คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

          เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ถึงมรณภาพเมื่อวันที่ ๑๐ เดือน สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๕๖ จนถึงปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ นี้ นับเป็นเวลาได้ ๑๓ ปี จากปีที่ถึงมรณภาพ 

          เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในมุมมองการรับรู้รับทราบของบรรดาศิษยานุศิษย์ นั้น มีมากมายเกินกว่าคณานับ

          หลวงพ่อ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นพระมหาเถระที่มีความรักใน ๓ สถาบันหลัก คือ สถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ อย่างสูงยิ่ง เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จึงได้บันทึกความรักความเทิดทูนดังกล่าว ไว้ในพินัยกรรมเพื่อให้เป็นทิฏฐานุคติแก่อนุชนรุ่นหลังสืบไป    

          เป็นพระมหาเถระ เป็นหลวงพ่อ เป็นหลวงปู่ ที่มีความเมตตามาก ถูกต้องตรงตามอรรถกถาสุมังคลวิลาสินี ที่ว่า “อุตฺตานมุขี” ผู้มีใบหน้ายิ้มแย้ม พร้อมต้อนรับ เปี่ยมด้วยเมตตา เป็นใบหน้าโดยธรรมชาติ มิได้มีการปั้นหน้าแต่อย่างใด เป็นพระมหาเถระผู้ถึงพร้อมด้วยพรหมวิหารธรรม มีคุณธรรมครบทั้ง ๔ ประการ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา   

          เป็นพระมหาเถระที่มีความเอาใจใส่ สนใจสอบถามสารทุกข์สุกดิบความเป็นอยู่ของพระภิกษุสามเณรทุกรูปภายในสำนักวัดสระเกศ รู้ด้วยว่ารูปใดอยู่ห้องไหน ห้องเล็ก หรือห้องใหญ่ อยู่คณะไหน เพราะรู้แปลนการก่อสร้างของทั้ง ๑๗ คณะวัดสระเกศ โดยถ่องแท้

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อการศึกษา ทั้งการศึกษานักธรรม บาลี ปริยัติสามัญ คำสอนที่ได้ยินเป็นประจำ คือ พระภิกษุสามเณรทุกรูปต้องเล่าเรียนศึกษา เรียนให้รู้จริง ต้องรู้เท่าทันโลก เป็นต้น

          ในเทศกาลเข้าพรรษา เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องลงบรรยายให้ความรู้แก่พระนวกะผู้บวชจำพรรษา ในชั่วโมงวันศุกร์ ด้วยวิชาความรู้ทั่วไป แต่คือ บรรยายเรื่องพระไตรปิฎก รวมไปถึงพระอภิธรรมปิฎก สอนเรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน แต่บรรยายให้ฟังเพลินจนนึกไม่ถึงว่ากำลังบรรยายเรื่องพระไตรปิฎก 

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อกิจการงานของวัดที่เป็นงานประจำ และงานพิเศษ เมื่อใกล้ถึงวันสำคัญนั้น ๆ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องถามก่อนว่า วันพระ ๘ ค่ำ, วันพระ ๑๕ ค่ำ ที่จะถึงนี้ รูปใดเป็นองค์แสดงพระธรรมเทศนาในพระอุโบสถ, รูปใดเป็นองค์อาราธนา รูปใดเป็นองค์แสดงพระปาฏิโมกข์, ครูสอนบาลีชั้นประโยคนี้ วันนี้รูปใดเป็นอาจารย์สอน, วันปาฏิโมกข์ก่อนโน้น พระภิกษุ ก. มีกิจธุระไปไหน จึงไม่ได้ลงอุโบสถฟังพระปาฏิโมกข์, อาการไม่สบายของพระภิกษุสามเณรรูปนั้นเป็นอย่างไร ฝากพระอาจารย์และเจ้าคณะเป็นภารธุระดูแลให้ด้วยนะ จ่ายค่าใช้จ่ายไปเท่าไรให้มาเบิกกับหลวงพ่อ ฯลฯ 

          สำนักวัดสระเกศ กำหนดทำวัตร ๓ เวลา ภาคเช้า เวลา ๐๘.๓๐ น. ภาคเย็น เวลา ๑๗.๑๕ น. แต่ภาคค่ำ เวลา ๒๑.๐๐ น. เป็นเวลาทำวัตรที่เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จะเป็นผู้นำทำวัตรด้วยตนเอง แม้จะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจต่างจังหวัด หรือต่างประเทศ กลับมาถึง ก็ยังต้องไปทำวัตรในเวลา ๒๑.๐๐ น. นี้ ไม่ทันขึ้นนั่งทำวัตร ก็นั่งเก้าอี้ด้านล่างอาสน์สงฆ์ ได้ปฏิบัติเช่นนี้ จนถึงการอาพาธที่ไม่สามารถนั่งทำวัตรได้แล้ว จึงหยุด         

          เป็นพระมหาเถระที่มีความจำแม่น จำเรื่องราว สถานที่ ตลอดจนจำบุคคลได้แม่นยำ ไม่ใช่จำได้แต่ชื่อของบุคคลคนนั้นเท่านั้น แต่จำได้ถึงบรรพบุรุษบิดามารดา ปู่ย่า ตายาย และเรื่องราวการดำเนินชีวิตของครอบครัว ตระกูลต่าง ๆ เหล่านั้น ได้อย่างถูกต้องแม่นยำด้วย

          เป็นพระมหาเถระที่มีความรับผิดชอบสูงทั้งในการรับผิดชอบตนเองและรับผิดชอบต่อส่วนรวมหรือการณ์พระศาสนา เป็นพระมหาเถระที่มีความร่วมสมัยและมีวิสัยทัศน์ที่นำสมัย ปรากฏรายละเอียดในภาคประวัติของเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ดังที่จะกล่าวในหนังสือเล่มนี้แล้ว  

          บรรดาข้าพเจ้าผู้เป็นศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ขอน้อมระลึกถึงพระคุณอันประเสริฐยิ่งนั้น และขอกราบบูชาพระคุณด้วยความเคารพอย่างสูงยิ่ง จักยึดมั่นไว้เป็นสรรพสิริมงคลแก่ชีวิตของตนตลอดไป   

          ในวาระวันคล้ายวันมรณภาพเวียนมาบรรจบ ด้วยอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญบุญกุศลที่บรรดาศิษยานุศิษย์ได้บำเพ็ญเป็นทักษิณานุประทานตามเพิ่มให้แล้วนี้ ขอจงเป็นพลวปัจจัยตามส่งให้หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้เสวยสุคติในสัมปรายภพ บรรลุพระนิพพานเป็นที่สุดด้วย เทอญ

บรรดาศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

ศิษยานุศิษย์สำนักวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๒) appeared first on Manasikul Online.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ตรวจทานหนังสือประวัติ “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)” จัดทำเป็นหนังสือที่ระลึกในงานรำลึกปีที่ ๑๓ แห่งมรณกาล เมื่อวันศุกร์ที่ ๗ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๒๑.๐๐ น.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ตรวจทานต้นฉบับหนังสือประวัติเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ผู้เป็นบูรพาจารย์และพระอุปัชฌาย์

หนังสือดังกล่าวจัดทำขึ้นเพื่อรวบรวมประวัติ คุณูปการ และผลงานอันเป็นคุณประโยชน์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ตลอดจนเหตุการณ์สำคัญของวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ที่เกิดขึ้นในห้วงเวลาหลังมรณกาลของเจ้าประคุณสมเด็จฯ เพื่อเป็นหลักฐานแห่งความทรงจำและเป็นเครื่องน้อมรำลึกในพระคุณของบูรพาจารย์

การตรวจทานต้นฉบับในครั้งนี้ นับเป็นส่วนหนึ่งของการจัดเตรียมหนังสือที่ระลึก เพื่อให้เนื้อหามีความถูกต้อง ครบถ้วน และสมบูรณ์ ก่อนนำออกเผยแพร่แก่ศิษยานุศิษย์และพุทธศาสนิกชน ในงานบำเพ็ญกุศลรำลึกมรณกาล ครบรอบปีที่ ๑๓ ในวันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๙ นี้

คำนำ จาก หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

          ในวาระครบรอบการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ครบรอบ ๑๒ ปีบริบูรณ์ ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ ที่ผ่านมา

          พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ (ปัจจุบัน สมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ให้แนวทางแก่คณะทำงานว่า ในวาระครบรอบ ๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ซึ่งเป็นพระมหาเถระที่มีอุปการะแก่การพระศาสนาในประเทศไทยอย่างสูงยิ่งรูปหนึ่ง

ควรที่เราทั้งหลายซึ่งเป็นศิษยานุศิษย์จักได้จัดพิมพ์หนังสืออนุสรณ์เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงอุปการคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ไว้สักวาระหนึ่ง คณะทำงานจึงได้รวบรวมเรียบเรียงข้อมูลตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ นั้น แล้วมาจัดพิมพ์เป็นหนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และบันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ” จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร คือ ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพนั้น

          นับแต่การถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๖ นั้น หลังจากนั้น วัดสระเกศ ได้ผ่านเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ เป็นระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม เป็นระยะเวลาถึง ๑๔ ปี จึงได้มาหวนพิจารณาถึงคำสอนที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นประจำ และเน้นบ่อยมากเมื่อใกล้วาระจะมรณภาพว่า

          “พระพุทธศาสนาในเมืองไทยมีภัยรอบด้าน ซึ่งกำลังแทรกเข้ามาในทุกรูปแบบ พระพุทธศาสนาในประเทศไทยของเรา อาจจะล้มลงวันใดก็ได้ อย่าได้พากันประมาท อย่าพากันนิ่งนอนใจเหมือนปลาอยู่ในน้ำเย็น พากันตายใจว่าพระพุทธศาสนาในประเทศไทยเจริญรุ่งเรืองตั้งมั่นดีแล้ว เลยไม่รู้สึกถึงความล่มสลาย ซึ่งกำลังใกล้เข้ามา”

          “ให้มองไปข้างหน้าอีก ๕๐ ปี โดยกำหนดดูผลแห่งความเปลี่ยนแปลงครั้งละ ๑๐ ปี ในทุก ๑๐ ปี ก็ต้องดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี และในแต่ละปีนั้น ก็ต้องคอยดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละวันอีกด้วย จนกว่าจะถึง ๕๐ ปี เพื่อจะได้คาดการณ์ถูกว่า อีก ๕๐ ปีข้างหน้า จะเกิดอะไรขึ้น ”

          และคำสอนที่ว่า “เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว จะเกิดภัยกับพวกเรามาก อย่าพากันประมาท หลวงพ่อไม่เห็นหรอก ในเวลานั้น เพราะหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว”

          หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ มรณภาพไปได้เพียง ๗ ปี ยังไม่ถึงวาระคราวละ ๑๐ ปีดังที่กล่าวนั้นเลย ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ พระสงฆ์วัดสระเกศ ก็ได้รับแรงกระแทกเกิดผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงดังที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นแนวทางไว้แล้ว

          ผู้เป็นบัณฑิตพึงพิจารณารายละเอียดจากการอ่านหนังสือเล่มนี้เถิด

          การจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เล่มนี้นั้น มุ่งบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น มิให้เลือนหายไปกับกาลเวลา เพื่อเป็นทิฏฐานุคติให้อนุชนคนรุ่นหลังได้เรียนรู้ศึกษาและหาทางป้องกันแก้ไขมิให้เหตุการณ์เช่นนี้ได้เกิดขึ้นอีก ประการสำคัญขอจัดพิมพ์เพื่อน้อมถวายบูชาพระคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ที่ได้พร่ำสอนไว้แล้วว่า

“เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่

ภัยจะเกิดขึ้นกับพวกเรา อย่าพากันประมาท”

ถวายเป็นอาจริยวาท อุปัชฌายวาท เพื่อให้เป็นฉัตรแก้วปกเกศคุ้มกระหม่อมให้เกิดปัญญาและสามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้ อย่างทะลุปรุโปร่ง เมื่อมีภัยมาถึง

“แสงสว่าง กำจัดความมืดได้ ฉันใด

จงใช้ปัญญา แก้ไขความมืดบอดด้วยอวิชชา ฉันนั้นเถิด”

คณะทำงานเพื่อจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

ประวัติ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ

ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post “หลังระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม…กลับมาทบทวนคำสอน …” จากคำนำ หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๑) appeared first on Manasikul Online.

วัดสระเกศฯ จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณมหาเถร)” เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓

วันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๑๐.๐๐ น. วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓

เวลา ๑๐.๑๙ น. เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เข้าสู่ศาลาการเปรียญ จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย และกราบพระรัตนตรัย จากนั้น คุณแม่พรรณี โชคคณาพิทักษ์ และคุณเบญจมาศ โชคคณาพิทักษ์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ จุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยเบื้องหน้าแท่นประดิษฐานอัฐิ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)

จากนั้น พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ จำนวน ๑๐ รูป สวดพระพุทธมนต์ เพื่ออุทิศถวายเป็นพระกุศลแด่เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ภายหลังการสวดพระพุทธมนต์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ และผู้มีเกียรติ ถวายเครื่องไทยธรรมแด่พระสงฆ์

โอกาสนี้ เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ทอดผ้าไตรบังสุกุล จำนวน ๑๐ ไตร เบื้องหน้าพระสงฆ์ พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์พิจารณาผ้าไตรบังสุกุล จากนั้นพระสงฆ์อนุโมทนา ผู้ร่วมพิธีกรวดน้ำและรับพร เป็นเสร็จพิธี

ภายหลังเสร็จพิธี วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ถวายภัตตาหารเพลแด่พระภิกษุสามเณร จำนวน ๒๐๐ รูป ณ ศาลาบำเพ็ญกุศล ๒ พร้อมจัดภัตตาหารถวายและอาหารรับรองแก่ผู้มีเกียรติที่เข้าร่วมพิธี ณ พระตำหนักสมเด็จพระสังฆราช ทั้งนี้ คุณแม่พรรณี โชคคณาพิทักษ์ และคุณเบญจมาศ โชคคณาพิทักษ์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ เป็นเจ้าภาพพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายในภาคเพลครั้งนี้

เวลา ๑๗.๐๐ น. วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓ ณ ศาลาบำเพ็ญกุศล ๑ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร พร้อมด้วยสมเด็จพระราชาคณะ รองสมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ และพระภิกษุสงฆ์ เข้าร่วมพิธีโดยพร้อมเพรียง ท่ามกลางบรรยากาศแห่งความสงบ สำรวม และเปี่ยมด้วยความกตัญญูกตเวที โดยมีศิษยานุศิษย์และพุทธศาสนิกชนร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก

ภายในพิธี พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์สวดพระพุทธมนต์และสวดมาติกา จากนั้นถวายเครื่องไทยธรรม ทอดผ้าไตรบังสุกุล และพระสงฆ์พิจารณาผ้าไตรบังสุกุล ก่อนประธานสงฆ์ถวายอดิเรก พระสงฆ์อนุโมทนา และพุทธศาสนิกชนร่วมกรวดน้ำ รับพร เป็นอันเสร็จพิธี

พิธีบำเพ็ญกุศลครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทิตา และน้อมรำลึกถึงคุณูปการของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ผู้ทรงอุทิศพระวรกายและกำลังสติปัญญาในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา สืบสานกิจการคณะสงฆ์ และสร้างคุณประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาและสังคมมาโดยตลอด

ในวาระ ๑๓ ปี มรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ จึงขอย้อนรำลึกเรื่องราวความผูกพันระหว่างหลวงพ่อฤาษีลิงดำ (พระราชพรหมยาน) และ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ซึ่งเป็นเรื่องที่ลูกศิษย์ทั้งสองสายให้ความสำคัญมาก เพราะทั้งสองท่านมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งเกินกว่าความเป็นพระเถระชั้นผู้ใหญ่ทั่วไป แต่เป็นลักษณะของ “สหธรรมิก” (เพื่อนร่วมประพฤติธรรม) ที่มีความไว้วางใจและยกย่องกันอย่างสูงสุด

หลวงพ่อฤาษีลิงดำ ยังเคยกล่าวรับรองไว้ด้วยความเคารพ ว่า… “ท่านเจ้าคุณเกี่ยวคือพระทองคำ ท่านเป็นพระที่สูญจากกิเลสแล้ว”

“ท่านเจ้าคุณเกี่ยวท่านมีจิตสะอาดมาก ท่านเป็นพระดีที่หาได้ยากในยุคนี้”

นี่คือคำยืนยันจาก หลวงพ่อฤาษีลิงดำ ถึง เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์

ภายหลังมรณกาลของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ก็รับเป็นธุระดูแลวัดท่าซุง และสานต่อปณิธานของหลวงพ่อฤาษีฯ อย่างเต็มกำลัง

“เมื่อเพชรเห็นเพชร เมื่อพระอริยเจ้าเห็นพระอริยเจ้า

ความงดงามทางจิตใจจึงถูกส่งต่อมาถึงเหล่าลูกศิษย์”

แม้กายสังขารจะจากไป แต่ “คุณธรรม” และ “ความเมตตา” ของทั้งสองท่านยังคงสว่างไสวอยู่ในใจพวกเราเสมอ

กราบแทบเท้าหลวงพ่อและหลวงพ่อสมเด็จฯ ด้วยความเคารพเหนือเศียรเกล้า

และเสียงธรรมจากวัดท่าขนุน เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร. เจ้าอาวาสวัดท่าขนุน จังหวัดกาญจนบุรี (จากเพจวัดท่าขนุน) เล่าเรื่องเกี่บวกับการไปรับทักษิณานุประทาน ในพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อุปเสณมหาเถร, ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ซึ่งท่านได้มรณภาพมาครบ ๑๓ ปีแล้ว ดังนี้

วันนี้ตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ กระผม/อาตมภาพมีงานสำคัญก็คือ ไปรับทักษิณานุประทาน ในพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อุปเสณมหาเถร, ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ซึ่งท่านได้มรณภาพมาครบ ๑๓ ปีแล้ว ไม่น่าเชื่อเหมือนกันว่าจากที่รู้สึกว่าท่านเพิ่งจะจากไป กลายเป็นว่าผ่าน ๑๓ ปีไปโดยไม่รู้ตัว..!

ไม่น่าเชื่อเหมือนกันว่าจากที่รู้สึกว่าท่านเพิ่งจะจากไป กลายเป็นว่าผ่าน ๑๓ ปีไปโดยไม่รู้ตัว..!

จากที่ได้พบกับหลวงพ่อสมเด็จฯ ท่านตั้งแต่สมัยแรก ๆ ที่ท่านยังเป็นเจ้าคุณพระพรหมคุณาภรณ์ ไปงานวัดท่าซุงเป็นประจำ ซึ่งถ้าจำไม่ผิด ปีแรกที่ท่านไปก็คืองานประจำปีวัดท่าซุง กระผม/อาตมภาพมีหน้าที่ต้อนรับพระเถระ ได้รับคำสั่งจากหลวงพ่อฤๅษีฯ ว่า “ให้นำหลวงพ่อวัดสระเกศไปพักที่ห้องพักของข้า ที่ตึกนนทา อนันตวงษ์โน่น”

เมื่อได้รับคำสั่งจึงได้นำท่านไป ไปถึงพระเดชพระคุณหลวงพ่อก็ยังโทรศัพท์สำทับมาว่า “ให้ท่านนอนบนเตียงข้าเลย” แต่เมื่อเรียนถวายพระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านแล้ว ท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ บอกว่า “การไปนอนทับนั่งทับที่ของครูบาอาจารย์ไม่ใช่เรื่องดี” แล้วท่านก็ดึงเอาผ้าห่มกับหมอนลงไปปูที่พื้น แล้วก็นอนสีหไสยาสน์ลักษณะภาวนา กระผม/อาตมภาพกราบท่านแล้วถอยออกมาปิดประตู คอยเฝ้าอยู่ทางด้านนอก ประมาณ ๒๐ กว่านาทีไปชะโงกดูใหม่ ปรากฏว่าท่านลุกมานั่งขัดสมาธิเจริญพระกรรมฐานไปแล้ว..!

เรื่องนี้ต้องยอมรับว่าพระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ วัดสระเกศนั้น ท่านมีความคล่องตัวและชำนาญในเรื่องของกรรมฐานเป็นอย่างยิ่ง มีหลายเรื่องซึ่งไม่สามารถจะเล่าได้ ท่านก็สามารถจะชี้แจงแถลงไขให้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะท่านบอกว่า “การถวายการรับใช้ครูบาอาจารย์เป็นบุญใหญ่มากนะ ต้องทำหน้าที่ของเราให้ดีที่สุด” กระผม/อาตมภาพก็รับใส่เกล้าและปฏิบัติอย่างเต็มที่ตลอดมา

แม้กระทั่งหลังจากออกจากวัดท่าซุง ไปสร้างที่พักสงฆ์เกาะพระฤๅษี ท่านขึ้นเป็นสมเด็จพระราชาคณะที่สมเด็จพระพุฒาจารย์แล้ว ก็ยังเมตตาห่วงใยถามไถ่ถึง และมีคำสั่งให้เข้าไปหาท่านอย่างน้อยเดือนละ ๑ ครั้ง ซึ่งกระผม/อาตมภาพเข้าใจดีว่า สิ่งที่ท่านสั่งให้ทำนั้นก็เพื่อประโยชน์ของตัวกระผม/อาตมภาพเองทั้งสิ้น

เนื่องเพราะว่าในส่วนของการเป็นลูกศิษย์ใกล้ชิดพระผู้ใหญ่ หรือว่าเป็นพระที่ได้เข้าหาพระผู้ใหญ่นั้น เป็นเรื่องที่คนอื่นรู้เข้าแล้วก็ต้องให้ความเกรงใจ แต่กระผม/อาตมภาพไม่เคยลืมตัว และไม่เคยเอ่ยอ้างกับผู้ใดทั้งสิ้น มีแต่ไปถึงแล้ว ถ้าตรงกับวันพระ พระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านก็ให้ไปลงอุโบสถฟังพระปาฏิโมกข์ด้วยกัน และแนะนำให้กับพระวัดสระเกศทั้งหลายทั้งปวงว่ากระผม/อาตมภาพเป็นใคร ? มาจากไหน ? มีวัตรปฏิบัติลักษณะอย่างไร ? ซึ่งท่านชื่นชมเสียจนเลิศลอย กระผม/อาตมภาพเองยังรู้สึกว่า ค่อนข้างจะอายบรรดาพระวัดสระเกศทั้งหลายเหล่านั้น..!

ตอนนั้นท่านเจ้าคุณเสนาะ (อดีตพระพรหมสุธี) ยังเป็นเจ้าคุณชั้นธรรมอยู่

แล้วท่านเจ้าคุณธงชัย ปัจจุบันก็คือสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ (ธงชัย สุขญาโณ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ยังเป็นเจ้าคุณพระราชธรรมสาร กระผม/อาตมภาพเองรู้สึกว่าตัวเองเป็นเด็กบ้านนอก ตัวเล็กนิดเดียว เข้าไปอยู่ท่ามกลางพระผู้ใหญ่ในกรุงเทพฯ แต่ว่าได้รับคำแนะนำในลักษณะที่รู้สึกว่า เหมือนกับตั้งใจโฆษณาคุณสมบัติแบบนั้น บางทีก็รู้สึกเหนียม ๆ อยู่เหมือนกัน..!

แต่เมื่อพระเดชพระคุณท่านเจ็บไข้ได้ป่วยเข้าโรงพยาบาล ครั้นออกจากโรงพยาบาลมา ก็ได้แวะไปกราบท่านแค่ ๒ ครั้งก่อนที่ท่านจะมรณภาพ เนื่องเพราะมีนิสัยไม่ชอบรบกวนพระป่วย เหตุเพราะรู้ดีว่าพระที่ท่านเจ็บไข้ได้ป่วยนั้น ต้องใช้กำลังใจในการกดข่มเวทนาอย่างไร แล้วถ้าต้องมาคอยต้อนรับผู้ที่มาเยี่ยมอยู่ ก็อาจทำให้เวทนาของท่านกำเริบได้ จึงได้แต่คอยดูอยู่ห่าง ๆ อย่างห่วง ๆ ทางวงนอก ไม่คิดว่าหลวงพ่อท่านจะ”ไป” เร็วขนาดนั้นเหมือนกัน รู้สึกว่าแค่ไม่นาน เพราะเหมือนกับหลวงพ่อท่านอยู่ด้วยตลอดเวลา แต่ปรากฏว่าในฎีกาแจ้งว่าเป็นการบำเพ็ญกุศลปีที่ ๑๓ เข้าไปแล้ว..!

ครั้นไปถึงก็ได้รับการต้อนรับอย่างดียิ่ง จากท่านพระครูปลัดสุวัฒนสิทธิคุณ อดีตพระครูสิทธิสรกิจ และอดีตพระมหาพิศุทธิ์ วิสุทฺโธ ซึ่งทำหน้าที่ต้อนรับพระเถระอยู่ในนั้น เข้าไปก็เจอเพื่อนพระสังฆาธิการ ตลอดจนกระทั่งเพื่อนฝูงและรุ่นน้องอยู่เป็นจำนวนมาก กราบไหว้ทักทายกันตามลำดับแล้ว ก็ได้รับนิมนต์ให้ไปทอดผ้าบังสุกุลถวายหลวงพ่อสมเด็จ เพื่อที่จะอุทิศเป็นกุศลให้กับท่าน จากนั้นถึงได้ขึ้นพิจารณาผ้าไตรด้วยตนเอง

เนื่องจากว่าผู้ที่ได้รับฎีกาวันนี้แบ่งเป็น ๒ ชุด ก็คือฎีกาหลวงที่ต้องใช้พัดยศ และฎีกาวัดที่ออกให้เป็นการส่วนตัว กระผม/อาตมภาพรับฎีกาวัด แต่ว่าเขาต้องการให้ใช้พัดยศ สอบถามไปจนทั่วแล้ว ไม่มีใครที่มีพัดยศเทียบเจ้าคณะอำเภอชั้นพิเศษฝ่ายวิปัสสนาธุระ ทางวัดสระเกศจึงได้จัดให้กระผม/อาตมภาพใช้พัดรองขึ้นพิจารณาผ้าไตรบังกุสุลอยู่คนเดียวโด่เด่ ต้องบอกว่าดังโดยไม่ได้เจตนา..!

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙ พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร. วัดท่าขนุน

ประวัติ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) โดยสังเขป

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ นามเดิมว่า เกี่ยว นามสกุล โชคชัย นามฉายา อุปเสโณ บิดา นายเลี่ยน โชคชัย มารดา นางยี โชคชัย เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ ๑๑ มกราคม ๒๔๗๑ ณ บ้านเฉวง ตำบล บ่อผุด อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี

​การบรรพชาอุปสมบท

​เมื่อวัยเยาว์ ได้ศึกษาระดับประถมศึกษา ที่โรงเรียนวัดเฉวง จนจบประถมปีที่ ๔

เมื่ออายุได้ ๑๒ ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดเฉวง (วัดสว่างอารมณ์) อำเภอ เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีพระอธิการพัฒน์ ภทฺทมุนี วัดภูเขาทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ แม้เจตนาจะบวชเพียงแค่ ๗ วัน  แต่ด้วยปุพเพกตปุญญตา ทำให้เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ยังมั่นคงในสมณเพศตลอดมา หาได้คิดลาสิกขาไม่ โยมมารดาจึงนำไปฝากไว้กับท่านพระครูอรุณกิจโกศล (หลวงพ่อพริ้ง โกสโล) วัดแจ้ง ตำบลอ่างทอง อำเภอ เกาะสมุย เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้ฝักใฝ่ในการศึกษา มีวิริยะ อุตสาหะ จนหลวงพ่อพริ้งเห็นอุปนิสัย ได้นำไปฝากไว้กับเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) โดยอยู่ในการปกครองของพระธรรมเจดีย์ (เทียบ ธมฺมธโร) ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

​ต่อมา พ.ศ. ๒๔๙๒ เมื่อมีอายุครบอุปสมบท ก็ได้อุปสมบท ณ วัดสระเกศ โดยมีเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์

​ด้านพระกรรมฐาน

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้เรียนพระกรรมฐานในเบื้องต้น จากหลวงพ่อพริ้ง ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์องค์สำคัญของเกาะสมุย โดยหลวงพ่อพริ้งได้นำเจริญพระกรรมฐานบนหลุมฝังศพขณะมีอายุ ๑๒ ขวบ ต่อมา ได้เรียนพระกรรมฐานจากเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) ซึ่งมีความชำนาญในพระกรรมฐานด้านกสิณ และยังได้ให้ความสนใจวิธีการเจริญพระกรรมฐานตามแนวต่าง ๆ ที่ปฏิบัติในประเทศ จนมีความชำนาญทุกสาย

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้นำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่โลกยุคใหม่ โดยริเริ่มวางรากฐานแนวคิดงานพระศาสนาเชิงรุกที่สำคัญในด้านต่าง ๆ เช่น ก่อตั้งโรงพิมพ์การศาสนา เพื่อจัดพิมพ์แถลงการณ์คณะสงฆ์ เพื่อรวบรวมกิจการต่าง ๆ เกี่ยวกับการบริหารงานคณะสงฆ์ ตลอดทั้งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ กฎกระทรวง กฎ มหาเถรสมาคม ระเบียบ คำสั่งมหาเถรสมาคม เกี่ยวกับการปกครองคณะสงฆ์และการพระศาสนา ออกเป็นรายเดือน ทุกวันที่ ๒๕ ของเดือน และหนังสือธรรมะอื่น ๆ

ให้มีสำนักงานพระพุทธศาสนาประจำจังหวัดทุกจังหวัด เพื่อรองรับงานคณะสงฆ์ ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักเรียนบาลีประจำจังหวัด ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด ริเริ่มให้ยกร่างหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ยกร่างหลักสูตรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ จัดตั้งโรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ริเริ่มให้มหาวิทยาลัยสงฆ์เปิดหลักสูตรผู้บริหารสำหรับพระสังฆาธิการ เพื่อยกระดับการศึกษาของพระสังฆาธิการ

ริเริ่มให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยสำหรับคณะสงฆ์อนัมนิกาย ชื่อว่า “มหาปัญญาวิทยาลัย” ริเริ่มจัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนา ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ริเริ่มโรงเรียนวิถีพุทธ และโรงเรียนอาชีววิถีพุทธ ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา  จัดการเรียนการสอนตามแนวโรงเรียนวิถีพุทธ

ริเริ่มจัดตั้งพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ริเริ่มให้ปรับการเจริญพระพุทธชัยมงคลคาถาในวันขึ้นปีใหม่ เป็นการสวดมนต์ข้ามปี เพื่ออนุวัติให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม จนเป็นที่นิยมแพร่หลายในปัจจุบัน

ริเริ่มการจัดกิจกรรมงานวัด และกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา อนุวัติให้สอดคล้องกับโลกสมัยใหม่​ได้บริจาคเงินสร้างอาคารเรียนและตึกสงฆ์อาพาธในท้องถิ่นชนบทที่อยู่ห่างไกลความเจริญหลายแห่ง  ในนาม “อาคารผู้มีพระคุณ” เพื่อรักษาพยาบาลพระภิกษุ สามเณร ผู้อาพาธ และสาธุชนทั่วไป

​ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้ริเริ่มเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ ริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มสานศาสนสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน ได้ออกเดินทางไปต่างประเทศทั่วทุกมุมโลก เพื่อหาแนวทางที่จะให้มีวัดเกิดขึ้นในประเทศนั้น ๆ

​#ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาภายในประเทศและในวัด

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้แสดงพระธรรมเทศนาภายในพระอุโบสถวัดสระเกศ ตลอดพรรษา และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นประจำ ได้แสดงธรรมทางสถานีวิทยุ ๙๑๙ ในรายการ “ของดีจากใบลาน” และมีผลงานหนังสือมากมาย เช่น ธรรมะสำหรับผู้นับถือพระพุทธศาสนา, ดีเพราะมีดี, การนับถือพระพุทธศาสนา, ปาฐกถาธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ), พระธรรมเทศนาและบทความสมเด็จพระพุฒาจารย์, การดำรงตน, กตัญญูกถา, คุณสมบัติ ๕ ประการ, เย็นหิมะในรอยธรรม, สมาธิ หลักของใจ, ธรรมะให้ลูกดี, ธรรมะปรารภยามเช้า, ธรรมะปรารภยามค่ำ, สุขทุกข์อยู่ที่ใจ, พระธรรมเทศนาหน้าพระที่นั่ง เป็นต้น

​การศึกษาและหน้าที่การงาน

​พ.ศ. ๒๔๘๙​สอบได้นักธรรมชั้นเอก

​พ.ศ. ๒๔๙๗​สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

​พ.ศ. ๒๔๙๗  ​ไปร่วมประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ ณ ประเทศพม่า

​พ.ศ. ๒๔๙๘  ​เป็นกรรมการพิเศษแผนกตรวจสำนวนแปลวินัยปิฎก ฉบับปี ๒๕๐๐ ของคณะสงฆ์

​พ.ศ. ๒๔๙๙​เป็นอาจารย์สอนบาลี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​พ.ศ. ๒๕๐๐  ​ไปร่วมประชุมอรรถกถาสังคายนา ณ ประเทศพม่า

​​​เป็นประธานหัวหน้าแผนกคณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ​​​ราชวิทยาลัย

​พ.ศ. ๒๕๐๒  ​เป็นผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​​​เป็นหัวหน้าแผนกธรรมวิจัย มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​​​ไปสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาในประเทศใกล้เคียง ได้แก่ ลาว กัมพูชา มาเลเซีย ​​​อินโดนีเซีย อินเดีย และ ศรีลังกา เป็นต้น

​พ.ศ. ๒๕๐๔  ​เป็นกรรมการหน่วยวิจัย จัดทำนามานุกรมของคณะสงฆ์ โดยกรมการศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๐๕  ​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปดูการศาสนาและเชื่อมศาสนสัมพันธ์ ที่ประเทศเกาหลี ​​​ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ฯลฯ

​พ.ศ. ๒๕๐๖  ​เป็นประธานคณะกรรมการต้อนรับสมณทูตจากไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๐๗  ​เป็นเลขาธิการมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยริเริ่มให้ยกร่างหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษในมหาวิทยาลัย

​​​มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงฆ์แห่งคณะสงฆ์ไทย ไปปฏิบัติศาสนกิจในภาคพื้นยุโรป เกิดวัดไทยแห่งแรกขึ้นในยุโรป ชื่อว่า ​​​“วัดพุทธาราม” เนเธอร์แลนด์ ต่อมา วัดไทยเริ่มขยายออกไปตามประเทศต่าง ๆ

​​​ในยุโรปและออสเตรเลีย ทั้งอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี เป็นต้น และประเทศ

​​​ในแถบสแกนดิเนเวียทั้งหมด ได้แก่ สวีเดน เบลเยียม เดนมาร์ก นอร์เวย์ ฟินแลนด์

​​​ไอซ์แลนด์ ราชรัฐลักซัมเบอร์ก และสหราชอาณาจักร เป็นต้น

​​​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะภาค ๙

​​​เป็นหัวหน้าอำนวยการพระธรรมทูต สายที่ ๘

​พ.ศ. ๒๕๐๘  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๙

​​​เป็นเลขานุการเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช

​​​สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ ๑๕

​​​แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

​พ.ศ. ๒๕๐๙​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์การศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศลาว ​​​และเวียดนาม

​พ.ศ. ๒๕๑๐  ​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์การศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศลาว

​​​ศรีลังกา ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ในความอุปถัมภ์ของ พ.ส.ล.

​พ.ศ. ๒๕๑๑  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน

​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๑๒  ​เป็นกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๑๓  ​เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสระเกศ

​​​เป็นกรรมการยกร่างหลักสูตรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา

​พ.ศ. ๒๕๑๔  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศ

​พ.ศ. ๒๕๑๕  ​เป็นหัวหน้าคณะไปปฏิบัติศาสนกิจที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาตามมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ตามคำนิมนต์ของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ​​​รวมระยะเวลาเดินทางถึง ๘๐ วัน ใน ๑๑ ประเทศ ประกอบด้วย ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยม เยอรมัน เดนมาร์ก สวิสเซอร์แลนด์ อิตาลี กรีก และอินเดีย โดยคณะผู้ร่วมเดินทาง ประกอบด้วย เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เจ้าประคุณสมเด็จพระมหา​​​รัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญโญ) และ พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

​​​เป็นคณะสงฆ์ไทยคณะแรกเยือนนครรัฐวาติกัน กรุงโรม อย่างเป็นทางการ

​พ.ศ. ๒๕๑๖  ​เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม

​พ.ศ. ๒๕๑๘​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจในยุโรป ๙ ประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๒๔  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๑๐

​​​เป็นรองประธานสภาสงฆ์แห่งโลก นับเป็นพระสงฆ์ไทยรูปแรกก้าวขึ้น​​​สู่การบริหารองค์กรสงฆ์โลก

​พ.ศ. ๒๕๒๕  ​ไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อสาธิตอุปสมบทกรรม และ อุโบสถกรรม​​​ตามแบบคณะสงฆ์ไทย ที่ประเทศศรีลังกา

​พ.ศ. ๒๕๒๘  ​เป็นประธานกรรมาธิการ สังคายนาพระธรรมวินัย ตรวจชำระพระไตรปิฎก

​​​ในมหามงคลสมัยพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ​​​รัชกาลที่ ๙

​พ.ศ. ๒๕๓๒  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก

​​​เป็นประธานคณะกรรมการสำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๓๔​เป็นประธานคณะกรรมการจัดการชำระและพิมพ์อรรถกถาพระไตรปิฎก

​​​เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในมหามงคล

​​​วโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๓๕

​​​เป็นประธานกรรมการศูนย์ควบคุมการไปต่างประเทศสำหรับพระภิกษุ สามเณร ​​​(ศ.ต.ภ.)

​​​เป็นรองแม่กองงานพระธรรมทูต

​พ.ศ. ๒๕๓๕ ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวออสเตรเลีย ​​​ณ ประเทศออสเตรเลีย

​พ.ศ. ๒๕๓๗  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๔๐  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการฝ่ายเผยแผ่พระพุทธศาสนา

​​​มหาเถรสมาคม

​​​เป็นประธานคณะกรรมการช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติและอุบัติภัย

​พ.ศ. ๒๕๔๑  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๔๒     เดินทางไปปฏิบัติศาสนากิจเปิดวัดนอร์เวย์ และสังเกตการณ์พระพุทธศาสนา

​​​ในภาคพื้นยุโรป เช่น สวีเดน เยอรมัน เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยม ฝรั่งเศส​​​และ สวิสเซอร์แลนด์

​พ.ศ. ๒๕๔๕​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจ ณ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน

​พ.ศ. ๒๕๔๗​เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

​​​ริเริ่มโรงเรียนวิถีพุทธและโรงเรียนอาชีววิถีพุทธ

​​​ริเริ่มให้ปรับการเจริญพระพุทธชัยมงคลคาถาในวันขึ้นปีใหม่

​​​เป็นการสวดมนต์​ข้ามปี เพื่ออนุวัติให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม​​​จนเป็นที่นิยมแพร่หลายในปัจจุบัน

​พ.ศ. ๒๕๔๙​ดำริให้ชำระและจัดพิมพ์พระไตรปิฎก ฉบับที่มหาเถรสมาคมเพื่อน้อมถวายพระราชกุศล ถวายพระพรชัยมงคล แด่ พระบาทสมเด็จ​​​พระเจ้าอยู่หัว ในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติ ครบ ๖๐ ปี ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๙

​​​ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๐​ริเริ่มให้จัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนาภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม

​​​ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๑​จัดตั้งสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ

​​​พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม โดยการสนับสนุน

​​​ของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นศูนย์กลางการทำงานด้านความมั่นคง

​​​แห่งพระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๓ ​ริเริ่มให้กำเนิดพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ นับเป็นก้าวใหม่​​​ของการทำงานในพื้นที่ที่พระพุทธศาสนาเริ่มเสื่อมถอยไปจากประเทศไทย

​​​มีบัญชาให้อัญเชิญพระคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนา ๒,๐๐๐ ปี จากประเทศ

​​​นอร์เวย์ มาประดิษฐานเป็นการถาวร ณ บรมบรรพต ภูเขาทอง

​พ.ศ. ๒๕๕๔​จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือวัด และผู้ประสบภัยน้ำท่วมของคณะสงฆ์

​พ.ศ. ๒๕๕๕​ก่อตั้งรางวัลระดับนานาชาติ “Awakening Leadership Award” และประกาศ

​​​เกียรติคุณแก่ผู้นำชาวพุทธ กว่า ๘๕ ประเทศทั่วโลก ณ องค์การสหประชาชาติ​​​(UN)

​ลำดับสมณศักดิ์

​พ.ศ. ๒๕๐๑  ​เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระเมธีสุทธิพงศ์

​พ.ศ. ๒๕๐๕   ​เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชวิสุทธิเมธี

​พ.ศ. ๒๕๐๗   ​เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๑๔   ​เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๑๖   ​เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะ ที่ พระพรหมคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๓๓   ​เป็นสมเด็จพระราชาคณะ ที่ สมเด็จพระพุฒาจารย์

​พ.ศ. ๒๕๔๗​เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

The post จากใจสหธรรมิกและศิษยานุศิษย์ “อุปเสณวงศ์” ๑๓ ปี มรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

“เราตายได้

แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้”

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

การเดินทางของ “อุปเสณวงศ์”

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๖ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๘-๘ ซึ่งเป็นวันพระ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร จัดพิธีอุปสมบทหมู่ครั้งใหญ่ เชิดชูเจตนารมณ์ “อุปเสณวงศ์” รำลึก ๑๓ ปีมรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยมี เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระ เกศ ราชวรมหาวิหาร เป็นพระอุปัชฌาย์ ระยะเวลาการบวช ๑๕ วัน ระหว่างวันที่ ๖ – ๒๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

งานบุญมหากุศลครั้งสำคัญ

รำลึกถึงวาระครบรอบ ๑๓ ปี แห่งการมรณภาพ

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)

๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

ในการนี้นับเป็นการจัดงานบุญมหากุศลครั้งสำคัญ เพื่อรำลึกถึงวาระครบรอบ ๑๓ ปี แห่งการมรณภาพของ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตชเจ้าอาวาสวัดสระเกศฯ ในวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยในปีนี้มุ่งเน้นการสืบทอดเจตนารมณ์ผ่านการจัดพิธีอุปสมบทหมู่ศิษยานุศิษย์ พร้อมประกาศความเป็นทายาทธรรมภายใต้ร่มเงาแห่ง “อุปเสณวงศ์”

โดยมีรายนามผู้เข้าร่วมโครงการอุปสมบท (บูชาพระคุณ) ดังนี้

๑. นายทวิช สังข์อยู่ (หนุ่ย)

๒. นายบุญโฮม ค่อมสิงห์ (บุญ)

๓. นายธนะเมศฐ์ เพิ่มศิริสุเมธา (โม)

๔. นายอัฑฒ์ฐพงค์ โพธิ์ชื่น (ฟ่อน)

๕. นายณรงค์ชัย บ่อน้อย (เนม)

๖. นายเพชรบดี สิงเกื้อ (แทน)

๗. นายสินธุวัฒน์ ชื่นชอบ (วอ)

๘. นายทศพล วันหนา (ก็อตตี้)

๙. นายฑสุธัน วงศ์ชะอุ่ม (ตาม)

๑๐. นายศราวุฒ วันหนา (ก้อง)

๑๑. นายภูบดี สิงเกื้อ (ไข่)

๑๒. นายณัฐนพ พุคยาภรณ์ (กิ้งโก่ง)

๑๓. นายสุธารักษ์ บับติสตา (เล็ก)

๑๔. นายสิทธิรัชถ์ ป้อมเกิด (โต)

ประกาศความเป็นทายาทธรรม

ภายใต้ร่มเงาแห่ง “อุปเสณวงศ์”

หัวใจสำคัญของการจัดงานบำเพ็ญกุศลในปีนี้ คือการเชิดชู “อุปเสณวงศ์” ซึ่งสะท้อนถึงเจตนารมณ์และวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและงานพระธรรมทูตการอุปสมบทหมู่ของคณะศิษยานุศิษย์ในครั้งนี้ จึงมิได้เป็นเพียงการบวชเพื่อทดแทนพระคุณบิดามารดา หรืออุทิศส่วนกุศลถวายแด่บูรพาจารย์เท่านั้น แต่เป็นการปฏิญาณตนเพื่อเป็น “ทายาทธรรม” ที่พร้อมจะเรียนรู้ ก้าวเดินตามรอย และสานต่องานพระศาสนา

พระอุปัชฌาย์ยังได้มอบหมายให้มีพระพี่เลี้ยง ดูแลอบรมสั่งสอน ธรรมะภาคปฏิบัติ แก่ พระนวกะ (ผู้บวชใหม่) จะเข้ารับการอบรมและปฏิบัติธรรมอย่างเข้มข้น ต่อเนื่องระหว่างวันที่ ๖ – ๒๐สิงหาคม ๒๕๖๙ อีกด้วย

The post วัดสระเกศฯ จัดพิธีอุปสมบทหมู่ศิษยานุศิษย์ครั้งใหญ่ เชิดชูเจตนารมณ์ “อุปเสณวงศ์” รำลึก ๑๓ ปีมรณกาล “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)” ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยมีเจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ เป็นพระอุปัชฌาย์ appeared first on Manasikul Online.

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) กล่าวไว้ในหนังสือ “เย็นหิมะในรอยธรรม” เรื่อง การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ตอนหนึ่งว่า ตอนนี้ พระบารมีของพระมหากษัตริย์ยังอยู่ จึงทำให้พระพุทธศาสนาในเมืองไทย ยังเปลี่ยนแปลงช้ากว่าสิ่งอื่น แต่ต่อไปจะเปลี่ยนแปลงเร็วมาก

“ต่อไป สังคมจะหมุนเร็ว พระศาสนาก็จะเปลี่ยนแปลงเร็วตามไปด้วย จะไม่ใช่อย่างทุกวันนี้แล้ว ทุกวันนี้พระเณร ยังได้เรียนนักธรรม เรียนบาลี และในหลวงยังพระราชทานสมณศักดิ์ ยังได้เป็นพระครู เป็นเจ้าคุณ ต่อไปข้างหน้าจะไม่มีอย่างนี้แล้ว แต่นั่นก็ไม่ใช่หลักที่สำคัญ หลักที่สำคัญนั่น ก็คือ การรักษาท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่เร็ว สิ่งที่สำคัญที่สุด ก็คือ

“พระเณรต้องมีการศึกษา

จึงจะนำพาพระพุทธศาสนาให้อยู่รอดได้”

“การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) : รำลึกพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

เมื่อวันที่ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เวลา ๑๙.๐๐ น. พิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เมตตาเป็นประธานในพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศให้แด่พระภิกษุสงฆ์จำนวน ๗ รูป ซึ่งเป็นพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติงานในพระอาราม

โดยผู้เข้ารับการแต่งตั้งฐานานุกรม ได้แก่

๑. พระครูสิทธิสรกิจ พิศุทธิ์ วิสุทฺโธ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูปลัดสุวัฒนสิทธิคุณ พิบูลศาสนภารธุราทร บวรสังฆานุนายก

๒. พระมหาวัฒนา ปุญฺญวฑฺฒโน ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสิทธิสรกิจ

๓. พระครูวินัยธร ธนเดช ธมฺมปญฺโญ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสังฆภารวิมล

๔. พระครูใบฎีกา ปฐมพงศ์ ญาณวํโส ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสมุห์

๕. พระมหาชัยพัชร์ ปญฺญาวโร ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูใบฎีกา

๖. พระมหาวิรัตน์ รตนญาโณ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูวินัยธร

๗. พระมหาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ  ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูใบฎีกา

และในวันที่ ๑๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ที่ผ่านมา ณ พุทธสถานฮ่องธรรม จังหวัดศรีสะเกษ โดยพระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ประธานสงฆ์พุทธสถานฮ่องธรรมได้จัดพิธีทำบุญอุทิศถวายบูรพาจารย์

และพิธีถวายมุทิตาสักการะ แด่ พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ เป็นพระครูฐานานุกรม ในพระราชกิจจาภรณ์ สุนทรสรรพสิทธิโกวิท มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เมตตาให้โอวาทธรรม ตอนหนึ่งว่า

“การได้มาเห็นพระสงฆ์ที่พุทธสถานฮ่องธรรม

มุ่งมั่นตั้งใจทำงานเพื่อพระพุทธศาสนาอย่างสร้างสรรค์

หลากหลายด้านเป็นสิ่งที่ดี น่าอนุโมทนา และขอถวายกำลังใจ”

โอวาทธรรม พระราชกิจจาภรณ์
ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกศ
วันที่ ๑๔ มิถุนายน ๒๕๖๙

The post “การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) : รำลึกพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

เมื่อวันเสาร์ที่ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค กลับสู่พระอารามตามธรรมเนียมที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ทรงริเริ่มไว้

โดย วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ในปีนี้ มีพระภิกษุ-สามเณร สอบได้เปรียญ ๙ ประโยค ๒ รูป ดังนี้

พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์) อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

และ สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เจ้าสำนักเรียนวัดสระเกศ พร้อมด้วยคณะสงฆ์วัดสระเกศ ขอแสดงความยินดีแก่พระภิกษุสามเณรผู้สอบได้ประโยคบาลีสนามหลวง (ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒) ในสำนักเรียนวัดสระเกศ ประจำพุทธศักราช ๒๕๖๙ ดังนี้

๑. พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์)

อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๒. สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ

อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

สำหรับปีนี้ พระภิกษุสามเณรผู้สอบได้ประโยคบาลีสนามหลวง (ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒) ในสำนักเรียนวัดสระเกศ ประจำพุทธศักราช ๒๕๖๙ ดังนี้

๑. พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์)

อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๒. สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ

อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๓. สามเณรปรัชญา มุ่งเครือ

อายุ ๑๙ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค

๔. สามเณรสิทธิพร เหมียดไธสง

อายุ ๑๗ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค

๕. สามเณรคณากร ขุนค้า

อายุ ๑๖ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๔ ประโยค

๖. สามเณรธนากร ขุนค้า

อายุ ๑๘ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๔ ประโยค

ขออนุโมทนาในความเพียรพยายาม และขออำนวยพรให้เจริญงอกงามในพระธรรมวินัยสืบไป

อนึ่ง ในหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

บทที่ ๒๓. สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ บันทึกไว้ตอนหนึ่ง เกี่ยวกับที่มาของธรรมเนียมที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญธรรม ๙ ประโยค กลับพระอาราม จนเป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้ ว่า

ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยค  เป็นรูปแรกในรัชกาลที่  ๕  เมื่อพระชนมายุ ๒๘ พรรษา  และได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้นำรถยนต์หลวงมาส่งจนถึงที่เป็นพิเศษ  และนับตั้งแต่นั้นมา  ถ้าเปรียญรูปใดสอบไล่ได้ ๙ ประโยค  ก็ทรงพระกรุณาโปรดให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญรูปนั้นจนถึงที่เป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้

อีกประการหนึ่ง เจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) นับตั้งแต่ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมมาตั้งแต่ประโยคต้นจนประโยคสุดท้าย ไม่เคยแปลตกเลย

ดังนี้…

๒๓. สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

              สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์  ประสูติเมื่อวันที่ ๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๑๗  ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ที่เรือนแพหน้าวัดกัลยาณมิตร อำเภอบางกอกใหญ่ จังหวัดธนบุรี  บิดาชื่อ ตรุษ  มารดาชื่อ จันทร์

พระนามเดิม อยู่  นามสกุล (แซ่) ฉั่ว  ต่อมาเปลี่ยนเป็น ช้างโสภา

เมื่อยังทรงพระเยาว์ทรงรับการศึกษาเบื้องต้นกับบิดา  และต่อมา มีอายุพอสมควรได้ไปศึกษาวิชาเลขลูกคิด และโหราศาสตร์ ในสำนักของพระอาจารย์ช้าง วัดสระเกศฯ  ได้รับการศึกษาเล่าเรียนในสำนักวัดสระเกศฯ สืบมา จนกระทั่งบรรพชาเป็นสามเณร  ก็ได้เริ่มเรียนแผนกบาลี  เรียนมูลกัจจายน์ (หลักสูตรการเรียนภาษาบาลีชั้นสูง สมัยนั้น) ในสำนักพระอาจารย์ช้าง  และเรียนต่อๆ มาในสำนักท่านเจ้าคุณพระธรรมกิติ (เม่น) บ้าง  ในสำนักเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (แดง) วัดสุทัศน์  และในสำนักพระธรรมปรีชา (ทิม) ตามลำดับ

เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓  ครั้งยังเป็นสามเณรได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวง ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เป็นครั้งแรก ได้เป็นเปรียญ ๓ ประโยค 

ต่อมา ในพ.ศ. ๒๔๓๖ ยังเป็นสามเณรเช่นเดิม  ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวงที่พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ได้เปรียญอีก ๑ ประโยค รวมเป็นเปรียญ ๔ ประโยค

จนถึงปี ๒๔๓๗ ทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุ  โดยมีสมเด็จพระวันรัต (แดง) วัดสุทัศน์ เป็นพระอุปัชฌาย์  พระธรรมทานาจารย์ (จุ่น) วัดสระเกศฯ  เป็นพระกรรมวาจาจารย์  และพระธรรมกิตติ (เม่น) วัดสระเกศฯ  เป็นพระอนุสาวนาจารย์  ได้รับฉายา ว่า “ญาโณทโย”

ต่อมา เมื่อ พ.ศ.๒๔๔๑ เข้าแปลพระปริยัติธรรมอีก ได้เป็นเปรียญ ๕ ประโยค  และ พ.ศ.๒๔๔๓ ได้เป็นเปรียญ ๖ ประโยค

เมื่อสอบได้เปรียญ ๖ ประโยคแล้ว  ก็คิดว่า จะหยุดไม่เข้าแปลอีกต่อไป  ความทรงทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๕  ทรงมีรับสั่งให้เข้าแปลประโยค ๗ ต่อไป  จึงต้องรับสนองพระกระแสรับสั่งเข้าแปลต่อไป  และแปลได้อีก ๑ ประโยค  เป็นเปรียญ ๗ ประโยค 

พระรุ่นเก่าในวัดสระเกศ เล่าต่อกันมาว่า เรื่องที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๕  ทรงมีรับสั่งให้ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) เมื่อครั้งยังเป็นพระมหาอยู่ ญาโณทโย เข้าแปลประโยค ๗ ต่อไปนั้น  ท่านเจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร  เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งเป็นเสนาบดีกระทรวงธรรมการเวลานั้น  ได้เป็นผู้นำพระกระแสรับสั่งมาบอก

เกิดธรรมเนียมนำรถยต์หลวงส่งเปรียญ ๙ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๔๔ ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวง  แปลได้อีก ๑ ประโยค  ได้เป็นเปรียญ ๘ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๔๕ ได้เข้าแปลประโยค ๙ ต่อไป ก็ได้เป็นเปรียญเอก ๙ ประโยค ในปีนั้น

อนึ่ง ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยค  เป็นรูปแรกในรัชกาลที่  ๕  เมื่อพระชนมายุ ๒๘ พรรษา  และได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้นำรถยนต์หลวงมาส่งจนถึงที่เป็นพิเศษ  และนับตั้งแต่นั้นมา  ถ้าเปรียญรูปใดสอบไล่ได้ ๙ ประโยค  ก็ทรงพระกรุณาโปรดให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญรูปนั้นจนถึงที่เป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้

อีกประการหนึ่ง เจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) นับตั้งแต่ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมมาตั้งแต่ประโยคต้นจนประโยคสุดท้าย ไม่เคยแปลตกเลย

ดำรงสมณศักดิ์

เมื่อทรงได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยคแล้ว ก็ดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการสนามหลวงสอบไล่พระปริยัติธรรมตลอดมา วันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๑ ในรัชกาลที่ ๕  ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่พระปิฎกโกศล ฯลฯ

จนกระทั่งได้รับสมณศักดิ์สูงสุด ที่ สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙

ต่อมา สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช เมื่อครั้งสมัยยังเป็นพระมหาเกี่ยว อุปเสโณ ก็สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค ในปีพุทธศักราช ๒๔๙๘ เช่นกัน

เกี่ยวกับการศึกษานี้ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) กล่าวถึงเรื่องการศึกษาของพระเณรไว้ในหนังสือ “เย็นหิมะในรอยธรรม” ตอนหนึ่งว่า…

“พระเณรต้องมีการศึกษา

จึงจะนำพาพระพุทธศาสนาให้อยู่รอดได้”

รำลึกวันแห่งความปีติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค ๒ รูป กลับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post รำลึกวันแห่งความปีติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค ๒ รูป กลับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

แสงแรกแห่งอรุณรุ่งค่อย ๆ สาดส่องเหนือชุมชนบ้านปากน้ำบุ่งสระพัง จังหวัดอุบลราชธานี เช้าวันนี้ ชาวบ้านต่างทยอยออกมาจับจองพื้นที่ริมถนน เตรียมสำรับอาหารคาวหวานเพื่อรอใส่บาตรพระสงฆ์ตามวิถีพุทธที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน

ในเช้าวันนี้ พระเดชพระคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้เมตตาเดินทางเยี่ยมเยียนพี่น้องประชาชนในชุมชนปากน้ำบุ้งสระพัง พร้อมออกบิณฑบาตร่วมกับคณะพระสงฆ์ ท่ามกลางบรรยากาศอันเรียบง่ายและอบอุ่นของวิถีชนบทอีสาน

ระหว่างเส้นทางบิณฑบาต พระเดชพระคุณได้หยุดทักทายและสนทนากับบรรดาผู้เฒ่าผู้แก่ที่ออกมานั่งรอใส่บาตรตั้งแต่เช้าตรู่ หลายท่านแม้อายุจะล่วงเลยเข้าสู่วัยชรา แต่ยังคงรักษาศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างมั่นคง บางท่านนั่งอยู่บนเสื่อริมถนน บางท่านใช้ไม้เท้าพยุงกาย แต่ทุกคนล้วนเปี่ยมด้วยรอยยิ้มแห่งความสุขเมื่อได้มีโอกาสถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์

พระราชกิจจาภรณ์ได้แสดงความห่วงใย สอบถามสารทุกข์สุกดิบ รับฟังเรื่องราวการดำเนินชีวิต และให้กำลังใจแก่ผู้สูงอายุในชุมชนด้วยความเมตตาและเป็นกันเอง สร้างความปลาบปลื้มใจแก่ชาวบ้านเป็นอย่างยิ่ง

ภาพของพระสงฆ์เดินเรียงแถวรับบิณฑบาตท่ามกลางแสงอาทิตย์ยามเช้า ประกอบกับภาพของผู้สูงอายุที่ยังคงยึดมั่นในประเพณีทำบุญตักบาตร สะท้อนให้เห็นถึงความงดงามของวิถีพุทธ ความกตัญญูต่อพระศาสนา และความผูกพันอันแน่นแฟ้นระหว่างคณะสงฆ์กับชุมชน

การลงพื้นที่เยี่ยมเยียนในครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการธำรงรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามแล้ว ยังเป็นการเติมพลังใจแก่ประชาชน โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ให้ได้รับความอบอุ่นจากพระเมตตาของคณะสงฆ์ อันเป็นภาพแห่งศรัทธาที่งดงามและน่าประทับใจยิ่ง ณ ชุมชนบ้านปากน้ำบุ้งสระพัง จังหวัดอุบลราชธานี

เริ่มต้นเช้าวันใหม่ด้วยการแบ่งปัน

“ชาวบ้านขาดพระไม่ได้ฉันใด

พระก็ขาดชาวบ้านไม่ได้ ฉันนั้น “

ย้อนกลับไปในปีพุทธศักราช ๒๕๕๘

พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เมื่อครั้งดำรงสมณศักดิ์ พระวิจิตรธรรมาภรณ์ เมตตาให้ความรู้เกี่ยวกับอานิสงส์ของการบิณฑบาต และการใส่บาตร ลงในคอลัมน์ ธรรมโอสถ เขียนโดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ นิตยสาร เนชั่นสุดสัปดาห์ ปีที่ ๒๓ ฉบับที่ ๑๑๙๙ วันที่ ๒๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๘ ตอนหนึ่งว่า …

    เรื่องการบิณฑบาตนั้น เราต้องแยกออกเป็นสองส่วน คือ ในสังคมเมือง และสังคมชนบท

       “เนื่องจากว่า เงื่อนไขของคนในสังคมเมืองมีความสลับซับซ้อนมาก คนตื่นขึ้นมามีแต่ความรีบเร่ง ต้องไปส่งลูกแต่เช้าเพื่อไปให้ทันโรงเรียน  คนที่ไปทำงานก็ต้องแข่งขันกับเวลา แข่งกับท้องถนนเพื่อที่จะไปให้ทันกันการเข้าทำงาน  เพราะฉะนั้น คนที่สามารถก้าวข้ามความสลับซับซ้อนตรงนี้ได้ ก็คือ ต้องยกระดับจิตขึ้นอีกชั้นหนึ่ง จึงจะทำกิจเหล่านี้ได้ เพราะการเปลี่ยนแปลงของสังคมเมืองได้เปลี่ยนวิถีชีวิตของพระสงฆ์และประชาชนไปบ้าง ก็ต้องมีการปรับรูปแบบกันไป “

       ท่านอธิบายต่อมาว่า บางที ประชาชนก็เลือกไปทำทานในรูปแบบอย่างอื่นแทนการตักบาตร  เนื่องจากเงื่อนไขสังคมเมืองเป็นอย่างนี้  คนก็เลือกในการไปถวายสังฆทาน  หยอดตู้บริจาคแทนรูปแบบการตักบาตร  แต่วิถีชีวิตของคนในสังคมชนบท  ยังเป็นวิถีชีวิตที่การตักบาตรกับพระสงฆ์ยังมีความเกี่ยวข้องกันอยู่มาก

       “ตัวอาตมาเอง แม้จะอยู่ในกรุงเทพฯ เวลากลับต่างจังหวัดก็ได้ไปบิณฑบาต การบิณฑบาต ไม่ใช่แค่ต้องการไปรับอาหารจากญาติโยมเท่านั้น แต่ว่า ถือโอกาสไปเยี่ยมโยม  เดินออกจากประตูวัด  ก็ไปตามเส้นทางเดินตามหมู่บ้าน  เราก็ได้มีโอกาสเจอผู้คน โยมก็ทักทายเรา เราก็ทักทายโยม  เป็นวิถีชีวิตที่พระและชาวบ้านอาศัยการบิณฑบาตนี้ให้มีความใกล้ชิดกันมาก”

       ตั้งแต่ท่านบรรพชาเป็นสามเณรที่วัดปากน้ำ (วัดในหมู่บ้าน) ต่อมาไปอยู่วัดป่าพระพิฆเณศวร์ ซึ่งเป็นวัดร้างในป่า ห่างจากหมู่บ้านราว ๓ กิโลเมตร บริเวณบ้านปากน้ำ (บุ่งสระพัง) ตำบล กุดลาด อำเภอ เมือง จังหวัด อุบลราชธานี  ท่านเล่าว่า วิถีการบิณฑบาตนั้น มีความสำคัญยิ่งมาจนถึงทุกวันนี้

       “อาตมาเดินบิณฑบาตออกจากวัดป่า ตั้งแต่ตีห้าครึ่ง เพราะต้องเดินเข้ามาในหมู่บ้าน  หมายความว่า ตีสี่ก็ต้องตื่นแล้ว  ทำกิจต่างๆ  เช่น กวาดศาลา แล้วก็ตั้งน้ำใช้ น้ำฉัน  จากนั้นค่อยเดินออกมา ก่อนจะเข้าหมู่บ้านก็ต้องรอว่าชาวบ้านเขาพร้อมตอนเวลาไหน รับบาตรเสร็จก็เดินกลับ ใช้เวลาเดินไปกลับประมาณ ๖ กิโลเมตร เวลาออกจากหมู่บ้านคนก็ต้องผ่านป่า ผ่านทุ่งนาเข้าไป

“เป็นช่วงเวลาที่เราได้ตรึกตรองบางสิ่งบางอย่าง ผู้คน วิถีชีวิต ใบไม้ ต้นหญ้า กรวดหิน สิ่งเหล่านี้ เป็นสิ่งที่เรานำมาพินิจพิจารณาบางสิ่งบางอย่าง  ทำให้เรามีจิตที่ละเอียดลง ผู้คนสองข้างทาง ต้อนวัวควายลงทุ่งลงท่า เป็นชีวิตที่งดงามมาก พอเราเดินไปสัมผัสสิ่งเหล่านี้ ตัวเราก็มีจิตทีละเอียดลออกับสิ่งที่เรียกว่าเป็นชีวิต ทำให้เราได้สัมผัสผู้คน กับทุกสิ่งทุกอย่าง

       “จนกระทั่งถึงปัจจุบันนี้ วิถีชนบทก็ยังเป็นแบบเดิมตอนที่อาตมาเป็นสามเณรอยู่ ประชาชนก็จะมานั่งกันเป็นกลุ่มๆ อย่างนี้ แล้วพระก็เดินบิณฑบาต ร่วม ๓๐ ปี ของการใช้ชีวิตเป็นพระเป็นเณร  ชาวบ้านก็อยู่อย่างนี้ของเขา  แล้วก็เลี้ยงพระเลี้ยงเณรในชุมชน ในชุมชนมีวัด วัดก็ต้องเกื้อกูลกับชาวบ้าน  ชาวบ้านก็เกื้อกูลกับวัด มีงานบางสิ่งบางอย่างที่เกิดขึ้นในชุมชน พระก็ต้องไปช่วย  ตอนเป็นเณร หน้าฝนถนนขาด หลวงพ่อเจ้าอาวาส ก็จะพาพระเณรไปช่วยกันทำถนน  ยังเป็นภาพที่ติดตาอยู่ตอนเป็นเณรที่ไปช่วยชาวบ้าน ในการถมถนน”

       สิ่งเหล่านี้เป็นมุมหนึ่งที่สังคมไทยในเมือง ในปัจจุบันอาจจะไม่เคยเห็น ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ สะท้อนว่า ส่วนวิถีชีวิตในชนบทที่พระสัมพันธ์กับชาวบ้านอีกมุมหนึ่ง พระท่านยังทำอย่างนี้อยู่

       “หมู่บ้านในประเทศไทยประมาณ ๗๐,๐๐๐ หมู่บ้าน วัด ณ เวลานี้ก็มีประมาณ ๔๐,๐๐๐ กว่าวัด เราอาจจะตัดวัดในชุมชนเมืองออกไป ประมาณ ๔,๐๐๐ – ๕,๐๐๐ วัด วัดที่เหลือประมาณ ๓๐,๐๐๐ วัด เป็นวัดที่กระจายตัวอยู่ตามชุมชนทั่วประเทศไทย  พระเหล่านี้ก็ยังมีวิถีชีวิตที่เกี่ยวเนื่องกับชาวบ้าน ซุกตัวอยู่เงียบๆ ในมุมใดมุมหนึ่งของสังคมใดสังคมหนึ่ง ในประเทศไทย แล้วต่างเกื้อกูลกันและกัน ชาวบ้านขาดพระไม่ได้ฉันใด พระก็ขาดชาวบ้านไม่ได้ ฉันนั้น “

มโนปณิธาน พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ตอนที่ ๙๐ “แสงแรกแห่งอรุณ กับ รอยยิ้มแห่งความปีติ” ชาวบ้านใส่บาตรยามเช้า ณ บ้านปากน้ำบุ่งสระพัง จังหวัดอุบลราชธานี

The post มโนปณิธาน พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ตอนที่ ๙๐ “แสงแรกแห่งอรุณ กับ รอยยิ้มแห่งความปีติ” ชาวบ้านใส่บาตรยามเช้า ณ บ้านปากน้ำบุ่งสระพัง จังหวัดอุบลราชธานี appeared first on Manasikul Online.

๒๗ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เป็นวันล้ออายุ หรือ วันคล้ายวันเกิดท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุ ๒๗ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๔๙ ครบรอบ ๑๒๐ ปี ชาตกาลพุทธทาสภิกขุ

จึงขอนำธรรมโอสถ ซึ่งท่านได้แสดงธรรมบรรยายเรื่อง “การเดินทางด้วยปัญญา” ณ โรงธรรมวัดธารน้ำไหล เมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๐๘อ จากหนังสือ “ภาษาคน – ภาษาธรรม” ที่ได้คัดบางส่วนมาลงในวารสาร ธรรมมาตา ปีที่ ๑๙ เล่มที่ ๒ มกราคม – เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ดังนี้

มีปัญญามองเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา นี่แหละ คือ หนทางที่แท้จริงไปสู่ความดับทุกข์

เมื่อมีปัญญาเข้าใจถูกต้องในสิ่งทั้งหลายทั้งปวงที่เป็นสังขาร หรือเป็นธรรมชาติเหล่านั้นแล้ว เมื่อนั้นแหละ คนเราจะประพฤติปฏิบัติทางกาย ทางวาจา ทางใจ ชนิดที่เป็นความถูกต้องอย่างยิ่ง คือ ไม่ใช่เป็นการทำตามระเบียบ ตามธรรมเนียม ตามแบบพิธีโดยที่ยังไม่เข้าใจ

หรือถ้าจะกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็ว่า เพราะคนมองเห็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา แล้วปล่อยเขาไปเถอะ จะไม่มีทางที่จะทำอะไรผิดทางกาย ทางวาจา หรือทางใจ เพราะอำนาจของความรู้เรื่อง อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา นั่นเอง เป็นเครื่องกำกับเอาไว้

คือ เมื่อรู้ หรือเข้าใจ หรือเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาอย่างถูกต้องแล้ว คนเราจะคิดผิด หรือหวังผิด หรือพูดผิด หรือทำผิด เป็นได้อย่างไรกัน เพราะว่าปัญญานั้นมองเห็นความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาอยู่ชัด ๆ แล้ว จึงหลงผิดอะไรไม่ได้ ทำไปตามปัญญานั้น ก็มีแต่ความถูกต้อง

เพราะฉะนั้น จึงเป็นศีล สมาธิ ปัญญาขึ้นมาเอง หรือว่าเป็นอริยมรรคมีองค์ ๘ ขึ้นมาเอง หรือว่าเป็นกุศลกรรม ๑๐ ประการ (กุศลกรรมบถ ๑๐) ขึ้นมาเอง ดังนี้เป็นต้น

นี้จะทำให้ท่านทั้งหลายมองเห็นได้ว่า ถ้าสมมุติว่า เราจะลงมาจากยอด ก็คือเราลงมาจากยอดของปัญญาที่มองเห็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา แล้วก็ทำอะไรข้างล่าง หรือข้างใต้นี่ถูกหมด

ทีนี้อีกทางหนึ่ง เราจะตั้งต้นจากข้างล่างคือฐานราก เราก็ต้องสร้างฐานรากที่กาย ที่วาจา หรือที่ใจ ให้เป็นการประพฤติปฏิบัติชนิดที่เป็นไปในลักษณะที่จะทำให้เราเกิดปัญญาเพิ่มขึ้นทุกวัน

เพราะฉะนั้นถ้ายังเป็นชาวบ้านธรรมดา เป็นปุถุชนคนเคลาอยู่ตามสามัญแล้ว ก็จงเชื่อ จงพยายามปฏิบัติตามกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการนั้นเรื่อยไป ไม่เท่าไหร่ก็จะมีปัญญาเกิดขึ้นตามลำดับ เพราะว่ามันเป็นการเดินที่ถูกทาง ในที่สุดก็จะถึงยอด คือ ได้รับปัญญา ได้เกิดปัญญา ที่มองเห็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อีกนั่นเอง

เพราะเหตุฉะนี้แหละ เราจะมองดูจากปลายทางมาต้นทาง หรือจะมองจากต้นทางไปปลายทาง มันก็ควรจะได้ทั้งนั้น แล้วแต่ใครเกิดมามีพื้นเพอุปนิสัย มีอินทรีย์ มีสติปัญญา มากน้อยอย่างไรนั้นมากกว่า และสำหรับบุคคลที่ได้เกิดมาในโลกนี้ มีอายุยืนยาวมาป่านนี้แล้ว ก็ควรจะมีปัญญาอย่างใดอย่างหนึ่งเพิ่มขึ้นทุกวัน ๆ จนกระทั่งบัดนี้ พอที่จะมองเห็นได้ว่า สังขารไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาได้อย่างไร หรือว่าการปรุงแต่งไม่หยุดนั้นเป็นความทุกข์อย่างไร การไม่ปรุงแต่งเป็นความไม่ทุกข์อย่างไร

นี่แหละเป็นคำตอบที่พอแล้ว สำหรับจะช่วยให้มองเห็นว่า ทำไมพระพุทธเจ้าจึงได้ตรัสสิ่งที่เรียกว่า ทาง หรือ หนทาง นี้ไว้ในลักษณะต่าง ๆ กัน ในอันดับสูง ได้ตรัส สติปัฏฐาน ๔ ว่าเป็นเอกายนมรรค หรือ หนทางอันประเสริฐ สำหรับบุคคลผู้เดียว เดินทางไปในทางเส้นเดียว เพื่อถึงจุดหมายปลายทางเพียงสิ่งเดียว อย่างนี้ก็มีคือ ได้ตรัสสติปัฏฐานทั้ง ๔ นั้นว่า เป็นตัวทาง และยังมี ทาง ที่ตรัสไว้ในชื่ออื่นอีกมากมาย ไม่จำเป็นที่จะต้องประมวลมาในที่นี้ให้มากเกินไป จนทำความฟั่นเฝือนรำคาญ

เพียงแต่ต้องการให้ท่านทั้งหลายมองเห็นว่า สิ่งที่เรียกว่า ทาง นั้น จะเป็นทางที่แท้จริงขึ้นมา ก็ต่อเมื่อมีปัญญาเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา เข้ามาเจืออยู่ด้วย

ถ้าไม่อย่างนั้นแล้ว ยังไม่เป็นหนทางที่แท้จริง จะเป็นเพียงการตระเตรียม หรือ ต้นทาง เพียงอย่างเดียวเท่านั้น

หมายความว่า ถ้ายังไม่มีปัญญาที่จะมองเห็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเดินทางนั้นก็ไม่รู้ว่าจะเดินไปทางไหน มีแต่จะเดินเข้าหาสิ่งซึ่งเป็น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา มากขึ้น แล้วก็จะมีความทุกข์ซับซ้อนมากขึ้นเท่านั้น

แต่ถ้ามองเห็นเสียบ้างว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตาแล้ว จิตใจก็จะเดินทางหลีกห่างออกจากสังขารเหล่านั้น ไปตามแนวทางที่จะข้ามพ้น หรืออยู่เหนือสิ่งเหล่านั้น ไม่ให้ความเป็นอนิจจัง ทุกคขัง อนัตตา นั้นทำอันตรายตนได้

นี่แหละ คือ หนทางที่แท้จริง ที่หลีกออกไปจากความทุกข์ ไปสู่ความดับทุกข์

The post “การเดินทางด้วยปัญญา” ๑๒๐ ปี ชาตกาลท่านอาจารย์พุทธทาส ๒๗ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ appeared first on Manasikul Online.

“โดยส่วนตัว อาตมาเรียกท่านว่า หลวงพ่อ เพราะตั้งแต่อายุ ๑๒ ขวบ บิดานำไปฝากบวชเรียนไว้ที่วัด และมอบให้อยู่ในโอวาทหลวงพ่อ ท่านก็เป็นเสมือนหนึ่งบิดา ที่ดูแลตั้งแต่เป็นเณรน้อย จึงนับได้ว่าท่านเป็นพ่ออีกคน”

ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เล่าถึง พระมงคลธรรมวัฒน์ (บุญจันทร์ จตฺตสลลฺโล) หรือ ญาถ่านจันทร์ ประทีป แห่งแม่น้ำมูล อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ บุ่งสะพัง จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งท่านเป็นครูบาอาจารย์ท่านเจ้าคุณเทอด ตั้งแต่ยังเป็นสามเณรน้อย

ท่านอาจารย์เจ้าคุณเทอด เล่าว่า …

หลวงพ่อท่านเก่งในเรื่องการสร้างคน อาตมาก็ถือได้ว่า เป็นคนหนึ่งที่ท่านสร้าง จากเด็กเลี้ยงวัว ลูกชาวนา จนมาสู่จุดที่มี ที่เป็น เช่นปัจจุบันทุกวันนี้

ในแง่ของการพัฒนา ท่านถือว่าเป็นพระสมัยใหม่ นำพาชาวบ้านพัฒนา วัด บ้าน โรงเรียน ท่านมักเล่าให้ฟังเสมอว่า แรกที่มาอยู่วัดปากน้ำ เสื่อสักผืนจะปูนอนก็ไม่มี ด้วยความเป็นพระสมัยใหม่ ไม่มีความเชื่อเรื่องลี้ลับสักนิด ต้นโพธิ์ใหญ่ในวัดก็ตัดโคล่นลง เพราะมันรก สุดท้ายอาพาธหนักถึงขนาดตัดไตออกข้างหนึ่ง และไปนำหน่อโพธิ์จากอินเดีย มาปลูกทดแทนถึงหายอาพาธ

ความยากจนของหมู่บ้านปากน้ำสมัยนั้น ขนาดน้ำกินต้องไปหาบไกลเป็น ๑ – ๒ กิโลเมตร ท่านเห็นความลำบากจึงนำพาชาวบ้านขุดบ่อน้ำขึ้นมาใช้ในหมู่บ้าน บ่อหนึ่งอยู่ที่วัด อีกอันอยู่กลางบ้าน บ่อหนึ่งสามแยกหน้าโรงเรียน  อีกบ่ออยู่ตรงบ้านโนน (ถ้าจำผิดขออภัย)

ความทันสมัย บ้านปากน้ำแทบจะเป็นหมู่บ้านแรก ๆ ที่ถนนยางมะตอย ลาดผ่านตรงกลางหมู่บ้าน ถนน ตรอกซอย ของหมู่บ้านถูกวางแปลนไว้อย่างเป็นระบบ ระเบียบ นั่นเพราะการนำพาของท่าน

อีกเรื่องที่ฟังและจดจำจากปากท่านก็คือ มะพร้าว เป็นที่รู้จักกันทั่วว่า วัดปากน้ำ จะปลูกมะพร้าวไว้ทั่ววัด สมัยผู้เขียนเป็นเณรก็ได้แอบปีนจนอกแดงหมด รู้ด้วยว่า ถ้าอยากกินมะพร้าวน้ำหวานๆ จะต้องปีนต้นไหน

ในสมัยที่น้ำไม่ใช่สิ่งที่หาได้ง่าย ท่านแนะวิธีการปลูกมะพร้าวก็คือ ขุดหลุม เอาหม้อใส่น้ำลงไปในหลุม แล้วค่อยเอาหน่อมะพร้าวลงฝังดิน แบบนี้หน้าแล้ง มะพร้าวก็จะไม่ตาย

ในเรื่องการปฏิบัติ เมื่อถึงคราววันพระ ท่านจะไปจำวัดที่วัดป่าพระพิฆเณศวร เสมอ ผู้เขียนมีโอกาสติดสอยห้อยตามหลวงพ่อไปตลอด สมัยนั้นสำนักเรียนเรารุ่งเรืองมาก มีพระเณร ๗๐ กว่ารูป ทุกครั้งที่หลวงพ่อไม่อยู่ เณรก็เหมือนหนูไม่มีแมว เพื่อนๆ จะสนุกสนานกัน เพราะไม่ต้องท้อง จำหนังสือ แสดงว่าไม่ต้องโดนหลายลงหลัง ส่วนเราต้องไปนอนวัดป่ากับหลวงพ่อ เมื่อถึงวัดป่า ทำวัตร สวดมนต์ ทำสมาธิ

ตอนนอนท่านจะปักกลด บนอาสน์สงฆ์ สวนเณร กางมุ้งนอนรวมกันด้านล่าง นอนดูท่านนั่งสมาธิพร้อมกับหลับไปจนไม่รู้ว่าท่านออกจากสมาธิตอนไหน ส่วนมากก็จะติดตามท่านไป ๓ – ๕ รูป ที่วัดป่าแห่งนี้ขึ้นชื่อเรื่องความศักดิ์สิทธิ์ ใครปฏิบัติตนไม่ดีมักโดนลองของอยู่เรื่อยๆ ท่านมักเล่าเรื่องการขุดพบหลวงพ่อเงิน และฆ้องทองคำขนาดใหญ่ ที่ท่านนิมิตเห็น ให้ฟังเสมอ จึงนับว่าท่านเป็นพระผู้มีวัตรปฏิบัติที่น่าเลื่อมใสองค์หนึ่ง

เรื่องคาถาอาคม หลวงพ่อท่านเก่งมากขนาดผีปอปที่ว่าแน่ ๆ ในย่านนั้น บอกกลัวหลวงพ่อองค์เดียว เวลาสิงร่างใคร แค่เห็นด้าย ๗ สีที่ท่านสร้างก็กลัวจนต้องรีบ ออกแล้ว

เรื่องด้ายนี้คนทำจริงๆก็พวกเราสามเณรนิแหละ ท่านจะบอกคาถาบริกรรมไปด้วย เวลาตัด มัดและใช้ไฟลน ส่วนการปลุกเสกหลวงพ่อท่านปลุกเสกเองด้วย นำไปให้พระเกจิดัง ๆ ช่วยปลุกเสกด้วย เพิ่มความขลังเป็นเท่าทวีคูณ ผู้เขียนมีโอกาสได้ติดตามท่านไปหาตลอดก็คือ หลวงปู่พวง ที่ยโสธร และหลวงปู่สวน ที่ตาลสุม

อีกอย่างคือการฝังดาบ ที่ไหนที่แรงๆ นิมนต์ท่านไปฝังดาบ เป็นหาย เงียบสงบ เรื่องที่ฮือฮาสมัยนั้นก็คือ เรื่องผีตามหาหัว ถ้าจะพอจำกันได้ก็คือ ข่าว คู่หนุ่มสาว พากันขับมอเตอร์ไซค์กลับบ้านแล้วผู้หญิงโดนเส้นลวดที่คนขึ้งขวางถนนไว้บาดคอ ความแรง ความเร็วของรถทำให้หัวผู้หญิงขาด กว่าผู้ชายจะรู้ตัวก็คือแวะปั้มเติมน้ำมัน เด็กปั้มวิ่งหนีกระจาย (เรื่องเล่าต่อๆกันมาไม่ยืนยันว่าจริงเท็จขนาดไหน) แต่ที่แน่ ๆ แถวนั่นตกเย็นมา หมาหอนเป็นทอด ๆ ทุกบ้านปิดไฟนอนแต่หัวค่ำ สุดท้ายต้องทำบุญบ้าน แล้วนิมนต์ท่านไปฝังดาบ แต่นั้นมาก็สงบ เงียบเป็นปกติ

การฝังดาบของท่าน จะเขียนคาถาลงในดาบที่ทำจากไม้ไผ่ ผ่าเป็นซีก ตัดโคลนให้เท่ากัน ปลายตัดให้แหลม ยาวขนาด 1 ข้อไม้ไผ่ จำนวน ๙ อัน ตามทิศทั้ง ๘ บวกกับตรงกลาง

ผู้เขียนได้ทำหน้าที่จัดหาไม้ไผ่มาทำเป็นดาบให้เสมอ ไผ่ที่ใช้คือ ไผ่สีสุก หรือไผ่เหลือง

ก่อนท่านจะมรณภาพ ท่านถามผู้เขียนว่า พรรษาเท่าไหร่ จะให้เรียนคาถาฝังดาบ ตอนนั้นได้ ๘ พรรษาไม่ถึงเกณฑ์ ต้อง ๑๐ พรรษาขึ้นไป เลยอดไม่ได้เรียน เห็นจะเป็นท่านเจ้าอาวาสองค์ปัจจุบันที่ได้วิชาฝังดาบ นี้ไป

เมื่อถึง ๑๕ เมษาซึ่งตรงกับวันเกิดของท่าน ถือว่า เป็นวันอาจริยบูชา ของสำนักและของหมู่บ้าน ทุกๆปีเรากำหนดให้ถือเป็นวันทำบุญเทศมหาชาติของหมู่บ้าน

๑๓ เมษายนของทุกปี เป็นวันแห่หลวงพ่อเงิน วันที่ ๑๔ เมษายนของทุกปีเป็นวันลงบุญ และวันที่ ๑๕ เมษายนของทุกปี เป็นวันเทศน์มหาชาติ แห่กัณฑ์หลอน ๑๖ กัณฑ์หลง

 จึงขอบันทึกเรื่องราวของหลวงพ่อให้อนุชนรุ่นหลัง ได้สำนึกในบุญคุณว่า หมู่บ้านเราเจริญมาได้ด้วยมีบารมีท่านสร้างมา

The post “วิชาบูรพาจารย์ที่ยังไม่ได้เรียนจากญาถ่านจันทร์” มโนปณิธาน พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ตอนที่ ๘๙ appeared first on Manasikul Online.

“โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร  สร้างมหาบารมีทศชาติ  ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง  เพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง“ ปีที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๖ มีนาคม – ๒๐ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ผ่านไปแล้ว แต่การเรียนรู้ชีวิตยังคงดำเนินต่อไป และสิ่งที่ได้เรียนรู้เพิ่มเติมจากการบรรพชาของสามเณรน้อย จะช่วยให้การก้าวไปข้างหน้ามีสติและปัญญาที่ได้เรียนรู้จากการฝึกตนตามพระธรรมวินัยอย่างเข้มข้นต่อไปในอนาคต

ใช่แล้ว ชีวิตของสามเณรน้อยจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป เพราะการศึกษาพระธรรมวินัยที่ได้เรียนรู้ระหว่างการฝึกตนนั้น เข้มข้นทุกด้าน เต็มไปด้วยความอดทน ความเสียสละ ความเพียร ที่จะทำให้ชีวิตข้างหน้ามีจุดมุ่งหมาย ชัดเจน มั่นคง ปลอดภัย จนกว่าจะถึงวันสุดท้ายของชีวิต

พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ประธานสงฆ์พุทธสถานฮ่องธรรม ฮ่องคำอีสาน และประธานดำเนินโครงการสามเณรพุทธศากยบุตร “ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน” นำสามเณรสวดมนต์ทำวัตรเย็น และจุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พระธาตุเกษแก้ว หลวงปู่ชา สุภัทโท วัดป่าหนองหวาย ตำบลโคกจาน อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นวัดบ้านเกิดพระเทพวชิรญาณ (หลวงปู่เลี่ยม ฐิตธัมโม) เจ้าอาวาสวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี และ เป็นประธานสงฆ์วัดป่าหนองหวาย ตำบลโคกจาน อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ บ้านเกิดท่าน

ใน “โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร  สร้างมหาบารมีทศชาติ  ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง  เพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง“ ปีที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๖ มีนาคม – ๒๐ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙

โครงการดังกล่าว นอกจากเป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนา มีการอนุรักษ์ สืบสาน พุทธประเพณีศิลปะวัฒนธรรมอันดีงามในบวรพระพุทธศาสนาแล้ว ยังเป็นการศึกษาเรียนรู้ ๑๐ ปณิธานพระมหาบุรุษ จากหนังสือ ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ฉบับ ญาณวชิระ ภาคปฏิบัติตามรอยพระมหาบุรุษ โดยมีการอบรมเรียนรู้ทั้งภาคปริยัติและปฏิบัติเพื่อส่งเสริมการพัฒนาจิต ด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่ถูกต้อง โดยยึดหลักไตรสิกขา อันมีพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

สำหรับเรื่องราวของ “พระมโหสถบัณฑิต” อัจฉริยภาพแห่งปัญญามหาบุรุษ นี้สอนใจและให้พลังเป็นอย่างมากต่อการดำเนินชีวิตด้วยสติและปัญญา ดังที่ “ญาณวชิระ” กล่าวถึงพระมโหสถว่า

“เราพอใจที่จะบริโภคข้าวเปล่า

เพราะรู้ว่า กาลไหนควรทำความเพียรอย่างองอาจ

เพื่อให้ยศเจริญ

ดุจความองอาจแห่งพญาราชสีห์

ท่านจะเห็นเราประสบความสำเร็จอีกครั้ง

ด้วยอานุภาพแห่งปัญญาของตน”

มโหสถชาดก เป็นชาดกที่พระพุทธเจ้าตรัสเล่าถึงเรื่องในอดีตชาติของพระองค์ เมื่อครั้งเกิดเป็นพระมโหสถ มหาบัณฑิตแห่งมิถิลานคร ทรงสมบูรณ์ด้วยปัญญานุภาพที่เลิศล้ำ ยากจะหาผู้ใดเสมอเหมือน สามารถแก้ปัญหาน้อยใหญ่ด้วยไหวพริบปฏิภาณ สามารถคาดการณ์อนาคต และปัญหา ที่กำลังจะเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำ ทรงถึงพร้อมด้วยคุณธรรม เมตตาธรรม และความปรารถนาดีต่อผู้อื่น ทรงมีปณิธานที่จะบําเพ็ญ “ปัญญาบารมี” ตั้งใจที่จะแก้ไขปัญหาสังคม ช่วยให้เพื่อนมนุษย์  พ้นจากความทุกข์ ความเดือดร้อน ด้วยอัจฉริยภาพแห่งปัญญาของพระองค์

มโหสถชาดก ปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต และอรรถกถา ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต

ขณะตรัสเล่าเรื่องพระมโหสถนั้น พระพุทธองค์ประทับอยู่ที่พระเชตวันมหาวิหาร อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี

วันหนึ่ง หมู่พระภิกษุออกจากสถานที่สําหรับทําสมาธิ มานั่งประชุมกันในอาคารสําหรับแสดงธรรม ต่างพูดคุยสนทนาสรรเสริญพระปัญญาบารมีของพระพุทธเจ้าว่า “พระพุทธเจ้า  มีพระปัญญามาก มีพระปัญญากว้างขวาง หมดจด ลุ่มลึก ประดุจแผ่นดิน มีพระปัญญาแหลมคม  ฉับไว สามารถแก้คําที่ผู้อื่นกล่าวคัดค้านคําสอนได้ อย่างเบ็ดเสร็จ ทรงทรมานเหล่าพราหมณ์  มีกูฏทันตพราหมณ์ เป็นต้น เหล่านักบวชปริพาชก มีสภิยปริพาชก เป็นต้น เหล่ายักษ์  มีอาฬวกยักษ์ เป็นต้น เหล่าเทวดา มีท้าวสักกเทวราช เป็นต้น เหล่าพรหม มีพกาพรหม เป็นต้น และเหล่าโจร มีองคุลิมาลโจร เป็นต้น ด้วยพระปัญญานุภาพของพระองค์ ทรงทําให้เขาเหล่านั้น สิ้นพยศ ให้ได้รับการบรรพชา ให้บรรลุมรรคผล พระบรมศาสดามีพระปัญญายิ่งใหญ่เช่นนี้”

ขณะนั้น พระบรมศาสดา เสด็จออกจากพระคันธกุฎี ตรัสถามเรื่องที่ภิกษุสนทนาค้างไว้  เมื่อพระภิกษุเหล่านั้นกราบทูลให้ทรงทราบ จึงตรัสต่อไปว่า “ภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในกาลนี้เท่านั้น ที่ตถาคตมีปัญญา แม้ในอดีตชาติ เมื่อญาณยังไม่แก่กล้า ยังบําเพ็ญบารมี เพื่อบรรลุพระโพธิญาณอยู่ ก็เป็นผู้มีปัญญาเช่นกัน” จึงตรัสเล่าเรื่องในอดีตชาติของพระองค์ ให้หมู่พระภิกษุสงฆ์ฟัง

มโหสถชาดก (บำเพ็ญปัญญาบารมี) เป็นเรื่องของพระโพธิสัตว์ เสวยพระชาติเป็นพระมโหสถบัณฑิต ผู้มีปัญญาดุจแผ่นดิน รับราชการอยู่ประจำในราชสำนักของพระเจ้าวิเทหะ  แห่งกรุงมิถิลา ในท่ามกลางปัญหาและอุปสรรคนานัปการ พระมโหสถบัณฑิตได้ใช้ปัญญา ที่อบรมมาดีแล้ว สามารถแก้ไขปัญหาให้สำเร็จลุล่วงด้วยดีมาโดยลำดับ

สำหรับ การทำวัตรสวดมนต์ ในหนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” เรียบเรียงโดย ญาณวชิระ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) อธิบายว่า

       การสวดมนต์ คือ การท่องบ่นสาธยายพระพุทธพจน์ ซึ่งถูกบันทึกไว้เป็นภาษาบาลี เพื่อการทรงจำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าให้ยืนยาวสืบต่อไป การสวดมนต์ในอีกด้านหนึ่งก็คือการเจริญสมาธิภาวนา  ที่ได้นำเอาพระพุทธพจน์มาเป็นบทบริกรรมภาวนา ให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกขณะของอักขระที่กำลังสวดสาธยาย  ไม่ปล่อยให้นิวรณ์แทรกเข้ามาทำให้จิตเศร้าหมองได้นั่นเอง

              พระสงฆ์สาวกสมัยพุทธกาล  นอกจากจะมีหน้าที่ในการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อนำตนออกจากทุกข์แล้ว  ยังมีภาระหน้าที่ในการทรงจำพระพุทธพจน์  เพื่อสืบต่อคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ควบคู่กันไปอีกด้วย  พระสาวกสมัยพุทธกาลจึงถือเป็นหน้าที่สำคัญยิ่งที่จะต้องท่องบ่น สาธยายพระพุทธพจน์  เพื่อรักษาคำสอนของพระพุทธองค์เป็นหลัก  ในขณะเดียวกันก็ต้องเร่งความเพียร เพื่อนำตนออกจากทุกข์ในสังสารวัฏ  จึงหาวิธีที่จะทรงจำพระพุทธพจน์ให้เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา

              การสวดมนต์  ที่ต้องสวดเป็นภาษาบาลีเพราะเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาพระพุทธพจน์ คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งกระทำควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา  เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตของพระสงฆ์สาวกในสมัยพุทธกาลที่ถ่ายทอดสืบต่อมาสู่พระสงฆ์สาวกในยุคปัจจุบัน

บททำวัตรเช้าเย็นนั้น คณะสงฆ์ได้กำหนดเป็นแบบเดียวกันทั่วสังฆมณฑล โดยในแต่ละบท ได้น้อมระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า พระธรรมเจ้า และพระสังฆเจ้า

สำหรับบทสวดมนต์ที่ใช้ในปัจจุบันมีมาก แตกต่างกันไปตามแต่วัดไหนจะเลือกสวดบทใด เพราะเป็นการนำเอาพระสูตรต่างๆ ในพระไตรปิฎกมาสวดสาธยาย

อย่างไรก็ตาม แม้การสวดมนต์ในแต่ละวัดจะมีความแตกต่างกันบ้าง แต่ก็มีบทที่บูรพาจารย์วางไว้เป็นหลัก และยึดถือเป็นแบบแผนร่วมกัน  โดยเรียกวิธีสวดสาธยายแบบนั้นๆ ว่า “เจ็ดตำนาน” กำหนดบทสวด ๗ บทเป็นหลักบ้าง   เรียกวิธีสวดแบบ “สิบสองตำนาน” กำหนดบทสวด ๑๒ บทเป็นหลักบ้าง  และเรียกวิธีสวดแบบ “นพเคราะห์” โดยกำหนดบทสวดตามกำลังจักราศี  เพื่อให้ต้องตามคตินิยมของโลกเป็นหลักบ้าง หรือบางแห่งก็ใช้ตามความนิยมของท้องถิ่น 

 ส่วนวัดไหนจะตัดหรือเพิ่มบทสวดให้พิสดารออกไปอย่างไร  ก็สามารถที่จะทำได้

บทสวดมนต์ที่มีพลานุภาพ

ในการคุ้มครอง  ป้องกัน   รักษา

            นอกจากนั้น พระพุทธมนต์ยังมีพลานุภาพ ในการต้านทาน คุ้มครอง ป้องกัน รักษาได้ด้วย  ต้องอาศัยจิตที่อ่อนโยนมีเมตตาเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่เป็นหลักการที่สำคัญ  พระพุทธพจน์ที่นำมาเป็นพระพุทธมนต์นั้น  บางสูตรพระพุทธองค์ทรงใช้สวดเอง  บางสูตรทรงแนะนำให้พระสงฆ์สาวกใช้  บางสูตรเทวดาเป็นผู้ นำมาแสดง

            โพชฌงคสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์สวดให้พระมหากัสสปะ และมหาโมคคัลลานะฟังจนหายจากเป็นไข้ไม่สบาย และเมื่อพระองค์ประชวรก็ได้ให้พระมหาจุนทะสวดโพชฌงคสูตรให้สดับ จนหายจากอาการประชวรเช่นกัน

            กรณียเมตตสูตร  เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำภิกษุ ให้แผ่เมตตาจิตไปในมวลสรรพสัตว์  ตลอดจนเทพเทวาภูติผีปีศาจทั้งหลาย ไม่มีประมาณ ไม่มีขอบเขต ไร้พรมแดนขีดขั้น ไม่ว่าสัตว์นั้นหรือเขาผู้นั้นจะเป็นเชื้อชาติ ศาสนาอะไร จะเกี่ยวข้องกับเราโดยความเป็นญาติ เป็นประเทศ เชื้อชาติ ศาสนาหรือไม่ก็ตาม ให้มีจิตกว้างขวางไร้ขอบเขตขีดขั้น ขอให้เขาได้มีความสุข  หากทำได้เช่นนี้ นอกจากเทวดาจะไม่แสดงสิ่งที่น่ากลัวหลอกหลอนแล้ว   ยังมีใจอนุเคราะห์ภิกษุโดยไมตรีจิตด้วยความอ่อนโยนมีเมตตา

          รัตนสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้พระอานนท์เถระน้อมระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย  คือ  พุทธรัตนะ    ธรรมรัตนะ และสังฆรัตนะแล้วทำสัจกิริยา คือ การตั้งสัจอธิษฐานตามความเป็นจริง ให้เกิดเป็นอานุภาพขจัดปัดเป่าภัยพิบัติที่เกิดแก่ชาวเมืองเวสาลี  ภายหลังได้กลายเป็นแบบอย่างในการทำน้ำพระพุทธมนต์สำหรับพระสงฆ์สาวกต่อมาจนถึงปัจจุบัน

            นอกจากนั้น  ยังปรากฏในประวัติพระองคุลิมาลเถระว่า พระพุทธองค์ ทรงแนะนำให้พระองคุลิมาลเถระทำสัตยาธิฐานเพื่อให้หญิงคนหนึ่งคลอดบุตรง่าย  เมื่อพระเถระกล่าวคาถาจบทารกก็คลอดโดยง่าย  มีความปลอดภัยทั้งแม่และลูก  อานุภาพนั้นได้คุ้มครองไปถึงผู้ที่ ป่วยด้วยโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ  ด้วย

            อาฏานาฎิยสูตร    เป็นคาถาที่เทวดาทั้ง ๔ ตนที่เรียกกันว่า “ท้าวจาตุมหาราช” ผูกขึ้นมา แสดงแก่พระพุทธองค์    เพื่อให้ภิกษุสวดป้องกันเหล่าอมนุษย์บางพวกที่ ไม่หวังดีต่อพระสงฆ์สาวกที่ไปบำเพ็ญเพียรอยู่ตามป่าเขาลำเนาไพร เมื่อไม่มีอะไรป้องกัน เหล่าอมนุษย์ที่ไม่เลื่อมใสก็จะรบกวนเบียดเบียนให้ได้รับความลำบาก ท้าวมหาราชจึงได้แสดงเครื่องป้องกันรักษา ชื่อ “อาฏานาฏิยรักษ์” นี้ไว้

            พระพุทธมนต์ตามที่กล่าวมานั้น จะมีอานุภาพต้องอาศัยการสวดอย่างสม่ำเสมอจนจิตแน่วแน่มั่นคงเป็นสมาธิเป็นพื้นฐานที่สำคัญ   

            การเจริญสมาธิภาวนา ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใด  ย่อมมีพลานุภาพในการต้านทานสิ่งไม่ดีทั้งหลาย

          ในเบื้องต้นสามารถต้านทานกิเลสภายในตัวเองก่อน  แล้วขยายอานุภาพออกไปสู่การต้านทานสิ่งไม่เป็นมงคลอันเกิดจากมนุษย์ และอมนุษย์ที่เป็นพาลสันดานหยาบทั้งหลาย    ในขณะเดียวกันก็เป็นพลัง แห่งการก่อเกิดสิ่งดีงาม คือ  ความอ่อนโยนมีเมตตาเอื้ออาทรภายในตนเองก่อน แล้วขยายอานุภาพกว้างออกไปสู่การก่อเกิดสิ่งอันเป็นมงคลภายนอกทั้งหลาย ทำให้มีความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ประสบผลสำเร็จในสิ่งปรารถนาทุกประการ

            ในอรรถกถาคัมภีร์อธิบายพระไตรปิฎก ได้แสดงวิธีการเจริญพระพุทธมนต์ไว้ว่า 

            หากเรียนด้วยความตั้งใจจนเกิดความช่ำชองคล่องปาก ไม่ตกหล่นทั้งอรรถและพยัญชนะ  มีจิตประกอบด้วยเมตตาหวังให้ผู้คน พ้นจากทุกข์    บริกรรมพระพุทธมนต์แผ่เมตตาไปไม่เห็นแก่ลาภ ย่อมจะบังเกิดเป็นอานุภาพคุ้มครองป้องกันเหล่าอมนุษย์และสรรพอันตรายทั้งหลาย

            สำหรับผู้เจริญพระพุทธมนต์    และผู้ฟังการเจริญพระพุทธมนต์  หากกระทำด้วยจิตเลื่อมใส  ไม่มีกิเลสมาครอบงำจิต   ไม่มีกรรมหนักมาตัดรอน  อีกทั้งยังไม่ถึงวาระสิ้นอายุขัย  พระพุทธมนต์ย่อมจะมีอานุภาพ ในการบำบัดทุกข์โศกโรคภัย  ความเจ็บป่วยไข้  และสรรพอันตรายทั้งหลายได้  สามารถดับความเร่าร้อนกระวนกระวายใจ ขจัดลางร้ายและฝันร้ายทั้งหลาย    ปัดเป่าเสนียดจัญไร  อุบัติเหตุ    สิ่งอัปมงคลอันเกิดจาก บาปเคราะห์    ฤกษ์หามยามร้ายและสิ่งที่ไม่พึงพอใจต่างๆ   ป้องกันแม้โจรภัย    อัคคีภัย   วาตภัย  อุทกภัย   อสรพิษ      สัตว์ร้าย   อมนุษย์ ภูตผีปีศาจ  ยักษ์  นาค  คนธรรพ์  และเทวดาที่ไม่หวังดีทั้งหลาย คุ้มครอง ป้องกันรักษาตลอดทั้งครอบครัวหมู่ญาติ  พวกพ้องและบริวารทั้งหลายให้ปราศจากทุกข์โศกโรคภัยนานาประการ  แคล้วคลาด ปลอดภัย จากผู้จองเวรที่คอยจ้องผลาญ นอนหลับก็สบายไม่ฝันร้าย  เป็นผู้มีอายุ   วรรณะ   สุขะ    พละ    และเจริญงอกงามในพระพุทธศาสนาตลอด กาลทุกเมื่อ

เหตุที่สวดมนต์แล้วไม่เกิดพลานุภาพ

            แม้พระพุทธมนต์ที่เจริญโดยยึดหลักสองประการ จนเกิดอานุภาพ   แต่ก็ยังมีเหตุที่ทำให้อานุภาพไม่สามารถคุ้มครองป้องกันอยู่อีก  อานุภาพนั้นจะไม่คุ้มครองป้องกันเพราะเหตุ  ๔  ประการ   ดังนี้

              ๏  เมื่อผู้สวดหรือผู้ฟังการเจริญพระพุทธมนต์ไม่มีความเชื่อความเลื่อมใสในอานุภาพแห่งพระพุทธมนต์

              ๏  แม้ผู้สวดหรือผู้ฟังพระพุทธมนต์มีความเชื่อความเลื่อมใสในอานุภาพแห่งพระพุทธมนต์  แต่ในขณะที่เจริญพระพุทธมนต์มีกิเลสครอบงำ  แล้วเจริญพระพุทธมนต์เพราะอยากได้สิ่งนั้นสิ่งนี้  ทำให้จิตวอกแวก ฟุ้งซ่านไม่เป็นสมาธิ  เช่นนี้พระพุทธมนต์ก็ไม่มีอานุภาพในการต้านทาน

              ๏  แม้ผู้สวดหรือผู้ฟังพระพุทธมนต์จะมีความเชื่อความเลื่อมใส  แล้วเจริญพระพุทธมนต์ด้วยจิตเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่ ไม่วอกแวกฟุ้งซ่าน แต่หากมีกรรมหนัก คือ  อนันตริยกรรมมาตัดรอน ขัดขวาง  พระพุทธมนต์ก็ไม่มีอานุภาพในการต้านทาน  เพราะขณะนั้น กรรมกำลังให้ผลตามที่ผู้นั้นได้กระทำไว้

              ๏  ถึงแม้ผู้สวด  หรือผู้ฟังพระพุทธมนต์จะมีความเชื่อความ เลื่อมใส  แล้วเจริญพระพุทธมนต์ด้วยจิตเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่ ไม่วอกแวกฟุ้งซ่าน  และไม่มีกรรมหนักมาตัดรอนขัดขวาง  แต่หากผู้สวดหรือ ผู้ฟังถึงวาระสิ้นอายุขัยตามวัยของมนุษย์  อานุภาพของพระพุทธมนต์ก็จะไม่ต้านทาน  ท่านเปรียบเหมือนคนถึงคราวสิ้นอายุขัย  แม้จะได้รับการ เยียวยารักษาจากหมอผู้เชี่ยวชาญ และด้วยยาขนานพิเศษอย่างไรก็ช่วยไม่ได้   ต้องเป็นไปตามธรรมดาของสังขารร่างกาย

ผู้ที่นำพระพุทธพจน์มาบริกรรมภาวนาในรูปแบบการเจริญพระพุทธมนต์  หากมุ่งหวังให้พระพุทธมนต์เป็นพระปริตรที่มีพลานุภาพในการต้านทาน  จำเป็นต้องมีความเชื่อความเลื่อมใสประกอบด้วยเมตตา จิตปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ไม่เห็นแก่ลาภ มีจิตเป็นสมาธิไม่ฟุ้งซ่าน เจริญพระพุทธมนต์แล้วกระทำสัจกิริยา  คือ  ตั้งสัจอธิษฐานตามความเป็นจริง  หากยังไม่สิ้นอายุขัย  ไม่มีกรรมหนักขัดขวาง พระพุทธมนต์ย่อมจะเกิดพลานุภาพในการต้านทานตามความมุ่งหวังทุกประการ  ฯ

เหตุที่ต้องสวดมนต์เป็นภาษาบาลี

         การเจริญสมาธิภาวนา  คือ  การที่จิตผูกหรือเพ่งอยู่กับคำใดคำหนึ่ง หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น  พุทโธ  พุทโธ, พองหนอ-ยุบหนอ, สัมมา-อะระหัง เป็นต้น ให้จิตเกาะเกี่ยวไหลไปตามกระแสของคำนั้นๆ  เพื่อเป็นสื่อให้จิตเข้าถึงความสงบ มีค่าเท่ากับจิตผูกเพ่งอยู่กับการสวดมนต์ที่จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกอักขระของบทสวดมนต์

            จิตที่ไหลไปเป็นกระแสตามทุกอักขระเช่นนี้ ไม่เปิดโอกาสให้นิวรณ์  คือ  สิ่งที่ขวางกั้นจิตไม่ให้ทำความดี  เช่น ความรักโลภ โกรธหลง  กามราคะ  อาฆาตพยาบาท  หงุดหงิด  ฟุ้งซ่าน  รำคาญ  เบื่อหน่ายแทรกเข้ามาครอบงำจิตได้  ทำให้จิตมีความผ่องใส  เป็นจิตมีพลังในการต้านทานกิเลสที่จะเข้ามามีอำนาจเหนือสติปัญญา  มีความฉับไวต่อการรับรู้อารมณ์ และคมต่อการแยกแยะความถูกผิด

๏ การสวดมนต์ คือ การเจริญสมาธิภาวนา

            การสวดมนต์ เป็นรูปแบบของการเจริญสมาธิภาวนาอย่างหนึ่ง แต่แทนที่จะใช้วิธีนั่งบริกรรม ให้จิตเกาะเกี่ยวอยู่กับคำใดคำหนึ่ง  หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงอย่างเดียว เช่น  พุทโธ  พุทโธ เป็นต้น เพื่อเป็นสื่อให้เข้าถึงความสงบ  ก็ใช้วิธีให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับอักขระเป็นกระแสเช่นนี้ ไม่ปล่อยให้ความ รักโลภ โกรธ หลง กามราคะ อาฆาตพยาบาทได้โอกาสแทรกเข้ามาครอบงำจิต ทำให้จิตมีความผ่องใสเป็นจิตมีพลังในการต้านทานกิเลสที่จะเข้ามามีอำนาจเหนือสติปัญญา 

            จิตเช่นนี้เป็นจิตสงบ  คือ  สงบจากกาม ราคะ  อาฆาตพยาบาท  หงุดหงิดฟุ้งซ่าน  รำคาญ  เบื่อหน่ายจึงชื่อว่า  “จิตเป็นสมาธิ” การสวดมนต์เป็นภาษาบาลีจึงเป็นวิธีการทำสมาธิอย่างหนึ่ง

๏ การสวดมนต์คือการทรงจำพระพุทธพจน์

            การสวดมนต์ คือ การท่องบ่นสาธยายพระพุทธพจน์ ซึ่งถูกบันทึกไว้เป็นภาษาบาลี เพื่อการทรงจำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าให้ยืนยาวสืบต่อไป

            การสวดมนต์ในอีกด้านหนึ่งก็คือการเจริญสมาธิภาวนา  ที่ได้นำเอาพระพุทธพจน์มาเป็นบทบริกรรมภาวนา   ให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกขณะของอักขระที่กำลังสวดสาธยาย  ไม่ปล่อยให้นิวรณ์แทรกเข้ามาทำให้จิตเศร้าหมองได้นั่นเอง

            พระสงฆ์สาวกสมัยพุทธกาล  นอกจากจะมีหน้าที่ในการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อนำตนออกจากทุกข์แล้ว ยังมีภาระหน้าที่ในการทรงจำพระพุทธพจน์ เพื่อสืบต่อคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ควบคู่กันไปอีกด้วย   พระสาวกสมัยพุทธกาลจึงถือเป็นหน้าที่สำคัญยิ่งที่จะต้องท่องบ่น สาธยายพระพุทธพจน์  เพื่อรักษาคำสอนของพระพุทธองค์เป็นหลัก  ในขณะเดียวกันก็ต้องเร่งความเพียรเพื่อนำตนออกจากทุกข์ในสังสารวัฏ  จึงหาวิธีที่จะทรงจำพระพุทธพจน์ให้เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา

            การสวดมนต์  ที่ต้องสวดเป็นภาษาบาลีเพราะเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาพระพุทธพจน์ คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งกระทำควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตของพระสงฆ์สาวกในสมัยพุทธกาล  ที่ถ่ายทอด   สืบต่อมาสู่พระสงฆ์สาวกในยุคปัจจุบัน

         (๗) “รหัสธรรมแห่งปัญญา : พระมโหสถบัณฑิต” จาก ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ถึง ลูกผู้ชายต้องบวช” สามเณรพุทธศากยบุตร จุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พุทธสถานฮ่องธรรม  ฮ่องคำอีสาน จังหวัดศรีสะเกษ

The post (๗) “รหัสธรรมแห่งปัญญา : พระมโหสถบัณฑิต” จาก ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ถึง ลูกผู้ชายต้องบวช” สามเณรพุทธศากยบุตร จุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พุทธสถานฮ่องธรรม  ฮ่องคำอีสาน จังหวัดศรีสะเกษ appeared first on Manasikul Online.