เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า ตอนที่ ๑๐ เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

“ผมได้คุยกับอาจารย์พระครูสิริวิหารการ สมณศักดิ์ในขณะนั้นคือ พระครูศัพทสุนทร (สมจิตร จิตฺตธมฺโม) ท่านให้แจ้งพวกเราว่า สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร จะมีงบให้พวกเราทำค่าย ท่านสามารถดำเนินการได้เลย ส่วนจะไปจัดค่ายที่ไหนบ้าง ก็ให้พูดคุยหารือกันเอง ทางสำนักงานท่านให้อิสระพวกเราตัดสินใจได้เต็มที่

เป็นเสียงพูดทางโทรศัพท์ของ พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป รองประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ฝ่ายฝึกอบรม  ได้โทรมาแจ้งอาตมา ซึ่งในขณะนั้น ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าฝ่ายเลขานุการของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม เพื่อจะได้ประสานงานนัดประชุมคณะพระวิทยากรในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามให้ทราบแนวทางการทำงาน

ในเวลาต่อมาพระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโปได้รับเลือกให้เป็นประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

          แรกที่ได้เข้ามาร่วมทำงานนั้น ภาพที่อาตมาเห็นรุ่นครูบาอาจารย์ตั้งแต่รุ่นบุกเบิก ขับเคลื่อนการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา “ต้องใช้ใจเป็นเดิมพัน” เพราะท่านทำงานด้วยใจ โดยไม่มีงบอุดหนุนจากหน่วยงานใดมาสนับสนุน ซึ่งต้องอาศัยการเก็บ รวบรวม ปัจจัย จากกิจนิมนต์บ้าง จากญาติโยมทำบุญถวายมาบ้าง เพื่อมาลงขันรวมกัน เป็นค่าใช้จ่ายในการทำค่ายอบรมธรรมะ เช่น ค่ารถเดินทาง ค่าอุปกรณ์ทำกิจกรรม ค่าน้ำเลี้ยงเด็กๆ ค่าภัตตาหารน้ำปานะคณะพระวิทยากร ค่าของขวัญเป็นรางวัลในการทำกิจกรรม เป็นต้น ซึ่งเรื่องนี้อาตมาเล่าไว้แล้วในตอนที่ผ่านมา เพื่อให้ทุกท่านเห็นภาพชัดขึ้นว่า พระหนุ่มเณรน้อยที่มุ่งมั่นทำงานเผยแผ่ต้องลำบากขนาดไหนกับการหาเงินมาทำค่ายธรรมะอบรมเยาวชน

เมื่ออาตมาวางสายโทรศัพท์จากพระอาจารย์มหาประสิทธิ์แล้ว จึงปิติใจและตื่นเต้นมากที่ได้รู้ว่า สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ วัดสระเกศ จะมีงบประมาณมาสนับสนุนการทำงานเผยแผ่ของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

 จากนี้พวกเราจะไม่ต้องลำบากเรื่องหางบมาทำงานค่ายอีกต่อไป

           ในขณะนั้น เป็นปี ๒๕๕๒ อาตมากำลังอยู่ในช่วงที่สนุกกับการทำงานค่าย  โดยเฉพาะกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม เวลาเดินทางไปทำงานในต่างจังหวัด ก็ไปเป็นคณะ ครั้งละ ๑๐-๒๐ รูป ทำงานอยู่ร่วมกันอย่างพี่น้อง ร่วมทุกข์ ร่วมสุข มีเสียงหัวเราะ มีรอยยิ้ม เมื่อทราบข่าวว่า จะมีงบอุดหนุนให้ทำงาน อาตมาก็ไม่รอช้า ค่ายอบรมเยาวชน ค่ายแรกที่มีงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ จึงเกิดขึ้น

         เราตั้งชื่อค่ายนั้นว่า  “ปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม”  จัด ณ พุทธมณฑลอีสาน พระธาตุนาดูน อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ระหว่างวันที่ ๒๗-๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๒ โดย อาตมาเป็นผู้รับผิดชอบและบริหารโครงการนี้ด้วยตัวเอง เพราะได้รับนโยบายมาจากผู้ใหญ่ในสำนักงานฯ ว่า ผู้ที่รับงบจะต้องเป็นผู้บริหารโครงการด้วยตัวเอง เพื่อเป็นการฝึกพระให้รู้จักการเป็นผู้นำ

          ขอเล่าไว้เพื่อเป็นเกร็ดความรู้การทำงานของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามอีกอย่างหนึ่ง

นอกจากที่อาตมาได้เล่าในตอนที่ผ่านมาแล้ว คือ ครูบาอาจารย์จะฝึกให้พระวิทยากรสามารถเป็นผู้นำที่บริหารคน บริหารงานไปในตัว กล่าวคือ ค่ายหรือโครงการไหนใครเป็นผู้รับผิดชอบ ก็จะเป็นผู้นำในการแบ่งงาน กระจายงาน ให้แต่ละรูปว่าต้องทำ หรือรับผิดชอบอะไร ในค่ายนั้นจะมีพระวิทยากรที่มีคุณวุฒิ ป.ธ.๙ หรือเป็น ดร. ก็ต้องเป็นผู้ตาม  พร้อมทั้งบริหารโครงการ ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำเอกสาร งบประมาณ ประสานงาน หรือดำเนินการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารโครงการ

โดยเฉพาะในโครงการปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม ซึ่งเป็นโครงการแรกที่มีงบประมาณจากสำนักงารส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ มาสนับสนุน ครูบาอาจารย์ย้ำกับอาตมาว่าเราจะต้องใช้เงินให้เป็นประโยชน์สูงสุด ให้เงินที่มีอยู่จำนวนอันน้อยนิดนี้ แต่ให้ได้งานและประโยชน์มากที่สุด

          สำหรับโครงการปลูกจิตอาสานาข่าวิทยาคม ท่านอาจารย์พระครูสิริวิหารการ ได้ร่วมเดินทางไปกับคณะพระวิทยากรด้วย ซึ่งในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม คณะพระวิทยากรจะอบอุ่นใจ รู้สึกดี มีพลังใจในการทำงาน เมื่อมีท่านพระอาจารย์ไปด้วย

และในขณะนั้น ท่านเป็นประธานที่ปรึกษากลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ท่านทำหน้าที่ในการเชื่อมหรือเป็นผู้ประสานงานกับอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ หรือพระวิจิตรธรรมาภรณ์ ซึ่งในขณะนั้นมีสมณศักดิ์ที่พระครูปลัดสุวัฒนธีรคุณ (เทอด ญาณวชิโร) “ท่านเป็นผู้ช่วยเลขานุการสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ และเป็นผู้ขับเคลื่อนการทำงานของสำนักงานฯ ซึ่งท่านเป็นผู้ผลักดัน สนับสนุน เป็นผู้ใหญ่ที่คอยให้กำลังใจอยู่เบื้องหลังเสมือนเป็นร่มโพธิ์ใบใหญ่ เป็นร่มไทรใบหนา ของเหล่าพระวิทยากรให้ทำงานได้สำเร็จ”

          สำหรับท่านอาจารย์พระครูสิริวิหารการนั้น อาตมามั่นใจว่า นอกจากพระวิทยากรในกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามแล้ว ใครก็ตามที่ได้สัมผัสกับท่าน ไม่ว่าจะเป็นญาติโยม หรือพระวิทยากรต่างจังหวัดที่เป็นเครือข่ายของสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ โดยเฉพาะเครือข่ายพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนใต้ ที่พระอาจารย์ได้ลงไปปักหลักทำงานในพื้นที่เสี่ยงอยู่นานหลายปี หรือใครก็ตาม ถ้าได้มาทำงานร่วมกับท่าน อาตมาเชื่อว่า ทุกคนจะพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “ท่านคือพระผู้ใหญ่ที่ใจดี เมตตา และทุ่มเท เสียสละเพื่องานเผยแผ่พระศาสนาอย่างไม่มีเงื่อนไข” เหมือนดังที่พระมหาประสิทธิ์ ญาณปฺปทีโป ได้เคยกล่าวถึงอาจารย์พระครูสิริวิหารการ อยู่เสมอว่า

           “เป็นพระเถระที่ ใจกว้าง เป็นนักฟังที่ดี   มีเมตตาสูง ใจกว้าง คือ แม้เป็นพระเถระ แต่เปิดใจรับฟังความคิดเห็นของพระผู้น้อย วางบทบาทเป็นผู้ตามได้ สนับสนุน ส่งเสริม ให้ทุกคนเติบโตตามเส้นทางที่เขาอยากจะเป็นหรืออยากจะทำ

           ท่านเป็นนักฟังชั้นเลิศ ทักษะสำคัญของการให้การปรึกษาได้ทุกเรื่องของท่านคือท่านฟัง ฟัง และฟังอย่างใส่ใจ ฟังได้ทุกเรื่อง แม้จะนานหรือเรื่องเล่าซ้ำไปมาท่านก็สามารถรับฟังเราได้ ฟังโดยไม่ตัดสินว่าเราผิด แม้ว่าเรากำลังสารภาพผิดอยู่ก็ตาม

มีเมตตาสูง ท่านช่วยเหลืออย่างไม่มีเงื่อนไข จริงใจ จริงจัง และทุ่มเทอย่างมากเพื่อช่วยเหลือ  เสียสละมาก และอดทนมากในการช่วยเหลือนั้น”

          อาตมาจะได้เล่าถึงช่วงที่ได้ร่วมทำงานกับอาจารย์พระครูสิริวิหารการ พร้อมทั้งยุคการทำงานของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามที่ได้เข้ามาอยู่ภายใต้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม ฯ เพื่อขับเคลื่อนงานเผยแผ่ของคณะสงฆ์ ในตอนต่อไป

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (ตอนที่ ๑๐) เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (ตอนที่ ๑๐) เรื่อง “งบก้อนแรกกับการบริหารค่ายแรก” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

เปิด พ.ร.บ. คณะสงฆ์  ๒๔๘๔

ค้นหาความหมายประชาธิปไตยในคณะสงฆ์

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

นักศึกษาปริญญาเอก หลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต

คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA)

ครั้งพุทธกาลพระอานนท์ได้ทูลถามพระพุทธองค์ว่า “เมื่อไม่มีพระองค์แล้ว ใครจะเป็นศาสดาแทนพระองค์” พระองค์ก็ทรงตอบพระอานนท์ว่า

โย โว อานนฺท ธมฺโม จ วินโย จ เทสิโต ปญฺญตฺโต โส โว มมจฺจ เยน สตฺถา.

“ดูกรอานนท์

ธรรมและวินัยใด ที่เราได้แสดงแล้ว

และบัญญัติแล้ว แก่เธอทั้งหลาย

ธรรมและวินัยนั้น

จักเป็นศาสดาของเธอทั้งหลาย

ในเมื่อเราล่วงลับไป”

​นั้นหมายความว่าพระสงฆ์ต้องถือธรรมวินัยหรือยึดหลักการที่ถูกธรรมเป็นใหญ่ พระองค์ไม่ได้มอบอำนาจให้สงฆ์กลุ่มใด กลุ่มหนึ่ง เพื่อขึ้นมาปกครองสงฆ์ทำตัวเป็นศาสดาแทนพระองค์

และเมื่อพระพุทธศาสนาได้เผยแผ่ไปยังดินแดนต่าง ๆ รูปแบบการปกครองของคณะสงฆ์นอกจากจะถือพระธรรมวินัยเป็นใหญ่แล้ว ก็ปรับสภาพการปกครองให้สอดคล้องกับสภาพสังคมวิทยาของแต่ละท้องถิ่น

ส่วนคณะสงฆ์ในประเทศไทยจะยึดถือหลักการ ๓ อย่าง คือ พระธรรมวินัย กฎหมายบ้านเมือง และจารีต กล่าวคือ นอกจากพระสงฆ์จะอยู่ภายใต้พระธรรมวินัย ยังต้องอยู่ภายใต้กฎหมายของรัฐ และหากรัฐจะออกกฎหมายใดเพื่อนำมาใช้กับคณะสงฆ์เป็นการเฉพาะ “กฎหมายนั้นต้องสอดคล้องกับพระธรรมวินัย และสนับสนุนให้พระธรรมวินัยได้ทำหน้าที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลอย่างเต็มที่ในสังคมนั้น ๆ

ในประเทศไทยที่ผ่านมาได้มีพระราชบัญญัติคณะสงฆ์เพื่อวางรูปแบบโครงสร้างการปกครองคณะสงฆ์ไว้เป็นการเฉพาะมี ๓ ฉบับด้วยกันคือ ฉบับที่ ๑ พระราชบัญญัติลักษณะการปกครองคณะสงฆ์ รศ. ๑๒๑ (๒๔๔๕) ประกาศใช้ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ฉบับที่ ๒ พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ ประกาศใช้ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม

และฉบับที่ ๓ พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ประกาศใช้ในสมัยของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ซึ่งมีผลบังคับใช้มาจนถึงปัจจุบัน และฉบับนี้ได้มีการแก้ไข ๔ ครั้ง คือ แก้ไขเพิ่มเติมในปี ๒๕๓๕ , ปี ๒๕๖๐ และปี ๒๕๖๑ และการปกครองสงฆ์ไทยในยุคปัจจุบัน เป็นการมุ่งปกครองครองคณะสงฆ์โดยมุ่งใช้อำนาจตามกฎหมายมากเกินไป

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) ได้กล่าวไว้ในหนังสือนิติศาสตร์แนวพุทธว่า

         “…เมื่อปกครองด้วยอํานาจ

ก็เกิดความรู้สึกในเชิงปฏิปักษ์

ที่เอียงไปในทางที่จะขัดแย้งกัน

เช่น ในการปกครองสงฆ์ปัจจุบันนี้

เมื่อการศึกษาเสื่อมโทรมลง

ก็ต้องหันไปเน้นการปกครองด้วยอํานาจ….”

         “…การปกครองแบบใช้อํานาจจึงก่อให้เกิดปัญหา เริ่มตั้งแต่เกิดความขัดแย้งในจิตใจเป็นต้นไป ทําให้ยิ่งต้องเพิ่มการใช้อํานาจ ใช้อาญา และจะเน้นการลงโทษมากยิ่งขึ้นตามลําดับ ไม่ใช่เป็นการปกครองแบบพยายามสร้างคนดี…”

“…การปกครองในสมัยนี้ของพระสงฆ์ เราจึงเห็นว่าไม่ค่อยได้ผล เพราะได้กลายมาเป็นการปกครอง เพื่อการปกครอง คือปกครองแบบใช้อํานาจ…”

​ทั้งนี้ พระราชบัญญัติทั้ง ๓ ฉบับนี้ ก็มีทั้งด้านดี และด้านที่ก่อให้เกิดปัญหากับคณะสงฆ์ก็มาก แต่ฉบับที่อยากจะเสนอให้สังคมได้มาร่วมแลกเปลี่ยน เรียนรู้ไปด้วยกันคือ พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ เป็นฉบับที่สอดคล้องกับยุคสมัยบ้านเมืองในปัจจุบันที่ปกครองระบอบประชาธิปไตยมากที่สุด

​เหมือนคำกล่าวที่ว่า การปกครองระบอบประชาธิปไตย ไม่ใช่ระบอบการปกครองที่ดีที่สุด แต่เป็นระบอบการปกครองที่เลวน้อยที่สุด เช่นเดียวกันพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ ยังไม่ใช่รูปแบบการปกครองคณะสงฆ์ที่ดีที่สุด แต่เป็นรูปแบบการปกครองคณะสงฆ์ที่เป็นประชาธิปไตย และสอดคล้องกับพระธรรมวินัยมากที่สุด

ผู้เขียนก็เคยได้ยินปรมาจารย์ด้านกฎหมายมหาชนท่านหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า “พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ ถือว่าเป็นรูปแบบการปกครองคณะสงฆ์ที่เป็นประชาธิปไตยที่สุด”

​ที่มาของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔

เมื่อกล่าวโดยสรุปแล้ว ในปี ๒๔๗๗ ได้มียุวสงฆ์หรือพระหนุ่มที่กำลังศึกษาอยู่ของฝ่ายมหานิกายในเขตพระนคร และธนุบรี ๓๐๐ กว่ารูป ได้ร่วมกันตั้งกลุ่ม “คณะปฎิสังขรณ์การพระศาสนา” โดยเห็นว่า การปกครองคณะสงฆ์ภายใต้พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ ร.ศ. ๑๒๑ ไม่มีความเสมอภาคเท่าเทียม ไม่เป็นประชาธิไตย เพราะอำนาจการปกครองหรือตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราชตกอยู่เพียงแค่พระสงฆ์กลุ่มเดียวเท่านั้น จึงเกิดการเคลื่อนไหวให้มีการเปลี่ยนแปลงพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ เพื่อกระจายอำนาจให้พระสงฆ์ได้มีส่วนร่วมในการปกครอง และอยู่ภายใต้พระธรรมวินัยอย่างเสมอภาคเท่าเทียมกัน จึงเป็นที่มาของการประกาศใช้พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.๒๔๘๔ ในเวลาต่อมา

ลักษณะพิเศษของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔

กฎหมายฉบับนี้จะมีความแตกต่างไปจาก พ.ร.บ.ลักษณะการปกครอง ร.ศ. ๑๒๑ และ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕ อย่างสิ้นเชิง เมื่อวิเคราะห์ผ่านหลักความเสมอภาค หลักเสรีภาพ และหลักภราดรภาพ ซึ่งถือว่าเป็นหลักการที่สำคัญในการปกครองระบอบประชาธิปไตย มีดังนี้

๑) หลักความเสมอภาค คณะสงฆ์ทั่วสังฆมณฑลจะไม่ตกอยู่ภายใต้การปกครองของสงฆ์กลุ่มใด กลุ่มหนึ่ง แต่พระสงฆ์ทั้งหมดจะมีส่วนร่วมในการปกครองคณะสงฆ์ โดยแบ่งอำนาจการปกครองออกเป็น 3 อำนาจ คือ สังฆสภา (อำนาจบัญญัติสังฆาณัติ) คณะสังฆมนตรี (อำนาจบริหารคณะสงฆ์) และคณะพระวินัยธร (อำนาจวินิจฉัยอธิกรณ์) ซึ่งคณะสงฆ์จะมีส่วนร่วมในการบริหารงานในตำแหน่งอย่างเสมอภาค ไม่มีแบ่งแยกว่าเป็นธรรมยุติหรือมหานิกาย

สังฆสภา ตามมาตรา ๑๑ ให้สังฆสภามีสมาชิกไม่เกิน ๔๕ รูป ประกอบไปด้วย ๑) พระเถระชั้นธรรมขึ้นไป ๒) พระคณาจารย์เอก ๓) พระเปรียญเอก ทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติ มีหน้าที่ออกสังฆาณัติ คำสั่ง ระเบียบ หรือข้อบังคับต่างๆ เพื่อใช้ในปกครองและบริหารงานของคณะสงฆ์ และการลงมติโดยใช้เสียงส่วนมากตามระบอบประชาธิปไตย

คณะสังฆมนตรี ตามมาตรา ๒๘ ให้สมเด็จพระสังฆราชทรงแต่งตั้งสังฆมนตรี ประกอบด้วยสังฆนายก ๑ รูป และสังฆมนตรีอีกไม่เกิน ๙ รูป ทำหน้าที่เป็นฝ่ายบริหาร มีหน้าที่ในการบริหารงานคณะสงฆ์อยู่ในตำแหน่งคราวละ ๔ ปี ​
​และคณะพระวินัยธร ตามมาตรา ๕๐ มาตรา ๕๑ และมาตรา ๕๒ การพิจารณาวินิจฉัยอธิกรณ์ให้เป็นอำนาจและหน้าที่ของคณะพระวินัยธร ทำหน้าที่เป็นศาลสงฆ์ มีชั้นต้น ชั้นอุทธรณ์ และชั้นฎกา วินิฉัยอธิกรณ์ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัยและสังฆาณัติ

๒) เสรีภาพ การทำงานภายใต้การปกครองคณะสงฆ์ของกฎหมายฉบับนี้ให้เสรีภาพในการทำงาน เช่น ให้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น จะเห็นด้วย โต้แย้ง หรือเสนอแนะก็ตาม ซึ่งเป็นไปตามหลักสังฆะสุฏฐุตายะ ไม่มีการกดขี่ข่มเหง แต่ยอมรับร่วมกันของสงฆ์ว่าเป็นประโยชน์ต่อมหาชน (พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย)

สอดคล้องกับหลักการระบอบประชาธิปไตย และมีเสรีภาพทางความคิด ในด้านการขับเคลื่อนงานทั้งงานส่วนกลางและส่วนภูมิภาค สามารถใช้ความคิดวางแผนการทำงานได้อย่างเต็มศักยภาพของแต่ละคน

การบริหารงานคณะสงฆ์ส่วนกลาง ตามมาตรา ๓๓ ให้มีหน่วยงานประกอบไปด้วย ๑) องค์การปกครอง ๒) องค์การศึกษา ๓) องค์การเผยแผ่ ๔) องค์การสาธารณูปการ และยังกำหนดให้มีองค์การอื่นเพิ่มได้อีกตามเห็นสมควร โดยมีสังฆมนตรี ๑ รูป เป็นผู้รับผิดชอบในแต่ละองค์การ หรือถ้าจำเป็นให้มีสังฆมนตรีช่วยว่าการก็ได้

การบริหารงานคณะสงฆ์ส่วนภูมิภาค ตามมาตรา ๓๔ ประกอบกับมาตรา ๓๕ ได้กำหนดให้มีเจ้าคณะผู้ตรวจการภาค ส่วนการบริหารงานคณะสงฆ์ในระดับจังหวัดและอำเภอจะมีลักษณะเป็น “คณะกรรมการสงฆ์จังหวัด” และ “คณะกรรมการสงฆ์อำเภอ” ทั้งจังหวัดและอำเภอได้แบ่งงานออกเป็น ๔ ฝ่ายเหมือนส่วนกลางคือ องค์การปกครอง องค์การศึกษา องค์การเผยแผ่ องค์การสาธารณูปการ โดยการบริหารงานต้องเป็นไปตามพระธรรมวินัย สังฆาณัติ กฎองค์การ กฎหมายข้อบังคับ และระเบียบ

3) ภราดรภาพ คือ มีความเป็นพี่เป็นน้อง ช่วยเหลือเกื้อกูลมีน้ำหนึ่งเป็นอันเดียวกัน เป็นไปตามหลักพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าให้เรียกกันในคณะสงฆ์ผู้บวชก่อนมีพรรษามากให้เรียกว่า ภันเต คือ พี่ และผู้บวชทีหลังมีพรรษาน้อยกว่า ให้เรียกว่า อาวุโส คือ น้อง

“รวมความแล้วพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา

ทั่วทั้งสังฆมณฑลเป็นพี่เป็นน้องกัน”

ซึ่งจะช่วยให้การดำรงในวิถีสมณะบรรลุผล ดังที่พระพุทธองค์ตรัสแก่พระอานนท์ว่า “กัลยาณมิตรเป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์”

ซึ่งกฎหมายฉบับนี้ได้ปรากฎในบทเฉพาะการ ตามมาตรา ๖๐ ได้กำหนดเปิดพื้นที่ให้มีการทำสังคายนาพระไตรปิฏกให้แล้วเสร็จภายในไม่เกิน ๘ ปี นับแต่วันที่ประกาศใช้ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔

“เพื่อให้ดำเนินการรวมนิกายสงฆ์

คือมหานิกายและธรรมยุติ

มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน

คือนิกายเถรวาทที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาแต่โบราณกาล”

นอกจากเรื่องรวมนิกายในบทเฉพาะกาลแล้ว หากพิจารณาจากรูปแบบการปกครองหรือการบริหารงานคณะสงฆ์ภายใต้ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ เป็นการทำงานเป็นทีมเกื้อกูลต่อคณะสงฆ์ด้วยกันแล้ว ยังเป็นการทำงานเชิงรุกด้วยการทำให้พระสงฆ์ได้ทำงานช่วยเหลือ เกื้อกูลชาวบ้าน ชุมชน และสังคมอย่างเป็นรูปธรรมอีกด้วย

ดังนั้น เมื่อ พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ โครงสร้างการปกครองคณะสงฆ์มีความเป็นประชาธิปไตย จึงทำให้พระสงฆ์ทั่วสังฆมณฑลกลับมาถือพระธรรมวินัยเป็นใหญ่ โดยไม่ได้มอบอำนาจให้สงฆ์กลุ่มใด กลุ่มหนึ่ง อยู่เหนือพระธรรมวินัยและพระสงฆ์ทั้งมวล จะส่งผลให้การทำงานพระศาสนาของคณะสงฆ์เป็นไปตามเจตนารมณ์ตามพุทธพจน์ที่ว่า “จรถ ภิกฺขเว จาริกํ พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ” แปลความว่า “เธอทั้งหลาย จงจาริกไป เพื่อประโยชน์และความสุขแก่คนหมู่มาก เพื่ออนุเคราะห์โลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขแก่ทวยเทพและมนุษย์ทั้งหลาย” ได้บรรลุผลแน่นอน

ติดตามบทความตอนต่อไป “พ.ร.บ. คณะสงฆ์ ๒๔๘๔ ที่ยึดโยงกับชุมชน” กับ “พ.ร.บ. คณะสงฆ์ ๒๕๐๕ ที่ยึดโยงกับอำนาจรัฐ” โดยพระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม นักศึกษาปริญญาเอก หลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA)

The post “เปิด พ.ร.บ. คณะสงฆ์ ๒๔๘๔ ค้นหาความหมายประชาธิปไตยในคณะสงฆ์” เขียนโดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

“มนุษย์ไม่ปรารถนาความชั่ว” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม จากคอลัมน์ เขียนธรรมสื่อถึงโลก (หน้าธรรมวิจัย นสพ. คมชัดลึก วันอังคารที่ ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๖๑)

“ธรรมชาติของมนุษย์เมื่อเกิดมาแล้ว ไม่มีใครอยากทำความผิด ไม่มีใครอยากทำความชั่ว ไม่มีใครต้องการทำร้ายหรือฆ่าคนอื่น และที่สำคัญไม่มีใครอยากจะรุมโทรมหรือข่มขืนหญิงอื่นใด”

            ปี ๒๕๕๙ คดีข่มขืนของสังคมไทยติดอันดับ ๑๐ ของโลก เห็นได้จากข่าวของการล่วงละเมิดทางเพศ ในปัจจุบันตามหน้าหนังสือพิมพ์หรือในโซเชียลมีเดีย (Social Media) ทุกวัน

ข่าวเช่นนี้ เมื่อได้อ่าน ขอให้นำหลักกาลามสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงวางไว้ให้เราไม่ประมาทต่อข้อมูลที่ปรากฏข้างหน้า อาจจะจริงหรือไม่ ไม่มีใครทราบ แม้แต่ผู้ทำสถิติในเรื่องนั้นเอง ว่าไปสุ่มข้อมูลจากที่ไหน อย่างไร  ผู้เขียนจึงมีข้อที่จะชวนให้ธรรมวิจัยกันอย่างหนึ่งก็คือ เมื่ออ่านข่าวที่ชี้นำประเภทนี้ ควรสาวไปหาเหตุของการตั้งประเด็นดังกล่าวด้วยว่า จริงหรือไม่ ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น ผู้ทำสถิติดังกล่าวตั้งธงอะไรไว้เบื้องหลัง อยากจะให้เกิดความเสียหายเกี่ยวกับภาพลักษณ์ของประเทศหรือไม่

หรือ อย่างเช่น ข่าวต้นปี ๒๕๖๑ เด็กหญิงอายุ ๑๔ ปี ถูกรุ่นพี่วัยรุ่นชายอายุ ๑๗-๑๘ ปี จำนวน ๓ คน หลอกไปถูกข่มขืน เมื่อมีข่าวเช่นนี้เกิดขึ้นสิ่งที่ตามมาคือสังคมต่างรุมประณามให้ลงโทษประหารชีวิตผู้กระทำความผิด ถือว่าเป็นการมองแค่บางมุมเท่านั้น และไม่เป็นการแก้ไขปัญหาในระยะยาว

เมื่อมีเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้น  อย่างแรก สำหรับผู้อ่านคือ จริงหรือ อาจไม่จริงก็ได้ และลองสาวผลจากที่ปรากฏเป็นข่าวไปหาเหตุดูหลายๆ ประเด็น ว่าทำไมจึงเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้น เมื่อสาวไปหาเหตุแล้ว และพบกับความจริงบางประการ บางทีผู้อ่านจะอึ้ง และจะเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงสังคมครั้งใหญ่ จากการมองใหม่ของตัวเราเอง มองอย่างเข้าใจ และมองอย่างให้อภัยในสิ่งที่เกิดขึ้นซึ่งผ่านไปแล้ว   

เมื่อนั้น เราจะหยุดโทษสังคม หยุดโทษครอบครัวไปด้วยที่หล่อหลอมให้เขาเป็นคนแบบนั้น อีกทั้งหยุดในการที่ไปโทษแต่เพียงผู้กระทำความผิดฝ่ายเดียว ซึ่งเป็นสิ่งที่โหดร้ายเกินไปสำหรับวัยรุ่นกลุ่มนั้นหรือเปล่า

            อนึ่ง สาเหตุที่กลุ่มวัยรุ่นต้องกระทำความผิดเช่นนั้นอาจมาจาก ๒ ปัจจัย คือ ปัจจัยภายในเกิดจากตัวเขาเองที่ไม่สามารถยับยั้งช่างใจ หรือรู้จักแยกผิดชอบชั่วดีได้ ส่วนปัจจัยภายนอกเกิดจากตัวกระตุ้นผ่านสื่อต่างๆ โดยเฉพาะสื่อโซเชียล   สื่อลามกอนาจาร ละครทีวีที่มีฉากวาบวิว ตลอดถึงวัฒนธรรมการนุ่งห่มไม่เรียบร้อยของวัยรุ่น รวมถึงการอบรมสอนสั่งตั้งแต่สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษาที่หยิบยื่นสิ่งต่าง ๆ ให้เขา

เพราะธรรมชาติของมนุษย์เมื่อเกิดมาแล้วถ้าได้รับการฝึกฝนพัฒนาตนอย่างสมบูรณ์ย่อมมีชีวิตที่ดีงาม

ดังพุทธพจน์ที่ว่า “ผู้ฝึกตนย่อมเป็นผู้ประเสริฐ”  

การแก้ไขปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศ  ซึ่งถือว่าเป็นปัญหาใหญ่ของสังคมในปัจจุบัน จึงขอเสนอการทางออกของปัญหาดังกล่าวด้วยหลักการของ ๔ ส ดังนี้  

สถาบันครอบครัว เป็นจุดที่หล่อหลอม หรือมีพลังมากที่สุดในการแก้ปัญหาของสังคมในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศ ถ้าเด็กเกิดมาในครอบครัวที่ได้รับความรักความอบอุ่น การดูแลเอาใจใส่เป็นอย่างดี พ่อแม่ผู้ปกครองมีเวลาให้เขาอย่างพอเหมาะพอควรรวมไปถึงชุมชนของครอบครัวนั้น ต้องมีสภาพแวดล้อมที่ดีแล้วจะทำให้เขาสามารถเจริญเติบโตเป็นพลเมืองที่ดีของสังคมได้

สถาบันการศึกษา เป็นสถาบันบ่มเพาะทางด้านปัญหาของสังคมเพราะช่วงอายุ ๒๐ ปีแรกของวัยรุ่น นอกจากจะอยู่กับครอบครัวแล้ว เวลาส่วนมากจะใช้ชีวิตในสถาบันการศึกษาและอยู่กับเพื่อน สถาบันการศึกษานอกจากจะเน้นให้ความรู้ด้านวิชาการต่าง ๆ เพื่อเป็นวิชาชีพเลี้ยงกาย ยังไม่เพียงพอที่จะให้เขาสามารถดำรงชีวิตอย่างปกติสุขได้ ต้องบ่มเพาะพัฒนาทางด้านจิตใจควบคู่ไปด้วยเพื่อมีธรรมเป็นหลักใจในการดำเนินชีวิต

            สถาบันตุลาการ เป็นสถาบันเพื่อดำรงความยุติธรรมให้อยู่คู่กับสังคมและประชาชนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน เมื่อมีความผิดการล่วงละเมิดทางเพศเกิดขึ้นในสังคม กระบวนการยุติธรรม ตั้งแต่ต้นน้ำคือตำรวจพนักงานสอบสวน กลางน้ำคือพนักงานอัยการ และปลายน้ำคือศาล ควรดำเนินคดีอย่ารวดเร็วกว่าคดีทั่วไปเพื่อให้กฎหมายทำงานได้รวดเร็ว กฎหมายก็จะเป็นเครื่องมือปราบและปรามเหตุดังกล่าวได้อีกทางหนึ่ง แต่ความจริง สถาบันนี้เป็นปลายทางของปัญหา ซึ่งถ้าหากอยากจะแก้ไขจริงๆ สถาบันต่อไปที่จะกล่าวถึงคือคำตอบ

            สถาบันศาสนา ประเทศไทยมีความพิเศษอย่างหนึ่งคือ มีหลากหลายศาสนาแต่ศาสนิกชนแต่ละศาสนาก็ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข และทุกศาสนาสอนให้เป็นคนดี อาศัยหลักคำสอนของศาสนาเป็นตัวหลอมใจให้ประพฤติชอบ โดยเฉพาะสังคมไทยมีต้นทุนทางพระพุทธศาสนามาก เพราะวิถีชีวิตของคนในสังคมได้รับอิทธิจากหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาตั้งแต่เกิดจนตาย

เบื้องต้นแค่เพียงให้ยึดหลักศีล ๕ สำรวมกายวาจาให้ถึงพร้อมเรียกว่า ศีล โดยเฉพาะศีลข้อ ๓ กาเมสุมิจฉาจารา ไม่ให้ประพฤติในกาม ให้มีสติ ระลึกรู้ ให้เกียรติผู้หญิงทุกคน เพราะผู้หญิงก็คือแม่ คือผู้ให้กำเนิดเรา เป็นพี่ เป็นน้องสาวเรา เป็นดั่งคนในครอบครัวของเรา เมื่อตระหนักในข้อนี้ให้มากเข้า  ก็สามารถแก้ไขปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศได้  สำหรับผู้ที่มีภรรยาแล้วก็ให้เกียรติและรักภรรยาของตนเพียงผู้เดียว เท่านี้ก็ป้องกับปัญหาการผิดศีลข้อนี้ได้แล้ว  

อย่างไรก็ตาม มนุษย์ทุกคนเกิดมาต้องการเป็นคนดี ต้องการมีชีวิตที่เจริญรุ่งเรือง แต่ที่เขาไปกระทำความผิดหรือไปล่วงละเมิดทางเพศคนอื่น เหตุเหล่านี้เป็นเพราะขาดสติ ขาดความยับยั้งชั่งใจ ขาดความรู้ความเข้าใจในความเป็นมนุษย์อย่างแท้จริง  ถ้าทุกคนได้รับการพัฒนาตนเองทั้งความรู้ทางวิทยาการสมัยใหม่ ประกอบกับได้รับการฝึกฝนพัฒนาจิตใจควบคู่ไปด้วยก็จะทำให้ปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศในสังคมไทยและสังคมโลกลดน้อยลงมากกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบันอย่างแน่นอน

“มนุษย์ไม่ปรารถนาความชั่ว” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม จากคอลัมน์ เขียนธรรมสื่อถึงโลก (หน้าธรรมวิจัย นสพ. คมชัดลึก วันอังคารที่ ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ.๒๕๖๑)

The post “มนุษย์ไม่ปรารถนาความชั่ว” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า

เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๘

 “พระอาจารย์เป็นไอดอลของลูกศิษย์”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

          พระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย ป.ธ.๙ ,ดร.  ได้เล่าถึงบรรยากาศ และกระบวนการทำงานค่ายครั้งแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ในหนึ่งเหตุการณ์ที่น่าสนใจคือท่านเล่าว่าลูกศิษย์รุ่นนั้นยังตามดูแล และช่วยงานพระศาสนากับคณะพระอาจารย์มาโดยตลอดจนถึงทุกวันนี้

           ซึ่งอาตมาก็มีโอกาสได้รู้จักกับลูกศิษย์รุ่นแรก ๆ ของการทำงานค่ายที่พระอาจารย์ได้กล่าวถึงหนึ่งในนั้นคือ “หนิง” เพราะเห็นมาช่วยงานอาจารย์พระมหาวีระพันธ์ ชุติปญฺโญ (พระนักคิด นักเขียน นามปากกา “ชุติปัญโญ”)

           และอาตมาได้ไปปฏิบัติธรรมที่วัดป่าโสมพนัส จังหวัดสกลนคร จึงได้เจอเธอที่ไปปฏิบัติธรรมในครั้งนั้นเช่นกัน จากการแนะนำของอาจารย์พระมหาวีระพันธ์ ชุติปญฺโญ จึงได้มีโอกาสสนทนาธรรมกับเธอ เมื่อทราบว่าอาตมาเป็นพระวิทยากรกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม และมีครูบาอาจารย์คนเดียวกัน  เธอจึงได้เล่าถึงการเข้าค่ายกับกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามให้ฟัง

         ในขณะนั้นอาตมารู้สึกว่าเธอมีความสุขมากที่ได้เล่าถึงการเข้าค่ายครั้งนั้น เธอนั่งพับเพียบ พนมมือ พร้อมมีรอยยิ้มที่เอิบอิ่มในขณะเล่าไปด้วย

           เมื่อทราบข่าวว่าจะมีการการจัดค่าย เธอบอกว่ารู้สึกตื่นเต้นมากเป็นพิเศษ เพราะเป็นการได้เข้าค่ายร่วมกับเพื่อน ๆ ในรุ่นราวคราวเดียวกัน เธอยังได้เล่าต่ออีกว่า ระหว่างที่เข้าอบรมสนุกมาก ได้รับความรู้จริงๆ ค่ะ เป็นความรู้ที่ย่อยมาแล้ว เรียบง่าย และ เข้าใจง่ายมาก พระอาจารย์หลายๆ รูปมีเอกลักษณ์ในการถ่ายทอดต่างกัน แต่หนิงจำได้หมด (เพราะหนิงจดบันทึกไว้ค่ะ) พระอาจารย์บางรูปจะสอดแทรกนิทาน บางรูปจะสอนผ่านกลอน บางรูปจะมีคำคม ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นความประทับใจที่พระอาจารย์สามารถถ่ายทอดให้พวกเรารู้สึกว่าเป็นค่ายที่สนุกมากๆ ค่ะ ไม่น่าเบื่อแม้แต่นาทีเดียว 

         ส่วนได้เรียนรู้อะไรบ้างจากการเข้าอบรม สำหรับตัวหนิงเอง สิ่งที่ได้เรียนรู้นั้น ส่งผลมาจนถึงปัจจุบันค่ะ เพราะสิ่งที่พระอาจารย์สอน คือ เสมือนหนึ่งว่าเราได้รู้จัก “หัวใจของพระพุทธศาสนา” ที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ฝากเป็นหลักธรรมคำสอนให้เหล่าพุทธศาสนิกชนได้นำมาปฏิบัติเพื่อ “ความสุข และ ความสันติ” ในชีวิต  

         และยังสอนให้เราได้รู้จักวิธีการดำรงตนอย่างมีสติ และ ไม่ประมาทในการใช้ชีวิต ซึ่งเป็นหลักธรรมข้อหนึ่งที่สำคัญมากสำหรับชีวิตเรา บ่อยครั้งเราเผลอทำอะไรผิด หรือ ไม่ทันได้คิด เพราะ “เราขาดสติ” นั่นเอง

“สำหรับหนิง คิดว่าตัวเองคือคนที่โชคดีที่สุดในโลก ที่ครั้งหนึ่งได้รับการอบรมจากค่ายธรรมะนี้ เพราะทุกเรื่องที่พระอาจารย์อบรมสั่งสอนนั้น สามารถทำให้หนิงมีความสุขกับทุกๆ วัน และ มองโลกด้วยความเข้าใจ”

         อาตมาถามเธอต่อไปอีกว่า เข้าอบรมในครั้งนั้น เธอประทับใจพระอาจารย์รูปไหน และชอบกิจกรรมอะไรมากที่สุด เธอเล่าต่อไปว่า

         เป็นคำตอบที่ตอบยากมาก เพราะทุกๆ รูปมีความเป็น “ไอดอลสำหรับหนิงแตกต่างกัน” และทุกกิจกรรมที่คณะพระอาจารย์จัดมาก็ประทับใจมาก ลงตัวทุกกิจกรรมค่ะ ส่วนความประทับใจพระอาจารย์ ถ้าต้องยกมาเพียง ๑ รูปจริงๆ

หนิงยกให้ พระอาจารย์มหาวีระพันธ์ ชุติปัญโญ ค่ะ เพราะท่านถ่ายทอดด้วยนิทาน  และเวลาท่านอบรมท่านเข้าใจนักเรียน มีเมตตา อีกทั้งได้รู้จักท่านมากขึ้นหลังจากจบค่าย ท่านจะเน้นย้ำเรื่องการให้มากๆ ค่ะ

         จนทุกวันนี้ หนิงก็ได้นิสัยการให้มาจากท่าน หนิงชอบซื้อหนังสือดีๆ ให้เพื่อนๆ และ ลูกค้า เพราะถ้าหนังสือดี หนิงอยากให้เค้าได้อ่านด้วยค่ะ หนิงชอบซื้อขนมแจกเด็กๆ หนิงชอบทำบุญ และให้ทาน หนิงชอบส่งต่อสิ่งดีๆ หนิงชอบเขียนเรื่องราวดีๆ บนเฟซบุ๊กตัวเอง ที่หนิงเป็นแบบนี้ เพราะหนิง “เคยได้รับจากพระอาจารย์มาก่อน” ทั้งหมดจึงเป็นเหตุผลที่หนิงประทับใจพระอาจารย์มหาวีระพันธ์ ชุติปัญโญ ค่ะ ถ้าจะต้องหาเหตุผลอะไรมาเพิ่มอีกคงเล่าไม่หมดจริงๆ ค่ะ เพราะเยอะมากๆ ค่ะ  

           ที่น่าสนใจคือ ในปัจจุบันนี้เราจะเห็นวัยรุ่นหนุ่มสาวติดตามเน็ตไอดอลบนโลกโซเชียล แต่เธอเล่าว่าเมื่อจบค่ายแล้วเธอกับเพื่อน ๆ ประทับใจกับการเข้าค่ายเป็นอย่างมาก และเห็นพระอาจารย์แต่ละรูปคือไอดอลของพวกเธอ จึงได้ให้พระอาจารย์แต่ละรูปได้เขียนไดอารี่ เป็นข้อคิด ธรรมะ ฝากท้าย เป็นที่ระลึกให้กับพวกเธออีกด้วย

และเธอได้บอกว่าแม้การเข้าค่ายในครั้งนั้นจะผ่านมากว่า ๑๖ ปีแล้ว เธออยากจะขอบคุณคณะพระอาจารย์ทุก ๆ รูป และคณะครูโรงเรียนดอนเมืองจาตุรจินดาทุกท่าน ที่ทำให้ค่ายในวันนั้นเกิดขึ้น เพราะการเข้าค่ายครั้งนั้น มันมีผลต่อชีวิตจนมาถึงปัจจุบัน
           อาตมาถามเธอต่อว่าแม้จะผ่านมากว่าสิบปี มันส่งผลกับชีวิตในปัจจุบันอย่างไร

         เธอเล่าว่า สิ่งที่ได้เรียนรู้จากการเข้าอบรมในครั้งนั้น ส่งผลต่อชีวิต ณ ปัจจุบันของหนิงมากค่ะ เพราะทำให้หนิงชื่นชอบ “ธรรมะ” และ

สำหรับหนิง “ธรรมะ”

เปรียบเสมือนอาหารดีๆ

อากาศดีๆ อารมณ์ดีๆ

ความคิดดีๆ และ สติดีๆ

“ทุกช่วงของชีวิตคนเรานั้นอาจจะเอนเอียงไปตามสังคม และสิ่งแวดล้อมที่อยู่  แต่สำหรับหนิงจะใช้ธรรมะ เป็นกรอบในการดำเนินชีวิต หนิงเลยมั่นใจได้ว่า หนิงโชคดีที่ครั้งหนึ่งได้เข้าอบรมธรรมะ และพยุงตนให้อยู่ในหลักศีลและหลักธรรมเสมอมา

           “ธรรมะมีคุณค่ามากต่อชีวิตของเด็กคนหนึ่ง อย่างน้อยที่สุดก็ได้รักธรรมะ และ ได้นำหลักคำสอนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาเป็นกรอบในการใช้ชีวิตอย่างมีความสุข และ มีสติ ไม่ประมาทในทุกๆ เรื่องค่ะ”

           นี่คือคำสะท้อนของลูกศิษย์ที่อาจารย์พระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย ป.ธ. ๙ ท่านได้กล่าวถึงในจดหมายฉบับก่อน เป็นสิ่งที่ตั้งใจจะเล่าถวายพระพุทธองค์ว่าธรรมะของพระองค์ที่กลุ่มเพื่อชีวิตดีงามได้มาบูรณาการใช้เป็นหลักสูตรหรือกระบวนการอบรมนั้นสามารถเปลี่ยนชีวิตคนได้จริง ๆ ทำให้เด็กคนหนึ่งมีฐานใจที่ดีงาม มีหลักในการดำเนินชีวิตที่สามารถพบกับความสุขได้ทุก ๆ วัน

           และจากคำบอกเล่าของพระอาจารย์ที่เห็นว่าจัดค่ายครั้งแรกกระบวนการอบรมที่ออกแบบมานั้นได้ผลค่อนข้างดี พระอาจารย์ท่านคิดถึงขนาดอยากจะเอากระบวนการนี้ไปจัดให้กับเด็ก ๆ ในบ้านเกิดของท่านด้วย

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า…เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๘ “พระอาจารย์เป็นไอดอลของลูกศิษย์” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

(จากคอลัมน์ หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ. คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๒๖ พฤศจิกายนพ.ศ.๒๕๖๒)

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า…เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๘ “พระอาจารย์เป็นไอดอลของลูกศิษย์” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า

เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๗

เรื่อง ค่ายแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

         จดหมายฉบับที่ผ่านมาอาจารย์พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙,ดร. อดีตประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ได้เล่าถวายพระพุทธองค์ว่า พระอาจารย์กับเพื่อน ๆ ได้รวมกันทำงานจิตอาสาด้วยการขับเคลื่อนการอบรมด้านคุณธรรม จริยธรรม โดยมีอาจารย์พระมหานภันต์ สนฺติภทฺโท ป.ธ.๙ ท่านเคยเป็นประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม เป็นผู้นำในการชักชวนเพื่อน ๆ มาทำงานร่วมกัน และท่านได้ออกแบบกระบวนการฝึกอบรม แต่ขณะนี้ท่านได้ไปขับเคลื่อนงานด้านสันติวิธีทั้งในและต่างประเทศ

           ทั้งนี้ กระบวนการฝึกอบรมดังกล่าวนั้นได้พัฒนามาเป็น “พระวิทยากรกระบวนธรรม” ในปัจจุบันมีกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สถาบันพัฒนาพระวิทยากร ภายใต้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ เป็นผู้รับผิดชอบหลักสูตรนี้และมีเครือข่ายการทำงานอยู่ในทุกพื้นที่ของภูมิภาค

           ส่วนพระวิทยากรกระบวนธรรม ที่มีจุดเริ่มต้นและพัฒนาการมาจากกระบวนการอบรมของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม และที่น่าสนใจค่ายแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามที่ใช้กระบวนการอบรมนี้บรรยากาศเป็นอย่างไรบ้าง

           อาตมาเคยได้ยินครูบาอาจารย์อีกท่านที่เป็นหนึ่งในรุ่นที่รวมตัวกันทำงานคืออาจารย์พระมหาไกรวรรณ์  ชินทตฺติโย ป.ธ.๙, ดร. (ขณะเป็นสามเณร) นอกจากจะเป็นพระนักเผยแผ่ ยังเป็นพระนักการศึกษา และปัจจุบันนี้ท่านทำงานฝ่ายปกครองคณะสงฆ์เป็นรองเจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม ที่สำคัญพระอาจารย์ยังเป็นนาคหลวง รูปที่ ๑๑๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์อีกด้วย

           พระอาจารย์เคยเล่าให้อาตมาฟังว่า ค่ายแรกที่ทำงานร่วมกัน (ถ้าจำไม่ผิด) จัดเมื่อปี ๒๕๔๔. ที่โรงเรียนดอนเมืองจาตุรจินดา ในระดับชั้น ม.๔. (แบ่งเป็น ๓ รอบ เนื่องจากนักเรียนเยอะ)

         “เป็นค่ายที่คล้ายๆ ลองผิดลองถูก เพราะพระวิทยากรแต่ละรูป มีความชำนาญบ้าง ยังไม่มีบ้าง และแม้หลายรูปเคยผ่านการอบรมค่ายมาแล้ว แต่ส่วนใหญ่จะเน้นการบรรยายเดี่ยวเป็นหลัก เมื่อมารวมกลุ่มกันครั้งแรก เลยยังไม่คล่องตัวนัก แต่ทุกรูปมีความกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้ ทุก ๆ คาบที่มีการบรรยาย จึงไปนั่งร่วมให้กำลังใจกันแบบเต็มที่ คอยสังเกตการณ์ในทุกๆ ช่วง โดย พระมหานภันต์ สนฺติภทฺโท กับ พระมหาวีระพันธ์ ชุติปญฺโญ เป็นตัวยืนหน้าเวที ส่วนที่เหลือก็ลงกลุ่มย่อยและกิจกรรมอื่น ๆ”

           และพระอาจารย์ยังเล่าต่ออีกว่า ส่วนกระบวนการอบรม ใช้แนวทางแห่งวิชาจิตวิทยาพระพุทธศาสนา ซึ่ง อาจารย์โสรีช์ โพธิ์แก้ว และอาจารย์วีณา เนาวลักษณ์ ที่ผู้บรรยาย ได้พาไปเข้าค่ายทดลองปฏิบัติที่วัดปัญญานันทาราม จึงเป็นไปทางเดียวกัน และประสบความสำเร็จอย่างมาก เนื่องจากนักเรียนผู้เข้ารับการอบรม เป็นนักเรียนค่อนข้างดีและเก่ง รวมทั้งกิจกรรมที่พระวิทยากรพาทำ ไม่น่าเบื่อและมีสาระค่อนข้างดีมาก ทั้งในเวทีกลางก็สนุกสนาน เป็นกันเอง เต็มไปด้วยความรู้ ทั้งในกลุ่มย่อย พระวิทยากรก็ใช้วิทยาการที่ได้เรียนรู้มาอย่างเต็มที่ นักเรียนก็ชอบที่จะสนทนาธรรมกับพระอาจารย์และเพื่อน ๆ จึงถือว่าประสบความสำเร็จด้วยดี

         “เมื่อเข้าค่ายครั้งที่ ๒ และครั้งที่ ๓ (นักเรียนม.๔). ก็ปรับปรุงข้อผิดพลาด เสริมข้อดีลดข้อด้อย รวมทั้งเริ่มให้พระวิทยากรแต่ละรูป มีส่วนร่วมในเวทีกลางมากขึ้น ผลก็ออกมาดีตามลำดับ

         “แต่ค่ายที่มีความรู้สึกว่าดีมากที่สุด และได้เสียงตอบรับในระดับดีมากที่สุด คือ ค่ายช้างเผือก (คัดเฉพาะนักเรียนดีเด่นชั้นม.๕) เป็นค่ายที่พระวิทยากรก็ทำกระบวนการอบรมที่ดีมากที่สุด และนักเรียนก็สามารถรับการอบรมและต่อยอดเพิ่มเติมได้มากที่สุด บรรยากาศเต็มไปด้วยวิชาการธรรมะและแทรกไปด้วยความรื่นเริงอย่างยิ่ง ไม่มีช่วงไหนที่นักเรียนเครียดหรือเบื่อหน่ายเลย และในปีต่อ ๆ มา กลุ่มนักเรียนเหล่านี้ (ม.๔ และม.๕) ก็ได้อาสาสมัครเข้ามาเป็นพี่เลี้ยงดูแลรุ่นน้องต่อ ๆ มา และเป็นลูกศิษย์ที่ตามดูแลคณะพระอาจารย์มาโดยตลอดจนถึงทุกวันนี้”

           จากที่พระอาจารย์เล่าให้อาตมาฟังจะเห็นว่าค่ายแรกนั้นค่อนข้างได้ผลดีเป็นอย่างมากกับการใช้กระบวนการอบรมตามแนวทางของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ที่อาตมาทราบจากการจัดค่ายในช่วงแรก ๆ ครูบาอาจารย์ที่ทำงานร่วมกันในยุครุ่นบุกเบิกเห็นว่าได้ผลดี จึงอยากจะเอาค่ายนี้ไปจัดค่ายที่บ้านเกิดของตนเอง (เป็นที่มาของหลักสูตรจาริกบ้าน จาริกธรรมที่ใช้ใน ๕ จังหวัดพื้นที่เสี่ยงแดงชายแดนใต้ และกิจกรรมพาพระวิทยากรกลับบ้าน) นอกจากนั้นลูกศิษย์รุ่นแรกยังได้มาเป็นอุบาสก อุบาสิกา ด้วยใจที่มั่นคงในพระพุทธศาสนาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งจะได้เล่าถวายพระพุทธองค์ในฉบับต่อไป

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า …เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง (ตอนที่ ๗) “ค่ายแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

จากคอลัมน์ เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพระ วันพฤหัสบดีที่ ๑๙ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๒)

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า …เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง (ตอนที่ ๗) “ค่ายแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๙ 

“ความบริสุทธิ์ของมนุษย์ สำคัญกว่าความยุติธรรม”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

          จากการที่ได้ศึกษาว่าด้วยเรื่อง “ความยุติธรรม” จะพบว่าปัญหาของความยุติธรรมในทุก ๆ ด้านไม่ว่าจะเป็นสังคมตะวันตก สังคมตะวันออก รวมทั้งหลักความยุติธรรมที่อยู่ในกฎหมายไทย ปัญหาล้วนมาจากตัวของมนุษย์ทั้งสิ้น เพราะมนุษย์เป็นผู้กำหนด ควบคุม หรือสมมติกฎหมายต่างๆ ขึ้นมาเอง ถ้าตัวมนุษย์ไม่มีพื้นฐานด้านการฝึกฝน พัฒนาจิตใจและปัญญาเสียแล้ว ไม่ว่ากฎหมายหรือหลักความยุติธรรมที่สมมติกันขึ้นมาจะประเสริฐขนาดไหนในที่สุดก็จะไปไม่รอด

          เพราะมนุษย์จะพยายามหาทางหลบหลีกเลี่ยงกฎหมายทุกวิถีทาง หรือไม่เคารพไม่เต็มใจที่จะปฏิบัติตาม แม้จะมีการบังคับหรือลงโทษอย่างไรก็ตาม ในที่สุดก็จะล้มเหลว เพราะตัวโครงสร้างที่มนุษย์สมมติขึ้นมานั้น จะกร่อนโทรมด้วยตัวของมันเองจนหมดประสิทธิภาพ

เช่น มนุษย์มีการสมคบกันเพื่อหลบหลีกกฎหมายในทุกระดับชั้น แม้จะมีการจัดตั้งองค์กรต่าง ๆ เพื่อมาดูแลควบคุม หรือมีโทษที่รุนแรงขึ้นก็จะสิ้นผล

และที่เห็นได้ในปัจจุบันอย่างชัดเจนคือมีการนำเอากฎหมายไปใช้ในทางที่ผิดเจตนารมณ์ เพื่อสนองความต้องการผลประโยชน์ของตนเองและพวกพ้อง  

          ทั้งนี้ ต้นเหตุของปัญหามาจากตัวของมนุษย์เพราะในตัวของมนุษย์นั้นมีความโลภ ความเห็นแก่ตัว สิ่งเหล่านี้จึงเป็นปัจจัยทำลายความยุติธรรมให้ตายไปจากสังคม ความบริสุทธิ์ของมนุษย์จึงสำคัญกว่าความยุติธรรม ถ้ามนุษย์ไม่บริสุทธิ์ ความยุติธรรมก็ไม่เกิด 

การจะทำให้มนุษย์เป็นผู้มีความบริสุทธิ์ พระพุทธเจ้าทรงตรัสไว้ต้องประกอบไปด้วยคุณธรรม ๔ ประการ คือ หิริโอตตัปปธรรม สุกกธรรม สันติธรรม และสัปปุริสธรรม

หิริโอตตัปปธรรม

อธิบายได้เป็น ๒ ประการ  หิริ หมายถึง ความละอายใจ กับการกระทำที่ไม่ดี ความชั่ว หรือความเสียหายต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เช่น บุคคลใดที่มีใจรังเกียจ หรือเกลียดชังต่อการทุจริต คอร์รัปชัน คดโกง ฯ เป็นนิสัยประจำใจ ถือว่าบุคคลนั้นประกอบไปด้วยหิริอย่างแน่แท้

ส่วนคำว่า โอตตัปปะ หมายถึง ความเกรงกลัวต่อผลของการกระทำที่ไม่ดี ชั่วร้าย และทำให้เกิดความเสียหายต่างๆ

          กล่าวคือ บุคคลที่มีสติปัญญาพิจารณาได้ว่าสัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม ตนเองเป็นผู้รับผลของกรรมที่ตนได้กระทำไว้จะเป็นกรรมดีหรือกรรมชั่วก็ตามถือว่าเป็นบุคคลที่ประกอบไปด้วยโอตตัปปะอย่างแน่แท้  หิริโอตตัปปธรรม จึงเป็นคุณธรรมที่รักษาใจให้มั่นคงในการกระทำที่ดีงามทั้งในที่แจ้งและที่ลับ เมื่อหิริโอตตัปปะตั้งอยู่ที่ใดแล้วก็จะส่งผลให้ศีลเกิดขึ้น ณ ที่นั้นด้วยเรียกว่าสุกกธรรม

สุกกธรรม

หมายถึง ธรรมที่ขาวบริสุทธิ์ ธรรมที่ทำให้มีจิตใจที่ผ่องแผ้ว  ทำให้คนมีความประพฤติที่ขาวสะอาด

ละทุจริตคือ ทุจริตทางกาย ทุจริตทางวาจา ทุจริตทางใจ แต่ให้ตั้งมั่นในสุจริตคือ สุจริตทางกาย สุจริตทางวาจา สุจริตทางใจ เมื่อมีศีลแล้วก็จะส่งผลให้ผู้นั้นเกิดความสงบ เรียกว่าสันติธรรม

สันติธรรม

 หมายถึง ความสงบ แบ่งเป็น ๒ ประการด้วยกัน 

ความสงบภายนอก คือ ความสงบทางกาย สงบทางวาจา เช่น ไม่พูดให้เกิดความแตกแยกสามัคคี แต่ชักนำให้คนมีความสามัคคีปรองดอง

ส่วน ความสงบภายใน คือ ความสงบทางใจ เช่น ทำใจให้สงบจากความโลภ ความโกรธ ความหลง เครื่องมือที่จะทำให้เกิดความสงบได้คือ สติ ความระลึกได้ และสัมปชัญญะ ความรู้ตัว จะกระทำอะไรต้องมีสติสัมปชัญญะ

กล่าวคือ สตินึกคิดก่อนที่จะลงมือทำ ก่อนที่จะพูด หรือก่อนที่จะกระทำการใด ๆ ส่วนสัมปชัญญะรู้ตัวในเวลาที่กำลังทำ กำลังพูด เป็นต้น

ทั้งนี้เมื่อเกิดความสงบเกิดขึ้นแล้ว แต่มนุษย์ปุถุชนยังดำรงชีวิตอยู่ในสังคมยังเกี่ยวข้องอยู่กับโลกจึงต้องยึดถือและปฏิบัติตามหลักการของสัปปุริสธรรมในการดำเนินวิถีชีวิตหรือจะกระทำการใด ๆ

สัปปุริสธรรม

หมายถึงธรรมของสัตบุรุษ ประกอบไปด้วย ๗ ประการ

                    ๑. รู้จักเหตุ คือ รู้เหตุแห่งความเสื่อมและความเจริญ

          ๒. รู้จักผล คือ จะทำจะพูดจะคิดอะไรก็เป็นไปโดยมีเหตุมีผล

          ๓. รู้จักตน คือ รู้จักภาวะของตนปฏิบัติให้เหมาะสมแก่ภาวะฐานะ

          ๔. รู้จักประมาณ คือ รู้จักความพอเหมาะพอดีในการประกอบกิจ

          ๕. รู้จักกาลเวลา คือ รู้จักกาลเวลาในการประกอบกิจใด ๆ

          ๖. รู้จักชุมชน คือ เข้าใจ เข้าถึง และรู้จักบริบทของสังคม         

          ๗. รู้จักบุคคล คือ รู้จักจริตอัธยาศัย และความประพฤติของบุคคล

          คุณธรรมทั้ง ๗ ประการที่กล่าวมานี้ หากอยู่กับบุคคลใดแล้วถือว่าเป็นสัตบุรุษ คือ เป็นคนดี จะทำการใดก็สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี พร้อมทั้งเป็นเครื่องเชิดชูสง่าราศีทั้งทางโลกและทางธรรมอย่างยิ่งยวด

อนึ่ง เมื่อบุคคลใดเป็นผู้ที่ประกอบด้วยหิริโอตตัปปะ  ตั้งมั่นในสุกกธรรม  ใฝ่สันติและมีสัปปุริสธรรม พร้อมด้วยคุณธรรมทั้ง ๔ ประการที่กล่าวมาถือว่าเป็นบุคคลที่ประเสริฐในหมู่มนุษย์ เป็นหนทางแห่งความบริสุทธิ์เป็นมนุสสเทโว มนุษย์ผู้เปรียบประดุจเหมือนเทวดา

ดังนั้นเมื่อมนุษย์มีการพัฒนาทางด้านจิตใจและปัญญา จะทำให้บุคคลนั้นมีความสามารถที่จะยับยั้ง ควบคุมพฤติกรรมของตนไปในทางที่เจริญ ถูกต้องชอบธรรม กฎหมายก็จะเป็นแค่เพียงเครื่องมือมาช่วยส่งเสริมเกื้อหนุนให้มนุษย์มีพฤติกรรมที่ถูกต้องดีงามเท่านั้น

แต่ถ้าจิตใจ และปัญญาของมนุษย์ไม่ได้รับการพัฒนา มนุษย์ก็จะไม่มีความสามารถที่จะยับยั้ง ชั่งใจ ควบคุมพฤติกรรมของตนเองให้ดีงามได้

แม้จะใช้วิธีการควบคุมเพียงแค่ภายนอก

ด้วยการตรากฎหมายมาควบคุม

มีบทลงโทษที่รุนแรง

กฎหมายก็จะไร้ค่าและเสื่อมด้วยตัวของมันเอง

ดังนั้นนอกจากจะบัญญัติกฎหมายเพื่อมาควบคุมพฤติกรรมของมนุษย์แล้ว กฎหมายนั้นก็ควรที่จะช่วยเกื้อหนุน ส่งเสริมให้มนุษย์ได้พัฒนาทางด้านจิตใจและปัญญาควบคู่ไปด้วย เพื่อให้มนุษย์เป็นผู้มีความบริสุทธิ์อันจะทำให้ธำรงความยุติธรรมอยู่คู่กับสังคมได้อย่างมั่นคง

ที่มาของของข้อมูล : คัดลอกเนื้อหามาจาก พระคทาวุธ คเวสกธมฺโม (เพ็งที) วิทยานิพนธ์เรื่อง “เปรียบเทียบความยุติธรรมตะวันตกกับพระพุทธศาสนาเถรวาท และกฎหมายไทย” วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ปี ๒๕๕๗

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๙ “ความบริสุทธิ์ของมนุษย์ สำคัญกว่าความยุติธรรม” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

ขอขอบคุณ ภาพจากสื่อทุกสำนัก จากอินเทอร์เน็ต

The post บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๙ “ความบริสุทธิ์ของมนุษย์ สำคัญกว่าความยุติธรรม” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า

เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๖

 “คิดถึงแม่ แค่ตั้งใจทำงาน”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ  คเวสกธมฺโม

          จดหมายสองสามฉบับที่ผ่านมา เป็นเรื่องที่อาจารย์พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ. ๙.ดร. อดีตประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ได้เล่าถึงบรรยากาศ การรวมตัวทำงานครั้งแรกของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม และอาตมาได้ถอดบทเรียนจากเรื่องของพระอาจารย์

          จะเห็นว่าการทำงานของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามที่รวมตัวกันได้ เพราะทุกท่านมีอุดมการณ์เหมือนกัน และมีความเป็นกัลยาณมิตร กลุ่มเพื่อชีวิตดีงามจึงเป็นต้นแบบ ต้นธรรม ให้กับสังคมได้ในเรื่องของการทำงานเป็นทีม การเสียสละ ฯ เป็นต้น

          และพระอาจายร์อีกรูปหนึ่ง ที่อาจารย์พระมหาขวัญชัย  กิตฺติเมธี ได้กล่าวถึงว่าท่านเป็นคนชักชวนเพื่อน ๆ มาร่วมทำงานด้วยกัน ทั้งยังเป็นผู้ออกแบบกิจกรรมการอบรมของกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามก็คือ อาจารย์พระมหานภันต์ สนฺติภทฺโท ป.ธ.๙ ศศ.บ., ศศ.ม ผู้ช่วยเจ้าอวาสวัดสระเกศ, ผู้อำนวยการสถาบันการจัดการวิถีพุทธเพื่อสุขและสันติ (สกพ.) และเป็นอดีตประธานกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ซึ่งเป็นบุคคลที่อาตมาอยากจะเล่าให้พระพุทธองค์ได้รู้ว่าท่านทำอะไรบ้าง

เพราะเท่าที่อาตมารู้จักท่านพระอาจารย์มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันนี้ ลมหายใจของพระอาจารย์ในแต่ละวันคือ “การทำงานเพื่อพระศาสนา” ซึ่งบุคคลที่รู้จักท่านจะเข้าใจเรื่องนี้ดีลึกซึ้งมาก

          สำหรับอาจารย์พระมหานภันต์ สนฺติภทฺโท นอกจากท่านจะเป็นพระนักการศึกษา และพระนักเผยแผ่ ท่านยังเป็นพระสงฆ์รูปแรกที่สอบได้ทุนการศึกษาชีฟนิ่ง ของรัฐบาลอังกฤษ เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโท หลักสูตรการสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยลีดส์ สหราชอาณาจักร ซึ่งในปีที่พระอาจารย์ท่านสมัครทุน มีผู้ได้รับทุนดังกล่าวจากทั่วโลกรวม ๑,๖๐๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๓ ของผู้สมัครทั้งหมด หรือประมาณกว่า ๕๓,๐๐๐ คน

        และทุกวันนี้พระอาจารย์นอกจากจะเป็นพระนักเผยแผ่ บรรยายธรรม ทั้งในและต่างประเทศ งานที่พระอาจารย์กำลังขับเคลื่อนอยู่คืองานด้าน “สันติภาพ” ร่วมกับเครือข่าย หรือองค์กรงานด้านสันติภาพทั่วโลก  

จากการที่พระอาจารย์เป็นคนให้ความสำคัญกับงานพระศาสนากว่าเรื่องใด ๆ จึงมีเรื่องสะเทือนใจที่เกิดขึ้น ซึ่งอาตมาเองก็ได้ยินจากครูบาอาจารย์ที่ทำงานในยุคแรก ๆ ท่านเล่าให้ฟังว่า

ในขณะที่ท่านกำลังสอบเปรียญ ๙ ประโยคในวันสุดท้าย โยมแม่ก็จากไป ซึ่งท่านได้ทำในสิ่งที่โยมแม่ตั้งความปรารถนาที่จะเห็นท่านสอบผ่านเปรียญธรรม ๙ ประโยคในที่สุดในเวลาต่อมา

ที่สำคัญท่านพระอาจารย์ก็ยังคงเป็นคนให้ความสำคัญกับงาน ทุ่มเท ทำงานเผยแผ่พระศาสนา และมีคติหนึ่งที่ท่านมักจะพูดเสมอ หากใครเคยเข้าไปในกุฏิพระอาจารย์ก็จะเห็นประโยคนี้เขียนติดอยู่บนโต๊ะทำงานของท่าน ประโยคนั้นก็คือ

“คิดถึงแม่ แค่ตั้งใจทำงาน”

          และอีกประโยคหนึ่งที่ท่านจะพูดกับรุ่นลูกศิษย์หรือรุ่นน้อง ๆ และประโยคนี้จึงเป็นที่คุ้นชิน และหลักการปฏิบัติทำงานของพระวิทยากรกลุ่มเพื่อชีวิตดีงามเสมอที่ว่า

“คนดี ไม่จำเป็นต้องทำเพื่อคนอื่น

เพราะสำหรับคนดี

ไม่มีใครเป็นคนอื่น”

และพระอาจารย์ก็ได้เล่าอธิบายว่า

          “คนดี เวลาทำดี ไม่มีแบ่งแยกเขา-เรา เชื้อชาติ ศาสนา คนดีจริง ทำดี ก็เพราะนั่นคือสิ่งดีที่ต้องทำ ไม่ใช่ทำดีเฉพาะเพื่อคนรู้จัก ญาติพี่น้อง พวกพ้องเท่านั้น คนดีจริง จะไม่คิดว่าจะทำดีกับคนนี้ เพราะคนนี้เรารู้จัก ดีกับเขาวันนี้ วันหน้าเขาจะดีตอบแทนเราบ้าง ส่วนคนนี้ ไม่รู้จัก เป็นคนอื่น ช่วยไปก็ไม่มีประโยชน์อะไร

“คนดีจริง เมื่อเห็นว่าสิ่งใดดีเป็นประโยชน์เกื้อกูลแล้ว ก็ตั้งใจทำ เพื่อเพื่อนมนุษย์ผู้ร่วมเกิด แก่ เจ็บ ตาย  ได้ทั้งหมด และสามารถชวนเพื่อนมนุษย์ มาร่วมทำดีด้วยกันได้ โดยไม่รู้สึกหวงดี อวดดี เพราะทำดี ก็ด้วยความตั้งใจเสียสละ ลดละตัวตน จึงเต็มใจทำดีได้ ไม่ว่าเพื่อใคร โดยไม่ต้องฝืน นี่คือที่บอกว่า

“คนดี ไม่จำเป็นต้องทำเพื่อคนอื่น..เพราะสำหรับคนดี..ไม่มีใครเป็นคนอื่น“

นี่คือสิ่งที่อยากให้พระพุทธองค์ได้รับฟัง เพราะท่านพระอาจารย์เป็นผู้ที่อุทิศตนเพื่องานเผยแผ่พระศาสนา และได้มีส่วนวางรากฐานกระบวนการอบรมให้กับกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม จัดกระบวนการฝึกอบรมบนฐานของไตรสิกขา  โดยประยุกต์ใช้กระบวนการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยาแบบกลุ่ม เน้นผู้เข้าอบรมเป็นศูนย์กลาง ซึ่งพัฒนามาสู่หลักสูตรการอบรมในปัจจุบันคือ “พระวิทยากรกระบวนธรรม”

          และได้พัฒนามาเป็นสถาบันพัฒนาพระวิทยากร ภายใต้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ โดยมีอาจารย์พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี เป็นผู้อำนวยการ

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า…เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๖

“คิดถึงแม่ แค่ตั้งใจทำงาน”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

จากคอลัมน์ เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๑๒ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๒)

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า…เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๖ “คิดถึงแม่ แค่ตั้งใจทำงาน” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๘

“สังคมจะหาความยุติธรรมไม่เจอ
หากมนุษย์มีอคติ ๔ และขาดพรหมวิหารธรรม”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

        จากการศึกษาพบว่าหลักการของอคติ ๔ และ หลักการของพรหมวิหารธรรม เป็นหลักการสากลที่จะช่วยผดุงความยุติธรรม ไม่ว่าสังคมจะมีความแตกต่างกันด้านเชื้อชาติ ศาสนา แต่หากสังคมนั้นประกอบไปด้วยสองหลักการนี้ก็จะสามารถอำนวยความยุติธรรมให้กับสังคมได้อย่างแท้จริง ดังนี้

๑. อคติ ๔

กล่าวคือ ความยุติธรรมไม่เกิดขึ้นในตัวมนุษย์เพราะว่ามนุษย์คลาดเคลื่อนไปจากธรรม คือไม่เที่ยงตรงต่อธรรม จิตใจเอนเอียงเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เรียกว่ามี “อคติ ๔” ซึ่งเป็นเหตุให้มนุษย์ตายไปจากความยุติธรรม หรือความยุติธรรมจะเกิดไม่ได้เมื่อมนุษย์มีอคติ ๔ ประการดังนี้

          ๑) ฉันทาคติ

ไม่ลำเอียงเพราะรัก กล่าวคือ เลือกปฏิบัติด้วยเหตุที่เขาเป็นญาติพี่น้อง หรือคนรักของเรา เมื่อมีใจที่เอนเอียงเกิดขึ้นเพราะความรักก็จะทำให้ใจของเราไม่มีความเป็นกลาง และรักษาความยุติธรรมไว้ไม่ได้

          ๒) โทสาคติ

ไม่ลำเอียงเพราะโกรธ กล่าวคือ จะไม่เลือกปฏิบัติเพราะความเกียจ โกรธ อาฆาต พยาบาท ก็จะทำสูญเสียความยุติธรรมได้ ต้องมีจิตใจที่หนักแน่นปราศจากอคติด้วยความโกรธจึงจะธำรงความยุติธรรมให้เกิดขึ้นได้

          ๓) โมหาคติ

ไม่ลำเอียงเพราะหลง กล่าวคือ กระทำไปเพราะความไม่รู้หรือ ไม่มีการพิจารณาไตร่ตรองใคร่ครวญให้ดีเสียก่อน ขาดความสุขุมรอบรอบ ต้องมีสติทุกขณะจิตปัจจุบัน กระทำด้วยปัญญาที่รู้แจ้งเห็นจริงจึงจะทำให้เกิดความยุติธรรมได้

          ๔) ภยาคติ

ไม่ลำเอียงเพราะความกลัว กล่าวคือ กระทำลงไปเพราะหวาดกลัวต่ออำนาจมืด หรืออันตรายที่จะเกิดขึ้นกับตัวเองและครอบครัว เพื่อจะรักษาความยุติธรรมให้อยู่คู่กับสังคมต้องกระทำด้วยความกล้าหาญในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม

          หลักของอคติ ๔ ที่กล่าวมานั้นนำมาจากคัมภีร์พระธรรมศาสตร์ของประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นหลักที่ถือว่าเป็นหลักธรรมที่สอดคล้องและเป็นหนึ่งเดียวกับกฎของของธรรมชาติ ที่สำคัญเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับจิตวิญญาณของมนุษย์เป็นอย่างดี

เพราะหลักอคติ ๔ “หลักนี้เป็นหนึ่งเดียวและใช้กับมนุษย์ทุกคนโดยไม่ได้แบ่งแยกเชื้อชาติ ชาติพันธ์แต่ประการใด หลักนี้จึงมีลักษณะเป็นหลักสากล”

          อนึ่ง หนทางที่จะทำให้มนุษย์ไม่ลำเอียงไปตามอคติ ๔ นั้น มนุษย์ต้องตั้งมั่นในคุณธรรมสามประการ คือ

หนึ่ง ต้องไม่มีความยึดมั่นถือมั่นในความเห็นของตน (สักยายทิฐิ)

สอง ไม่มีความลังเลสงสัยในหนทางแห่งความดี (วิจิกิจฉา)

สาม ตั้งมั่นในศีล หรือบำเพ็ญเพียรทางกาย วาจา ใจ ให้บริสุทธิ์ (สีลัพพตปรามาส)

หลักคุณธรรมทั้ง ๓ ประการที่กล่าวมานี้ถือว่าเป็นหนทางที่จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการกำจัดหรือตัดหนทางของอคติให้ตายไปจากใจของเราได้

          ทั้งนี้เมื่อเราพยายามละกิเลสอย่างสม่ำเสมอทำเป็นปกติอยู่แล้ว สิ่งที่เรียกว่าอคติก็จะหมดกำลังไปในตัว แม้เราไม่ได้ระมัดระวังอคติก็จะเกิดขึ้นไม่ได้อีกเลย

เมื่อเราฝึกใจอยู่ตลอดเวลา รวมทั้งตระหนักถึงการละความเห็นแก่ตัว ละการลังเลในหนทางแห่งความดี ละการลังเลในการจะละความชั่ว ละการลังเลในการบำเพ็ญความดี และเป็นผู้ที่ไม่มีความสงสัยในกฎระเบียบข้อปฏิบัติของการบรรลุถึงความดี ซึ่งสิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นหนทางที่จะกำจัดอคติให้ตายไปจากใจของเราได้อย่างสิ้นเชิง

เพราะหากเป็นผู้ไม่ความเห็นแก่ตัวก็สามารถป้องกันฉันทาคติและโทสาคติได้ หรือเป็นผู้ที่ไม่มีความงมงายไปตามความเชื่อหรือสิ่งยึดถือต่างๆ ที่ไม่มีเหตุ ไม่มีผลย่อมจะป้องกันภยาคติและโมหาคติได้เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม เมื่อเราปฏิบัติเช่นนี้ให้เป็นปกติของวิถีชีวิตก็ย่อมเป็นการกำจัดอคติต่าง ๆ ให้หมดสิ้นไปได้ เราจะไม่มีโอกาสที่จะพลาดพลั้งหรือเผลอตัวตกเป็นฝ่ายแพ้ต่อกิเลสได้เลย

ฉะนั้นแล้วจะเห็นได้ว่า หลักอคติ ๔ เป็นพื้นฐานที่สำคัญของมนุษย์ อันเป็นกลไกที่ทำให้มนุษย์มาอยู่รวมกันในสังคมโดยไม่คลาดเคลื่อนไปจากธรรม เที่ยงตรงต่อธรรม ซึ่งจะส่งผลให้เกิดความยุติธรรมในสังคม และทำให้กลุ่มคนในสังคมสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข

๒.พรหมวิหาร ๔

กล่าวคือ หลักการที่ประสานความสัมพันธ์ของมนุษย์ที่อยู่ร่วมกันในสังคมให้เกิดความยุติธรรม เรียกว่า พรหมวิหาร ๔หมายถึงธรรมอันประเสริฐที่เป็นหลักปฏิบัติหรือหลักความประพฤติที่ดีงาม ถูกต้อง เป็นตัวควบคุมให้มนุษย์ที่อยู่ร่วมกันปฏิบัติตาม ซึ่งจะส่งผลให้การดำเนินชีวิตขอมนุษย์นั้นสมบูรณ์ด้วยการเที่ยงตรงต่อธรรม อันจะส่งผลให้มนุษย์ได้ปฏิบัติต่อตนเองและผู้อื่นโดยเที่ยงธรรม

เพราะตามหลักพรหมวิหาร ๔ คือ “เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา หรือธรรมที่ว่าการทำตนเป็นคนที่สมบูรณ์” ความสมบูรณ์ของความเป็นมนุษย์จะทำให้ความยุติธรรมเกิดขึ้นในตัวมนุษย์ หลักพรหมวิหาร ๔ อธิบายได้ดังนี้

เมตตา หมายถึง มีความปรารถนาดีอยากให้คนอื่นมีความสุข มีจิตใจที่เป็นเต็มเปลี่ยมไปด้วยกุศลธรรม

           กรุณา หมายถึง ช่วยเหลือ เกื้อกูล ปลดเปลื้องบำบัดความทุกข์ยากเดือดร้อนให้เขาพ้นทุกข์ และมีความสุข

           มุทิตา หมายถึง ความยินดี มีจิตเป็นปีติ ชื่นชม เมื่อคนอื่นเขามีชีวิตที่เจริญก้าวหน้าก็พลอยยินดีกับเขา เมื่อเขามีความสุขหรือชีวิตเขาไปได้ดี

           อุเบกขา หมายถึง ความวางใจให้เป็นกลาง มีจิตใจที่เที่ยงธรรมดุจตราชั่ง ไม่เอนเอียงด้วยรักและชัง จิตใจต้องตั้งมั่นให้เที่ยงต่อธรรมอยู่เสมอ

จะเห็นว่าเมื่อมนุษย์ในสังคมมาอยู่รวมกัน เป็นสังคมสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือการมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน พรหมวิหาร ๔ จะเป็นหลักที่ประสานใจของคนในสังคมให้รวมเป็นหนึ่งเดียว จึงสามารถแยกประเภทความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกันเองได้ ๓ สถานการณ์ด้วยกันคือ

หนึ่ง ในช่วงเวลาที่ชีวิตเขาเป็นปกติสุขดี เราก็ต้องมีจิตใจที่มีความปรารถนาดีต่อกัน เรียกว่า ความเมตตา

          สอง ในช่วงเวลาที่ชีวิตเขาตกต่ำทุกข์ยากเดือนร้อน เราก็ต้องช่วยเหลือเกื้อกูลเพื่อให้เขาพ้นจากความทุกข์นั้น เรียกว่า กรุณา

สาม ในช่วงเวลาที่ชีวิตเขาสูงขึ้นมีความเจริญรุ่งเรือง ประสบผลสำเร็จในชีวิต เราก็ต้องมีจิตใจที่ชื่นชม ปีติ ยินดีกับเขา เรียกว่า มุทิตา

จาก ๓ สถานการณ์ที่กล่าวมาเป็นความสันพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกันเองเป็นหลักธรรมที่วางไว้ให้มนุษย์ปฏิบัติต่อกันกล่าวคือ เวลาที่เขาปกติก็เมตตา เวลาที่เขาลำบากหรือตกต่ำก็ต้องกรุณา และในเวลาที่เขามีชีวิตที่ดีขึ้นก็คือมุทิตา 

นอกจากมนุษย์จะมีความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกันเองยังต้องมีความสัมพันธ์ต่อกฎของธรรมชาติด้วย นั้นก็คือ

สถานการณ์ที่ ๔ อุเบกขา

สถานการณ์ที่ ๔ เป็นตัวแปรที่สำคัญที่สุดที่จะรักษาความสมดุลของสังคมไว้ได้ เพราะสถานการณ์ที่ ๑-๓ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกันเอง แต่ในเวลาเดียวมนุษย์นอกจากจะมีความสัมพันธ์ต่อกันแล้วมนุษย์ยังต้องมีความสัมพันธ์กับธรรมชาติด้วย

ดังนั้นสถานการณ์ที่ ๔ จึงเป็นกฎเกณฑ์ที่สร้างความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ กล่าวคือเมื่อมนุษย์ละเมิดต่อธรรม หรือสมควรรับผิดชอบต่อธรรม เราก็ต้องมีอุเบกขาวางใจให้เป็นกลางโดยปล่อยให้เขาต้องรับผิดชอบต่อธรรม เพื่อดำรงไว้ซึ่งความสมเหตุสมผล

ทั้งนี้เบื้องหลังของสังคมยังมีธรรมรองรับอยู่ คือหลักการแห่งความเป็นจริงไปตามกฎธรรมชาติคือ ความเป็นไปตามเหตุตามผล หรือตามเหตุตามปัจจัยทั้งหลาย เพราะมนุษย์อยู่ร่วมกันในสังคมมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันแล้ว ยังไม่เพียงพอที่จะทำให้สังคมเกิดความยุติธรรมได้ ถ้าในสังคมไม่มีสถานการณ์ที่ ๔ มารองรับหรือเป็นตัวรักษาธรรมไว้ ในสังคมก็จะเกิดแต่ความอยุติธรรม และความวุ่นวายเกิดขึ้นในสังคม

ทั้งนี้จึงต้องมีสถานการณ์ที่ ๔ เพื่อเป็นตัวรักษาธรรมของสังคมไว้ เพราะในความสัมพันธ์ของมนุษย์ทั้ง ๓ สถานการณ์ที่กล่าวมาหากไปละเมิดต่อธรรมแล้ว ก็จะต้องมีอุเบกขา เป็นตัวหยุดความสัมพันธ์คือ วางใจให้เป็นกลาง วางเฉย ไม่ช่วยเหลือ ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ต้องหยุด เพื่อรักษาธรรมของสังคมไว้ แล้วถือธรรมเป็นใหญ่ และปฏิบัติต่อธรรม คือเฉยต่อคนแต่ให้เที่ยงต่อธรรม 

ด้วยเหตุที่กล่าวมานี้ จึงต้องมีสถานการณ์ที่ ๔ คืออุเบกขาไว้เป็นเครื่องมือควบคุมความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ อันจะส่งผลให้ชีวิตของมนุษย์ได้รับสิ่งดีงามและธำรงความยุติธรรมไว้ในสังคมได้ อุเบกขา คือจึงเป็นตัวแปรที่สำคัญทำให้เกิดดุลยภาพในจิตใจของมนุษย์ได้ และก็จะช่วยทำให้เกิดผลภายนอก ๓ ประการด้วยกันดังนี้

๑) ช่วยรักษาบุคคล

กล่าวคือช่วยสร้างโอกาสให้มนุษย์ได้รู้จักมีความรับผิดชอบต่อเหตุหรือผลตามความเป็นจริงของชีวิต เช่น พ่อแม่ช่วยดูแลให้ลูกของตนทำการงานบ้าง จะเป็นการช่วยฝึกให้ลูกได้มีการพัฒนาทักษะชีวิต และสามารดำรงชีวิตโดยพึ่งตนเองได้

          ๒) ช่วยรักษาสังคม

กล่าวคือ ให้ทุกอย่างเป็นไปตามกฎเกณฑ์ของสังคมที่มีกติกาที่วางไว้โดยให้ทุกคนต้องปฏิบัติตาม เพื่อให้ทุกคนมีสิทธิ เสรีภาพ ความเสมอภาคอย่างเท่าเทียมกัน เช่น ใครทำผิดตามกติกาของสังคม  ก็ต้องรับผิดชอบต่อการกระทำของตัวเอง

          ๓) ช่วยรักษาธรรม

กล่าวคือ เมื่อมีการทำให้ทุกคนปฏิบัติตาม ก็จะไม่ใครล่วงละเมิดธรรมหรือกฎกติกาของสังคม อันจะธำรงไว้ซึ่งความถูกต้อง ชอบธรรม หรือความสมเหตุสมผล

          อย่างไรก็ตาม อุเบกขา จึงเป็นตัวที่ทำให้เกิดดุลยภาพในจิตใจของมนุษย์รวมถึงทำให้เกิดดุลยภาพในสังคมมนุษย์ด้วย เพราะทำให้มนุษย์อยู่ในสังคมบนฐานของความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ช่วยเหลือเกื้อกูล และมีตัวอุเบกขาคอยเป็นเครื่องมือควบคุมความถูกต้องและความสมเหตุสมอันจะทำให้มนุษย์กับธรรมมีความกลมกลืนเกิดความสมดุลขึ้น เพื่อรักษาธรรมไว้ให้อยู่คู่กับสังคมอยู่ตลอดเวลา

ที่มาของของข้อมูล : คัดลอกเนื้อหามาจาก พระคทาวุธ คเวสกธมฺโม (เพ็งที) วิทยานิพนธ์เรื่อง “เปรียบเทียบความยุติธรรมตะวันตกกับพระพุทธศาสนาเถรวาท และกฎหมายไทย” วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ปี ๒๕๕๗

ป.ล. เรื่องพรหมวิหารธรรม อ่านเพิ่มเติมได้ในหนังสือ “นิติศาสตร์แนวพุทธ” โดย พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)  ปัจจุบันคือ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เพราะวิทยานิพนธ์ได้ค้นคว้ามาจากเรื่องนี้

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๘

“สังคมจะหาความยุติธรรมไม่เจอ หากมนุษย์มีอคติ ๔ และขาดพรหมวิหารธรรม”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

The post บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๘ “สังคมจะหาความยุติธรรมไม่เจอ หากมนุษย์มีอคติ ๔ และขาดพรหมวิหารธรรม” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๗

รูปแบบการตัดสินคดีให้เกิดความยุติธรรม

ตามแนวทางของมโหสถบัณฑิต

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

มโหสถบัณฑิต เป็นเรื่องอดีตชาติของพระพุทธเจ้า ได้เกิดเป็นมหาบัณฑิตที่มีปณิธานที่จะบำเพ็ญปัญญาบารมี ใช้สติปัญญาในการช่วยเหลือแก้ไขปัญหาของสังคม เพื่อให้มนุษย์ได้หลุดพ้นจากความทุกข์ยากเดือดร้อน และมโหสถบัณฑิตก็ได้ใช้สติปัญญาตัดสินคดีความต่าง ๆ มากมายที่เกิดขึ้นในสังคมให้เกิดความยุติธรรมเป็นอย่างยิ่งยวด ผู้เขียนจะยกบางคดีความที่มโหสถบัณฑิตได้ตัดสิน เพื่อมาเป็นตัวอย่างให้เห็นถึงวิธีการสร้างความยุติธรรม คือ คดีเรื่อง โจรขโมยโค เรื่องมีอยู่ว่า

วิธีที่ ๑ ถือธรรมเป็นใหญ่ ชี้ธรรม ไม่ชี้คน

มีชายคนหนึ่งได้นำโคไปเลี้ยงกลางทุ่งนา ในเวลานั้นเองเขาก็ได้ไปนั่งอยู่ใต้ร่มไม้จึงทำให้เขาเผลอหลับไป ในขณะได้มีโจรคนหนึ่งมาขโมยโค เมื่อชายชาวนาผู้เป็นเจ้าของโคตื่นขึ้นมาไม่เห็นโคของตนเอง จึงตกใจมากและรีบออกตามหา จึงไปพบโจรกำลังจูงโคของตนไป หลังจากนั้นชายชาวนาผู้เป็นเจ้าของโค กับโจร ต่างคนก็ต่างอ้างว่าโคเป็นของตนเอง จึงเกิดการโต้เถียงกันอย่างรุนแรง ทำให้คนที่เห็นเหตุการณ์ดังกล่าวได้มามุงดูอย่างมากมาย

ในขณะที่เหตุการณ์ทุกอย่างกำลังดำเนินไปด้วยความวุ่นวายโกลาหล มโหสถเห็นเหตุการณ์จึงได้เรียกคนทั้งสองมา เมื่อมโหสถเห็นปฏิกิริยาอาการของทั้งสองคน ก็หยั่งรู้ได้ว่าใครคือโจร และใครคือเจ้าของโค แต่มโหสถก็นิ่งเฉยทำเป็นไม่รู้เรื่องอะไร

จะเห็นได้ว่าการที่มโหสถบัณฑิตรู้แล้วว่าใครคือโจรแต่ก็นิ่งเฉย เป็นการชี้ให้เห็นว่ามโหสถบัณฑิตถือธรรมเป็นใหญ่ใช้วิธีการชี้ธรรม ไม่ชี้คน กล่าวคือมโหสถจะไม่เป็นคนชี้ว่าใครเป็นคนผิด คนถูก แต่จะให้ความจริงปรากฏเสียก่อน ธรรมจะเป็นตัวชี้เองว่าใครคือเจ้าของโค และใครคือโจร

วิธีที่ ๒ คนกลางต้องเป็นที่ยอมรับของคู่กรณี และต้องสัญญาต่อหน้าคู่กรณีว่าจะทำหน้าที่ด้วยความเป็นกลางไม่มีอคติ

มโหสถเริ่มด้วยการถามชายทั้งสองคนถึงสาเหตุของการทะเลาะกัน เจ้าของโคตอบว่า “ข้าพเจ้าซื้อโคมาจากคนชื่อนี้ แล้วนำไปเลี้ยงกลางทุ่งหญ้า ข้าพเจ้าเผลอหลับ จึงถูกขโมยหนีไป ชาวบ้านต่างรู้ดีว่าข้าพเจ้าซื้อโคนี้มา”

ส่วนโจรก็แย้งว่า “โคตัวนี้เกิดในบ้านของข้า มันโกหกอย่าไปเชื่อมัน” การถามเช่นนี้เป็นการถามเพื่อเสาะหาสาเหตุที่แท้จริงของการทะเลาะกันก่อนจะเริ่มทำการพิจารณาตัดสินใครคือเจ้าของโคที่แท้จริง

          อย่างไรก็ตาม มโหสถบัณฑิตทราบถึงสาเหตุอย่างถี่ถ้วนแล้วก็ยังไม่เริ่มทำการค้นหาความจริงว่าใครคือเจ้าของโคที่แท้จริงจะเห็นได้จากคำถามต่อจากนี้คือ มโหสถบัณฑิตถามชายทั้งสองว่า “จะยอมรับในคำตัดสินหรือไม่หากยอมรับ ก็จะตัดสินโดยยุติธรรม”

จากคำถามนี้มีนัย ๒ ประเด็นด้วยกัน ประเด็นแรก คนกลางที่จะทำหน้าที่สร้างความยุติธรรมต้องเป็นคนที่คู่กรณียอมรับและศรัทธา ประเด็นที่สอง คนกลางที่จะทำหน้าที่สร้างความยุติธรรมต้องให้คำมั่นสัญญาว่าจะตัดสินด้วยความเป็นกลางไม่ใช้อคติเพื่อให้เกิดความยุติธรรมแก่คู่กรณี

          วิธีที่ ๓ ชี้คน ชี้โทษ ชี้ทางออก

          ทั้งนี้เมื่อชายทั้งสองตกลงที่จะยอมรับความตัดสิน  มโหสถบัณฑิตก็เริ่มด้วยคำถาม ด้วยการถามโจรว่า “ท่านเอาอะไรเลี้ยงโค” โจรตอบว่า “ข้าพเจ้าให้โคดื่มยาคู ให้กินงา แป้ง และขนมกุมาส” เมื่อโจรตอบคำถามเสร็จ มโหสถบัณฑิตก็ถามเจ้าของโค เจ้าของโคก็ตอบว่า “ข้าพเจ้าเป็นคนจน จึงไม่มีข้าวยาคูเลี้ยงโค ข้าพเจ้าเลี้ยงโคด้วยหญ้า”

          คำถามเช่นนี้เป็นการชี้หาทางออกให้ทั้งสองคนเพื่อจะทำให้ได้รู้ความจริงว่าเจ้าของโคที่แท้จริงคือใคร เพราะหลังจากนั้นมโหสถจึงให้คนที่มุงดูอยู่ ให้นำใบประยงค์มาตำในครกผสมกับน้ำแล้วเทใส่ถาดให้โคดื่ม ปรากฏว่าโคสำรอกออกมาเป็นหญ้า เมื่อเห็นเป็นนี้ทำให้จะสามารถชี้คนได้ว่าชายชาวนาคือเจ้าของโคที่แท้จริง

          เมื่อความจริงปรากฏเป็นนี้ มโหสถจึงนำหญ้าที่โคสำรอกออกมาไปให้มหาชนที่รุมล้อมดู แล้วก็ได้ถามโจรว่า “เจ้าเป็นโจรใช่ไหม” ผู้คนมากมายที่กำลังมุ่งดูอยู่ตรงนั้นก็ได้รุมประชาทัณฑ์ทุบตีโจรจึงได้รับบาดเจ็บ

มโหสถจึงได้ข้อร้องให้ทุกคนหยุดทำร้าย จึงได้บอกกับโจรกับสิ่งที่เกิดขึ้นว่า “นี้คือผลกรรมที่ท่านได้ทำในชาตินี้ แต่ในชาติหน้าท่านจะได้รับผลกรรมในนรกที่ทุกข์ทรมานมากกว่านี้”

คำกล่าวนี้เป็นการชี้ให้เห็นถึงโทษของการกระทำของตนเอง  จะสังเกตเห็นได้ว่านอกจากจะชี้ทางออกของปัญหาแล้วยังชี้ทางออกให้กับผู้ที่ทำผิดด้วยการให้โจรยึดศีล ๕ เป็นหลักในการดำเนินชีวิต เป็นการชี้ทางออกของชีวิตให้พบแสงสว่างมีธรรมนำพาในการดำเนินชีวิตต่อไป

ที่มาของของข้อมูล : ที่มาของของข้อมูล : คัดลอกเนื้อหามาจาก พระคทาวุธ คเวสกธมฺโม (เพ็งที) วิทยานิพนธ์เรื่อง “เปรียบเทียบความยุติธรรมตะวันตกกับพระพุทธศาสนาเถรวาท และกฎหมายไทย” วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) ปี ๒๕๕๗

บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๗ “รูปแบบการตัดสินคดีให้เกิดความยุติธรรม ตามแนวทางของมโหสถบัณฑิต” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

The post บทความพิเศษ ตอนที่ ๑๗ “รูปแบบการตัดสินคดีให้เกิดความยุติธรรม ตามแนวทางของมโหสถบัณฑิต” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.

เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า

เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๕

เรื่อง ตามรอยพระพุทธเจ้า “ต้นแบบแห่งชีวิต”

โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม

           เรื่องที่จะขอเล่าให้พระพุทธเจ้าฟังในฉบับนี้คือ แนวทางการค้นหาต้นแบบต้นธรรม เพื่อเป็นพลังใจและการใช้ชีวิตของเราเอง ตามแนวคิดที่พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙, ดร. ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ได้วางแนวความคิดไว้ให้

ดังตอนนี้ที่จะเล่าให้ฟังต่อเนื่องเกี่ยวกับการมีกัลยาณมิตรผู้เป็นบุคคลสำคัญที่สามารถเป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตเราได้  โดยเป็นผู้มีคุณธรรมในฐานะที่ไม่นิ่งเฉย ไม่ทอดธุระ และเสียสละประโยชน์สุขของตนเพื่อยังสังคมให้เกิดประโยชน์สุข ตามที่พระพุทธเจ้าทรงเมตตาสอนมาโดยตลอด เป็นเรื่องสำคัญมาก ดังประวัติของพระพุทธเจ้าในครั้งที่เป็นสุเมธดาบส ที่เล่าให้ฟังไปแล้วในหลายฉบับก่อน แม้ท่านจะสามารถสำเร็จประโยชน์ตนเองได้ แต่ก็ยังก้าวข้ามเพื่อสร้างประโยชน์สุขให้แก่บุคคลอื่นโดยทั่วกัน

คุณสมบัติของผู้จะเป็นต้นแบบได้นั้น ต้องประกอบไปด้วยธรรมะหรือหลักที่เป็นต้นธรรมในการที่ทำให้เราเกิดศรัทธา และสามารถดำเนินตามแบบอย่างบุคคลนั้นได้ โดยลักษณะของบุคคลที่เป็นต้นธรรมนั้น คือธรรมที่ทำให้คนนั้นเป็นต้นแบบให้กับเราได้ มี ๒ หมวดคือ

๒.๑ สัปปุริสธรรม ธรรมของสัตบุรุษ

คือ ธรรมที่ทำให้เป็นสัตบุรุษ, คุณสมบัติของคนดี, ธรรมของผู้ดี มี ๗ ประการคือ

           ๑. ธัมมัญญุตา ความรู้จักธรรม รู้หลัก หรือ รู้จักเหตุ คือ รู้หลักความจริง รู้หลักการ รู้หลักเกณฑ์ รู้กฎแห่งธรรมดา รู้กฎเกณฑ์แห่งเหตุผล และรู้หลักการที่จะทำให้เกิดผล เช่น ภิกษุรู้ว่าหลักธรรมข้อนั้นๆ คืออะไร มีอะไรบ้าง พระมหากษัตริย์ทรงทราบว่าหลักการปกครองตามราชประเพณีเป็นอย่างไร มีอะไรบ้าง รู้ว่าจะต้องกระทำเหตุอันนี้ๆ หรือกระทำตามหลักการข้อนี้ๆ จึงจะให้เกิดผลที่ต้องการอันนั้นๆ เป็นต้น

          ๒. อัตถัญญุตา ความรู้จักอรรถ รู้ความมุ่งหมาย หรือ รู้จักผล คือ รู้ความหมาย รู้ความมุ่งหมาย รู้ประโยชน์ที่ประสงค์ รู้จักผลที่จะเกิดขึ้นสืบเนื่องจากการกระทำหรือความเป็นไปตามหลัก เช่น รู้ว่าหลักธรรมหรือภาษิตข้อนั้นๆ มีความหมายว่าอย่างไร หลักนั้นๆ มีความมุ่งหมายอย่างไร กำหนดไว้หรือพึงปฏิบัติเพื่อประสงค์ประโยชน์อะไร การที่ตนกระทำอยู่มีความมุ่งหมายอย่างไร เมื่อทำไปแล้วจะบังเกิดผลอะไรบ้างดังนี้เป็นต้น

          ๓. อัตตัญญุตา ความรู้จักตน คือ รู้ว่าเรานั้น ว่าโดยฐานะ ภาวะ เพศ กำลังความรู้ ความสามารถ ความถนัด และคุณธรรม เป็นต้น บัดนี้ เท่าไร อย่างไร แล้วประพฤติให้เหมาะสม และรู้ที่จะแก้ไขปรับปรุงต่อไป

            ๔. มัตตัญญุตา ความรู้จักประมาณ คือ ความพอดี เช่น ภิกษุรู้จักประมาณในการรับและบริโภคปัจจัยสี่ คฤหัสถ์รู้จักประมาณในการใช้จ่ายโภคทรัพย์ พระมหากษัตริย์รู้จักประมาณในการลงทัณฑอาชญาและในการเก็บภาษี เป็นต้น

             ๕. กาลัญญุตา ความรู้จักกาล คือ รู้กาลเวลาอันเหมาะสม และระยะเวลาที่จะต้องใช้ในการประกอบกิจ กระทำหน้าที่การงาน เช่น ให้ตรงเวลา ให้เป็นเวลา ให้ทันเวลา ให้พอเวลา ให้เหมาะเวลา เป็นต้น

               ๖. ปริสัญญุตา ความรู้จักบริษัท คือ รู้จักชุมชน และรู้จักที่ประชุม รู้กิริยาที่จะประพฤติต่อชุมชนนั้นๆ ว่า ชุมชนนี้เมื่อเข้าไปหา จะต้องทำกิริยาอย่างนี้ จะต้องพูดอย่างนี้ ชุมชนนี้ควรสงเคราะห์อย่างนี้ เป็นต้น

     ๗. ปุคคลัญญุตา หรือ ปุคคลปโรปรัญญุตา (ความรู้จักบุคคล คือ ความแตกต่างแห่งบุคคลว่า โดยอัธยาศัย ความสามารถ และคุณธรรม เป็นต้น ใครๆ ยิ่งหรือหย่อนอย่างไร และรู้ที่จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นๆ ด้วยดี ว่าควรจะคบหรือไม่ จะใช้จะตำหนิ ยกย่อง และแนะนำสั่งสอนอย่างไร เป็นต้น (พระพรหมคุณาภรณ์ (พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต), ๒๕๕๘ )

๒.๒ กัลยาณมิตรธรรม

คือ องค์คุณของกัลยาณมิตร  คุณสมบัติของมิตรดีหรือมิตรแท้ คือท่านที่คบหรือเข้าหาแล้วจะเป็นเหตุให้เกิดความดีงามและความเจริญ ในที่นี้มุ่งเอามิตรประเภทครูหรือพี่เลี้ยงเป็นสำคัญ มี ๗ ประการ คือ

       ๑. ปิโย น่ารัก ในฐานเป็นที่สบายใจและสนิทสนม ชวนให้อยากเข้าไปปรึกษา ไต่ถาม

       ๒. ครุ น่าเคารพ ในฐานประพฤติสมควรแก่ฐานะ ให้เกิดความรู้สึกอบอุ่นใจ เป็นที่พึ่งใจ และปลอดภัย

       ๓. ภาวนีโย น่าเจริญใจ หรือน่ายกย่อง ในฐานทรงคุณคือความรู้และภูมิปัญญาแท้จริง ทั้งเป็นผู้ฝึกอบรมและปรับปรุงตนอยู่เสมอ ควรเอาอย่าง ทำให้ระลึกและเอ่ยอ้างด้วยซาบซึ้งภูมิใจ

       ๔. วตฺตา จ รู้จักพูดให้ได้ผล รู้จักชี้แจงให้เข้าใจ รู้ว่าเมื่อไรควรพูดอะไรอย่างไร คอยให้คำแนะนำว่ากล่าวตักเตือน เป็นที่ปรึกษาที่ดี

       ๕. วจนกฺขโม อดทนต่อถ้อยคำ คือ พร้อมที่จะรับฟังคำปรึกษาซักถามคำเสนอแนะวิพากษ์วิจารณ์ อดทน ฟังได้ไม่เบื่อ ไม่ฉุนเฉียว

         ๖. คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา แถลงเรื่องล้ำลึกได้ สามารถอธิบายเรื่องยุ่งยากซับซ้อน ให้เข้าใจ และให้เรียนรู้เรื่องราวที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไป

            ๗. โน จฏฺฐาเน นิโยชเย ไม่ชักนำในอฐาน คือ ไม่แนะนำในเรื่องเหลวไหล หรือชักจูงไปในทางเสื่อมเสีย (มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙)

         คราวนี้ เรามาค้นหา “ต้นแบบต้นธรรม” ของเราเองบ้างว่าน่าจะเป็นใคร ที่มีคุณลักษณะดังกล่าวที่จะชี้แนะให้เราได้ และที่สำคัญ เราพร้อมที่จะเรียนรู้และเปลี่ยนแปลงตัวเองตามรอยธรรมของต้นแบบต้นธรรมที่เราศรัทธาอย่างไรบ้าง ถ้าพูดภาษาสมัยใหม่ก็คือเราต้องมี “ไอดอล” หรือเป็นถ้าเปรียบเสมือนการสร้างพระพุทธรูปก็ต้องมีบล็อก บล็อกสวยงาม บล็อกเป็นเช่นใด พระพุทธรูปก็จะออกมาเช่นนั้น

เมื่อผู้เข้าอบรมเข้าร่วมกิจกรรม “ต้นแบบต้นธรรม” ก็จะมีความรู้สึก หรือได้มุมองแง่คิดจากการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ โดยการสัมภาษณ์ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ดังนี้

ถ้ามีเข็มทิศเราก็จะไม่หลงป่า

           ๑) เมื่อได้เข้าร่วมกิจกรรม “ต้นแบบต้นธรรม” ทำให้เราได้มีแบบอย่างของชีวิต เพราะต้นแบบต้นธรรมของแต่ละคนในกลุ่มที่นำมาเล่าล้วนเป็นผู้ที่สามารถเป็นแบบอย่างให้ชีวิตของเราเดินตามได้ เพราะการทำงานหากเรามีแบบอย่างที่ดีให้เราเดินตาม

ก็เหมือนเราเดินป่าถ้ามีเข็มทิศเราก็จะไม่หลงป่า สามารถเดินไปสู่เป้าหมายของเรานั้นได้อย่างปลอดภัยและรวดเร็ว เฉกเช่นต้นแบบต้นธรรม ถ้าเรามีแบบอย่างก็จะทำให้เราได้นำมาเป็นบล็อกของชีวิต มาเป็นเข็มทิศให้เราได้เดินตามเพื่อทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาได้อย่างงดงาม

๒) จากการได้ร่วมกิจกรรม “ต้นแบบต้นธรรม” เมื่อฟังเรื่องเล่าต้นแบบต้นธรรม กล่าวคือ สมาชิกในกลุ่มแต่ละท่านได้มีต้นแบบต้นธรรม ได้เล่าถึงบุคคลอันเป็นต้นแบบต้นธรรมของตนเอง จากที่ทุกคนได้เล่ามาทำให้เห็นอย่างหนึ่งเหมือนกันคือ แต่ละท่านที่เป็นต้นแบบต้นธรรม เป็นบุคคลที่เสียสละ มีเมตตา และที่สำคัญการกระทำของท่านนอกจากจะทำงานเพื่อพระศาสนาในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาแล้ว ยังเป็นผู้ที่เป็นผู้นำของสังคมที่พัฒนาหมู่บ้าน ชุมชน หรือสังคม โดยคำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวมและสังคมเป็นที่ตั้งในการดำรงชีวิต

๓) เมื่อได้ฟังแต่ละท่านในกลุ่มได้เล่าถึงต้นแบบต้นธรรมรวมทั้งตัวเราด้วยที่ได้เล่าต้นแบบต้นธรรมแลกเปลี่ยนกับเพื่อนในกลุ่ม ทำให้เราได้เห็นและเรียนรู้วิธีคิดบุคคลที่เป็นต้นแบบต้นธรรมแต่ละท่าน เพราะบุคคลที่เป็นต้นแบบต้นธรรมแต่ละท่านนั้น จะมีวิธีคิดในการทำงาน วิธีคิดในการเข้าถึงชุมชน โดยเฉพาะวิธีคิดในการแก้ปัญหา ฯ เพราะวิธีคิดของผู้ที่เป็นบุคคลต้นแบบต้นธรรมผ่านการลองผิดลองถูก ทดลองใช้จนได้ผล ดังนั้นวิธีคิดของบุคคลเหล่านี้ก็เหมือนอาหารสำเร็จรูป ที่เราสามารถนำมาใช้ได้เลย เพียงแต่นำมาปรับหรือบูรณาการให้เข้ากับสังคมเหตุการณ์เท่านั้น

๔) การจัดกิจกรรม “ต้นแบบต้นธรรม” และได้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้ ถือว่าเป็นประสบการณ์ของชีวิตมากที่สุด เพราะได้ในกลุ่มมีสมาชิก ๙ ท่าน ได้ฟังบุคคลอันเป็นต้นแบบต้นธรรม 9 ท่าน เมื่อฟังเรื่องราวของชีวิตแต่ละท่าน ก็อดทำให้เราต้องย้อนกลับมาดูชีวิตตนเองไม่ได้ เราว่าตนเองทำงานมากแล้ว ขยันแล้ว และสิ่งที่เราทำมันยิ่งใหญ่แล้ว แต่เมื่อไปเทียบกับต้นแบบต้นธรรมแต่ละท่านมันเทียบกับท่านไม่ได้เลย เราจึงต้องบอกตนเองว่าต่อจากนี้ไปเราต้องเพียรและทำงานให้มากกว่าเดิม โดยเฉพาะการทำงานเผยแผ่พระศาสนา เราต้องตั้งหลักให้มั่น และมีเป้าหมายที่ชัดเจน และจงใช้ลมหายใจที่เหลือของชีวิตในเพศสมณะทำเพื่องานเผยแผ่พระพุทธศาสนาต่อไป

๕) เมื่อได้ฟังเรื่องเล่าผู้ที่เป็นต้นแบบต้นธรรมของแต่ละท่านแล้ว ทำให้มีกำลังใจ มีแรงผลักดัน แรงขับเคลื่อนที่จะทำงานเผยแผ่พระศาสนาอย่างมาก เพราะเวลาเราทำงาน หรือจัดทำโครงการต่าง ๆ หรือการทำหน้าที่เป็นพระนักเผยแผ่ เราต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับบุคคลหลากหลาย สิ่งที่ตามมาก็คือปัญหา แน่นอนการทำงานก็ย่อมมีปัญหาแต่บางครั้งเมื่อพบเจอปัญหาและอุปสรรคในการทำงาน ก็ทำให้เราเหนื่อยล้า หรือบางครั้งก็อยากจะไม่ทำงานพวกนี้อะไรอีกแล้ว อยู่อย่างสงบ ๆ แต่ในใจก็บอกกับตนเองตลอดว่าเราหยุดไม่ได้ ถ้าเราหยุดพระพุทธศาสนาก็จบ ดังนั้นการที่ได้มาร่วมกิจกรรมครั้งนี้ทำให้ได้รับกำลังใจอย่างเต็มเปี่ยม มีแรงใจ แรงกาย และเกิดอุดมการณ์ ทำให้ใจเราหนักแน่น มั่นคง แน่วแน่ต่องานพระศาสนา และทำงานเผยแผ่พระศาสนาต่อไป

และนี่คืออีกเรื่องหนึ่งที่ตั้งใจเขียนจดหมายเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง

จากคอลัมน์ เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๕ เรื่อง ตามรอยพระพุทธเจ้า “ต้นแบบแห่งชีวิต” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๒)

The post เขียนจดหมายถึงพระพุทธเจ้า เรื่องที่อยากเล่าให้พระพุทธเจ้าฟัง ตอนที่ ๕ เรื่อง ตามรอยพระพุทธเจ้า “ต้นแบบแห่งชีวิต” โดย พระใบฎีกาคทาวุธ คเวสกธมฺโม appeared first on Manasikul Online.