์ทั้งหลายมีอย่างนี้เป็นธรรมดา
ยะมะกัง นามะรูปัญจะ, ก็นามและรูปเป็นของคู่กัน,
อุโภ อัญโญญะนิสสิตา, ต่างอาศัยกันและกันทั้งสอง,
เอกัสฺมิง ภิชชะมานัสฺมิง, เมื่อฝ่ายหนึ่งแตกสลาย,
อุโภ ภิชชันติ ปัจจะยา, ทั้งสองฝ่ายอันอาศัยกันก็ต้องสลาย
ยะถาปิ อัญญะตะรัง พีชัง, เปรียบเหมือนพืชชนิดใดชนิดหนึ่ง,
เขตเต วุตตัง วิหูระติ, ที่หว่านลงในนาแล้วย่อมงอกได้,
ปะฐะวีสัญจะ อากัมมะ, เพราะอาศัยรสแห่งแผ่นดิน,
สิเนหัญจะ ตะทูภะยัง, และยางในพืชทั้งสองประการนั้น
เอวัง ขันธา จะ ธาตุโย ฉะจะ อายะตะนะ อิเม
ขันธ์ห้าและธาตุทั้งหลาย ทั้งอายตนะ ๖ เหล่านี้ก็เหมือนกัน

เหตุง ปะฎิจจะ สัมภูตา, อาศัยเหตุจึงเกิดขึ้นได้,
เหตุภังคา นิรุชฌะเร, เพราะเหตุแตกสลายก็ย่อมดับไป
ยะถา หิ อังคะสัมภารา, เปรียบเหมือนการคุมสัมภาระเครื่องรถเข้าได้
โหติ สัทโท ระโถ อิติ, เสียงเรียกว่ารถก็มีได้,
เอวัง ขันเธสุ สันเตสุ เมื่อขันธ์ห้ายังมีอยู่ก็เหมือนกัน
โหติ สัตโตติ สัมมะติ, การสมมุติว่าสัตว์ก็มีได้
อุโภ ปุญญัญจะ ปาปัญจะ, ยัง มัจโจ กุรุเต อิธะ,
อันผู้จะต้องตายทำบุญและบาปทั้งสองอย่าง, อย่างใดไว้ในโลกนี้

ตัญหิ ตัสสะ สะกัง โหติ, บุญและบาปนั้นคงเป็นของๆ ผู้นั้นแท้
ตัญจะ อาทายะ คัจฉะติ, ผู้นั้นก็ต้องรับรองบุญและบาปนั้นไป
ตัญจัสสะ อะนุคัง โหติ, บุญและบาปนั้นก็ย่อมติดตามผู้นั้นไป
ฉายาวา อะนุปายินี, เหมือนเงาอันติดตามผู้นั้นไปฉะนั้น
สัทธายะ สีเลนะ จะโย ปะวัฑฒะติ, ผู้ใดเจริญด้วยศรัทธาและศีล
ปัญญายะ จาเคนะ สุเตนะ จูภะยัง, และปัญญา การบริจาค การสดับศึกษาทั้งสองฝ่าย
โส ตาทิโส สัปปุริโส วิจักขะโณ, ผู้นั้นเป็นสัตบุรุษเฉียบแหลมเช่นนั้น
อาทียะติ สาระมิเธวะ อัตตะโน, ย่อมถือไว้ได้ซึ่งสาระประโยชน์ของตนในโลกนี้แท้
อัชเชวะ กิจจะมาตัปปัง, ความเพียรเผากิเลส, พึงเร่งรีบทำเสีย แต่ในวันที่มีชีวิตเป็นอยู่นี้ทีเดียว.
โก ชัญญา มะระณัง สุเว, ใครจะรู้ว่าความตายจะมีมาในวันพรุ่งนี้
นะหิ โน สังคะรันเตนะ, มะหาเสเนนะ มัจจุนา, เราทั้งหลายจะผัดเพี้ยนกับมัจจุราช ผู้มีเสนาใหญ่นั้นไปไม่ได้เลย

เอวัม ภูเตสุ เปยเตสุ เมื่อสังขารเหล่านั้น ต้องเป็นอย่างนี้แน่แท้แล้ว,
สาธุ ตัตถาชฌุเปกขะนา, การวางอุเบกขาในสังขารเหล่านั้นได้เป็นดี.
อะปิ เตสัง นิโรธายะ ปะฎิปัตติยาติสาธุกัง, อนึ่ง การปฏิบัติเพื่อความสงบสังขารเหล่านั้นได้ ก็ยิ่งเป็นความดี,

สัพพัง สัมปาทะนียัญหิ อัปปะมาเทนะ สัพพะทาติ.
กิจทั้งสิ้นนี้ควรบำเพ็ญให้บริบูรณ์, ด้วยความไม่ประมาทในกาลทุกเมื่อ นั้น แล

“เติบโตอย่างแตกต่าง” แรงบันดาลใจจากพระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร กับบันทึกริมทางเมื่อวันวาน “โชคดีที่เจอพระ คุยธรรมะข้างภูเขาทอง” เขียนโดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์

กราบขอบพระคุณภาพถ่ายจาก เพจ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และเพจพระศักดา สุนฺทโร

The post “เติบโตอย่างแตกต่าง” แรงบันดาลใจจากพระอาจารย์ศักดา สุนฺทโร กับบันทึกริมทางเมื่อวันวาน “โชคดีที่เจอพระ คุยธรรมะข้างภูเขาทอง” appeared first on Manasikul Online.

“ดาว” เป็นเด็กหนุ่มจังหวัดสุรินทร์  ชีวิตของเขาคลุกคลีกับท้องนามาตั้งแต่เกิด  แม่บอกกับดาวเสมอ

        “ตั้งใจเรียนนะลูก  จะได้ไม่ต้องมาลำบากเหมือนแม่” 

        และวันนี้เป็นวันที่เขาจะต้องไปตามฝัน  วันที่นกน้อยจากบ้านนาอย่างดาวจะโผบินออกจากรวงรังจังหวัดสุรินทร์  บินเพื่อไปศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่กรุงเทพมหานคร 

        แม่บอกอะไรบางอย่างกับดาวในวันที่หิ้วกระเป๋าออกจากบ้าน  คำของแม่อยู่ในใจดาวเสมอ

เขาตัดสินใจเลือกเรียนคอมพิวเตอร์  ด้วยความที่อยู่กับท้องนามาเกือบตลอดทั้งชีวิต  เขาจึงคิดว่านี่เป็นศาสตร์ที่จะทำให้เขาไม่ต้องลำบากเหมือนแม่  เขาจะได้ทำงานในห้องแอร์กับอุปกรณ์ทันสมัย  ปีแรกผ่านไปวิชาพื้นฐานถูกเรียนไปเกือบหมด  พอขึ้นปีสองก็ถึงเวลาที่ต้องยืนยันการตัดสินใจในการเลือกวิชาเอก  เขายังหนักแน่นและใช้ชีวิตอยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ต่อไป  อาจเป็นด้วยความไม่เคยชิน  ทำให้เขารู้สึกเหมือนถูกจำกัดด้วยอะไรบางอย่าง  ก็สายตาและชีวิตไม่เคยอยู่ในที่แคบ ๆ   แบบนี้มาก่อน 

        เขาเริ่มตั้งคำถามกับตัวเอง 

ว่านี่คือสิ่งที่เป็นตัวเขาจริง ๆ หรือไม่ 

        ด้วยความไม่แน่ใจเขาลองห่างกันกับคอมพิวเตอร์ดูบ้าง  และวันหนึ่งเขาก็ได้คำตอบ  ว่าชีวิตเขาอยู่ได้โดยที่ไม่ต้องใช้คอมพิวเตอร์  แต่ชีวิตเขาอยู่ไม่ได้ถ้าไม่ได้กินข้าว  ข้าวที่เขาคุ้นเคยและรู้จักดีมากกว่าคอมพิวเตอร์ที่เรียนมาสองปีด้วยซ้ำ  หรือรากของเราคือเกษตรกรรม  ไม่ใช่การวิ่งตามเทคโนโลยี 

        วันรุ่งขึ้นเขาตัดสินใจทำเรื่องขอย้ายสาขาวิชามาเรียนเกษตร  แม้ว่าจะต้องเพิ่มระยะเวลาเรียน  ทำให้เขาไม่จบพร้อมรุ่นเดียวกันก็ตาม  แต่คำของแม่ก็ช่วยให้เขามั่นใจในการตัดสินใจครั้งนี้

ระหว่างเรียนเขากลับไปเยี่ยมแม่บ้าง  ความรู้สึกของเขาเหมือนได้กลับบ้าน  บ้านที่มีแต่ความอบอุ่นและบรรยากาศของความรัก  ที่สำคัญเขารู้สึกเหมือนได้กลับไปเจอเพื่อน  เพื่อนที่เขาผูกพันและคลุกคลีมาตั้งแต่เกิด  เพื่อนที่สวยงามเสมอไม่ว่าเขาจะไปในฤดูปลูก  ฤดูออกรวง  หรือฤดูเก็บเกี่ยว  เมื่อวันเวลาผ่านไปเขายังใส่ใจกับการศึกษา 

จนสุดท้ายวันรับปริญญาก็มาถึง  อาจารย์ท่านหนึ่งบอกกับเขาตอนที่ไปกราบลากลับบ้านหลังงานรับปริญญาว่า  “การรับปริญญาหาใช่การสิ้นสุด  แต่หากคือจุดเริ่มต้นในการสร้างคุณค่าให้สมกับปริญญาที่ได้รับ”

        ทันใดนั้น 

พลันคำของแม่ก็เข้ามาในความคิด

        เขากลับบ้านและนึกถึงคำของอาจารย์เสมอ   กลับไปเจอแม่  กลับไปเจอเพื่อนเก่าคือต้นข้าวและท้องนา  ในขณะที่เขากำลังคิดว่าจะสร้างคุณค่าให้ปริญญาที่ได้รับมาแล้วติดหราอยู่ข้างฝาบ้านได้อย่างไร  แม่ก็ยกสำรับกับข้าวที่ทำเสร็จใหม่ ๆ  มาวางไว้ตรงหน้า  กินข้าวหอมมะลิที่ลอยมาทำให้เขาแทบอดใจรอไม่ไหว  “ลองชิมดูข้าวจานนี้  นี่แม่ปลูกเองเลยนะ  ไม่ใช้สารเคมี  ลองดูว่าเป็นยังไง”  เขาไม่รีรอเริ่มตักข้าวใส่ปากแล้วค่อย ๆ เคี้ยวก่อนจะกลืนลงท้อง  และเขาได้คำตอบกับสิ่งที่กำลังครุ่นคิด  นี่ไง  ข้าวในจานนี่ไง  ในเมื่อเรามีของดี  เราก็ควรทำให้มันดี  เพื่อมอบสิ่งดี ๆ ที่เรามีให้แก่กัน

        เขาเริ่มใช้ความรู้ที่ได้ร่ำเรียนมา  พัฒนาข้าวหอมมะลิที่ปลูกด้วยกระบวนการอินทรีย์ไม่มีสารเคมีมาเกี่ยวข้อง  ในแบบที่แม่ได้ทดลองริเริ่มไว้  เริ่มนำผลผลิตไปให้ผู้คนที่เขารู้จักลองรับประทาน  และคนที่เขาไม่ลืมก็คือ  อาจารย์ที่เคยไปกราบลาในวันนั้น  และสิ่งที่เขาได้รับกลับมาคือประโยคว่า

“ก็อร่อยดีนี่ 

ทำไมดาวไม่ทำขายล่ะ ?”

        เขาพัฒนาคุณภาพของข้าวหอมมะลิต่อมาเรื่อย ๆ  จนได้คุณภาพคงที่ด้วยกระบวนการที่รักษามาตรฐานไว้ได้  ถึงเวลาที่เขาจะต้องออกแบบบรรจุภัณฑ์และที่สำคัญเขาต้องตราข้าวหอมมะลิของตนเอง  เขายังนึกไม่ออกว่าจะตั้งชื่อตราสินค้าว่าอะไร  ในขณะที่เขากำลังเอานอนก่ายหน้าผากอยู่ในกระท่อมนั้น  ก็มองเห็นนกตัวหนึ่ง  มันเหมือนจะบินมาไกลอย่างเหนื่อยล้า  และมาเกาะที่กิ่งไม้  และบินไปที่ต้นหญ้า  ซ้ำไปซ้ำมาอย่างนี้  นั่นสินะ  นกไม่ว่าจะบินสูงและไกลแค่ไหน  ก็ต้องอาศัยกิ่งไม้และต้นหญ้าอยู่ดี  และสิ่งที่กล่าวมานี้เป็นผลผลิตที่ได้ชีวิตจากพื้นดิน  หรือนี่คือสิ่งที่แม่บอกกับเขา 

สิ่งที่แม่ย้ำเสมอ ๆ ว่า 

“คิดจะบิน 

อย่าลืมดินที่เคยเดิน”

        วันรุ่งขึ้นเขาไปดำเนินการจดสิทธิบัตรข้าวหอมมะลิของเขา  พร้อมตราสินค้า  ก่อนกลับเขาแวะนำใบสิทธิบัตรเข้ากรอบ  และสิ่งที่เขาอย่างแรกคือนำมันมาติดไว้ข้างฝา  ข้างหน้าปริญญาใบนั้น  เพราะเขาเชื่อว่าสิ่งนี้ได้ทำหน้าที่ของมันตามที่แม่และอาจารย์บอกอย่างสมบูรณ์แล้ว นั่นคือ สิทธิบัตรข้าวหอมมะลิอินทรีย์  ตรา  “ดาวเคียงดิน”

คุณค่า ปริญญาบัตร เขียนโดย พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ

หมายเหตุ : เกี่ยวกับบทความเรื่องนี้ ตีพิมพ์เป็นธรรมทานครั้งแรกในชื่อว่า “คิดจะบิน อย่าลืมดินที่เคยเดิน” เขียนโดย พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ ในคอลัมน์ เย็นกายสุขใจ หน้าธรรมวิจัย นสพ.คมชัดลึก วันอังคารที่ ๒๗ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๐

ครั้งนั้น พระอาจารย์พระมหาธนเดช ธมฺมปปญโญ ผู้เขียน ตั้งชื่อบทความนี้ไว้ตอนแรกว่า “คุณค่าปริญญาบัตร” เมื่อเวลาผ่านไป กลับมาอ่านอีกครั้ง และอีกครั้ง ก็เห็นว่า ชื่อแรกที่พระอาจารย์ท่านตั้งไว้งดงามมากๆ และเนื้อหาก็ให้กำลังใจกับผู้คนได้มากมาย แม้วันเวลาจะผ่านไป แต่ความทุกข์ใจ ความทุกข์จากเศรษฐกิจไม่ขยับในยุคโควิดครองโลกเช่นนี้ นับวันยิ่งหนักขึ้น หนทางเดียวก็คือ อย่าท้อ และแสวงหาหนทางสร้างสรรค์ในการยังชีพให้เจอ แล้วก้าวต่อไปด้วยกัน จึงกราบขอนิมนต์บทความของพระอาจารย์พระมหาธนเดช ธมฺมปญโญ มาลงในเว็บไซต์เป็นธรรมทานอีกครั้ง

และขอกราบขอบพระคุณภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงศ์ ญาาณวํโส จริยธรรมแชนแนล สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

The post “คุณค่าปริญญาบัตร” เขียนโดย พระมหาธนเดช ธมฺมปญฺโญ appeared first on Manasikul Online.

วันนี้วันพระ

วันพฤหัสบดีที่ ๓ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๔ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๗ เป็นอีกหนึ่งวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา คือ วันอัฏฐมีบูชา เป็นวันที่ตรงกับวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า  

หลังจากที่พระองค์เสด็จดับขันธปรินิพพานใต้ต้นสาละ  ในคืนวันพระจันทร์เต็มดวง ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ได้ ๘ วัน ในปีพุทธศักราช ๑ หรือประมาณสองพันห้าร้อยหกสิบห้าปีก่อน (โดยในประเทศไทยจะนับพุทธศักราชแรกหลังจากพุทธปรินิพานไป ๑ ปี )  ก็มีการทำพิธี ณ มกุฏพันธนเจดีย์  เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ ประเทศอินเดีย

นอกจากนั้น วันนี้ยังเป็นวันคล้ายวันที่พระนางสิริมหามายา  พระพุทธมารดาของพระพุทธเจ้าสิ้นพระชนม์  หลังประสูติเจ้าชายสิทธัตถะได้ ๗ วัน และยังเป็นวันคล้ายวันที่พระพุทธองค์เสวยวิมุตติสุขตลอด ๗ วัน หลังการตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ อีกด้วย

มาถึงพุทธศักราช ๒๕๖๔ ในยุคโควิด – ๑๙ ระบาดไปทั่วโลก  ชีวิตของเราทุกวันนี้ ไม่ต่างจากสมัยพุทธกาล และในสมัยก่อนๆ สักเท่าใดนัก  ที่จะต้องประสบกับภัยพิบัติทุกรูปแบบอันคาดไม่ถึง หากเราน้อมจิตระลึกถึงความตายว่าไม่ช้าก็เร็ว  เราก็จะกลายเป็นเถ้ากระดูกอย่างแน่นอน ไม่มีใครหลีกหนีความตายไปได้ จิตใจเราก็จะเบาสบาย ไม่อาลัยในสังขารมากมายนัก หากทว่า เราจะมีสติระลึกรู้ความตายด้วยปัญญาแห่งการปล่อยวางได้อย่างไร  

วันอัฏฐมีบูชา เป็นอีกหนึ่งวันที่จะทำให้เราใคร่ครวญความเป็นมา และหากคิดว่า อริยสัจสี่ที่พระพุทธองค์ทรงค้นพบนั้นเป็นประโยชน์กับชีวิตของเราจริงๆ ก็เริ่มต้นที่จะให้วันนี้เป็นวันแรกแห่งการเข้าสู่เส้นทางของการหลุดพ้นในสังสารวัฏ คืออริยมรรคมีองค์ ๘ อันมีสัมมาทิฏฐิเป็นเบื้องต้น ก็จักเป็นอนุสติแห่งสัจธรรมความจริงที่จะเตือนใจมิให้ประมาทในวันคืนล่วงไปๆ ได้อย่างดี   

เพราะภัยพิบัติจากโรคร้ายไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในวันนี้  หากมองย้อนประวัติศาสตร์ไปราวร้อยปีที่แล้ว  ชาวโลกก็ได้พบกับการระบาดไปทั่วโลกของไข้หวัดใหญ่ หรือที่เรียกกันว่า “ไข้หวัดสเปน”  ในปี ค.ศ. ๑๙๑๘- ค.ศ.๑๙๒๐ ( ราวปี พ.ศ.๒๔๖๒ – พ.ศ.๒๔๖๓ ) ซึ่งทำให้ผู้เสียชีวิตมากผิดปกติ และทำให้มีผู้ได้รับผลกระทบราว ๕๐๐ ล้านคนทั่วโลก  

*และหากย้อนไปไกลกว่านั้น ในสมัยพุทธกาล  อินเดียก็พบกับภัยพิบัติอย่างร้ายแรงสามประการมาแล้วเช่นกันที่เกิดกับชาวกรุงเวสาลี  คือ ๑. ข้าวยากหมากแพง (ทุพภิกภัย) ๒. ภูตผีปีศาจทำร้าย (อมนุสสภัย) และ ๓. เกิดโรคระบาดคร่าชีวิตคน (โรคภัยไข้เจ็บ)

ในครั้งนั้น  พระพุทธองค์ทรงแนะ “รัตนสูตร” ให้พระอานนท์เรียนกับพระองค์อย่างเร่งด่วน  ซึ่งเนื้อความในรัตนสูตร เป็นการน้อมรำลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย คือ พุทธรัตนะ ธรรมรัตนะ และสังฆรัตนะ  ประกอบกับการทำ “สัจกริยา” เพื่อให้เกิดเป็นอานุภาพขจัดปัดเป่าภัยพิบัติทั้งหลาย

เมื่อพระอานนท์เรียนจบหลักสูตรเร่งด่วนจากพระพุทธเจ้าขณะประทับยืนที่หน้าประตูพระนครเวสาลีแล้ว พระอานนท์ก็เอาน้ำใส่บาตรของพระพุทธองค์เดินสวดรัตนสูตรพลางประพรมน้ำพระพุทธมนต์ไปทั่วพระนคร  (และนั่นคือจุดกำเนิดในการประพรมน้ำมนต์เป็นครั้งแรกในสมัยพุทธกาล)

พอพระอานนท์เถระขึ้นบท “ยังกิญจิ  วิตตัง ฯลฯ” พวกอมนุษย์ที่ยังไม่หนีไปไหนตั้งแต่แรกที่พระพุทธองค์เสด็จมา ได้แอบอยู่ตามที่ต่างๆ ก็ทนไม่ไหว  ชิงกันหนีออกทางประตูเมืองทั้ง ๔ ประตู  แน่นยัดเยียด บางพวกทนรอออกทางประตูไม่ไหว  ช่วยกันพังกำแพงเมืองหนีกระเจิงไปหมดสิ้น  พอพวกอมนุษย์ออกไป โรคในตัวมนุษย์ก็หาย (จากหนังสือ “พุทธานุภาพ : อานุภาพของพระพุทธองค์ เขียนโดย พระครูปลัดสุวัฒนธีรคุณ (เทอด ญาณวชิโร)

แต่ถึงที่สุดแล้ว มนุษย์เราและทุกชีวิตก็ไม่อาจหลีกหนีความตายไปได้ตามวาระของแต่ละคน  ไม่เว้นแม้แต่พระพุทธเจ้าผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐแก่มนุษยชาติมากว่าสองพันหกร้อยกว่าปี  พระองค์ทรงไม่หลีกหนีความตาย  หากแต่ความตาย คือหนึ่งในยมทูตทั้งสี่ ( เกิด แก่ เจ็บ และตาย) ที่พระพุทธเจ้าเมื่อครั้งยังเป็นเจ้าชายสิทธัตถะทรงท่องเที่ยวนอกเวียงวังและทรงพิจารณาเห็นว่า  ชีวิตทุกคนต้องพบกับสิ่งนี้หรือ  เกิด แก่ เจ็บ และตาย  แล้วพระองค์จะเอาชนะสิ่งเหล่านี้ได้อย่างไร

ยมทูตทั้งสี่ จึงมีคุณูปการยิ่งนักที่ทำให้พระองค์แสวงหาโมกขธรรมจนหลุดพ้นจากการเกิด แก่ เจ็บและตายได้ในที่สุด  โดยการเกิดครั้งนั้นเป็นครั้งสุดท้าย และพระองค์ก็ไม่กลับมาเกิดอีก  แล้วพระองค์ยังทรงมีพระเมตตาต่อชาวโลกมหาศาล โดยการฝากหลักธรรมสำคัญ คือ “อริยสัจสี่” ที่ช่วยให้มนุษยชาติรอดจากการเกิด แก่ เจ็บ ตาย เช่นเดียวกับพระองค์ได้  หากบำเพ็ญเพียรตบะขัดเกลากิเลสบนหนทางอริยมรรคมีองค์ ๘ จนกว่าจะดวงจิตจะเกลี้ยงเกลาจากกิเลสทั้งปวง

“มรณานุสติ”  จึงเป็นหนึ่งในกรรมฐานสำคัญยิ่งที่จะทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ได้  หากเราปล่อยวางในกองสังขารเป็น  มีสัมมาทิฏฐิในการมองเห็นสัจธรรมตามความเป็นจริงว่าชีวิตเราล้วนอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา (ไม่มีตัวตนที่จะยึดไว้ได้) โดยจุดเริ่มต้นของการเจริญภาวนา “มรณานุสติ” นั้น พระพุทธเจ้าทรงปุจฉา-วิสัชนากับพระอานนท์จนเห็นว่าจะต้องระลึกถึง “ความตาย” ทุกลมหายใจเข้า-ออกเลยทีเดียว จึงจะหลุดพ้นจากความตายในครั้งสุดท้ายของสังสารวัฏตามรอยพระพุทธเจ้าไปได้

ดังนั้น เมื่อระลึกถึงวันอัฏฐมีบูชา แล้วเราระลึกถึงมรณานุสติไปด้วย ก็ไม่ใช่เรื่องเสียหายอะไร กลับเป็นการดีเยี่ยมที่จะทำให้เราใกล้ชิดกับสัจธรรมมากขั้น และนั่นหมายความว่า เราก็จะใกล้ชิดพระพุทธเจ้า พระธรรมและพระสงฆ์ คือ ใกล้ชิดพระรัตนตรัยไปด้วยพร้อมๆ กัน จิตที่หวั่นไหวง่ายกับอะไรมากมายที่มากระทบก็จะมั่นคงขึ้นๆ จนในที่สุดก็จะไม่มีอะไรที่ทำให้จิตเราหวั่นไหวได้อีกต่อไป แม้แต่ความตาย

และหากเราจะอาศัยวันนี้ เป็นวันแรกของการเข้าสู่กรรมฐานในการฝึกตนเพื่อเดินทางไกลในในสังสารวัฏ อันมีจุดสิ้นสุดแน่นอน  มรณานุสติ ก็จะเป็นดั่งกัลยาณมิตรที่ซื่อสัตย์ที่พร้อมจะเคียงข้างเราไปตราบจนลมหายใจสุดท้ายมาเยือนอย่างไม่หวั่นไหว…    

นอกจากนี้ เรายังได้ข้อคิดเรื่อง “ขันติและสามัคคีธรรม” เพื่อนำมาฝึกตน จากการศึกษาพุทธประวัติ “วันอัฏฐมีบูชา” อีกด้วย

ชวนเรียนรู้ความเป็นมา วันสำคัญในพระพุทธศาสนาด้วยหัวใจ…

ในพุทธประวัติเล่าว่า ในกาลนั้น เจ้ามัลลกษัตริย์ ได้จัดพิธีบูชาด้วยของหอม ดอกไม้ และเครื่องดนตรีทุกชนิด ที่มีอยู่ในเมืองกุสินาราตลอด ๗ วันเพื่อจัดเตรียมถวายพระเพลิงในวันแรม ๘ ค่ำเดือน ๖ ในสัปดาห์ต่อมาหลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพาน โดยให้เจ้ามัลละระดับหัวหน้า ๘ คน สรงเกล้า นุ่งห่มผ้าใหม่ อัญเชิญพระสรีระไปทางทิศตะวันออกของพระนคร เพื่อถวายพระเพลิง

จากนั้น ก็ให้เจ้ามัลละระดับหัวหน้า ๔ คน พยายามจุดไฟที่เชิงตะกอน แต่ก็ไม่อาจทำให้ไฟติดได้ ทั้งที่ได้ทำตามคำของพระอานนท์เถระ ที่ให้ห่อพระสรีระพระพุทธเจ้าด้วยผ้าใหม่แล้วซับด้วยสำลี แล้วใช้ผ้าใหม่ห่อทับอีก ทำเช่นนี้จนหมดผ้า ๕๐๐ คู่ แล้วเชิญลงในรางเหล็กที่เติมด้วยน้ำมัน แล้วทำจิตกาธานด้วยดอกไม้จันทน์ และของหอมทุกชนิด

ในการนี้ พระอนุรุทธะ จึงแจ้งว่า “เพราะเทวดามีความประสงค์ให้รอพระมหากัสสปะ และภิกษุหมู่ใหญ่ ๕๐๐ รูป ผู้กำลังเดินทางมาเพื่อถวายบังคมพระบาทเสียก่อน ไฟก็จะลุกไหม้หลังจากนั้น ”

เนื่องจากเทวดากลุ่มนี้ เคยเป็นโยมอุปัฏฐากของพระเถระ และพระสาวกผู้ใหญ่มาก่อน จึงไม่ยินดีที่ไม่เห็นพระมหากัสสปะอยู่ในพิธี และเมื่อภิกษุหมู่ ๕๐๐ รูป โดยมีพระมหากัสสปะเป็นประธานเดินทางมาพร้อมกัน ณ ที่ถวายพระเพลิง แล้ว ไฟจึงลุกโชนขึ้นเองโดยไม่ต้องมีใครจุด

หลังจากที่ไฟเผาไหม้พระพุทธสรีระพระบรมศาสดาดับมอดลงแล้ว บรรดากษัตริย์มัลละทั้งหลายจึงได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุทั้งหมด ใส่ลงในหีบทองคำแล้วนำไปรักษาไว้ภายในนครกุสินารา ส่วนเครื่องบริขารต่าง ๆ ของพระพุทธเจ้าได้มีการอัญเชิญไปประดิษฐานตามที่ต่าง ๆ อาทิ

ผ้าไตรจีวร อัญเชิญไปประดิษฐานที่แคว้นคันธาระ

บาตร อัญเชิญไปประดิษฐานที่เมืองปาฏลีบุตร เป็นต้น

และเมื่อบรรดากษัตริย์จากแคว้นต่าง ๆ ได้ทราบว่าพระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานที่นครกุสินารา จึงได้ส่งตัวแทนไปขอแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ เพื่อนำกลับมาสักการะยังแคว้นของตน แต่ก็ถูกกษัตริย์มัลละปฏิเสธ จึงทำให้ทั้งสองฝ่ายขัดแย้งและเตรียมทำสงครามกัน แต่ในสุดเหตุการณ์ก็มิได้บานปลาย เนื่องจาก “โทณพราหมณ์” ผู้เป็นบัณฑิต เป็นทิศาปาโมกข์อาจารย์ สอนไตรเภทแก่กษัตริย์ทั้งหลาย  ได้เข้ามาเป็นตัวกลางเจรจาไกล่เกลี่ย เพื่อยุติความขัดแย้งโดยประกาศว่า

“ข้าแต่ท่านผู้เป็นจอมเหนือเศียรเกล้าแห่งประชาราษฎร์ทั้งหลาย แท้จริงทุก ๆ ท่าน ก็มิใช่สักการะ เคารพ บูชา พระผู้มีพระภาคเจ้า โดยฐานที่พระองค์เป็นกษัตริย์ที่สูงโดยชาติ หรือสูงโดยเกียรติ ยศ ศักดิ์ และทรัพย์สมบัติแต่ประการใดเลย แต่เราทั้งหลายสักการะ เคารพบูชา พระผู้มีพระภาคเจ้า โดยธรรม ด้วยความเชื่อถือในธรรม ที่พระองค์ทรงประทานไว้ทั่วกัน ก็ธรรมทั้งหลายที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประทานไว้นั้น

“พระองค์ทรงสรรเสริญขันติ ความอดทน อหิงสา ความไม่เบียดเบียน

และสามัคคีความพร้อมเพรียงกัน

อันเป็นธรรมทรงคุณค่าอันสูง ควรที่คนทั้งหลายจะพึงปฏิบัติทั่วกัน

“เมื่อเป็นดังนั้นแล้ว เหตุอันใดเล่า เราจะพึงวิวาทกัน…ข้อนั้น ไม่เป็นการสมควรเลย เพราะฉะนั้น ขอท่านทั้งหลาย จงสามัคคีปรองดองกันเถิด ขอทุกท่านจงมีส่วนได้พระบรมสารีริกธาตุ ของพระผู้มีพระภาคเจ้าอัญเชิญไปสักการะจงทั่วกันเถิด ขอพระบรมสารีริกธาตุที่เคารพบูชาอันสูง จงแพร่หลายออกไปยังพระนครต่าง ๆ เพื่อเป็นที่สักการะ เคารพ บูชาของมหาชนทั้งปวงเถิด”

เมื่อโทณพราหมณ์ได้สดับ คำยินยอมพร้อมเพรียงของกษัตริย์ทั้งปวงเช่นนั้น ก็ให้เปิดประตูเมืองกุสินารา อัญเชิญกษัตริย์ทั้งปวงเข้ามาในภายใน แล้วให้อัญเชิญไปประชุม ณ ที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุให้กษัตริย์ทั้งปวงพร้อมกันถวายอภิวาทสมตามมโนรถ

ขณะนั้น พระบรมสารีริกธาตุ อันทรงพรรณพิลาศงามโอภาสด้วยรัศมี ซึ่งปรากฏอยู่ในพระหีบทอง เฉพาะพระพักตร์ ได้เตือนพระหฤทัยกษัตริย์ทั้งปวง ให้ระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระผู้มีพระภาค กษัตริย์ทั้งปวงจึงได้ทรงกรรแสงปริเทวนาการต่าง ๆ ครั้งนั้น โทณพราหมณ์เห็นกษัตริย์ทั้งหลายมัวแต่โศกศัลย์รันทดอยู่เช่นนั้น จึงได้หยิบพระทันตธาตุ คือ พระเขี้ยวแก้วขึ้นซ่อนไว้ในมวยผม แล้วจัดการตักตวงพระบรมสารีริกธาตุด้วยทะนานทอง ถวายกษัตริย์ทั้ง ๘ พระนคร ซึ่งประทับอยู่ ณ ที่นั้น ได้พระนครละ ๒ ทะนานเท่า ๆ กันพอดี รวมพระบรมธาตุทั้งสิ้นเป็น ๑๖ ทะนานด้วยกัน

ขณะที่โทณพราหมณ์กำลังตักตวงพระบรมธาตุถวายกษัตริย์ทั้งหลายอยู่นั้น ท้าวสักกะอมรินเทวราช ทราบด้วยทิพย์จักษุว่า โทณพราหมณ์ลอบหยิบเอาพระทันตธาตุเบื้องขวา หรือ พระเขี้ยวแก้วซ่อนไว้ในมวยผม (หรือ ผ้าโพกศีรษะ)  จึงทรงดำริว่า

“กำลังโทณพราหมณ์ ไม่สามารถจะทำที่สักการบูชาเชิดชูพระบรมธาตุนั้นให้สมเกียรติอันสูงได้ สมควรจะเอาไปประดิษฐานไว้ยังเทวโลก ให้เทวดาและพรหมทั้งหลายสักการบูชาเถิด”

ครั้นดำริแล้วก็แฝงพระกายลงมาหยิบเอาพระทันตธาตุ เชิญลงสู่พระโกษทองน้อย ยกขึ้นทูลพระเศียรเกล้า อัญเชิญไปบรรจุไว้ที่ พระจุฬามณีเจดีย์ ณ สุราลัยเทวสถาน

( ในคัมภีร์สุมังคลวิลาสินียังระบุอีกว่า เหตุที่ท้าวสักกะมาหยิบพระทันตธาตุจากผ้าโพกผมของโทณพราหมณ์ไปนั้น ทรงมีพระดำริว่าพระเขี้ยวแก้วเบื้องขวานั้นเป็นปัจจัยแห่งการตรัสสอนอริยสัจ ๔ เพื่อตัดความสงสัยของบรรดาสัตว์โลก จึงทรงนำพระทันตธาตุจากผ้าโพก บรรจุไว้ในผอบทองคำ นำไปประดิษฐาน ณ พระจุฬามณีเจดีย์)

ส่วนในปรมัตถทีปนีกล่าวต่อมาว่า ท้าวสักกะศรัทธาพระเจดีย์องค์นี้อย่างมาก มักจะเสด็จบูชาเนืองๆ…

ฟัน จึงเป็นหนึ่งในมูลกรรมฐาน ๕ คือ  

ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง (เกสา โลมา นะขา ทันตา ตะโจ)

ที่พระพุทธเจ้าอนุญาตให้พระอุปัชฌาย์ใช้สอนพระบวชใหม่ให้พิจารณาเนืองๆ

หรือให้บริกรรมกลับไปกลับมา เพื่อให้จิตเพ่งอยู่กับคำบริกรรมข้างต้น เมื่อจิตผูกอยู่กับคำบริกรรมเป็นกระแสไม่ขาดสาย เรียกว่า วสี จิตก็ตัดความฟุ้งซ่านไปตามความคิดต่างๆ นานา ทำให้จิตมีที่อยู่อาศัย คือ มีสติอยู่กับกายนี้ พระพุทธเจ้าก็ให้พิจารณากายคตาสติในสติปัฏฐานสี่ ในหมวดกายให้เห็นกายในกาย เห็นกายเป็นอสุภกรรมฐานตั้งแต่ปลายผมลงไปจนถึงปลายเท้า และจากปลายเท้าขึ้นมาจนถึงศีรษะ มีหนังหุ้มอยู่เป็นที่สุดรอบ เป็นสิ่งปฏิกูลทั้งสิ้น ไม่มีอะไรน่าเอาน่าเป็นเลยสักอย่างเดียว (จากหนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) )

วันนี้จึงเป็นวันที่ควรรำลึกถึงพระพุทธคุณ ๓ ประการ คือ

พระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ

เป็นพุทธานุสสติ ธรรมานุสติและสังฆานุสติ ให้เราได้ตระหนักรู้ถึงวันเวลาที่เหลืออยู่จะทำสิ่งใดจึงจะเกิดประโยชน์สูงสุดกับชีวิตตนและเกื้อกูลผู้อื่นตามรอยบาทพระศาสดา

ดังที่พระบรมสารีริกธาตุของพระองค์ได้สอนธรรมอย่างเอกอุ หลังจากที่ไฟเผาไหม้พระพุทธสรีระพระบรมศาสดาดับมอดลงในวันนั้น

ขันติธรรมและสามัคคีธรรม นี้เองเป็นบรมธรรมอันยิ่งใหญ่ที่พระองค์ทรงสรรเสริญและปรารถนาให้ผู้คนได้ตระหนักถึงความอดทนทวนกระแสกิเลสในการฝึกตน ขณะเดียวกันก็ให้มีความสามัคคีในหมู่สงฆ์ ในสาราณียธรรม ๖ ประการ  เพื่อก้าวพ้นความทุกข์นานัปการ โดยมีสังฆะที่เกื้อกูลกันด้วยความรักและความเมตตา

ดังพุทธภาษิตว่า กัลยาณมิตรเป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์ฺ

หมายเหตุ : DHAMMA NOTE

สาราณียธรรม ๖ ประการ หมายถึง ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งความระลึกถึงกัน ถือว่าเป็นธรรมที่เป็นพลังในการสร้างความสามัคคี มีอยู่ ๖ ข้อ ดังนี้

๑.  กายกรรม อันประกอบด้วยเมตตา คือ การกระทำทางกายที่ประกอบด้วยเมตตา เช่นการให้การอนุเคราะห์ช่วยเหลือและเอื้อเฟื้อต่อผู้อื่น ไม่รังแกทำร้ายผู้อื่น 

๒.  วจีกรรม  อันประกอบด้วยเมตตา คือ การมีวาจาที่ดี สุภาพ อ่อนหวาน พูดมีเหตุผล ไม่พูดให้ร้ายผู้อื่นทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน 

๓.  มโนกรรมอัน ประกอบด้วยเมตตา คือ ความคิดที่ประกอบด้วยเมตตาทั้งต่อหน้าและลับหลัง เป็นการคิดดีต่อกันไม่คิดอิจฉาริษยาหรือไม่คิดมุ่งร้ายพยาบาท หากทุกคนคิดแล้วปฏิบัติเหมือนกันความสามัคคีก็จะเกิดขึ้นในสังคม 

๔.  สาธารณโภคี คือ การรู้จักแบ่งสิ่งของให้กันและกันตามโอกาสอันควร เพื่อแสดงความรักความหวังดีของผู้ที่อยู่ในสังคมเดียวกัน 

๕.  สีลสามัญญตา คือ ความรักใคร่สามัคคี รักษาศีลอย่างเคร่งครัดเหมาะสมตามสถานะของตนมีความประพฤติสุจริตปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของหมู่คณะ ไม่เอารัดเอาเปรียบผู้อื่น 

๖.  ทิฏฐิสามัญญตา คือ การมีความเห็นร่วมกัน ไม่เห็นแก่ตัว รู้จักเคารพและรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นร่วมมือร่วมใจในการสร้างสรรค์สังคมให้เกิดความสงบ

ธรรม ๖ ประการ ที่ผู้ใดได้ประพฤติจะเกิดความสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน  เกื้อกูลกันไม่ทะเลาะวิวาทกัน  อันจะเป็นสิ่งที่ก่อให้เกิดความรักความสามัคคีกันตลอดไป    แม้แต่ฆราวาสก็นำมาปรับใช้ได้ในชีวิตประจำวัน ทั้งในครอบครัว กับเพื่อนฝูงและการทำงานเพื่อความรุ่งเรืองทั้งทางโลกและทางธรรม

ขอกราบขอบพระคุณภาพถ่ายที่งดงามจากสถาบันพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร และข้อมูลเกี่ยวกับวันอัฏฐมีบูชาจากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี และจากพระไตรปิฎก ที่ช่วยทำให้เห็นภาพรวมว่า พระพุทธองค์ทรงมีพระเมตตาต่อสรรพชีวิตเพียงใด ที่ทรงมอบหลักธรรมอันนำไปสู่ความพ้นทุกข์ใมสังสารวัฏได้จริง ด้วยการปฏิบัติที่จิตให้มีสติ สมาธิ และปัญญาอย่างมีทิศทางและเป้าหมายที่ชัดเจน

The post “กัลยาณมิตรเป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์” รำลึกวันอัฏฐมีบูชา ๓ มิถุนา ๒๕๖๔ กับ “มรณานุสติ” ใต้ร่มธรรม “มกุฏพันธนเจดีย์” appeared first on Manasikul Online.

“ความรู้สึกเจ็บจึงเป็นเหมือนสัญญาณเตือนภัย 

ให้ระมัดระวัง  หรือรอบคอบมากขึ้น”

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

“เปลี่ยนความผิดหวังให้เป็นพลังสร้างสรรค์ไม่รู้จบ”

ธรรมชาติให้ความรู้สึกเจ็บปวดมาไว้เป็นเครื่องเตือนสติ  กระตุ้นให้เห็นอันตรายที่กำลังจะเกิดขึ้น  เหมือนขณะที่เราเดินเท้าเปล่าไปช้า ๆ  ที่สนามหญ้า  ทันใดนั้นผิวผ่าเท้าสัมผัสวัสดุแข็งแหลมจนรู้สึกเจ็บจี๊ดๆ ขึ้นแม้เพียงเล็กน้อย  ปลายประสาทก็ส่งข่าวให้สมองรับรู้อย่างรวดเร็วสั่งเท้าอย่าพึ่งเหยียบลงไป  ยั้งและยกออกมาพบว่า  เป็นตะปูขนาดเล็ก ถ้าเหยียบลงไปมากกว่านี้คงระทมทุกข์ไปนาน  ความรู้สึกเจ็บจึงเป็นเหมือนสัญญาณเตือนภัย  ให้เราระมัดระวังในการเดิน  หรือมีความรอบคอบต่อการดำเนินชีวิตมากขึ้น

ความทุกข์ 

หรือความรู้สึกเจ็บปวดเพราะความผิดหวัง

จึงเป็นสิ่งที่ดี 

เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งของชีวิต

ซึ่งมักคอยเตือนเราอยู่เสมอ

ถึงความไม่เที่ยงแท้แน่นอน  

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

คนที่เคยรักกันจนแต่งงาน  ไม่กี่วันก็สามารถที่จะทะเลาะขัดแย้งกันได้  ยิ่งถ้ายังไม่แต่งงานกลับมาขัดแย้งกันเรื่องผลประโยชน์ก็ถือว่าดีมากๆ  เพราะขนาดยังไม่แต่งงานเขาก็ยังเห็นกำไรตัวเองเป็นสำคัญ  ไม่คำนึงถึงทุนที่เราขาดไป  โดยเฉพาะความจริงใจที่ทุ่มเทให้ไป  เขาเผยธาตุร้ายตั้งแต่วันนี้ยังดีกว่าเรานึกว่าเขาดีจนถึงวันที่สายไป

ชีวิตคู่หากอยู่กันอย่างเข้าใจมีอะไรก็ยืดหยุ่นแก่กันและกัน  มันก็จะเป็น “คู่สร้างคู่สม” แต่ถ้าอยู่กันแบบคู่มวยซ้อมหมัดศอกกันทุกวัน ไม่นานก็กลายเป็น “คู่แค้น”  และส่วนใหญ่ผู้หญิงก็จะแค้นนานลึกจนกลายเป็น “นางแค้น”  ในที่สุด  ชีวิตก็หาสุขไม่ได้  (แต่ก็ไม่แน่เสมอไป ขึ้นชื่อว่า ความแค้น ผู้ชายที่แค้นนาน แค้นลึกก็มีเหมือนกัน ไม่ต่างกัน หากขาดสติให้กิเลสครองใจจนตกเป็นทาส ) สุดท้ายก็ทำร้ายตนเองและคนอื่น  สร้างทุกข์ต่อกันผูกพันกันในอีกรูปแบบหนึ่งเรียกว่า “คู่เวร”  จองเวรกันข้ามภพข้ามชาติ  ไม่มีใครอยากให้ชีวิตเป็นแบบนั้นแน่นอน

หากสุดท้ายคำว่า “หย่า” เป็นสิ่งที่ทั้งคู่คิดจะเลือก  มันก็ยากที่ใครจะทัดทานได้    ถึงจะเสียใจอยู่บ้างแต่เส้นทางชีวิตยังอีกไกล  ถึงอย่างไรก็ต้องเดินต่อ  บางทีจากแล้วจบให้ความรู้สึกเจ็บบรรเทา  อาจจะดีกว่าเจ็บไม่จางเพราะอยู่ด้วยกันอย่างไม่ถนอมรัก    แรกๆ ใจอาจจะยังไม่หายเจ็บ  สักพักมันก็จะกลายเป็นแค่ความทรงจำเก่าๆ 

หลายคนเมื่อพูดถึงชีวิตคู่  ก็มักจะคิดแค่คนสองคน  แต่จริงๆ แล้ว  บางครั้งมีมากกว่า ๒ คน  เมื่อพ่อแม่แยกทางกัน  แล้วลูกน้อยนั้นจะอยู่อย่างไร  บ่อยครั้งที่คุยกันกับพระที่สอนศีลธรรม  ได้รับเสียงสะท้อนว่า  พักหลังๆ มานี้  พูดเรื่องกตัญญูต่อพ่อแม่ได้ลำบากมาก  เพราะเด็กบางกลุ่มไม่เคยได้มีพ่อแม่เป็นบุพพการี  ความรู้สึกว่าจะต้องมีความกตัญญูจึงไม่ค่อยรู้สึก

“เหมือนพ่อแม่ได้สร้างตัวหนูขึ้นมา  แล้วก็พรากจิตวิญญาณหนูไป”

สหายธรรมท่านหนึ่งเล่าถึงความรู้สึกบางอย่างที่ได้รับรู้มาจากเด็ก

เรามีการอบรมให้เด็กเกิดความกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ 

ก็น่าจะมีการอบรมพ่อแม่ให้ทำหน้าที่ที่ดีต่อลูกเช่นเดียวกัน 

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

เพราะการส่งเสริมคุณธรรมความดี  ใช้การปลูกฝังให้เกิดเป็นนิสัยอยู่ในใจ  ไม่ใช่แค่สอนให้จำแต่ไม่ได้เอาไม่ทำ  แค่นำไปสอบอย่างเดียว  เป็นส่วนหนึ่งของบทสรุปจากการถอดบทเรียนร่วมกัน

หน้าที่ของคู่ครอง  คือการสร้างครอบครัวที่อบอุ่น  พ่อแม่ให้กำเนิดเกิดลูกรักขึ้นมาแล้ว  ก็ต้องอบรมเลี้ยงดูทั้งทางกาย  ให้เติบโตมีพลานามัยที่แข็งแรง   และหน้าที่ของพ่อแม่ใน สิงคาลสูตร บอกว่า 

๑.ห้ามไม่ให้ลูกทำชั่ว 

๒. สอนให้ตั้งอยู่ในความดี 

๓.ให้ศึกษาศิลปวิทยา 

๔.หาคู่ครองที่สมควรให้ 

๕.มอบสมบัติให้ในเวลาอันสมควร

ขั้นต้นจะเห็นว่าเป็นการบ่มเพาะให้ลูกเป็นคนดีตั้งแต่ที่บ้าน การสร้างนิสัยจึงเป็นหน้าที่ของพ่อแม่ที่จะกล่อมเกลาให้เด็กมีลักษณะอย่างไร  เด็กดีจึงเริ่มต้นที่บ้าน  พ่อแม่คือสิ่งแวดล้อมที่สำคัญที่สุดของลูก 

จากนั้นพ่อแม่ก็มีหน้าที่ส่งเสริมให้ลูกได้มีโอกาสสัมผัสกับประสบการณ์การเรียนรู้ที่ดี  คำว่าศึกษาศิลปวิทยา ในที่นี้ไม่ใช่แค่การศึกษาในห้องเรียนตามระบบ แต่หมายถึงการปลูกฝังอุปนิสัยรักการเรียนรู้และฝึกทักษะสำคัญประจำตัว  ให้มีทักษะพื้นฐานเอาตัวรอดและมีความสามารถในการประกอบอาชีพ สังเกตได้ถึงอดีตที่พ่อแม่จะให้ลูกช่วยงานและฝึกงาน จนสามารถสืบทอดกิจการของบ้านได้  การศึกษามีเงินพ่อแม่ก็ส่งเรียนได้ หรือมีทุนให้กู้ยืม  แต่นิสัยรักการเรียนรู้นั้น  ขึ้นอยู่ที่พ่อแม่จะปลูกฝังให้ตั้งแต่เด็กๆ

ส่วนเรื่องคู่ครองและการมอบทรัพย์มรดกนั้น  สมัยนี้เป็นเรื่องที่ทำได้ยาก  แต่พ่อแม่ก็ต้องดูแลให้ความรักของลูกให้อยู่ในครรลองที่เหมาะสม พร้อมทั้งเตรียมความพร้อมให้ลูกได้มีศักยภาพเพียงพอที่จะเป็นผู้นำครอบครัวในอนาคต  ไม่ว่าลูกสาวลูกชาย   เมื่อโลกผ่านมาถึงยุคนี้  ทุกคนจำเป็นต้องมีทักษะการบริหารจัดการตนเองที่ดี (oneself management) โดยเฉพาะการดูแลตนเองในด้านอารมณ์  เพื่อให้จิตใจมั่นคงเข้มแข็งพร้อมที่จะเผชิญปัญหาและอุปสรรคในอนาคต

คนที่มีจิตใจมั่นคงจะสามารถปรับตัวได้ทันทีเมื่อมีวิกฤติ  เก็บทุกเรื่องเจ็บให้เป็นบทเรียน  เปลี่ยนทุกอุปสรรคให้กลายเป็นอุปกรณ์ในการฝึกตน ต่อให้เจอสักร้อยความผิดหวังพลังแห่งการสร้างสรรค์ก็ยังคงเต็มเปี่ยม   จะดีแค่ไหนลองคิดดู?

“เปลี่ยนความผิดหวังให้เป็นพลังสร้างสรรค์ไม่รู้จบ” เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

The post “เปลี่ยนความผิดหวังให้เป็นพลังสร้างสรรค์ไม่รู้จบ” เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป appeared first on Manasikul Online.

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า ตอนที่ ๑๐ เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

“ผมได้คุยกับอาจารย์พระครูสิริวิหารการ สมณศักดิ์ในขณะนั้นคือ พระครูศัพทสุนทร (สมจิตร จิตฺตธมฺโม) ท่านให้แจ้งพวกเราว่า สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร จะมีงบให้พวกเราทำค่าย ท่านสามารถดำเนินการได้เลย ส่วนจะไปจัดค่ายที่ไหนบ้าง ก็ให้พูดคุยหารือกันเอง ทางสำนักงานท่านให้อิสระพวกเราตัดสินใจได้เต็มที่

เป็นเสียงพูดทางโทรศัพท์ของ พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป รองประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ฝ่ายฝึกอบรม  ได้โทรมาแจ้งอาตมา ซึ่งในขณะนั้น ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าฝ่ายเลขานุการของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม เพื่อจะได้ประสานงานนัดประชุมคณะพระวิทยากรในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามให้ทราบแนวทางการทำงาน

ในเวลาต่อมาพระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโปได้รับเลือกให้เป็นประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

          แรกที่ได้เข้ามาร่วมทำงานนั้น ภาพที่อาตมาเห็นรุ่นครูบาอาจารย์ตั้งแต่รุ่นบุกเบิก ขับเคลื่อนการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา “ต้องใช้ใจเป็นเดิมพัน” เพราะท่านทำงานด้วยใจ โดยไม่มีงบอุดหนุนจากหน่วยงานใดมาสนับสนุน ซึ่งต้องอาศัยการเก็บ รวบรวม ปัจจัย จากกิจนิมนต์บ้าง จากญาติโยมทำบุญถวายมาบ้าง เพื่อมาลงขันรวมกัน เป็นค่าใช้จ่ายในการทำค่ายอบรมธรรมะ เช่น ค่ารถเดินทาง ค่าอุปกรณ์ทำกิจกรรม ค่าน้ำเลี้ยงเด็กๆ ค่าภัตตาหารน้ำปานะคณะพระวิทยากร ค่าของขวัญเป็นรางวัลในการทำกิจกรรม เป็นต้น ซึ่งเรื่องนี้อาตมาเล่าไว้แล้วในตอนที่ผ่านมา เพื่อให้ทุกท่านเห็นภาพชัดขึ้นว่า พระหนุ่มเณรน้อยที่มุ่งมั่นทำงานเผยแผ่ต้องลำบากขนาดไหนกับการหาเงินมาทำค่ายธรรมะอบรมเยาวชน

เมื่ออาตมาวางสายโทรศัพท์จากพระอาจารย์มหาประสิทธิ์แล้ว จึงปิติใจและตื่นเต้นมากที่ได้รู้ว่า สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ วัดสระเกศ จะมีงบประมาณมาสนับสนุนการทำงานเผยแผ่ของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

 จากนี้พวกเราจะไม่ต้องลำบากเรื่องหางบมาทำงานค่ายอีกต่อไป

           ในขณะนั้น เป็นปี ๒๕๕๒ อาตมากำลังอยู่ในช่วงที่สนุกกับการทำงานค่าย  โดยเฉพาะกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม เวลาเดินทางไปทำงานในต่างจังหวัด ก็ไปเป็นคณะ ครั้งละ ๑๐-๒๐ รูป ทำงานอยู่ร่วมกันอย่างพี่น้อง ร่วมทุกข์ ร่วมสุข มีเสียงหัวเราะ มีรอยยิ้ม เมื่อทราบข่าวว่า จะมีงบอุดหนุนให้ทำงาน อาตมาก็ไม่รอช้า ค่ายอบรมเยาวชน ค่ายแรกที่มีงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ จึงเกิดขึ้น

         เราตั้งชื่อค่ายนั้นว่า  “ปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม”  จัด ณ พุทธมณฑลอีสาน พระธาตุนาดูน อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ระหว่างวันที่ ๒๗-๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๒ โดย อาตมาเป็นผู้รับผิดชอบและบริหารโครงการนี้ด้วยตัวเอง เพราะได้รับนโยบายมาจากผู้ใหญ่ในสำนักงานฯ ว่า ผู้ที่รับงบจะต้องเป็นผู้บริหารโครงการด้วยตัวเอง เพื่อเป็นการฝึกพระให้รู้จักการเป็นผู้นำ

          ขอเล่าไว้เพื่อเป็นเกร็ดความรู้การทำงานของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามอีกอย่างหนึ่ง

นอกจากที่อาตมาได้เล่าในตอนที่ผ่านมาแล้ว คือ ครูบาอาจารย์จะฝึกให้พระวิทยากรสามารถเป็นผู้นำที่บริหารคน บริหารงานไปในตัว กล่าวคือ ค่ายหรือโครงการไหนใครเป็นผู้รับผิดชอบ ก็จะเป็นผู้นำในการแบ่งงาน กระจายงาน ให้แต่ละรูปว่าต้องทำ หรือรับผิดชอบอะไร ในค่ายนั้นจะมีพระวิทยากรที่มีคุณวุฒิ ป.ธ.๙ หรือเป็น ดร. ก็ต้องเป็นผู้ตาม  พร้อมทั้งบริหารโครงการ ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำเอกสาร งบประมาณ ประสานงาน หรือดำเนินการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารโครงการ

โดยเฉพาะในโครงการปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม ซึ่งเป็นโครงการแรกที่มีงบประมาณจากสำนักงารส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ มาสนับสนุน ครูบาอาจารย์ย้ำกับอาตมาว่าเราจะต้องใช้เงินให้เป็นประโยชน์สูงสุด ให้เงินที่มีอยู่จำนวนอันน้อยนิดนี้ แต่ให้ได้งานและประโยชน์มากที่สุด

          สำหรับโครงการปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม ท่านอาจารย์พระครูสิริวิหารการ ได้ร่วมเดินทางไปกับคณะพระวิทยากรด้วย ซึ่งในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม คณะพระวิทยากรจะอบอุ่นใจ รู้สึกดี มีพลังใจในการทำงาน เมื่อมีท่านพระอาจารย์ไปด้วย

และในขณะนั้น ท่านเป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ท่านทำหน้าที่ในการเชื่อมหรือเป็นผู้ประสานงานกับอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ หรือพระวิจิตรธรรมาภรณ์ ซึ่งในขณะนั้นมีสมณศักดิ์ที่พระครูปลัดสุวัฒนธีรคุณ (เทอด ญาณวชิโร) “ท่านเป็นผู้ช่วยเลขานุการสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ และเป็นผู้ขับเคลื่อนการทำงานของสำนักงานฯ ซึ่งท่านเป็นผู้ผลักดัน สนับสนุน เป็นผู้ใหญ่ที่คอยให้กำลังใจอยู่เบื้องหลังเสมือนเป็นร่มโพธิ์ใบใหญ่ เป็นร่มไทรใบหนา ของเหล่าพระวิทยากรให้ทำงานได้สำเร็จ”

          สำหรับท่านอาจารย์พระครูสิริวิหารการนั้น อาตมามั่นใจว่า นอกจากพระวิทยากรในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามแล้ว ใครก็ตามที่ได้สัมผัสกับท่าน ไม่ว่าจะเป็นญาติโยม หรือพระวิทยากรต่างจังหวัดที่เป็นเครือข่ายของสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ โดยเฉพาะเครือข่ายพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนใต้ ที่พระอาจารย์ได้ลงไปปักหลักทำงานในพื้นที่เสี่ยงอยู่นานหลายปี หรือใครก็ตาม ถ้าได้มาทำงานร่วมกับท่าน อาตมาเชื่อว่า ทุกคนจะพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “ท่านคือพระผู้ใหญ่ที่ใจดี เมตตา และทุ่มเท เสียสละเพื่องานเผยแผ่พระศาสนาอย่างไม่มีเงื่อนไข” เหมือนดังที่พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป ได้เคยกล่าวถึงอาจารย์พระครูสิริวิหารการ อยู่เสมอว่า

           “เป็นพระเถระที่ ใจกว้าง เป็นนักฟังที่ดี   มีเมตตาสูง ใจกว้าง คือ แม้เป็นพระเถระ แต่เปิดใจรับฟังความคิดเห็นของพระผู้น้อย วางบทบาทเป็นผู้ตามได้ สนับสนุน ส่งเสริม ให้ทุกคนเติบโตตามเส้นทางที่เขาอยากจะเป็นหรืออยากจะทำ

           ท่านเป็นนักฟังชั้นเลิศ ทักษะสำคัญของการให้การปรึกษาได้ทุกเรื่องของท่านคือท่านฟัง ฟัง และฟังอย่างใส่ใจ ฟังได้ทุกเรื่อง แม้จะนานหรือเรื่องเล่าซ้ำไปมาท่านก็สามารถรับฟังเราได้ ฟังโดยไม่ตัดสินว่าเราผิด แม้ว่าเรากำลังสารภาพผิดอยู่ก็ตาม

มีเมตตาสูง ท่านช่วยเหลืออย่างไม่มีเงื่อนไข จริงใจ จริงจัง และทุ่มเทอย่างมากเพื่อช่วยเหลือ  เสียสละมาก และอดทนมากในการช่วยเหลือนั้น”

          อาตมาจะได้เล่าถึงช่วงที่ได้ร่วมทำงานกับอาจารย์พระครูสิริวิหารการ พร้อมทั้งยุคการทำงานของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามที่ได้เข้ามาอยู่ภายใต้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ เพื่อขับเคลื่อนงานเผยแผ่ของคณะสงฆ์ ในตอนต่อไป

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (ตอนที่ ๑๐) เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (ตอนที่ ๑๐) เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

“ธัมมจักกัปปวัตนสูตร”
พระสูตรแห่งการระงับอารมณ์สุดโต่ง
สู่ทางสายกลางเพื่อความเข้าใจตนเองและผู้อื่น
จนถึงเข้าใจสภาวธรรมตามความเป็นจริง

เขียนโดย ณัฏฐ์

ในช่วงเวลานี้ สังคมไทยนั้นมีปัญหาทางการสื่อสาร ทั้งระดับประชาชนและระดับองค์กร เนื่องจากการสื่อสารในปัจจุบัน ไม่เพียงอาศัยการสื่อสารด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป โลกได้พัฒนาการสื่อสารด้วยเทคโนโลยีการสื่อสาร ในรูปแบบข้อความบนโซเชียลมีเดีย ผ่านแพลตฟอร์มใหม่ๆ เช่นเฟซบุ๊ก ไอจี ทวิตเตอร์ ฯลฯ

แต่ว่าโดยความเป็นจริงผู้คนก็ยังจะต้องเสพข้อมูลเหล่านั้นผ่านอายตนะทั้ง ๖ คือ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ซึ่งเมื่ออายตนะทั้งหกนี้กระทบกับสิ่งภายนอก คือ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส นั่นหมายถึงว่า เมื่อตากระทบรูป คือ รูปและเรื่องจากสื่อต่างๆ จิตก็ปรุงไปว่าชอบ ไม่ชอบทันทีบวกกับประสบการณ์การรับรู้ในอดีตอีกด้วย หรือ หู กระทบกับเสียงภายนอก แล้วจิตก็ปรุงทันที ว่าชอบ ไม่ชอบ เช่นกัน

จมูก เมื่อได้กลิ่นต่างๆ ก็พอใจ ไม่พอใจ ลิ้นรับรสชาติอาหาร ก็อร่อย ไม่อร่อย ส่วนใหญ่เป็นอย่างนี้ ซึ่งนอกจากรสชาติอาหารแล้วยังหมายถึงรสชาติที่ปรุงมาจากสื่อต่างๆ อีก

สำหรับกายก็ไม่ต่างกัน เมื่อสัมผัสเย็นร้อนอ่อนแข็ง ก็ปรุงไปถึงความกังวลต่างๆ เช่น เชื้อโรคไวรัสโคโรนาจะเข้ามาสู่กายหรือยัง ก่อให้เกิดความกลัวสารพัด ทั้งหมดนี้พุ่งตรงเข้าสู่ใจทันที เมื่อใจขาดสติเป็นตัวกรองสิ่งมาากระทบก็ไม่ทันต่ออารมณ์ที่เข้ามาทั้งหมดเลย

  เมื่อทุกช่องทางของอายตนะทั้ง ๖ เปิดรับสื่อภายนอกอย่างไม่มีสติ ผลกระทบเกิดความไม่พอใจ ความไม่สบายกาย สบายใจ จึงก่อกรรมทำเข็ญร่วมกัน จะแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้อย่างไรดี ในทางพระพุทธศาสนามีสูตรแห่งการระงับอารมณ์ ทางสงบ หรือหนทางแก้ ปัญหาส่วนตนและสังคม

ธัมมจักกัปปวัตนสูตร มีเนื้อหาแสดงถึงการปฏิเสธส่วนที่สุดสองอย่าง ทั้งหาทางออกให้แก่มวลมนุษย์โดยดำเนินชีวิตสายกลางอันเป็นแนวทางออกจากทุกข์ให้มนุษย์ มีเนื้อหาแสดงถึงขั้นตอนและการปฏิบัติเพื่อบรรลุถึง อริยสัจ ๔ คือ ให้กำหนดรู้ทุกข์ เห็นเหตุแห่งทุกข์ และการดับทุกข์

มรรค คือ หนทางสู่ความดับทุกข์ (เป็นหนึ่งในอริยสัจ ๔)
คือ หนทางที่ช่วยให้เกิดผลลัพธ์ หรือบรรลุเป้าหมายแห่งการงาน หน้าที่ พันธกิจ ทั้งของส่วนแห่งตน หรือองค์กรให้สำเร็จ ซึ่งเกิดจากการปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้อง ตรงประเด็น

มรรค หรือ หนทาง เรียกเต็มๆ ว่า อริยมรรค คือ หนทางอันประเสริฐ มีองค์ ๘ ประการ คือ การลงมือปฏิบัติเพื่อให้พ้นจากทุกข์ หรือแม้แต่หลุดพ้นจากกิเลสทั้งหลายทั้งปวง ในยุคสมัยปัจจุบัน หรือแม้กระทั่งสังคมปัจจุบัน ทั้งในเชิงปัจเจก และในเชิงสังคม ล้วนพึงตระหนักถึงความเป็นผู้ยกระดับของชีวิตให้ดีขึ้น สูงขึ้น เพื่อไม่ให้ตกหลุมพรางที่สื่อต่างๆ ดักรอไว้

โดยเริ่มจากข้อแรกคือ สัมมาทิฏฐิ ทำความเห็นให้ถูกตรงทางสายกลางก่อน คือไม่สุดโต่งไปทั้งสองข้างที่ทรมานตนเอง หรือตามใจกิเลสไปอีกทาง

ปัญหาของคนบนโลกนี้

คือ ความไม่ลงตัว ไม่พอใจ

ในสิ่งที่ตนต้องเผชิญกับความไม่ลงรอยต่างๆ

ทั้งระหว่างครอบครัว องค์กร หรือสังคม

ชาวโลกวุ่นวาย เพราะขาดสัมมาทิฏฐิ

ความเห็นที่ถูกต้อง

ณัฏฐ์ลิขิต

ความเห็นที่ถูกต้องนั้น คือเป็นความเห็นที่ตรงกับความจริงแท้ และเป็นประโยชน์ต่อทุกคน ทุกฝ่าย แต่เพราะความถูกต้องของแต่ละคน ยังไม่ใช่ความถูกตรงกับสัจธรรมจึงมีระดับความถูกต้องที่ไม่เท่ากัน คือ ถูกต้องตามใจหรือ ตามกิเลสตนเองมากกว่า

ไม่มีมาตรวัดใดๆ หรือสูตรทางเคมีไหน

วิทยาศาสตร์ใด

ทำให้คนมีความเห็นเหมือนกันได้

เราจึงต้องปรับปรุงความเห็นไม่ให้สุดโต่ง

หย่อนยานเอนไปเสียข้างใดข้างหนึ่ง

แต่ให้ถือเอาเหตุผล ทัศนคติที่ดี

ให้มีความเห็นอยู่กลางๆ ไม่ก่อโทษ

ณัฏฐ์ลิขิต

แล้วมาดู สัมมาสังกัปปะ ก็ตั้งความดำริ คิดเห็นประการใดๆ ก็มีความคิดที่ไม่ก่อโทษ เป็นการคิดอย่างไรก็ลงมือฏิบัติให้ได้ตามแนวคิดนั้น

สัมมาวาจา คือ เทคนิคการพูด ไม่ปรับวาท (คือไม่กล่าวร้ายผู้อื่น) การถกเถียงต้องอยู่บนพื้นฐานของการฟังอย่างไม่มีอคติ และให้การถกเถียงเป็นไปอย่างสร้างสรรค์เพื่อให้เกิดประโยชน์ทั้งสองฝ่าย ทุกฝ่าย หรือเกิดประโยชน์ท่านประโยชน์ตนอย่างสมเหตุผล เพื่อการประสานงานที่ราบรื่น เป็นมิตร สร้างความสัมพันธ์ด้วยถ้อยคำที่เป็นปิยวาจา ซึ่งมาจากใจที่ไม่ต้องการให้เกิดความขัดแย้ง ในทางสัมมาปฏิบัติก็คือถ้อยคำที่ไพเราะ เสนาะหู ไม่กลิ้งกลอก ไม่พูดไปในทิศทางทำลายประโยชน์ของคนอื่น ไม่ใช้วาจาส่อเสียด เพ้อเจ้อ

สังเกตว่า …

หลายปัญหาอาจคลี่คลายสำเร็จได้

เพียงเพราะการพูด ทั้งผลดี และผลร้ายกาจ

ณัฏฐ์ลิขิต

ในสภาพสังคมปัจจุบัน คนตกหลุมพรางทางวาจา ได้ง่ายๆ เพราะเรามีช่องทางสื่อสารใหม่ คือ สื่อโซเชียลมีเดีย เฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ ไอจี อัพเดทสเตตัสกันตลอดวัน เราอาจเห็นบางคนเพียงโพสต์ข้อความ คำพูดเพียงเล็กน้อย ได้ประโยชน์มหาศาล

อย่างเช่น ทวิตเตอร์ของ “อีลอน มัสก์” มีผู้ติดตามมากกว่า ๔๘ ล้านคน เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๔ อีลอน ได้โพสต์ข้อความเกี่ยวกับราคาบิทคอยน์ในทำนองว่า ราคาบิทคอยน์ดูเหมือนจะสูงขึ้น แต่ตรงกันข้าม สองวันถัดมา ราคาบิทคอยน์ปรับตัวลงไปกว่า ๓,๐๐๐ ดอลลาร์สหรัฐภายใน ๕ นาที หลังจากตลาดหุ้นสหรัฐเปิดทำการ และภายใน ๒๔ ชั่วโมง ราคาบิทคอยน์ก็ร่วงลงไปถึง ๑๗% ขณะที่ราคาหุ้นบริษัทเทสลา ซึ่งซื้อบิทคอยน์ไปมูลค่ากว่า ๑.๕ พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ก็ปรับตัวลงด้วยเช่นกัน
นับเป็นหนึ่งในบัญชีที่ถูกจับตามองมากที่สุดในโลก เท่ากับพิมพ์ข้อมูลเล็กน้อยออกไป มีคนอ่านเข้าถึงได้ทั่วโลก ส่งผลกระทบมากมายทั้งต่อตนเอง และผู้อื่น

หรือบางคน พูดผิดเพียงประโยคเดียว ชีวิตตกต่ำลำบาก ทั้งที่พูดดีมาทั้งชีวิต อย่างเช่นดาราไทยหลายคนตกงานเพียงเพราะพูดกระทบต่อสาธารณะ แฟนคลับไม่พอใจ แบนดารา แบนช่องทีวี หรือบางทีลามไปถึงผลิตภัณฑ์การค้า กระทบธุรกิจ

เหมือนคำพูดที่ว่า ทุกเวทีสงคราม จบลงด้วยการเจรจา หรือสงครามสงบ ด้วยการพูดกันฉันมิตร หรือปรับมรรควิธีทั้ง ๘ มาใช้จึงจะสำเร็จ แต่ถ้าจะก่อสงคราม ก็ไม่ต้องทำอย่างอื่น เพียงแค่การพูด ใช้วาจาที่ผิด ก็เสียประโยชน์ เสียหาย จนถึงเสียชีวิต และอาจจะก่อเวร หรือมีศัตรูไปตลอดทั้งชาติก็ได้

อริยมรรคมีองค์ ๘ นี้

จนถึงสัมมาสมาธิในข้อสุดท้าย

เพื่อความดับทุกข์

ณัฏฐ์ลิขิต

ทุกข์แบบปุถุชนคนธรรมดา คือทุกข์อันเกิดจากปัจจัย ๔ เข้ามามีส่วนกระทบถึงสภาพจิตใจ ก่อความอยากมีอยากได้จนเกินไป เกิดดิ้นรน บีบคั้นให้ต่อสู้ อยากมีกว่าเขา อยากได้มามากกว่า อยากเด่นกว่า ความอยากมีอยากเป็น ล้วนเป็นอาการที่ไม่เคยลดลง มีแต่ทะยานอยากมากขึ้นเรื่อยไป หากขาดความพอดี หรือทางสายกลางดังกล่าว ความสงบ ความสุข ก็เกิดได้ยาก ความวุ่นวาย ความแข่งขัน ชิงดีเด่น เข่นฆ่ากันก็เกิดขึ้นมาด้วยตามลำดับ

หากจะดับทุกข์เข็ญได้ ก็มุ่งถือเอาหลักมรรควิธีมาดับไฟในใจ ดับทุกข์ ทั้งทุกข์ธรรมดาจากการแสวงหาปัจจัยสี่เพื่อดำรงชีพอย่างสมดุล และทุกข์ในสังสารวัฏ คือดับความอยากในกิเลสที่ละเอียดลงไปจนถึงนิพพาน ซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา และเป็นจุดมุ่งหมายของมนุษย์ผู้แสวงหาความพ้นทุกข์อันประเสริฐที่พึงจะได้รับผลอย่างแน่แท้ จากการบำเพ็ญเพียรอย่างไม่ท้อถอยในการขัดเกลากิเลสบนหนทางแห่งศีล สมาธิ และปัญญานี้ด้วยความเคารพในพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์และการเคารพตนเอง เชื่อมั่นตนเองว่าจะสามารถพากเพียรไปจนถึงที่สุดแห่งทุกข์ได้

“ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” พระสูตรแห่งการระงับอารมณ์สุดโต่ง สู่ทางสายกลางเพื่อความเข้าใจตนเองและผู้อื่น จนถึงเข้าใจสภาวธรรมตามความเป็นจริง : ณัฏฐ์ลิขิต

The post “ธัมมจักกัปปวัตนสูตร” พระสูตรแห่งการระงับอารมณ์สุดโต่ง สู่ทางสายกลางเพื่อความเข้าใจตนเองและผู้อื่น จนถึงเข้าใจสภาวธรรมตามความเป็นจริง : ณัฏฐ์ลิขิต appeared first on Manasikul Online.

ให้ “สติ ความรู้สึกตัว” เป็นของขวัญปีใหม่ วันใหม่ ในทุกขณะ สำหรับตัวเราเอง เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม / สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

ชีวิตของเราได้ก้าวสู่ปีพุทธศักราชใหม่แล้ว เด็ก ๆ หลายคนตื่นเต้นกับการเปลี่ยนแปลง โตขึ้น ชีวิตดูมีสีสันมากขึ้น เหมือนโลกได้ค่อยๆ เปิดกว้าง ขยับเข้าใกล้ความหวังความฝันมากขึ้น ทุกอย่างดูสามารถเป็นจริงได้ ทั้งๆ ที่จริง มันยังเป็นแค่ความฝันที่ใจหวังใฝ่ และยังไม่ได้ลงมือทำอะไรเลยก็ตาม

ในขณะเดียวกันผู้ใหญ่บางคนแม้กำลังเพลิดเพลินกับการฉลองมีความสุขในคืนข้ามปี แต่เมื่อตื่นขึ้นมาแล้ว กลับพบว่ายังมีภาระมากมายที่ค้างคามาจากปีที่แล้ว หนี้สินจากปีที่แล้ว ก็พอกพูนตามมาปีนี้ด้วย

ได้ฟังจากหลายคน ชะตากรรมในวันข้ามปีก็แตกต่างกัน บางคนเศร้าเพราะคนที่รักจากไปในวันที่คนอื่นฉลองแต่ตนเองและครอบครัว ต้องนองน้ำตา  พลอยทำให้รู้สึกว่า โลกนี้ไม่ยุติธรรม ทำไมตนเองต้องทุกข์ในวันที่ทุกคนมีความสุข

บางคนก็สุขในวันข้ามปี เพราะคนที่รักเดินทางจากแดนไกลไปเยี่ยม แม้จะแค่ไม่กี่ชั่วโมงที่อยู่ด้วยกัน ข้าวมื้อนั้นที่ทุกคนพร้อมหน้า น้ำปลายังจะมีรสหวาน แม้วันใหม่ทุกคนต้องไปจากกัน แต่ภาพความทรงจำ และคำให้พรจากญาติผู้ใหญ่ ยังก้องอยู่ในหัวใจเสมอ ภาพหมู่ครอบครัวที่ถ่ายลงเฟซบุ๊ก แม้ไม่มีใครมากดไลค์แต่ก็ภูมิใจและอบอุ่น

การกลับบ้านปีนี้จึงเหมือน ได้เติมเชื้อเพลิง สร้างเป็นพลังงานขับเคลื่อนชีวิตให้ก้าวไป

ส่วนตัวผู้เขียนเอง ไม่ได้รู้สึกอะไรกับการเปลี่ยนแปลงไปตามเวลา มากไปกว่าสัญญาณที่บ่งบอกว่าได้ผ่านไปอีกปีแล้ว ก็เท่านั้นเอง ไม่ได้ตื่นเต้นกับการเปลี่ยนแปลง และไม่ได้สลดกับการเปลี่ยนไป แต่บางทีก็ต้องตื่นตัวและใส่ใจความรู้สึกของคนอยู่ใกล้ นิ่งไปเลย เขาก็คิดว่าเราเฉยชา เมื่อพาทำบุญบ้าง สวดมนต์ข้ามปีบ้าง  หัวใจของคนท้อก็เหมือนได้เติมเต็ม ทำช่วงเวลานั้นๆ ให้มีความหมาย คนที่เรารู้ว่าเขาเหนื่อยล้าได้เห็นแววตาและรอยยิ้มที่พวกเขามีให้กัน  ก็น่าจะเป็นอีกวันที่พวกเขาได้มีกำลังใจที่จะใช้ชีวิตต่อไปในวันข้างหน้า

บางคนบอกว่า เบื่อคำอวยพรที่กดส่งพร้อมกัน สติกเกอร์ สวัสดีปีใหม่ดูไม่สำคัญ  มันก็อาจจะจริงสำหรับบางคน ไลน์ดังเป็นร้อยแต่น้อยใจที่ใครสักคนนั้นไม่ส่งอะไรมาเลย บางคนอาจไม่ได้คุยกันเลยทั้งปีแต่ภาพสวัสดีปีใหม่ก็ทำให้ได้สนทนากันอีกครั้ง

ฉะนั้นแล้ว ทุกการสื่อสารที่ส่งไปให้เขารู้ว่าเขานั้นยังมีตัวตนสำหรับเรา บางทีคนที่กำลังเหงา อาจจะได้กำลังใจจากสติกเกอร์ไลน์ก็เป็นได้ อย่าคิดมากไปเลยส่งไปเถอะ ถึงจะผ่านมาเกือบอาทิตย์แล้วก็ส่งได้ เพราะบางคนก็เพิ่งมาเปิดดูวันนี้แหละ

เริ่มต้นอย่างไร ในปีใหม่? มีหลายคนถามมา ก็ได้ให้พรว่า “สติมโต สทา ภทฺทํ” ผู้มีสติมีความเจริญทุกเมื่อ เพราะวันเวลาที่ผ่านมาและอนาคตที่จะก้าวไป ก็ไม่มีความสำคัญเท่ากับวันนี้

ปัจจุบันสำคัญที่สุด พรุ่งนี้เมื่อวานนี้สำคัญอย่างไรก็ไม่สำคัญเท่าวันนี้  เพราะวันนี้เท่านั้นที่เราสามารถที่จะทำอะไรดีๆ เพื่อตัวเราเองและคนที่เรารักได้ เมื่อวานก็พลาดไปแล้ว รอให้ถึงพรุ่งนี้ก็อาจสายเกินไป

ฉะนั้นแล้วปี ๒๕๖๔ นี้ ที่เคยตั้งใจไว้ว่าจะทำอะไรก็ขอให้ลงมือทำ และจงทำจนกว่าจะประสบความสำเร็จ เพราะว่า “พรใดๆ ก็ไม่มีค่าเท่ากับการลงมือทำของตัวเราเอง”

อยากให้ชีวิตเป็นอย่างไร ในปีนี้เรามีโอกาสแล้วสร้างสรรค์ให้คืนและวันต่อไปนี้มีความหมายและมีคุณค่าสู่วิถีแห่งความดีงาม จะเปลี่ยนไปกี่ พ.ศ. ความประพฤติไม่เปลี่ยนแก้ชงกี่วัดก็อาจไม่ช่วยอะไร

ดวงจะดีถ้าเรามีสติในทุกความคิด การกระทำและคำที่จะพูด เปลี่ยนเหตุคือการกระทำของเราให้ดีขึ้น ผลที่ตามมาก็จะดีไปตามเหตุนั่นเอง

ให้ “สติ ความรู้สึกตัว” เป็นของขวัญปีใหม่ วันใหม่ ในทุกขณะ สำหรับตัวเราเอง (เดิมชื่อ ” เก่าใหม่ก็ธรรมดาสำคัญว่า รู้ตัวไหม” เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป จากคอลัมน์ โชคดีที่มีพระ (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๑)

The post ให้ “สติ ความรู้สึกตัว” เป็นของขวัญปีใหม่ วันใหม่ ในทุกขณะ สำหรับตัวเราเอง เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป appeared first on Manasikul Online.

“ปณิธานมหาบุรุษ บนเส้นทางแห่งปัญญา ถึงพระวิทยากรกระบวนธรรมทั่วประเทศ”

เขียนโดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์

           ผู้เขียนเปิดบันทึกในหน้านสพ.คมชัดลึก เมื่อครั้งที่ยังทำงานอยู่ที่สำนักข่าวเนชั่น ในกองบรรณาธิการเนชั่นสุดสัปดาห์ แม้จะผ่านไปสามปีกว่าแล้ว แต่ความทรงจำยังกระจ่าง การได้ดูแลหน้าธรรมวิจัย ทุกวันอังคาร และหน้าพระไตรสรณคมน์ ทุกวันพฤหัสบดี เป็นธรรมบรรณาการให้กับผู้อ่านทุกสัปดาห์ ให้มีพื้นที่เย็นใจ ท่ามกลางความรีบเร่ง และความร้อนรนในการทำงาน ที่ต้องขับเคลื่อนไปบนสายพานแห่งชีวิต ให้มีพื้นที่พักใจเล็กๆ ซึ่งกลายเป็นที่พักใจของผู้เขียนด้วยมาจนถึงทุกวันนี้

การรำลึกความทรงจำ และนำธรรมะจากครูบาอาจารย์มาเผยแผ่อีกครั้งบนเว็บไซต์ Manasikul.com ซึ่งได้จัดทำขึ้นเป็นธรรมทานแห่งนี้ ทำให้ผู้เขียนได้ทบทวนชีวิต และได้เรียนรู้วิถีแห่งธรรมจากพระอาจารย์และครูบาอาจารย์หลายๆ ท่าน ที่อุทิศและเสียสละชีวิตเพื่อธรรมมาโดยตลอด

เป็นการพิสูจน์ว่า ธรรมะของพระพุทธเจ้านั้น อกาลิโก จริงๆ ไม่ว่าจะผ่านไปถึงสองพันหกร้อยกว่าปีก็ตาม รอยพระพุทธบาทของพระองค์ ยังประดิษฐานอยู่ในใจของสมณะจากรุ่นสู่รุ่นอย่างมั่นคงในวัตรปฏิบัติแห่งพระธรรมวินัยไม่คลอนแคลน ดังเช่น บทความนี้ ที่ขอนำมาเล่าสู่กันฟังอีกครั้ง

“ปณิธานมหาบุรุษ บนเส้นทางแห่งปัญญา ถึงพระวิทยากรกระบวนธรรมทั่วประเทศ”

และแล้ว คณะพระวิทยากรกระบวนธรรม ๘๐ รูป ที่เดินทางไปปฏิบัติธรรม ณ แดนพุทธภูมิ ประเทศอินเดีย-เนปาล จัดโดยสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ ระหว่างวันที่ ๗ –๑๗ ธันวาคม ๒๕๖๐ ก็เดินทางกลับถึงประเทศไทยโดยสวัสดิภาพ

เพียงช่วงระยะเวลาสั้นๆ ทึ่คณะพระวิทยากรได้เรียนรู้ปฏิปทาของมหาบุรุษของโลก คงไม่ได้หยุดอยู่เพียงเท่านี้ หากเป็นแรงบันดาลใจในการที่จะทำหน้าที่เป็นพุทธบุตรของพระพุทธเจ้าในการสานงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาผ่านหน้าที่ของพระธรรมทูตทุกรูปแบบ เพื่อทำจิตของตนให้พ้นทุกข์และเกื้อกูลผู้คนให้มีโอกาสรับรสแห่งพระธรรม ตราบที่ลมหายใจแห่งพระพุทธศาสนายังมีการสืบทอดโดยพระสงฆ์ เพื่อยังให้พระรัตนตรัยบริบูรณ์เป็นที่พึ่งของผู้ร่วมทุกข์ในสังสารวัฏต่อไป   

ดังช่วงเวลาสำคัญของวันเสาร์ที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๖๐ คณะพระวิทยากรกระบวนธรรม เดินทางไปเขาดงคสิริ สถานที่บำเพ็ญทุกรกิริยาของเจ้าชายสิทธัตถะก่อนที่จะทรงตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ ณ ตำบลพุทธคยา จังหวัดคยา รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย ในบันทึกของคณะพระวิทยากรตอนหนึ่งเล่าว่า

หลังจากที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงผนวชแล้ว พระองค์ทรงพยายามเสาะแสวงทางพ้นทุกข์ ด้วยการศึกษาค้นคว้าทดลองในสำนักอาฬารดาบส กาลามโคตร และอุทกดาบส รามบุตร เมื่อเรียนจบทั้งสองสำนัก ก็ทรงเห็นว่าไม่ใช่ทางพ้นทุกข์ตามที่มุ่งหวังไว้

จากนั้นพระองค์เสด็จไปที่แม่น้ำเนรัญชรา ในตำบลอุรุเวลาเสนานิคม (ในปัจจุบันสถานที่แห่งนี้เรียกว่า ดงคสิริ) เมื่อบำเพ็ญทุกรกิริยาโดยขบฟันด้วยฟัน กลั้นหายใจและอดอาหาร หลังจากทดลองมา ๖ ปี ก็ยังไม่พบทางพ้นทุกข์ จึงทรงเลิกบำเพ็ญทุกรกิริยา หันมาบำรุงพระวรกายโดยปกติตามพระราชดำริว่า

“เหมือนสายพิณควรจะขึงพอดี

จึงจะได้เสียงที่ไพเราะ”

เหตุนั้น พระองค์ทรงค้นพบทางสายกลางจากการฟังพระอินทร์เสด็จลงมาดีดพิณ ๓ สายถวาย พิณสายหนึ่งขึงไว้ตึงเกินไป พอถูกดีดก็ขาดผึงออกจากกัน พิณสายที่สองหย่อนเกินไป ดีดไม่ดัง พิณสายที่สามไม่หย่อนไม่ตึงนัก ฟังไพเราะ พระองค์ทรงพิจารณาเห็นทางสายกลางว่าเป็นหนทางที่จะนำไปสู่พระโพธิญาณได้ แล้วได้หันมาบำเพ็ญทางปัญญา ในที่สุดพระองค์ก็ได้บรรลุธรรม และน้อมนำความอบอุ่นมาสู่ชาวโลก

จากนั้น คณะพระวิทยากรกระบวนธรรม  เดินทางไปสถูปบ้านนางสุชาดา ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเจดีย์พุทธคยา ซึ่งชาวอินเดียเรียกว่า สุจาตากุฏิ หรือ สุจาตาสะตูปป้า (Sujata kuti, Sujata stupa) ปัจจุบันเหลือแต่สถูปเจดีย์เป็นเนินดินก่อด้วยอิฐหุ้มไว้ไม่สูงนัก พอเป็นเครื่องบ่งบอกว่าที่นี่คืออดีตบ้านของนางสุชาดา

จากบันทึกของพระวิทยากรอีกเช่นเดียวกันเล่าว่า  

ข้าวมธุปายาสของนางสุชาดา ถือเป็นภัตตาหารมื้อแรก เป็นการถวายอันสำคัญ ก่อนที่พระบรมโพธิสัตว์จะได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นอาหารทิพย์อันจะคุ้มครองพระองค์ได้ถึง ๔๙ วัน ในการเสวยวิมุตติสุขภายหลังการตรัสรู้

ในช่วงที่พระองค์เสวยวิมุติสุขนั้น  พระธรรมโพธิวงศ์ หัวหน้าพระธรรมทูตสายประเทศอินเดีย-เนปาล เจ้าอาวาสวัดไทยพุทธคยา รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย ได้กล่าวไว้ตอนเปิดโครงการพระวิทยากรกระบวนธรรม  ณ วัดไทยพุทธคยา ประเทศอินเดีย ตอนหนึ่งว่า

” ช่วงนั้นเองเป็นช่วงที่พระองค์ทรงวางแผนความเป็นครู ๔๙ วัน เป็นการเตรียมความเป็นครูที่จะออกไปสอนผู้คน เพราะการตรัสรู้ของพระองค์กว่าจะถึงวันเพ็ญเดือนหกผ่านมาทั้งคืน คือกระบวนธรรมอันยิ่งยวด ในการรู้จักตัวเอง รู้จักความถนัดของตัวเอง และรู้ว่าจะสอนผู้อื่นอย่างไร”

 และในค่ำวันที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๖๐ คณะพระวิทยากรก็ได้ทบทวนบทเรียนทุกเรื่องราว ที่ได้เรียนรู้ตลอด ๑๐-๑๑ วันที่ผ่านมา ในการตามรอยปณิธานมหาบุรุษตลอดสาย ไม่ว่าจะเป็นการสวดมนต์ ไหว้พระ  นั่งสมาธิ  น้อมระลึกคุณพระพุทธเจ้า คุณพระธรรม เเละคุณพระสงฆ์  ที่ได้เพิ่มสติปัญญา ความศรัทธาเดิมและเสริมเเรงบันดาลใจ ที่ทำให้เกิดความปีติในพระพุทธศาสนา ตามรอยพระพุทธเจ้าบนดินเเดนที่เรียกว่า “พุทธภูมิ”

 อินเดีย เป็นผืนแผ่นดินมาตุภูมิ และเป็นโลกแห่งความมหัศจรรย์ เพราะพระพุทธศาสนาได้บังเกิดขึ้นบนผืนแผ่นดินนี้ พระธรรมคำสอนอันลึกล้ำนั้น เป็นสิ่งมหัศจรรย์อันทรงคุณค่ายิ่ง

ชาวโลกจึงต่างมุ่งตรงสู่ประเทศอินเดียอย่างมิขาดสายเสมือนเปลวไฟที่ไม่เคยดับ เพื่อมุ่งศึกษาค้นคว้าสิ่งอันเป็นอมตธรรม นี้ด้วยศรัทธา และความจริงใจที่มีต่อพระพุทธศาสนา

ดังเช่นคณะวิทยากรกระบวนธรรมที่กลับมาแล้ว พร้อมด้วยความมุ่งมั่น ดังที่ท่านเจ้าคุณอาจารย์พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ เลขานุการ สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์กล่าวว่า

สิ่งที่อยากเห็นจากพระวิทยากร คือ เป้าหมาย แรงบันดาลใจ และไฟศรัทธาที่ไม่รู้จัดมอดดับ ในการทำงานเผยแผ่บูชาพระบรมศาสดา

บัดนี้ หน้าที่ของพระวิทยากรกระบวนธรรมหลังจากกลับมาถึงประเทศไทยคงจะมีงานสานต่อลมหายใจพระพุทธศาสนาอย่างเต็มเปี่ยมจากปณิธานของมหาบุรุษแห่งลุ่มน้ำเนรัญชราเป็นล้นพ้น  จนถึงปัจจุบัน และอนาคตกาล

บันทึกความทรงจำ…จากพระวิทยากรกระบวนธรรม ถึง ปณิธานมหาบุรุษ บนเส้นทางแห่งปัญญา เขียนโดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์

The post บันทึกความทรงจำ…จากพระวิทยากรกระบวนธรรม ถึง ปณิธานมหาบุรุษ บนเส้นทางแห่งปัญญา appeared first on Manasikul Online.

“การศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญของสังคม

ที่ช่วยพัฒนาคนให้มีคุณสมบัติ

และศักยภาพตามความคาดหวังของสังคม 

ซึ่งแต่ละยุคสมัยก็จะแตกต่างกัน

และการศึกษายังเป็นเครื่องมือ

สำหรับคนที่มุ่งพัฒนาสมรรถนะของตนเอง

เพื่อก้าวไปสู่ความสำเร็จในสาขาอาชีพ”

ได้ดีเพราะมีครู

เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม / สถาบันพัฒนาพระวิทยากร /

สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

            การศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญของสังคมที่ช่วยพัฒนาคนให้มีคุณสมบัติและศักยภาพตามความคาดหวังของสังคม  ซึ่งแต่ละยุคสมัยก็จะแตกต่างกัน และการศึกษายังเป็นเครื่องมือสำหรับคนที่มุ่งพัฒนาสมรรถนะของตนเอง เพื่อก้าวไปสู่ความสำเร็จในสาขาอาชีพ

          โรงเรียนเป็นสถาบันหรือกลไกทางสังคมในการบ่มเพาะให้ความรู้และปลูกฝังค่านิยมของสังคม ให้กับสมาชิกใหม่คือเยาวชน  กระทรวงศึกษาธิการจะกำหนดคุณสมบัติให้กับนักเรียนเพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในการประเมินคุณภาพโรงเรียน และนักเรียน  โดยมีบุคลากรทางการศึกษาเป็นผู้ขับเคลื่อนนโยบาย สำคัญที่สุดก็คือ “ครู” 

          ในสิงคาลกสูตร กล่าวถึงหน้าที่หรือบทบาทของครูอาจารย์ที่มีต่อศิษย์หรือเด็กนักเรียนไว้โดยสรุปดังนี้

๑. ฝึกฝนแนะนำให้เป็นคนดี

๒. สอนให้เข้าใจแจ่มแจ้ง

๓. สอนศิลปวิทยาให้สิ้นเชิง

๔. ยกย่องให้ปรากฏในหมู่เพื่อน

๕. สร้างเครื่องคุ้มกันภัยในทิศต่างๆ

          เห็นได้ว่าในข้อแรกนั้นก็คือ แนะนำลูกศิษย์ให้เป็นคนดี ถ้าพูดถึงการให้คะแนน ประเด็นนี้น่าจะเป็นคะแนนจิตพิสัย  ซึ่งคุณครูให้เด็กไว้แล้วอย่างน้อยคนละ ๑๐ คะแนน แต่นักเรียนบางคนก็ค่อยๆ ทำหายไปทีละนิดๆ นักเรียนอาจจะไม่ใส่ใจเพราะดูเป็นคะแนนเล็กน้อย แต่จริงๆ แล้ว คะแนนจิตพิสัยนี้สำคัญที่สุดสำหรับการดำเนินชีวิตในวันข้างหน้า

เพราะฉะนั้น ครู ไม่อาจเพียงตั้งคะแนนไว้แล้วละเลยในการแนะนำ  หากมัวแต่คอยหักแต่คะแนนจิตพิสัยเพียงอย่างเดียวอาจจะพลาดวัตถุประสงค์ไป

          “คะแนนจิตพิสัย 

คือ หัวใจของการศึกษา” 

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

ผู้เขียนมองอย่างนั้น  เพราะนักเรียนต่อให้มีคะแนนและเกรดดีแค่ไหนหากจิตใจไม่ได้ถูกบ่มเพาะให้ดีแล้ว ก็มักจะมีปัญหาตามมาเสมอ 

เช่น เรียนเก่งแต่ไม่รับผิดชอบ  การบ้านก็เลยไม่เคยส่งเลย  หัวดีแต่ขี้เกียจงานที่ครูสั่งก็ไม่เคยเสร็จ  ตอนเข้าเรียนใหม่ๆ เกรดก็สูงนิสัยก็น่ารักแต่พอขึ้นมัธยม ๒-๓ ติดเพื่อนเท่านั้นแหละ การบ้านกลายเป็นยาพิษ ครูคือศัตรู รู้อย่างเดียวว่าวันนี้จะหลบไปไหน  เด็กผู้หญิงบางคนตอนอยู่มัธยมต้นยังใสซื่อผ่านไปปีเดียวกินเหล้าเก่งกว่าเด็กผู้ชายเสียอีก ฯลฯ

สภาพปัญหาเหล่านี้เป็นความจริงของโรงเรียนหลายแห่งที่กำลังเผชิญอยู่  เมื่อเด็กมีปัญหาขึ้นมาครูก็โทษครอบครัว ครอบครัวก็โทษโรงเรียน  โทษสภาพสังคม และบางคนก็โทษพระ(อันนี้เคยโดนจริงๆ) 

            กระบวนการในการช่วยเหลือเด็กแบบองค์รวมจึงไม่ค่อยเกิด  ในฝ่ายปกครองก็ตัดคะแนนความประพฤติ ขณะที่ฝ่ายวิชาการก็ตัดเกรดและให้ติด “๐” ติด “ร” ไว้  ผ่านไปจนถึง มัธยมปลาย เด็กบางคนจึงสะสมไว้เป็น ๒๐ – ๓๐ ตัว  พอถึงมัธยม ๖  ไม่สามารถจบได้ครูค่อยติดตามให้มาแก้มันก็ยากขึ้นไปอีกเพราะบางวิชาใช่ว่าจะหาครูเจอได้ง่ายๆ เมื่อเห็นเด็กมาง้อแก้ครูบางท่านก็หมั่นไส้ทำเป็นไม่สนใจเสียอีก 

เมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมาได้ไปที่  โรงเรียนปากคาดพิทยาคม จังหวัดบึงกาฬ  เห็นสภาพปัญหาต่างๆ เหล่านั้น  จึงได้จัดกระบวนการช่วยเหลือเด็กอย่างเป็นระบบ มีการจัดตลาดนัดวิชาการ  เพื่อให้นักเรียนได้มีวันพบกับครูที่ตนเองยังไม่แก้  และมีการติดตามต่อเนื่อง  แต่กระนั้นก็ค้นพบว่า “จิตใจของเด็กบางคนต้องได้รับการช่วยเหลือ” จึงได้นิมนต์พระไปจัดกระบวนการอบรมในเชิงจิตวิทยาให้คำปรึกษา ซึ่งพระจะต้องผ่านการฝึกและมีทักษะด้านนี้  เพราะจะไม่ใช่การเทศนาให้ฟัง  แต่เป็นการรับฟังเด็กด้วยหัวใจ

กระบวนการที่ทำทุกกิจกรรมเน้นการกระตุ้นให้คิด และสร้างเสริมกำลังใจ  ให้เด็กเห็นคุณค่าในตนเอง  ซึ่งบางคนนั้นมีความเก่งเฉพาะด้านแต่พอติด “๐” ติด “ร” เยอะก็ทำให้ท้อและรู้สึกว่าตนเองไร้ค่า เพราะสิ่งที่ตนเองเก่งนั้นครูมองไม่เห็น

  การปรับทัศนคติของครู

จึงดำเนินการไปควบคู่กันไปด้วย 

ทั้งครูและนักเรียนเริ่มเห็นความสำคัญ

ของ “คะแนนจิตพิสัย” 

เมื่อครูและเด็กเข้าใจกัน

กลไกการแก้ไขปัญหา

ก็ขับเคลื่อนไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

โรงเรียนและครู  ยังคงเป็นฟันเฟืองสำคัญของสังคม  ที่รับภาระอันหนักอึ้ง  และเป็นที่พึ่งพาของเด็กๆ ทั้งประเทศ  สภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว  แต่เงื่อนไขของการทำหน้าที่ครูกลับมากขึ้น  ก็คงได้แต่ให้กำลังใจคุณครูทุกท่าน  ที่ดูแลเอาใจใส่นักเรียนอยู่ในขณะนี้

ครูผู้เป็นกัลยาณมิตรของเด็กๆ

ไม่ใช่แค่สอนให้รู้ 

แต่ครูคือผู้สร้างแรงบันดาลใจ 

ให้นักเรียนจนมีไฟฝัน 

มุ่งมั่นที่จะก้าวไปสู่จุดหมาย

  และไม่ว่าจะสำเร็จหรือล้มเหลว

รอยยิ้มของครูพร้อมมีให้ลูกศิษย์เสมอ 

พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป

เด็กคนหนึ่งบอกกับครูว่า “ผมจะสู้ต่อครับ”  แล้วทั้งคู่ก็กอดกันแนบแน่น

ผู้เขียนเห็นแค่นี้ไม่รู้หรอกว่า พวกเขาผ่านเรื่องอะไรกันมา แต่มันคงหนักสาหัสพอสมควร แววตามุ่งมั่นเกิดขึ้นทั้งครูและนักเรียน  ผู้เขียนก็เชื่อมั่นว่าพวกเขาจะช่วยกันให้ผ่านเรื่องราวเหล่านั้นไปให้ได้ 

ทำให้นึกถึงคำกล่าวที่ว่า “ได้ดีเพราะมีครู”

ครูคือผู้ให้ความดี  ให้เด็กมีความรู้ 

ไม่ว่าศิษย์จะเป็นอย่างไร ในหัวใจของครูก็มีเมตตาต่อลูกศิษย์เสมอ…

“ได้ดีเพราะมีครู” เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม / สถาบันพัฒนาพระวิทยากร / สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

The post “ได้ดีเพราะมีครู” เขียนโดย พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป appeared first on Manasikul Online.

จาริกธรรมในอเมริกา

(ตอนที่ ๔๗)

ชีวิตนิทาน นิทานของชีวิต

เขียนโดย  พระครูสมุห์สุพัฒน์  อนาลโย กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

คำว่า นิทาน  คือ เรื่องเล่า เรื่องราวต่างๆ นานาปะปนที่แอบแฝงคติธรรมประจำชีวิต

ตอนเป็นเด็กหลายท่านคงเคยได้ยินได้ฟังคุณปู่ย่า คุณตายาย คุณพ่อแม่เล่านิทานให้ฟังก่อนนอนหลับฝันดี  ในเวลากลางคืนนับไม่ถ้วนมากมายมาแล้ว

ในเรื่องมีทั้งเรื่องสนุกสนานฮามัน  ความรัก  อกหัก  สมหวัง  ผิดหวัง  ผจญภัย  ความรู้  ประเพณีวัฒนธรรมของท้องถิ่นนั้นๆ  คติธรรมสอนใจของพระพุทธศาสนา และอื่นๆ อีก

เราเคยแต่ฟังนิทานชีวิตของคนอื่นๆ  แล้วก็ประทับใจยกย่องเชิดชูเขาว่าเล่าเรื่องได้ดีมีความรู้  ความสามารถ ให้คติธรรมสอนใจดี

หรือบางครั้งก็นำไปใช้กับชีวิตประจำวัน  ไม่ก็นำเอาเรื่องเล่าเหล่านี้ไปช่วยแก้ไขปัญหาชีวิตของคนอื่นได้ก็ไม่น้อย

นี่คือประโยชน์ของการฟังและจดจำเป็นประสบการณ์โดยตรง ก็มีแนวทางรูปแบบของตัวปัญหาแล้วแก้ไขได้ถูกจุดก็คี่คลายปัญหาได้ถูกต้อง  ชีวิตก็มีความสุขสดชื่นใจนั้น  น่าจะเป็นชีวิตนิทานที่ได้ยินได้ฟังมาแล้วมาเล่าสืบต่อกันมาตั้งอดีตจนมาถึงปัจจุบันนี้

ลองมาฟังนิทานของชีวิตตนเองบ้างว่าเป็นเช่นไร

เราได้ฟังได้อ่านนิทานของคนอื่นมาแล้ว หันมาฟังนิทานของชีวิตของตนที่ใจเล่าให้ฟังบ้างสิน่าสนุกไม่เบาเลยนะ

เพียงนั่งอยู่ใต้ต้นไม้ที่มีแสงแดดอ่อนสีทองส่องลงมาสัมผัสกายอันอ่อนไหวนุ่มนวลที่หลายคนที่เห็นว่าสวยและหล่อ

นั่งแบบผ่อนคลายหายใจเข้าลึกๆ  ปล่อยลมหายใจออกยาวๆ  สอง  สามครั้ง  ค่อยหลับตาลงเบาๆ ดูลมหายใจเข้าออกรู้สึกตัวเบาให้เป็นธรรมชาติ

แล้วอ่านนิทานของชีวิตในใจของตนเองตั้งแต่เด็กเท่าที่จำความได้  ผ่านเรื่องราวต่างๆ มีทั้งพอใจและไม่ใจ  เคยด่าใคร  เถียงใครต่อใครมาแล้ว  จุดจบของการด่าและเถียงเป็นอย่างไร

การท้อแท้น้อยใจตนและคนอื่นมันช่วยให้เราดีขึ้นได้บ้างไหม  สุดท้ายใครคือผู้แพ้ และเป็นทาสของการท้อแท้น้อยใจ

โทษตนตอกย้ำใจตนเอง  ไม่ดี  ไม่เก่ง  ไม่รวย  ทำไมจึงจน  ทำไมชีวิตเราต้องเจอะเจอแต่ปัญหา  ทำดีไม่ได้ดี  ชีวิตเราทำไมไม่เหมือนคนอื่นบ้าง  ทำไมเราเป็นคนที่ขี้อายอย่างนี้  ทำไมเราไม่กล้าทำ  พูด คิดให้ได้อย่างเขาบ้าง

การโทษตอกย้ำตนเอง  บทสุดท้ายเราเป็นคนอย่างไร  อยากให้มันเป็นเหมือนเขาหรืออยากให้เราเป็นตนเราล่ะ 

อดีตที่เป็นหลุมฝังชีวิตให้จมปักอยู่เรื่องที่เลวร้าย  เมื่อรู้ว่ามันไม่ดีสำหรับเราก็เท่ากับว่าเรายังไม่ฝังหลุมอดีตให้เต็ม  ก็มีแต่เรื่องกลุ้มใจร่ำไป

อยู่กับปัจจุบันได้  ไม่ทุกข์ไม่เดือดร้อนใจ  เท่ากับฝังหลุมอดีตเต็มหมดแล้ว

การโกรธโมโหเคียดแค้น  ผูกใจอาฆาต  ผูกใจเจ็บ  ไม่ปล่อยไม่วาง  ไม่อยากเห็นหน้า  ผีไม่เผากัน  เหม็นขี้หน้า  ในที่สุดผลของเหล่านี้คือ  ความหนักอึ้งในภายใจจิตใจ  ส่วนภายนอกก็หน้าบึ้งตึง  บ่งบอกถึงความทุกข์ในใจ  ความทุกข์เป็นของใครกันเล่า  สุดท้ายใครบ้าคิดไปคนเดียว ใครเดือดร้อนใจคนเดียว

ความผิดหวัง  อกหัก  รักซ้อนรัก  รักสามเศร้า  จงคิดให้ดีว่าใครกันผิดใครกันถูก ใครได้เปรียบใครเสียเปรียบ  สุดท้ายใครเป็นคนที่ยิ้มได้  ร้องไห้  หัวเราะ  เข้าใจคำว่ารัก  รอคอย  เศร้าโศก เสียใจ  เหงา  คำว่า สุขเป็นอย่างไร  ทุกข์หนักเท่าไร  เราก็บ้าบิ่นเหมือนกันนะ  เกือบเอาชีวิตไม่รอด  โชคดีที่เรายังมีลมหายใจอยู่ถึงปัจจุบันนี้

คำดูถูกเหยียดหยาม  คนอย่างเอ็งพ่อแม่ไม่มีปัญญาส่งเรียนจบหรอก  คนนี้เขียนตัวหนังสือโครตห่วยเลยนะ  น้ำหน้าอย่างเอ็งไม่มีวันชนะข้าได้หรอก  สุดท้ายอะไรทำให้เราได้ดิบได้ดี อะไรทำให้เราได้มายืน ณ  จุดนี้ได้  เพราะใคร  เขาหรือเรา เราหรือเขา

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า  อะไรจะเกิดขึ้นภายในจิตใจ  หรือภายนอกก็ต้องรู้จักปล่อยวาง

ปล่อยไม่ได้ก็แบกทุกข์ความหนักใจไปจนถึงวันตาย

เรื่องทุกเรื่องจะดีหรือเลวมันเป็นเรื่องของเราหรือของเขา  เรื่องดีควรเก็บรักษาไว้ภายในจิตใจ

เรื่องเลวของเขาก็เรื่องของเขา  มันเป็นบทเรียนสอนใจ  เรื่องเลวของเราควรสละละมันทิ้งเสีย

ถ้าทิ้งไม่ได้เราก็บ้าคิดเข้าข้างตนเองคนเดียว บ้าคิดไปเองคนเดียว

สุดท้าย  การอยู่กับตนในปัจจุบัน  ทำหน้าที่ที่มีอยู่ให้ถูกต้อง  ทำความดี  รู้สึกตัวรับผิดชอบชั่วดีก็พอ  ไม่เดือดร้อนตนเองและคนอื่น  ชีวิตก็ปกติสุขเย็นใจแล้ว

ชีวิตนิทาน นิทานของชีวิตก็จบลงพอดี

(อวสาน)

จ๊อด

๓ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๔ (ค.ศ.๒๐๒๑)

จาริกธรรมในอเมริกา (ตอนที่ ๔๗) ชีวิตนิทาน นิทานของชีวิต เขียนโดย พระครูสมุห์สุพัฒน์ อนาลโย กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

The post จาริกธรรมในอเมริกา (ตอนที่ ๔๗) ชีวิตนิทาน นิทานของชีวิต เขียนโดย พระครูสมุห์สุพัฒน์ อนาลโย appeared first on Manasikul Online.