จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๓๔)

บรรพ์ที่ ๖ สิ่งที่พระภิกษุผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับศีล ๒๒๗ ข้อ

(ตอนที่ ๑)

จุดประสงค์ของการบัญญัติพระวินัย

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

 บรรพ์ที่ ๖

สิ่งที่พระภิกษุผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจ

เกี่ยวกับศีล ๒๒๗ ข้อ

จุดประสงค์การบัญญัติพระวินัย

โทษของอาบัติ

สาเหตุที่ทำให้พระภิกษุต้องอาบัติ

ผลที่มุ่งหมายในการบัญญัติพระวินัย

ศีล  ๒๒๗  ข้อ

และ หากผิดพระวินัยแล้วต้องแก้ไขอย่างไร

ความงดงามของชีวิตพระภิกษุ เกิดขึ้นเพราะพระวินัย เหมือนดอกไม้หลากสีที่ร้อยเข้าเป็นมาลัย ย่อมเกิดความงาม เหมาะแก่การเป็นเครื่องสักการบูชา ถ้าชีวิตพระภิกษุ ขาดวินัยก็ไม่ต่างอะไรจากชีวิตชาวบ้าน เมื่อพระสารีบุตรอัครสาวกเบื้องขวากราบทูลขอให้พระพุทธเจ้าบัญญัติพระวินัยแก่สาวก พระองค์ตรัสว่ายังไม่ถึงกาลสมควร เมื่อไม่มีผู้ทำผิดพระองค์ก็ยังไม่บัญญัติพระวินัย แต่เมื่อมีผู้ทำผิดเกิดขึ้นจึงบัญญัติตามความผิดนั้นๆ จะไม่ทรงบัญญัติวินัยไว้ล่วงหน้า

แท้จริงพระวินัยไม่ได้หมายถึงข้อบังคับ แต่เป็นระเบียบแบบแผนข้อฝึกหัดขัดเกลาอุปนิสัยให้เป็นคนละเอียดอ่อน เป็นการเกื้อกูลต่อผู้บวชเอง ที่จะได้รับประโยชน์จากการบวช พระวินัยจึงมีชื่ออีกอย่างหนึ่งว่า “สิกขาบท” คือ ข้อที่จะต้องศึกษา พระวินัยจึงเป็นเรื่องของการศึกษา

จุดประสงค์ของการบัญญัติพระวินัย

           พระพุทธเจ้าเมื่อจะทรงบัญญัติพระวินัยแต่ละข้อที่มารวมกันเป็นสิกขาบท เรียกว่า ต้นบัญญัติ  เพื่อเป็นข้อฝึกหัดทางกายวาจานี้ พระองค์แสดงวัตถุประสงค์ทุกครั้ง จุดประสงค์ของการบัญญัติพระวินัยมี ๑๐ ประการ คือ

จุดประสงค์เพื่อประโยชน์แก่พระสงฆ์โดยส่วนรวม

            ๑. สังฆะสุฏฐุตายะ เพื่อความยอมรับว่าดีแห่งสงฆ์ คือ เพื่อความดีงามของสถาบันสงฆ์ทั้งหมดโดยรวม ที่ยอมรับว่าดีแห่งสงฆ์นั้น หมายถึง

พระพุทธเจ้าไม่ได้บัญญัติโดยการบังคับ

กดขี่ตามพระพุทธอำนาจ

แต่ทรงบัญญัติสิกขาบท

โดยการยอมรับจากสงฆ์ว่า

ที่บัญญัติเช่นนี้เป็นสิ่งที่ดีแก่ส่วนรวม 

เพื่อให้เกิดผลดีร่วมกัน

และทุกฝ่ายต่างให้การยอมรับ

ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

๒.สังฆะผาสุตายะ เพื่อความผาสุกของพระสงฆ์ หมายถึงเพื่อให้เกิดความสงบเรียบร้อยดี นอกจากพระสงฆ์จะอยู่ร่วมกันด้วยความเรียบร้อยแล้ว  ต้องเกิดความสบายใจแก่ทุกฝ่ายด้วย

ประโยชน์เฉพาะบุคคล

           ๓. ทุมมังกูนัง ปุคคะลานัง นิคคะหายะ เพื่อกำราบคนหน้าด้าน ไม่มียางอาย  หมายถึง  หากพระองค์ไม่บัญญัติสิกขาบทชี้โทษให้เห็นว่าอะไรถูกอะไรผิด  อะไรมีโทษน้อยอะไรมีโทษมาก คนที่หน้าด้านไร้ยางอายเหล่านี้เมื่อบวชเข้ามาแล้วก็จะทำอะไรได้ทุกอย่างตามใจชอบ เพราะถือว่าไม่มีข้อห้าม

๔. เปสะลานัง ภิกขูนัง ผาสุวิหาระตายะ เพื่อความอยู่ผาสุกของพระภิกษุผู้มีศีล หมายถึง การบัญญัติสิกขาบทก็เพื่ออนุเคราะห์ผู้ที่มีศีล เพราะคนเหล่านี้มักจะมีความละอายสงบเสงี่ยมเรียบร้อย อ่อนน้อมถ่อมตน ไม่สร้างความรำคาญให้แก่ผู้อื่น   หากพระองค์ไม่บัญญัติสิกขาบท ท่านที่มีศีลเหล่านี้ ก็จะอยู่ด้วยความลำบาก เพราะจะถูกรบกวน จากคนที่ไร้ยางอายคอยสร้างปัญหา   สร้างความรำคาญให้

จุดประสงค์เพื่อประโยชน์คือความดีงามแห่งชีวิต

            ๕. ทิฏฐะธัมมิกานัง อาสะวานัง สังวะรายะ เพื่อปิดกั้นโทษความเสียหายที่จะเกิดขึ้นในปัจจุบัน หมายถึง การบัญญัติสิกขาบทเพราะคำนึงถึงผลดีและผลร้ายที่จะเกิดขึ้นกับชีวิตของผู้บวช เช่น ถูกชกต่อย ถูกตีด้วยไม้ ถูกตัดมือตัดเท้า ถูกลงโทษตามกฎหมายบ้านเมืองในลักษณะต่างๆ ตามสมควรแก่ความผิด ตลอดถึงการเสื่อมเสียชื่อเสียงเกียรติยศ เป็นต้น เมื่อพระองค์ทรงบัญญัติสิกขาบทแล้วจะทำให้ผู้บวชมีความสำรวมระวังมากขึ้น เป็นการป้องกันไม่ให้โทษดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่กำลังบวชอยู่

๖.  สัมปะรายิกานัง อาสะวานัง ปะฏิฆาตายะ เพื่อปิดกั้นโทษความเสียหายที่จะเกิดในอนาคต เป็นการป้องกันผลร้ายที่จะเกิดขึ้นกับชีวิตของผู้บวชในอนาคต  อันเนื่องมาจากผลแห่งบาปกรรมที่ไม่สำรวมระวังในความเป็นพระภิกษุ ท่านแสดงโทษของการผิดศีลไว้ ดังนี้ บ้านแตกสาแหรกขาด ทรัพย์สมบัติล่มจม  ร่างกายเกิดโรคภัยเบียดเบียน 

จุดประสงค์เพื่อประโยชน์แก่พุทธศาสนิกชน

๗.   อัปปะสันนานัง วา ปะสาทายะ เพื่อให้เกิดความเลื่อมใสแก่ผู้ที่ยังไม่เลื่อมใส

๘.  ปะสันนานัง วา ภิยโยภาวายะ เพื่อให้ผู้เลื่อมใสแล้วมีความเลื่อมใสยิ่งขึ้น

ประโยชน์แก่พุทธศาสนิกชนทั้งสองข้อนี้เป็นประโยชน์แก่ประชาชนเอง  คือ เมื่อคนเป็นอันมากได้เห็นพระสงฆ์ผู้สมบูรณ์ด้วยศีล งดงามด้วยอาจาระ ก็จะเกิดความเลื่อมใส  และผู้ที่เลื่อมใสอยู่แล้วก็จะเกิดศรัทธามากยิ่งขึ้น นำไปสู่การประพฤติปฏิบัติตามธรรมะคำสั่งสอนเพื่อเข้าสู่ความดีที่สูงยิ่งขึ้นไป

จุดประสงค์เพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา

            ๙.  สัทธัมมัฏฐิติยา  เพื่อความดำรงมั่นแห่งพระสัทธรรม คือ เมื่อมีการบัญญัติสิกขาบท พระภิกษุทั้งหลายย่อมเรียนสิกขาบทและพระพุทธวจนะเมื่อปฏิบัติสิกขาบทตามที่ทรงบัญญัติไว้ ย่อมได้บรรลุโลกุตตรธรรม ที่ตนจะพึงบำเพ็ญข้อปฏิบัติแล้วบรรลุได้ด้วยความปฏิบัติ เพราะฉะนั้น พระสัทธรรมทั้งหมด ชื่อว่าเป็นสภาพตั้งอยู่ยั่งยืนนานด้วยสิกขาบทบัญญัติ

๑๐.  วินะยานุคคะหายะ เพื่ออนุเคราะห์พระวินัย คือ เพื่อให้พระภิกษุเคารพในวินัย อันเป็นกฎระเบียบเเบบแผนขนบธรรมเนียมที่ทรงบัญญัติไว้ ให้บังเกิดมีผลในการปฏิบัติตามหลักการอย่างหนักแน่นมั่นคง

โปรดติดตาม “ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช” ตอนต่อไป

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

ธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๔) บรรพ์ที่ ๖ สิ่งที่พระภิกษุผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับศีล ๒๒๗ ข้อ (ตอนที่ ๑) จุดประสงค์ของการบัญญัติพระวินัย เขียนโดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๓๓)

บรรพ์ที่ ๕ (จบ ) การอ่านภาษาบาลีเบื้องต้น

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

การอ่านภาษาบาลีเบื้องต้น

๑. ตัวอักษรเดี่ยวๆ ไม่มีสระปรากฏให้อ่านออกเสียงเป็นสระอะ

การอ่านภาษาบาลีมีความจำเป็นมากสำหรับพระภิกษุในพระพุทธศาสนา  เนื่องจากคัมภีร์ต่างๆ เกี่ยวกับหลักคำสอนทางพระศาสนา ถูกบันทึกไว้ในภาษาบาลี โดยเฉพาะบทสวดมนต์ไหว้พระที่ใช้สวดเป็นกิจวัตรประจำวันล้วนเป็นภาษาบาลี  แม้ในปัจจุบันจะนิยมสะกดแบบอักษรไทย แต่ในบางสำนักยังคงใช้วิธีสะกดตามแบบภาษาบาลี  เพื่อเป็นอุบายให้พระภิกษุที่บวชใหม่ได้มีโอกาสอ่านภาษาบาลีให้ได้ การอ่านภาษาบาลีมีหลักที่ควรทำความเข้าใจเป็นเบื้องต้น ดังนี้

ตัวอย่างเช่น

นโม ตสฺส ภควโต   อ่านว่า    นะ-โม-ตัส-สะ-ภะ-คะ-วะ-โต

   (๒)  วิธีอ่าน   ( _ํ )    ( อัง)

นิคหิต  ( _ํ  )  ได้แก่ วงกลมด้านบนพยัญชนะ  มีลักษณะการอ่านอยู่ ๒  แบบ คือ

๒.๑  ถ้าไม่มีสระอื่น ๆ ให้อ่านเหมือนไม้หันอากาศ  _ั   แล้วตัวสะกด เป็น  ง   

ตัวอย่างเช่น

อหํ  อ่านว่า อะ-หัง  

อรหํ  อ่านว่า  อะระหัง 

พุทฺธํ  อ่านว่า  พุทธัง

            ๒.๒ ถ้ามีสระให้ออกเสียงสระนั้น แล้วตัวสะกดเป็น  ง

ตัวอย่างเช่น

ตหึ , อ่านว่า   ตะ-หิง 

สทฺธึ   อ่านว่า   สัทธิง  

ภิคิตึ   อ่านว่า  ภิคิติง

 (๓) จุดด้านล่าง (—ฺ )

จุดด้านล่าง (—ฺ ) แสดงถึงพยัญชนะที่เป็นตัวสะกดมีลักษณะการอ่านอยู่  ๔  แบบ   คือ

๓.๑ ถ้าไม่มีสระอื่นๆ ให้อ่านเหมือนมีสระ อะ (ไม้หันอากาศ _ั ) แล้วพยัญชนะที่มีจุดอยู่ด้านล่างออกเสียงเป็นตัวสะกด

ตัวอย่างเช่น

นตฺถิ  ภนฺเต อ่านว่า นัต-ถิ — ภัน-เต

๓.๒ ถ้ามีสระให้ออกเสียงสระนั้น แล้วพยัญชนะที่มีจุดอยู่ด้านล่างออกเสียงเป็นตัวสะกด

ตัวอย่างเช่น

อุปฺปชฺชติ อ่านว่า อุบ-ปัด-ชะ-ติ

๓.๓ พยัญชนะ พ ม ว ร ห ฬ หากมีจุดอยู่ด้านล่าง อ่านกล้ำกับพยัญชนะอื่น

ตัวอย่างเช่น

พฺรหฺมา อ่านว่า พรัม-มา

พฺยญฺชนํ อ่านว่า พยัญ-ชะ-นัง

ตุมฺเห อ่านว่า ตุม-เห

อมฺเห อ่านว่า อำ-เห

๓.๔ พยัญชนะ ต ท ส ที่มีจุดอยู่ด้านล่าง และนำหน้า ว ม อ่านออกเสียงครึ่งเสียง และกล้ำกับพยัญชนะอื่น

ตัวอย่างเช่น

ตสฺมา อ่านว่า ตัด-สะ-หมา

เทฺว อ่านว่า ทะ-เว

สุตฺวา อ่านว่า สุด-ตะ-วา

(๔)การอ่านออกเสียงครึ่งเสียง

ตัวอย่างเช่น

สูปพยัญชนะ… อ่านว่า สู-ปะ-พยัน-ชะ-นะ …

(๕)  การอ่านคำบางคำ

สะพรัหมะกัง            อ่าน                  สะ-พรำ-มะ-กัง

กัตวา                      อ่าน               กัด-ตะ-วา

กัลยาณัง                  อ่าน                  กัน-ละ-ยา-นัง

สะพยัญชะนัง            อ่าน                  สะ-พะ-ยัน-ชะ-นัง

พรัหมะจะริยัง          อ่าน                พรำ-มะ-จะ-ริ-ยัง

เนยโย,เณยโย          อ่าน              ไน-โย

สุเขตตาภยะ                  อ่าน            สุ-เขด-ตา-พะ-ยะ

สุตวา                      อ่าน           สุด-ตวา

เสยยะถีทัง                 อ่าน             ไส-ยะ-ถี-ทัง

อะคารัสมา                อ่าน              อะ-คา-รัด-สะ-หมา

ตัสมิง                        อ่าน              ตัด-สะ-หมิง

อุณหัสสะ                อ่าน              อุน-หัด-สะ

ยาตรา                    อ่าน               ยาด-ตรา

เวยยาพาธิกานัง       อ่าน             ไวย-ยา-พา-ทิ-กา-นัง

ธาตุปฏิกูลปัจจะเวกปัตวา  อ่าน      ทา-ตุ-ปะ-ติ-กู-ละ-ปัด-จะ-เหวก- ปัด-ตวา

อัตระชัง                     อ่าน               อัด-ตระ-ชัง

จาปยะทิฏฐา             อ่าน             จา-ปะ-ยะ-ทิด-ถา

โลกัสมิง                    อ่าน             โล-กัด-สะ-หมิง

วัตตัตวะสัชชัง            อ่าน              วัด-ตัด-ตวะ-สัด-ชัง

ตัตระ                      อ่าน           ตัด-ตระ

อะสัมมุฬโห               อ่าน             อะ-สำ-มุน-โห

พรัหมัง                   อ่าน       พรำ-มัง

ปูเรตวา                   อ่าน     ปู-เรด-ตวา

สักยานัง                    อ่าน  สัก-กะ-ยา-นัง

กายัสมิง                    อ่าน      กา-ยัด-สะ-หมิง

โอมาตยารัทธัสสะ      อ่าน     โอ-มาด-ตยา-รัด-ทัด-สะ

ระตะนัตตยัสสะ         อ่าน ระ-ตะ-นัด-ตะ-ยัด-สะ

วัตถุตตยัสสะปิ         อ่าน         วัด-ถุด-ตะ-ยัด-สะ-ปิ

วิธิมหิ                      อ่าน      วิ-ทิม-มหิ

อะสีตยานุพยัญชนะ อ่าน        อะ-สี-ตยา-นุบ-พะ-ยัน-ชะ-นะ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๓) บรรพ์ที่ ๕ (จบ ) “การอ่านภาษาบาลีเบื้องต้น” โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

(โปรดติดตามตอนต่อไป …)

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

ธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๓) บรรพ์ที่ ๕ (จบ) “การอ่านภาษาบาลีเบื้องต้น” เขียนโดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๓๒) บรรพ์ที่ ๕ (๔ )

วินัยกรรมที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับการอธิษฐาน -วิกัปป์ และ การเสียสละ

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

การอธิษฐาน

 ในทางพระวินัย  การอธิษฐาน  แปลว่า การตั้งใจเอาไว้ 

การผูกใจเอาไว้ หรือการกำหนดใจเอาไว้ 

การอธิษฐาน  คือ การตั้งใจเอาไว้  การผูกใจเอาไว้ หรือการกำหนดเอาไว้ว่าของใช้นั้นๆ จะใช้เป็นของประจำตัวเรา  เช่น  เมื่อได้ผ้ามาก็ตั้งใจว่าผืนนี้จะใช้เป็นผ้าสังฆาฏิประจำตัว   ผืนนี้จะใช้เป็นผ้าห่มประจำตัว  ผืนนี้จะใช้เป็นสบงประจำตัว  บาตรนี้จะใช้เป็นบาตรประจำตัว

การตั้งใจ การผูกใจ หรือการกำหนดเอาไว้เช่นนี้เรียกว่า  “การอธิษฐาน”

วิธีอธิษฐานตามพระวินัย สิ่งของที่ได้มาใหม่ พระภิกษุจะต้องอธิษฐานก่อนจึงจะใช้เป็นเครื่องบริขารประจำตัวได้   บริขารบางชนิดพระพุทธเจ้าทรงอนุญาตพระภิกษุให้อธิษฐานได้อย่างละผืน ห้ามอธิษฐานเกินกว่านั้น ขณะอธิษฐานจะจับผ้าไว้หรือประคองผ้าไว้แล้วอธิษฐานก็ได้   โดยกล่าวคำอธิษฐาน  บริขารต่อไปนี้ทรงอนุญาตให้มีได้อย่างละผืน

คำอธิษฐานบาตร

(ตั้งนโม ๓ จบ)

อิมัง ปัตตัง อะธิฏฐามิ  

ทุติยัมปิ    อิมัง ปัตตัง  อะธิฏฐามิ  

ตะติยัมปิ    อิมัง  ปัตตัง   อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าอธิษฐานบาตรนี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าอธิษฐานบาตรนี้  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าอธิษฐานบาตรนี้

คำอธิษฐานผ้าสังฆาฏิ

อิมัง    สังฆาฏิง  อะธิฏฐามิ   

ทุติยัมปิ     อิมัง    สังฆาฏิง    อะธิฏฐามิ  

ตะติยัมปิ    อิมัง    สังฆาฏิง   อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้ แม้ครั้งที่สองข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้  แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้

คำอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์(จีวร)

อิมัง อุตตราสังคัง   อะธิฏฐามิ   

ทุติยัมปิ   อิมัง   อุตตราสังคัง อะธิฏฐามิ 

ตะติยัมปิ    อิมัง  อุตตราสังคัง   อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์(จีวร)นี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์(จีวร)นี้  แม้ครั้งที่สาม     ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์(จีวร)นี้ 

คำอธิษฐานผ้าอันตรวาสก(สบง)

อิมัง  อันตะระวาสะกัง      อะธิฏฐามิ   

ทุติยัมปิ อิมัง  อันตะระวาสะกัง   อะธิฏฐามิ 

ตะติยัมปิ   อิมัง  อุตตราสังคัง  อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอันตะระวาสก(สบง)นี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอันตะระวาสก(สบง)นี้   แม้ครั้งที่สาม  ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอันตะระวาสก(สบง)นี้ ฯ

คำอธิษฐานผ้าอาบน้ำฝน

อิมัง  วัสสิกะสาฏะกัง    อะธิฏฐามิ   

ทุติยัมปิ อิมัง  วัสสิกะสาฏะกัง  อะธิฏฐามิ 

ตะติยัมปิ  อิมัง  วัสสิกะสาฏะกัง  อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอาบน้ำฝนนี้ แม้ครั้งที่สองข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอาบน้ำฝนนี้ แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าอาบน้ำฝนนี้ ฯ 

คำอธิษฐานผ้านิสีทนะ(ผ้าปูนั่ง)

อิมัง นิสีทะนัง อะธิฏฐามิ

ทุติยัมปิ อิมัง นิสีทะนัง  อะธิฏฐามิ    

ตะติยัมปิ อิมัง  นิสีทะนัง อะธิฏฐามิฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าปูนั่งนี้  แม้ครั้งที่สองข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าปูนั่งนี้   แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าปูนั่งนี้ฯ

คำอธิฐานบริขารเล็กๆ น้อยๆ (บริขารโจล) 

            นอกจากนั้น  ยังมีบริขารเครื่องใช้อื่นอีกที่อธิษฐานตามบริขารข้างต้น  ของใช้เหล่านี้เป็นบริขารประกอบไม่ใช่บริขารหลัก  อธิษฐานได้มากกว่าหนึ่งผืน   ดังนี้

ปัจจัตถะระณัง            ผ้าปูที่นอนผืนเดียว

ปัจจัตถะระณานิ          ผ้าปูที่นอนหลายผืน

กัณฑุปะฏิจฉาทิง         ผ้าปิดฝีผืนเดียว

กัณฑุปะฏิจฉาทีนิ        ผ้าปิดฝีหลายผืน

มุขะปุญฉะนะโจลัง      ผ้าเช็ดหน้า , ผ้าเช็ดปากผืนเดียว

มุขะปุญฉะนะโจลานิ   ผ้าเช็ดหน้า , ผ้าเช็ดปากหลายผืน

ฯลฯ

บริขารเหล่านี้เรียกว่า  บริขารโจล  แปลว่า  บริขารที่เป็นผ้าท่อนเล็กท่อนน้อย  การอธิษฐานบริขารโจลจะอธิษฐานแยกทีละผืนตามชนิดของผ้าหรืออธิษฐานรวมก็ได้ 

หากอธิษฐานแยกให้กล่าวคำอธิษฐานทีละผืน ตามผ้าสังฆาฏิ  หากไม่อธิษฐานแยกชนิดของผ้า ให้อธิษฐานรวมเป็นบริขารโจล

บริขารโจลจะไม่อธิษฐานก็ได้  เพราะว่าไม่ได้ใช้ประจำ  เมื่อจะใช้ค่อยอธิษฐาน

คำอธิษฐานบริขารโจลผืนเดียว

อิมัง  ปะริกขาระโจลัง   อะธิฏฐามิ 

ทุติยัมปิ อิมัง   ปะริกขาระโจลัง  อะธิฏฐามิ  

ตะติยัมปิ  อิมัง ปะริกขาระโจลัง อะธิฏฐามิ ฯ

คำแปล

          ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าท่อนเล็กท่อนน้อยนี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าท่อนเล็กท่อนน้อยนี้  แม้ครั้งที่สาม  ข้าพเจ้าอธิษฐานผ้าท่อนเล็กท่อนน้อยนี้ ฯ

คำอธิษฐานบริขารโจลหลายผืน

อิมานิ ปะริกขาระโจลานิ  อะธิฏฐามิ 

ทุติยัมปิ   อิมานิ ปะริกขาระโจลานิ   อะธิฏฐามิ

 ตะติยัมปิ  อิมานิ ปะริกขาระโจลานิ      อะธิฏฐามิฯ 

คำแปล

          ข้าพเจ้าอธิษฐานบริขารท่อนเล็กท่อนน้อยเหล่านี้ แม้ครั้งที่สองข้าพเจ้าอธิษฐานบริขารท่อนเล็กท่อนน้อยเหล่านี้  แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าอธิษฐานบริขารท่อนเล็กท่อนน้อยเหล่านี้

การถอนอธิษฐาน

            การถอนอธิษฐาน หมายถึง การจะเลิกใช้บริขารที่อธิษฐานไว้เดิม  เพื่อจะใช้บาตรหรือผ้าผืนใหม่ หากพระภิกษุได้บาตรหรือผ้าผืนใหม่มา ต้องการจะใช้ ต้องกล่าวคำถอนอธิษฐานผ้าผืนเก่าเสียก่อน  จึงจะอธิษฐานผ้าใหม่ใช้ได้  มิเช่นนั้น ก็จะเป็นการอธิษฐานบริขารซ้ำบริขารเดิม   เช่น หากต้องการเปลี่ยนสังฆาฏิใหม่  ให้ถอนอธิษฐานผ้าสังฆาฏิผืนเดิมก่อน

คำถอนอธิษฐานบาตร

อิมัง ปัตตัง ปัจจุทธะรามิ 

ทุติยัมปิ  อิมัง   ปัตตัง ปัจจุทธะรามิ 

ตะติยัมปิ   อิมัง   ปัตตัง   ปัจจุทธะรามิฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานบาตรนี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานบาตรนี้  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานบาตรนี้

คำถอนอธิษฐานผ้าสังฆาฏิ

อิมัง   สังฆาฏิง   ปัจจุทธะรามิ    

ทุติยัมปิ  อิมัง   สังฆาฏิง   ปัจจุทธะรามิ

ตะติยัมปิ   อิมัง   สังฆาฏิง   ปัจจุทธะรามิฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าสังฆาฏินี้

  คำถอนอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์(จีวร)

อิมัง   อุตตราสังคัง   ปัจจุทธะรามิ 

ทุติยัมปิ อิมัง อุตตราสังคัง ปัจจุทธะรามิ 

ตะติยัมปิ  อิมัง  อุตตราสังคัง  ปัจจุทธะรามิฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์นี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์นี้  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอุตตราสงค์นี้

คำถอนอธิษฐานผ้าอันตรวาสก(สบง)

อิมัง   อันตรวาสกัง   ปัจจุทธะรามิ 

ทุติยัมปิ    อิมัง   อันตรวาสกัง ปัจจุทธะรามิ 

ตะติยัมปิ   อิมัง  อันตรวาสกัง  ปัจจุทธะรามิฯ

คำแปล

            ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอันตรวาสก(สบง)นี้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอันตรวาสก(สบง)นี้  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าถอนอธิษฐานผ้าอันตรวาสก(สบง)นี้ฯ

ความเข้าใจ เรื่อง ผ้าไตรครองขาดราตรี

          ผ้าไตรครอง   หมายถึง  ผ้าที่พระภิกษุอธิษฐานไว้เป็นบริขารประจำมี ๓ ผืน คือ (๑) สังฆาฏิ (๒) จีวร  (๓) สบง ทั้ง ๓ ผืนนี้เรียกว่า ผ้าไตรครอง พระภิกษุจะต้องรักษาราตรี ก่อนตะวันขึ้นจะต้องอยู่กับตัวพระภิกษุในเขตรักษาราตรีเสมอ   หากพระภิกษุลืมไว้ข้ามคืนจนตะวันขึ้นวันใหม่ ผ้านั้นขาดราตรี พระภิกษุต้องอาบัติชื่อนิสสัคคียปาจิตตีย์ เพราะอยู่ปราศจีวรเกินหนึ่งคืน  ต้องเสียสละผ้านั้นจึงจะแสดงอาบัติตก หากไม่สละยังขืนใช้ผ้านั้นต่อไป  ก็จะต้องอาบัติทุกกฎเพิ่มเข้ามาอีกตัวทุกย่างก้าว

สำหรับเขตรักษาราตรีนั้น  วินัยกำหนดไว้ว่าหากอยู่ในกุฏิ กำหนดเอากุฏิเป็นเขตรักษาราตรี  หากกุฏินั้นมีหลายรูป  กำหนดเอาห้องเป็นเขตรักษาราตรี หากห้องนั้นอยู่หลายรูปรวมกัน กำหนดเอาหัตถบาส  คือ ช่วงที่มือเอื้อมถึงเป็นเขตรักษาราตรี  หากอยู่ในบ้าน   กำหนดเอารั้วบ้านเป็นเขตรักษาราตรี      

พระภิกษุเก็บผ้าไตรครองไว้นอกเขต จนตะวันขึ้นวันใหม่  ต้องอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์  ต้องเสียสละผ้านั้นกับพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง  กับคณะพระภิกษุ  หรือกับสงฆ์  แล้วจึงแสดงอาบัติ

ข้อปฏิบัติเกี่ยวกับผ้าไตรครองขาดราตรี

พระภิกษุนำผ้าที่ทำให้ต้องอาบัติเข้าไปหาพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เข้าใจพิธีการเสียสละผ้าครองเพราะอยู่ปราศราตรี   พร้อมกับกล่าวคำเสียสละผ้า ดังนี้

คำเสียสละผ้าครองผืนเดียว

อิทัง  เม  ภันเต (อาวุโส)  จีวะรัง รัตติวิปปะวุตถัง อัญญัตระ  ภิกขุสัมมะติยา  นิสสัคคิยัง อิมาหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิฯ

คำแปล

          ข้าแต่ท่านผู้เจริญ  (ท่านผู้มีอายุ)  จีวรผืนนี้ ของข้าพเจ้าอยู่ปราศแล้วล่วงราตรี  เป็นของจำจะต้องสละ  เว้นแต่พระภิกษุได้รับสมมติ  ข้าพเจ้าสละจีวรผืนนี้แก่ท่าน ฯ

คำเสียสละผ้าครองรวมกันสองผืนขึ้นไป

อิมานิ  เม  ภันเต  จีวะรานิ  รัตติวิปปะวุตถานิ  อัญญัตระ  ภิกขุสัมมะติยา  นิสสัคคิยานิ  อิมานาหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิฯ

คำแปล

          ข้าแต่ท่านผู้เจริญ  (ท่านผู้มีอายุ)  จีวรทั้งหลายเหล่านี้ ของข้าพเจ้าอยู่ปราศแล้วล่วงราตรี  เป็นของจำจะต้องสละ  เว้นแต่ภิกษุได้รับสมมติ  ข้าพเจ้าสละจีวรทั้งหลายเหล่านี้แก่ท่าน ฯ

            (๒) เมื่อกล่าวคำเสียสละผ้าแล้ว ส่งผ้านั้นให้พระภิกษุที่รับการเสียสละ  ต่อจากนั้นจึงแสดงอาบัติ

(๓) เมื่อแสดงอาบัติแล้ว  พระภิกษุที่รับการเสียสละส่งผ้าให้คืน

คำให้คืน

อิมัง  จีวะรัง  อายัสมะโต  ทัมมิฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าให้ผ้านี้แก่ท่าน

            (๔) พ ระภิกษุนำผ้าไปอธิษฐานใช้  จะสละให้ผู้อื่น  หรือจะสละให้สงฆ์ก็ได้ตามความชอบใจ

ความเข้าใจ เรื่อง การวิกัปป์บริขารอดิเรก

วิกัปป์ หมายถึง  การทำบริขารที่ได้มาเพิ่มจากบริขารอธิษฐานให้เป็นสองเจ้าของ 

เนื่องจากพระพุทธองค์ทรงอนุญาตให้พระภิกษุมีบริขารไว้เป็นเครื่องใช้ประจำตัวได้เพียงอย่างละชิ้นเรียกว่า “บริขารอธิษฐาน”   เช่น  บาตรอธิษฐาน  จีวรอธิษฐาน   สังฆาฏิอธิษฐาน สบงอธิษฐาน

บริขารที่เกินจากนั้นเรียกว่า  “บริขารอดิเรก”  เช่น   บาตรเกินจากบาตรอธิษฐาน  เรียกว่า บาตรอดิเรก  ผ้าเกินจากผ้าที่อธิษฐาน   เรียกว่าผ้าอดิเรก   หากมีตั้งแต่สองขึ้นไปเก็บไว้ได้เพียง ๑๐ วัน  เก็บไว้เกินกว่านั้นต้องอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์   พระภิกษุต้องสละจึงจะแสดงอาบัติตก  ถ้าจะเก็บไว้เกินกว่านี้ต้องทำวิกัปป์

คำว่า “วิกัปป์” จึงหมายถึง  การทำบริขารที่ได้มาใหม่นั้นให้เป็นสองเจ้าของ 

เมื่อได้ของมาหากคิดจะเก็บไว้เป็นของใช้ส่วนตัว   ต้องทำวิกัปป์ให้ผู้อื่นรับทราบหรือเป็นเจ้าของด้วย  จะวิกัปป์ไว้กับพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง   วิกัปไว้กับคณะพระภิกษุ คือภิกษุจำนวน ๓ รูป  หรือ กับสงฆ์ก็ได้   เมื่อจะใช้บาตรหรือจีวรนั้น ต้องถอนวิกัปป์ก่อนจึงใช้ได้

จุดมุ่งหมายของการทำวิกัปป์ก็เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้พระภิกษุใช้บริขารเกินความจำเป็น  จะได้ใช้ข้าวของแต่ละชิ้นอย่างรู้คุณค่า

คำวิกัปป์บาตรใบเดียว

อิมัง  ปัตตัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิ  ทุติยัมปิ  อิมัง  ปัตตัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิ ตะติยัมปิ  อิมัง  ปัตตัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิ ฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรใบนี้ไว้กับท่าน  แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรใบนี้ไว้กับท่าน    แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรใบนี้ไว้กับท่านฯ

คำวิกัปป์บาตรหลายใบ

อิเม  ปัตเต  ตุยหัง  วิกัปเปมิ

ทุติยัมปิ  อิเม  ปัตเต  ตุยหัง  วิกัปเปมิ  

ตะติยัมปิ  อิเม  ปัตเต  ตุยหัง  วิกัปเปมิ ฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรทั้งหลายเหล่านี้ไว้กับท่าน  แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรทั้งหลายเหล่านี้ไว้กับท่าน    แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าวิกัปป์บาตรทั้งหลายเหล่านี้ไว้กับท่านฯ

คำวิกัปป์ผ้าผืนเดียว

  อิมัง  จีวะรัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิ   

ทุติยัมปิ  อิมัง  จีวะรัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิ 

ตะติยัมปิ  อิมัง  จีวะรัง  ตุยหัง  วิกัปเปมิฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรผืนนี้ไว้กับท่าน  แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรผืนนี้ไว้กับท่าน    แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรผืนนี้ไว้กับท่านฯ

คำวิกัปป์ผ้าหลายผืน

อิมานิ  จีวะรานิ  ตุยหัง  วิกัปเปมิ  ทุติยัมปิ  อิมานิ  จีวะรานิ  ตุยหัง  วิกัปเปมิ ตะติยัมปิ อิมานิ  จีวะรานิ  ตุยหัง  วิกัปเปมิ ฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรทั้งหลายเหล่านี้ไว้กับท่าน  แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรทั้งหลายเหล่านี้ไว้กับท่าน    แม้ครั้งที่สามข้าพเจ้าวิกัปป์ผ้าจีวรผืนนี้ไว้กับท่านฯ

การถอนวิกัปป์

จุดมุ่งหมายของการทำวิกัปป์เพื่อเป็นการป้องกันพระภิกษุไม่ไห้ใช้บริขารมากจนเกินความจำเป็น     เมื่อวิกัปป์ผ้าและบาตรไว้กับพระภิกษุรูปใดแล้ว หากต้องการใช้ต้องให้พระภิกษุรูปนั้นถอนวิกัปป์ก่อนจึงจะนำไปใช้ได้   หมายถึงพระภิกษุรูปหนึ่งสละความเป็นเจ้าของร่วมเพื่อมอบให้เป็นกรรมสิทธิ์ของพระภิกษุอีกรูปหนึ่งเป็นเจ้าของโดยสิทธิ์ขาด  มติเกี่ยวกับการวิกัปป์มี ๒ นัย  คือ

·  ผ้าอดิเรก ถึงแม้จะทำวิกัปป์แล้ว ต้องทำวิกัปป์ทุก ๑๐ วัน 

· ผ้าอดิเรกที่ทำวิกัปป์แล้วเก็บไว้ใช้ได้ตลอดไป ไม่ต้องทำวิกัปป์อีก 

อย่างไรก็ตาม มติทั้งสองเป็นที่ยอมรับกันว่าใช้ได้ พระภิกษุควรพิจารณาตามเห็นสมควรว่าจะเลือกใช้บริขารอดิเรกตามมติใด  และการปฏิบัติตามมติใดมติหนึ่งคงไม่ใช่การที่จะนำมาข่มอีกฝ่ายหนึ่งว่าเคร่งหรือไม่เคร่ง

คำถอนวิกัปป์บาตร

ผู้ถอนแก่กว่าว่า   อิมัง  ปัตตัง  มัยหัง  สันตะกัง  ปะริภุญชะ วา  วิสัชเชหิ วา  ยถาปัจจะยัง  วา กะโรหิฯ 

ถ้าผู้ถอนอ่อนกว่าว่า  อิมัง ปัตตัง มัยหัง สันตะกัง ปะริภุญชะ วา วิสัชเชถะ วา ยถาปัจจะยัง วา กะโรถะ ฯ

คำแปล

บาตรนี้เป็นของข้าพเจ้า  ท่านจงใช้สอย  จงจำหน่าย  จงกระทำตามสมควรแก่ปัจจัยเถิด ฯ

คำถอนวิกัปป์ผ้าผืนเดียว

ผู้ถอนแก่กว่าว่า  

อิมัง  จีวะรัง  มัยหัง  สันตะกัง  ปะริภุญชะ วา  วิสัชเชหิ วา  ยถาปัจจะยัง  วา กะโรหิฯ 

ถ้าผู้ถอนอ่อนกว่าว่า

  อิมัง จีวะรัง มัยหัง สันตะกังปะริภุญชะ วา วิสัชเชถะ วา ยถาปัจจะยัง วา กะโรถะ ฯ

คำแปล

จีวรนี้เป็นของข้าพเจ้า  ท่านจงใช้สอย  จงจำหน่าย  จงกระทำตามสมควรแก่ปัจจัยเถิด ฯ

คำถอนวิกัปป์ผ้าหลายผืน

ผู้ถอนแก่กว่าว่า 

  อิมานิ   จีวะรานิ   มัยหัง  สันตะกานิ  ปะริภุญชะ วา วิสัชเชหิ  วา  ยถาปัจจะยัง  วา  กะโรหิฯ

ผู้ถอนอ่อนกว่าว่า 

อิมานิ   จีวะรานิ   มัยหัง  สันตะกานิ  ปะริภุญชะ วา วิสัชเชหิ  วา  ยถาปัจจะยัง  วา  กะโรถ ฯ

คำแปล

จีวรทั้งหลายนี้เป็นของข้าพเจ้า  ท่านจงใช้สอย  จงจำหน่าย  จงกระทำตามสมควรแก่ปัจจัยเถิดฯ

การเสียสละบริขารอดิเรก

ผ้าอดิเรก หรือบาตรอดิเรก ที่พระภิกษุเก็บไว้เกินกว่า  ๑๐ วันโดยไม่ได้ทำวิกัปป์  ต้องอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์   พระภิกษุต้องเสียสละผ้า หรือบาตรนั้นกับพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง  กับคณะพระภิกษุ  หรือกับสงฆ์  แล้วจึงแสดงอาบัติ

ผ้าอดิเรกที่พระภิกษุเก็บไว้เกินกว่า  ๑๐ วันโดยไม่ได้ทำวิกัปป์  ต้องอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์   พระภิกษุต้องสละผ้านั้นจึงจะแสดงอาบัติตก ข้อปฏิบัติในการเสียสละผ้าอดิเรกที่เก็บไว้เกิน ๑๐ วัน  ดังนี้

(๑)  พระภิกษุนำผ้าที่ทำให้ต้องอาบัติเข้าไปหาพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เข้าใจพิธีการเสียสละผ้าอดิเรก  พร้อมกับกล่าวคำเสียสละผ้า  ดังนี้

คำเสียสละอดิเรกจีวรแก่พระภิกษุ

ผ้าผืนเดียวว่า  

อิทัง  เม  ภันเต (อาวุโส)  จีวะรัง  ทะสาหาติกกันตัง    นิสสัคคิยัง  อิมาหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิ ฯ

คำแปล

          ข้าแต่ท่านผู้เจริญ(ท่านผู้มีอายุ) จีวรผืนนี้ของข้าพเจ้า  ล่วง ๑๐ วัน    เป็นของจำจะต้องสละ  ข้าพเจ้าสละจีวรผืนนี้แก่ท่าน ฯ

คำเสียสละผ้าตั้งแต่ ๒ ผืนขึ้นไป

ผ้าตั้งแต่ ๒ ผืนขึ้นไปว่า

 อิมานิ  เม  ภันเต (อาวุโส)  จีวะรานิ  ทะสาหาติกกันตานิ  นิสสัคคิยานิ   อิมาหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิ ฯ

คำแปล

          ข้าแต่ท่านผู้เจริญ  (ท่านผู้มีอายุ)  จีวรทั้งหลายเหล่านี้ของข้าพเจ้า  ล่วง ๑๐ วัน    เป็นของจำจะต้องสละ  ข้าพเจ้าสละจีวรทั้งหลายเหล่านี้แก่ท่าน ฯ

 (๒) เมื่อกล่าวคำเสียสละผ้าแล้ว ส่งผ้านั้นให้ภิกษุที่รับการเสียสละ  ต่อจากนั้นจึงแสดงอาบัติ

(๓)  เมื่อแสดงอาบัติแล้ว  พระภิกษุที่รับการเสียสละส่งผ้าให้คืน

คำให้คืน

อิมัง  จีวะรัง  อายัสมะโต  ทัมมิฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าให้ผ้านี้แก่ท่านฯ

(๔)  หากพระภิกษุจะใช้ผ้าอดิเรกนั้นต่อไปอีก  พึงทำวิกัปป์ตามขั้นตอนการวิกัปป์ผ้าอดิเรกแล้วใช้สอยตามความชอบใจ

การเสียสละบาตรอดิเรกที่เก็บไว้เกิน  ๑๐  วัน

บาตรอดิเรกที่พระภิกษุเก็บไว้เกินกว่า  ๑๐ วันโดยไม่ได้ทำวิกัปป์  ต้องอาบัตินิสสัคคียปาจิตตีย์   พระภิกษุต้องสละบาตรนั้นจึงจะแสดงอาบัติตก   ข้อปฏิบัติในการเสียสละบาตรอดิเรกมีดังนี้

พระภิกษุนำบาตรที่ทำให้ต้องอาบัติเข้าไปหาพระภิกษุรูปใดรูปหนึ่งที่เข้าใจพิธีการเสียสละผ้าอดิเรก  พร้อมกับกล่าวคำเสียสละผ้า ดังนี้

คำเสียสละบาตรอดิเรกแก่พระภิกษุ

บาตรใบเดียวว่า       

อะยัง  เม  ภันเต (อาวุโส)  ปัตโต  ทะสาหาติกกันตัง    นิสสัคคิยัง  อิมัง  อะหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิ ฯ

คำแปล

ข้าแต่ท่านผู้เจริญ (ท่านผู้มีอายุ) บาตรใบนี้ของข้าพเจ้า  ล่วง ๑๐ วัน เป็นของจำจะต้องสละ  ข้าพเจ้าสละบาตรใบนี้แก่ท่าน ฯ

บาตร ๒ ใบขึ้นไปว่า  อิเม  เม  ภันเต (อาวุโส)  ปัตตา  ทะสาหาติกกันตา   นิสสัคคิยา   อิเม  อะหัง  อายัสมะโต  นิสสัชชามิ ฯ

คำแปล

ข้าแต่ท่านผู้เจริญ  (ท่านผู้มีอายุ)  บาตรทั้งหลายเหล่านี้ของข้าพเจ้า  ล่วง ๑๐ วัน  เป็นของจำจะต้องสละ  ข้าพเจ้าขอสละบาตรทั้งหลายเหล่านี้แก่ท่าน ฯ

            (๒) เมื่อกล่าวคำเสียสละบาตรแล้ว ส่งบาตรนั้นให้พระภิกษุที่รับการเสียสละ  ต่อจากนั้นจึงแสดงอาบัติ

            (๓)  เมื่อแสดงอาบัติแล้ว  พระภิกษุที่รับการเสียสละส่งบาตรคืน

คำให้คืน

อิมัง  ปัตตัง  อายัสมะโต  ทัมมิฯ

คำแปล

ข้าพเจ้าให้บาตรนั้แก่ท่านฯ

            (๔) หากพระภิกษุจะใช้บาตรอดิเรกนั้นต่อไปอีกให้ทำวิกัปป์ตามขั้นตอนการวิกัปป์บาตรอดิเรก

ขอขอบคุณ ภาพจาก โครงการอุปสมบทหมู่นวกะโพธิ รุ่น ๗ “รวมใจภักดิ์รักแผ่นดิน” ๖๕ ท่าน ตั้งแต่วันที่ ๒๕ มีนาคม – ๒ เมษายน ๒๕๖๐ โดยเริ่มต้นพิธีขลิบผมที่วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และเดินทางไปบรรพชาอุปสมบท ณ ต้นพระศรีมหาโพธิ์ สาธารณรัฐอินเดีย จัดโดย สำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ วัดสระเกศ ในขณะนั้น ร่วมกับ คณะพระธรรมทูต สายประเทศอินเดีย- เนปาล วัดไทยพุทธคยา สาธารณรัฐอินเดีย ขอขอบคุณ ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส จริยธรรมแชนแนล สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๒) บรรพ์ที่ ๕ (๔ ) “วินัยกรรม : กิจที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับการอธิษฐาน -วิกัปป์ และ การเสียสละ ” โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

โปรดติดตามตอนต่อไป …

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

ธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๒) บรรพ์ที่ ๕ (๔) “วินัยกรรม : กิจที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับการอธิษฐาน -วิกัปป์ และ การเสียสละ” เขียนโดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๓๑) บรรพ์ที่ ๕ (๓)

วินัยกรรมที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับบริขารเครื่องใช้

(๑) การทำพินทุ

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

วินัยกรรม

กิจที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับบริขารเครื่องใช้

ภายหลังจากเสร็จพิธีอุปสมบท เมื่อกลับมาถึงกุฏิแล้ว กิจที่พระภิกษุใหม่จะต้องทำเป็นเบื้องต้นเกี่ยวกับบริขารเครื่องใช้ และกิจอย่างอื่นที่ควรทราบเป็นเบื้องต้น เพื่อให้ถูกต้องตามวินัย  คือ

· การทำพินทุ

· การทำวิกัปป์

· อธิษฐาน

· การถอนอธิษฐาน

· การเสียสละบริขาร

การทำพินทุ

พินทุ แปลว่า หยดน้ำ, จุด หรือ เครื่องหมาย  การทำพินทุ คือ การทำจุด หรือ เครื่องหมายลงบนผ้าจีวร   ที่พระภิกษุจะใช้ เป็นบริขารเครื่องใช้  โดยใช้สีเขียวคราม สีโคลน หรือสีดำคล้ำทำเป็นจุดวงกลม

ขนาดของจุดหรือเครื่องหมายพินทุที่ระบุไว้ในวินัย อย่างใหญ่เท่าแววตานกยูง อย่างเล็กเท่าตัวเลือด  จุดมุ่งหมายของการทำพินทุตามพุทธประสงค์มี  ๒ ประการด้วยกัน  คือ

(๑) เพื่อทำจีวรที่ได้มาใหม่ให้เสียสีจากของเดิม  หรือทำจีวรที่ได้มาใหม่ให้มีตำหนิ  เป็นการป้องกันไม่ให้พระภิกษุเกิดความยึดติดในจีวรว่าเป็นของใหม่เป็นของสวยงามหาที่ติมิได้

(๒)เพื่อเป็นเครื่องหมายให้พระภิกษุจดจำจีวรบริขารเครื่องใช้ของตน ในกรณีที่จีวรเกิดการสูญหาย  หรือมีการสับเปลี่ยนกับจีวรของพระภิกษุอื่นในกรณีที่อยู่ด้วยกันหลายรูป 

            วิธีทำพินทุ  พระภิกษุใช้ปากกาสีเขียว  สีคราม  สีโคลน  สีดำหรือวัสดุอย่างอื่นที่ใช้แทนกันได้ทำจุดเป็นวงกลมลงบนลงบนมุมใดมุมหนึ่งของจีวร

วิธีปฏิบัติจริงๆ ขนาดของจุดให้ดูตามความเหมาะสม อย่าให้ถึงกับเล็กเกินไปจนมองไม่เห็น หรือใหญ่เกินไปจนถึงกับเลอะเทอะ นอกจากนั้น ยังสามารถเขียนชื่อพระภิกษุกำกับลงไปข้างจุดด้วยก็ได้   เพื่อเป็นเครื่องหมายที่ชัดเจนลงไปอีก  ในกรณีที่อาจจะซ้ำกับพินทุของพระภิกษุรูปอื่น

คำพินทุกัปป์

เมื่อจะทำพินทุกัปปะ  พระภิกษุพึงตั้ง “นโม” ๓ จบแล้วเปล่งวาจา หรือผูกใจในขณะที่ทำอยู่ว่า

อิมัง   พินทุกัปปัง  กะโรมิ  (ทำจุดหนึ่ง)

ทุติยัมปิ        อิมัง   พินทุกัปปัง   กะโรมิ (ทำจุดหนึ่ง)

  ตะติยัมปิ        อิมัง   พินทุกัปปัง   กะโรมิ (ทำจุดหนึ่ง)

คำแปล

ข้าพเจ้าทำเครื่องหมายนี

้ แม้ครั้งที่สอง ข้าพเจ้าทำเครื่องหมายนี้

  แม้ครั้งที่สาม ข้าพเจ้าทำเครื่องหมายนี้

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๑) บรรพ์ที่ ๕ (๓ ) “วินัยกรรม : กิจที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับบริขารเครื่องใช้ ๑ การทำพินทุ” โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

โปรดติดตามตอนต่อไป …

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

ธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๑) บรรพ์ที่ ๕ (๓) “วินัยกรรม : กิจที่พระภิกษุใหม่พึงทำเกี่ยวกับบริขารเครื่องใช้ ๑ การทำพินทุ” โดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๓๐)

บรรพ์ที่ ๕ (๒) การรับประเคน

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

 การรับประเคน

ปัจจุบันชาวไทยมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการประเคนอยู่มาก  แม้พระภิกษุเองก็ยังขาดความเข้าใจจุดมุ่งหมายของการประเคน จนทำให้เกิดความสับสนแก่พุทธบริษัท ในการที่จะปฏิบัติต่อพระสงฆ์ให้ถูกต้องเหมาะสม 

การประเคน  คือ  การให้   มาจากวินัยข้อว่า ภิกษุกลืนกินของที่เขาไม่ได้ให้ล่วงลำคอลงไปต้องอาบัติปาจิตตีย์  เว้นไว้แต่น้ำและไม้ชำระฟัน

ข้อสำคัญของการประเคน คือ การให้ เมื่อให้แล้วก็เป็นสิทธิ์ขาดของพระภิกษุ

จุดมุ่งหมายก็เพื่อไม่ให้พระภิกษุหยิบฉวยสิ่งของมาฉันตามชอบใจ  อันจะเป็นเหตุให้ชาวบ้านยกขึ้นมาเป็นข้อตำหนิหรือฟ้องร้องกล่าวหาว่าพระภิกษุลักขโมยหยิบฉวยสิ่งของโดยที่เขาไม่ได้ให้  และอีกอย่างหนึ่งก็เพื่อสุขภาพของพระภิกษุเองด้วย  ในกรณีที่อาจหยิบฉวยเอาของบูดเน่ามาฉัน  ถ้าเป็นของที่เขาให้ก็เป็นของที่ผ่านการตรวจแล้ว

ส่วนวิธีการประเคนนั้นเป็นระเบียบแบบแผนที่กำหนดขึ้นเพื่อให้ดูงดงามแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น

ความสับสนเกิดขึ้นเพราะชาวไทยพยายามแยก “การประเคน” ออกจาก “การให้” โดยอธิบายการประเคนให้ดูวิจิตรพิสดารออกไปต่างๆ  ทั้งๆ ที่

การประเคนก็คือการให้  การให้ก็คือการประเคนเป็นอย่างเดียวกัน  ตรงตามภาษาบาลีว่า ทินนัง  แปลว่า  ให้   จะให้โดยวิธีไหน ด้วยอาการอย่างไร  โดยสรุปก็คือ ให้ นั่นเอง

ในเมืองไทยมีธรรมเนียมการให้สิ่งของแด่พระภิกษุสงฆ์ เรียกว่า  “การประเคน”  ซึ่งถูกกำหนดขึ้นเพื่อให้มีรูปแบบที่สวยงาม และแสดงถึงความเคารพนอบน้อมที่ชาวไทยมีต่อพระสงฆ์ แต่การให้ด้วยวิธีที่ไม่ถูกตามแบบธรรมเนียมไทยก็ไม่ได้หมายความว่าจะทำให้ต้องอาบัติ  การประเคนที่ไม่ถูกธรรมเนียมไทย ไม่ได้ทำให้พระต้องอาบัติ แต่ทำให้ผู้ประเคนไม่รู้จักกาลเทศะตามวัฒนธรรมของชนชาติ

ตามพระวินัย การที่ลูกศิษย์รับบาตรพระภิกษุ  ไม่มีกิจที่ต้องประเคนบาตรอีกครั้ง  เพราะอาหารบิณฑบาตเป็นของพระภิกษุ  ที่ชาวบ้านถวายพระภิกษุมาโดยชอบธรรม  บิณฑบาตนั้นไม่ใช่ของลูกศิษย์ จึงไม่มีกิจที่ต้องประเคนใหม่  แต่การที่อาจารย์ให้ประเคนใหม่อีกครั้ง เพื่อต้องการสอนลูกศิษย์ให้รู้จักใกล้ชิดพระสงฆ์ แสดงความนอบน้อมอุปัฏฐากครูบาอาจารย์ให้ถูกวิธี แม้พระภิกษุจะรับบิณฑบาตมาแล้ว แต่ให้ลูกศิษย์ประเคนบาตรอีกครั้ง ไม่เกี่ยวกับวินัยว่าด้วยการประเคน   

ผู้ที่ไม่เข้าใจก็ตีความเอาว่า ที่ต้องประเคนบาตรอีกครั้งเพราะลูกศิษย์ไปจับต้องบาตร ถือว่าบาตรขาดประเคน หากพระภิกษุฉันอาหารบิณฑบาตที่ขาดประเคนต้องอาบัติ แต่ที่จริง ท่านต้องการสอนลูกศิษย์ให้รู้จักวิธีการอุปัฏฐากพระภิกษุสงฆ์ 

ระเบียบแบบแผนการประเคนนั้นมีความแตกต่างกันไปตามความนิยมของท้องถิ่น ข้อสำคัญคือให้อยู่ในหัตถบาส คือ มือส่งถึงกันได้ บางท้องถิ่นอธิบายว่า

“ผู้ประเคนจะต้องนั่งคุกเข่า ห่างจากพระสงฆ์ชั่วระยะหัตถบาส ยกของขึ้นสูงจากพื้นชั่วแมวลอดได้ น้อมศีรษะลง ประเคนของพระสงฆ์”

ผู้ที่เคร่งครัดอธิบายเพิ่มเติมว่า ถ้าไม่ได้ยกสิ่งของขึ้นพ้นพื้นชั่วแมวลอดได้ ไม่เป็นอันประเคน  พระภิกษุฉันไม่ได้  ต้องยกประเคนใหม่   ภิกษุฉันแล้วต้องอาบัติ

อีกอย่างหนึ่ง ยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนในชาวไทยว่า สิ่งของที่พระภิกษุรับประเคนแล้ว สามเณรหรือชาวบ้านจับต้องไม่ได้  หากจับต้องเข้าแล้ว  ของนั้นจะต้องประเคนใหม่  พระภิกษุจึงจะฉันได้ หากไม่ประเคนใหม่พระภิกษุฉันล่วงลำคอลงไปจะต้องอาบัติ  เพราะฉันของที่เขาไม่ได้ให้  

บางครั้งจึงมักเห็นคนที่เคร่งครัด หรือแม้แต่พระภิกษุเองที่เห็นคนถวายอาหารพระภิกษุแล้วอยากช่วยจัด หรืออยากช่วยพระภิกษุยกเก็บให้เข้าที่เข้าทาง   ต้องส่งเสียงร้องเอะอะวุ่นวายห้ามปรามเป็นการใหญ่  เพื่อให้ประเคนใหม่

อย่างไรก็ตาม สิ่งของที่พระภิกษุรับประเคนแล้วเป็นอันประเคน เพราะของสิ่งนั้นเป็นกรรมสิทธิ์ของพระภิกษุ แม้จะมีคฤหัสถ์ หรือสามเณรจับต้องไม่ถือว่าเสียการประเคน ไม่ต้องประเคนใหม่  พระภิกษุฉันก็ไม่ต้องอาบัติ สาเหตุสิ่งของที่พระภิกษุรับประเคนไว้แล้วขาดการประเคนมี  ดังนี้

· เพราะการกลับเพศของพระภิกษุผู้รับประเคน (เพศชายกลายเป็นเพศหญิง) 

·     เพราะการมรณภาพของพระภิกษุผู้รับประเคน

.      เพราะการลาสิกขาของพระภิกษุผู้รับประเคน

·      เพราะพระภิกษุต้องอาบัติปาราชิกหลังรับประเคน

·     เพราะให้แก่ผู้อื่นซึ่งไม่ใช่พระภิกษุ

·      เพราะสละโดยไม่มีความต้องการอีกต่อไป

·      เพราะถูกคนอื่นแย่งชิงไป

สิ่งที่รับประเคนแล้วขาดการประเคน คือต้องประเคนใหม่ข้างต้น ไม่มีข้อใดระบุว่า  หากมีคฤหัสถ์หรือสามเณรมาจับสิ่งของที่พระภิกษุรับประเคนไว้แล้ว ขาดประเคน พระภิกษุต้องรับประเคนใหม่   

ดังนั้น  เมื่อคฤหัสถ์หรือสามเณรจับอาหารที่รับประเคนแล้ว  เพื่อต้องการช่วยจัดหรือเพราะความพลั้งเผลอ พระภิกษุไม่ควรห้ามปรามเอะอะวุ่นวาย แสดงอาการรังเกียจ หรือให้ประเคนใหม่  ซึ่งนอกจากจะแสดงให้เห็นว่าพระภิกษุไม่มีความเข้าใจในพระวินัยอย่างถูกต้องแล้ว  ยังทำให้ดูวุ่นวายยุ่งยาก  

แต่จะห้ามปรามเพราะไม่ต้องการให้ฆราวาสมายุ่งวุ่นวายขณะพระภิกษุกำลังฉัน  ก็ควรอยู่ 

อีกประการหนึ่ง  ในขณะพระสงฆ์กำลังฉันภัตตาหาร  ชาวบ้านควรปล่อยให้ท่านฉันตามอัธยาศัย ไม่ควรไปจับนั่นยกนี่ให้ท่านเกิดความอึดอัดใจ 

การรับประเคนสิ่งของจากสตรี

 ธรรมเนียมพระภิกษุไทย เมื่อจะรับสิ่งของจากสตรีต้องใช้ผ้ารับประเคน  

การปฏิบัติเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่าพระภิกษุจะต้องอาบัติ  แม้ภิกษุจะรับต่อจากมือสตรีก็ไม่ได้ทำให้ต้องอาบัติ เพราะในพระวินัยระบุว่า พระภิกษุมีความกำหนัดจับต้องกายสตรี และหรือสิ่งของที่เนื่องด้วยกายสตรีจึงต้องอาบัติ   พระภิกษุจึงสามารถรับสิ่งของต่อจากมือสตรีได้   หากพระภิกษุมีความกำหนัด  แม้จะรับของจากสตรีด้วยผ้าก็ไม่พ้นจากอาบัติอยู่นั่นเอง  เพราะมีความกำหนัดจับต้องสิ่งของที่เนื่องด้วยกายสตรี  ในพระวินัยได้อธิบายว่า  แม้ไม่จับต้องต่อจากมือสตรี  เพียงแค่สตรีโยนก้อนหินหรือท่อนไม้ไป พระภิกษุมีความกำหนัดโยนก้อนหินไปถูกก้อนหินที่สตรีโยนไป พระภิกษุยังไม่พ้นจากอาบัติ

ธรรมเนียมพระภิกษุในประเทศไทย  บูรพาจารย์ท่านป้องกันไว้ก่อน  จึงมีธรรมเนียมให้พระภิกษุรับประเคนสิ่งของจากสตรีด้วยผ้ากราบหรือผ้ารับประเคน  เพราะธรรมชาติของจิตนั้นเปลี่ยนแปลงเร็ว  

นอกจากนั้น ในเมืองไทยยังถือเป็นธรรมเนียมว่า

การใช้ผ้ารับประเคนสิ่งของจากสตรี  ถือว่าเป็นการให้เกียรติและแสดงความสุภาพตามสมณวิสัย  

 แม้พระสงฆ์ในประเทศอื่นๆ จะไม่ถือธรรมเนียมนี้ก็ตาม  เมื่อพระสงฆ์รับประเคนสิ่งของจากสตรี  จึงต้องใช้ผ้ารับประเคน  เพื่อให้เกียรติและแสดงความสุภาพตามสมณวิสัยพึงกระทำได้

การใช้ผ้ารับประเคนสิ่งของจากสตรี จึงไม่ใช่ท่าทีที่พระพุทธศาสนาสอนให้รังเกียจสตรี อันแสดงถึงความไม่เท่าเทียมกันระหว่างเพศตามที่นักสิทธิมนุษยชนเข้าใจ   แต่เพื่อเป็นการแสดงความบริสุทธิ์ใจของพระภิกษุเอง และเป็นการให้เกียรติแก่สตรีทุกคนดังกล่าวแล้ว

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๐) บรรพ์ที่ ๕ (๒) การรับประเคน โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

โปรดติดตามตอนต่อไป …

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

ธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๓๐) บรรพ์ที่ ๕ (๒) การรับประเคน โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๒๙) บรรพ์ที่  ๕

(๑ ) สิ่งที่พระภิกษผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจ

เกี่ยวกับกิริยามารยาท

โดย ญาณวชิระ

: พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง

บรรพ์ที่  ๕

สิ่งที่พระภิกษผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิริยามารยาท

กิริยามารยาทของความเป็นพระภิกษุ

 คำพูดสำหรับพระภิกษุ

 การรับประเคน

วินัยกรรมเกี่ยวกับการพินทุ

อธิษฐาน  วิกัปป์  และเสียสละ

การอ่านภาษาบาลีเบื้องต้น

สิ่งที่พระภิกษผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิริยามารยาท

เมื่อบวชเป็นพระภิกษุแล้ว  ชีวิตความเป็นคฤหัสถ์สิ้นสุดลง ณ มณฑลแห่งการบรรพชาอุปสมบท   ภาวะความเป็นพระภิกษุปรากฏขึ้น ภายหลังการสวดญัตติจตุตถกรรมวาจาของพระกรรมวาจาจารย์ และพระอนุสาวนาจารย์จบลง    ระเบียบแบบแผนของความเป็นพระภิกษุนั้นมีมาก ทั้งในส่วนที่เป็นพระวินัย ทั้งในส่วนที่เป็นขนบธรรมเนียม ตลอดจนจารีตประเพณีที่เกี่ยวกับทางบ้านเมือง

พระภิกษุใหม่จึงต้องศึกษากิริยามารยาท วัตรปฏิบัติ  และแบบแผนขนบธรรมเนียมประเพณีของความเป็นพระภิกษุด้วยความตั้งใจ  มั่นคง  และแน่วแน่

กิริยามารยาทแห่งความเป็นพระภิกษุ

พระภิกษุมีชีวิตแตกต่างจากคฤหัสถ์ เพราะเป็นชีวิตแห่งการสำรวมระวัง แม้แต่เครื่องนุ่งห่มก็เปลี่ยนไป  จะยืน จะเดิน จะนั่ง จะนอน จะฉัน(รับประทาน) จะพูด จะคิดต้องทำอย่างพระภิกษุ

การรับประเคน

ธรรมเนียมพระภิกษุไทย เมื่อจะรับสิ่งของจากสตรีต้องใช้ผ้ารับประเคน  ไม่ให้รับต่อจากมือ  สำหรับผู้ชายให้รับต่อจากมือได้

การยืน 

พระภิกษุไม่ควรยืนถ่างขาจนเกินงาม ควรยืนให้เท้าชิดกันปลายเท้าแยกพอประมาณ มือทั้งสองประสานกันข้างหน้า โดยมือขวาจับที่ข้อมือข้างซ้าย 

การเดิน 

พระภิกษุไม่ควรเดินแกว่งแขนจนเกินงาม หรือไม่ควรเดินส่ายไปส่ายมา ขณะก้าวเท้าเดินไปควรยกเท้าให้พ้นพื้น  สายตาทอดมองไปหน้าประมาณ  ๔ วา  หากเดินตามกัน ในวินัยระบุว่าให้เดินตามลำดับอาวุโส  และเว้นช่วงระยะพอคนเดินผ่านได้

การนั่ง 

พระภิกษุไม่ควรนั่งทับผ้าสังฆาฏิ  และไม่ควรนั่งเท้าแขนเอนไปทางด้านซ้ายหรือขวามือ ควรนั่งให้ตรง มือทั้งสองประสานกันวางไว้ระหว่างตัก เมื่อจะสลับเท้าเปลี่ยนข้างควรสลับจากด้านหลัง เพื่อให้เกิดความเรียบร้อย

การจำวัด (การนอน)

พระภิกษุเมื่อจะจำวัดควรปิดประตูห้องให้เรียบร้อย ควรมีสติสัมปชัญญะมั่นคง กำหนดสบงจีวรที่นุ่งห่มให้ดีเสียก่อนแล้วจึงจำวัด

การวิ่ง 

 พระภิกษุไม่ควรวิ่ง เพราะเป็นกิริยาที่ไม่งาม  หากมีเหตุจำเป็นจะเดินเร็วไม่เป็นไร  สิ่งที่วิ่งแล้วดูไม่งามมีอยู่ ๔ อย่าง คือ สตรีที่แต่งตัวเรียบร้อยสวยงามวิ่งไม่งาม พระเจ้าแผ่นดินที่แต่งเครื่องทรงพระมหากษัตริย์วิ่งไม่งาม ช้างทรงของพระแผ่นดินที่ประดับตกแต่งแล้ววิ่งไม่งาม และสมณะวิ่งไม่งาม

การพูด

พระภิกษุไม่ควรพูดเสียงดังโหวกเหวกโวยวาย  คะนองปาก ไม่ควรพูดคำหยาบ และแสดงอาการกระด้างก้าวร้าวรุนแรง  ตลอดจนไม่ควรหัวเราะดังจนเกินงาม    

การฉัน(รับประทาน)

พระภิกษุจะฉันข้าวหรือน้ำต้องนั่งให้เรียบร้อย ไม่ควรยืนหรือเดินฉัน อันเป็นกิริยาที่ไม่เหมาะแก่ความเป็นสมณะ แม้แต่จะถ่ายปัสสาวะก็ต้องนั่งให้เรียบร้อย

การขอ  

พระภิกษุไม่ควรเอ่ยปากขอสิ่งของจากบุคคลที่ไม่ใช่ญาติ และไม่ใช่ปวารณา  เพราะนอกจากจะเป็นอาบัติแล้ว  ยังทำให้เสียสมณสารูปอีกด้วย   ญาติ  คือ ปู่ทวด ย่าทวด ตาทวด ยายทวด ปู่ ย่า ตา ยาย พ่อ แม่ พี่ น้อง  ลูก หลาน และเหลน ปวารณา  คือ ผู้ที่เอ่ยปากบอกไว้ว่าต้องการอะไรที่สมควรแก่สมณะใช้สอยให้บอก

การหัวเราะ  

พระภิกษุไม่ควรหัวเราะเสียงดังจนเกินงาม  หรือพูดจาเฮฮาหัวเราะกระซิกกระซี้ ซึ่งเป็นอาการไม่สำรวม ผิดสมณวิสัย  จะยิ้มแย้มบ้างไม่เป็นไร

การรับไหว้     

เมื่อบวชเป็นพระภิกษุแล้ว  มีศีล ๒๒๗ ข้อ จึงไม่รับไหว้จากบุคคลที่ไม่ใช่พระภิกษุ  หากมีญาติโยมกราบหรือไหว้ ให้พระภิกษุนั่ง  หรือยืนในท่าที่สงบสำรวม  ซึ่งถือว่าเป็นการให้เกียรติและแสดงความเคารพตามสมณวิสัย

คำพูดสำหรับพระภิกษุ

คำพูดที่ใช้สนทนาระหว่างพระด้วยกัน  พระภิกษุนิยมใช้คำแทนตัวเองว่า  “ผม”  เช่น  ผมจะไปทำวัตร ผมจะไปบิณฑบาต ฯลฯ  ส่วนคำรับใช้คำว่า“ครับ”หรือ“ครับผม” เช่น “หลวงพี่พงษ์พลินครับ ช่วยกวาดลานวัดด้วยนะ” พระพงษ์พลินรับว่า “ครับ” หรือ “ครับผม”   “ได้ครับ” หรือ “ได้ครับผม” ฯลฯ

คำเรียกแทนพระรูปอื่นใช้ คำว่า “ท่าน” “ท่านพระมหา” “พระอาจารย์” “หลวงพี่” “หลวงพ่อ”  “หลวงตา” “หลวงปู่”  “พระเดชพระคุณ”  หรือ เรียกตามสมณศักดิ์ เช่น “ท่านพระครู” “ท่านเจ้าคุณ” “ท่านเจ้าประคุณสมเด็จ” ตามความเหมาะสมแก่ฐานานุศักดิ์  เช่น ท่านอรรถกฤษครับ  หลวงพี่ภูริศญ์ครับ…  วันนี้ทำวัตรเวลากี่โมงครับ ฯลฯ

คำพูดสำหรับสนทนากับญาติโยม

            คำพูดที่ใช้สนทนากับญาติโยม ใช้คำว่า อาตมา, อาตมาภาพ, รูป  แทนคำว่า  ผม, ฉัน  เช่น อาตมากำลังจะไปทำวัตร อาตมาภาพกำลังจะไปบิณฑบาต ฯลฯ  ส่วนคำว่า รูป  เป็นคำโบราณที่พระภิกษุใช้เรียกแทนตัวเอง  เช่น  รูปจะไปทำวัตร  รูปจะไปบิณฑบาต  ปัจจุบัน  คำนี้ไม่นิยมใช้แล้ว   คงยังมีใช้แต่คำว่า อาตมา และ อาตมภาพ

ใช้คำว่า  เจริญพร, ขอเจริญพร แทนคำรับว่า ครับ, ครับผม  เช่น ญาติโยมถามว่า “พระคุณเจ้าจะไปทำวัตรแล้วใช่ไหม”   พระภิกษุรับว่า  “เจริญพร…ขอเจริญพร  อาตมาจะไปทำวัตรแล้ว”

ใช้คำว่า “บพิตร”  “มหาบพิตร”  “บรมบพิตร”  สำหรับเรียกเจ้านายตามฐานันดรศักดิ์ของเจ้านายพระองค์นั้น และใช้คำว่า “ถวายพระพร”  เป็นคำนำหน้า หรือปิดท้ายประโยค  เป็นการแสดงความสุภาพ

ในกรณีที่โยมมาทำบุญ  หรือมาเยี่ยม  เมื่อโยมจะกลับ  พระภิกษุจะเพิ่มคำว่า “ขออนุโมทนา” ตามหลังด้วยก็ได้  เช่น “พระคุณเจ้า  โยมจะกลับแล้วนะ”  พระภิกษุรับว่า  “เจริญพร ขออนุโมทนา”

ใช้คำว่า  “โยม”  เป็นคำนำหน้าบุคคลหรือชื่อบุคคล คำนำหน้าบุคคล  เช่น  โยมพ่อ,  โยมแม่, โยมพี่, โยมป้า, โยมลุง, โยมน้อง, โยมเพื่อน ฯลฯ คำนำชื่อบุคคล เช่น  โยมวชิรชัย,  โยมกนกศักดิ์,  โยมพิชามญชุ์ ฯลฯ

นอกจากนั้น  ยังสามารถใช้คำว่า “คุณ” หรือ “คุณโยม” เป็นคำนำหน้าชื่อบุคคลได้อีก  เช่น  คุณสหวัตรหรือ คุณโยมสหวัตร, คุณศิริชัย หรือ คุณโยมศิริชัย ฯลฯ หากเป็นบุคคลที่เป็นที่เคารพนับถือของสังคม  โดยทั่วไปนิยมใช้คำว่า “ท่าน” เป็นคำนำหน้า   เช่น  ท่านบุญชู, ท่านวิภาค, ท่านผู้พัน,  ท่านรัฐมนตรี,  ท่านนายก ฯลฯ

  คำพูดอื่นๆ   ที่ควรทราบ

อาบน้ำ              พระภิกษุใช้คำว่า            สรงน้ำ

ดื่มน้ำ               พระภิกษุใช้คำว่า            ฉันน้ำ   

กินข้าว              พระภิกษุใช้คำว่า            ฉันข้าว

นอน                 พระภิกษุใช้คำว่า            จำวัด

เข้าพรรษา         พระภิกษุใช้คำว่า            จำพรรษา

โกนผม              พระภิกษุใช้คำว่า            ปลงผม            

เจ็บป่วย            พระภิกษุใช้คำว่า            อาพาธ

ตาย                  พระภิกษุใช้คำว่า            มรณภาพ

ห่ม/สวม/ใส่/จีวร พระใช้คำว่า                   ครองจีวร

ให้                    พระภิกษุใช้คำว่า           ประเคนหรือ ถวาย

เงิน                   พระภิกษุใช้คำว่า            ปัจจัย   

เงินเดือน           พระภิกษุใช้คำว่า            นิตยภัตร          

เชิญ                  พระภิกษุใช้คำว่า            นิมนต์

ยินดีด้วย           พระภิกษุใช้คำว่า          โมทนา/อนุโมทนา

  ชื่อภาษาบาลี     พระภิกษุใช้คำว่า        ฉายา

  สวดมนต์เช้า-เย็น พระภิกษุใช้คำว่า     ทำวัตรเช้า-เย็น

(โปรดติดตามตอนต่อไป )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๒๙) บรรพ์ที่ ๕ (๑) สิ่งที่พระภิกษุผู้บวชใหม่ควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิริยามารยาท โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เรียบเรียง appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๒๘)

บรรพ์ที่  ๔ (จบ) การอธิษฐานจิตกรวดน้ำแผ่กุศล

โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

การอธิษฐานจิตกรวดน้ำแผ่กุศล

การกรวดน้ำรับพร เมื่อประธานสงฆ์สวด ยะถาฯลฯ ให้เริ่มรินน้ำ พร้อมกับนึกแผ่ส่วนบุญส่วนกุศล พอพระสวดขึ้นพร้อมกันหมดทุกรูปให้รินน้ำลงให้หมด เสร็จแล้วประณมมือฟังพระสวดไปจนจบ

ในการกรวดน้ำ ควรประคองที่กรวดน้ำด้วยมือทั้งสอง  ไม่ควรใช้นิ้วรองน้ำ  ควรปล่อยให้น้ำไหลลงตามธรรมชาติ ให้ตั้งใจแผ่ส่วนบุญกุศล โดยนึกถึงบรรพบุรุษทั้ง ๒ ฝ่าย คือ ฝ่ายบิดามารดา ปู่ย่าตายายตลอดจนหมู่ญาติเรื่อยมาโดยลำดับจนถึงมารดาบิดา แม้ยังมีชีวิตอยู่ก็ให้ท่านได้รับอานิสงส์แห่งการบวช และขอให้ท่านได้มีความสุข  มีสุขภาพร่างกายแข็งแรง นึกถึงครูบาอาจารย์ทั้งในชาตินี้และในอดีตชาติ

นึกถึงเทวาอารักษ์ พระภูมิเจ้าที่ทั้งหลาย แม้มองไม่เห็นตัวก็ขอให้ได้รับบุญกุศลด้วย 

นึกถึงผู้มีเวรทั้งหลาย  ทั้งที่เราเคยสร้างเวรสร้างกรรมกับเขาไว้ และที่เขาเคยสร้างเวรสร้างกรรมกับเราไว้ แผ่กว้างออกไปตลอดจนสรรพสัตว์ทั้งหลาย ให้ได้มีส่วนในอานิสงส์แห่งการบรรพชาอุปสมบทของเราเสมอกันถ้วนทุกคน

บางแห่งอาจไม่มีน้ำให้กรวด  ให้ผู้บวชตั้งจิตอธิษฐานแผ่บุญกุศลกว้างออกไปดังกล่าว

จบพิธีอุปสมบทเป็นพระภิกษุ

คำขอบวชแบบเอสาหัง

(แบบใหม่ที่ใช้ในคณะสงฆ์ธรรมยุติ)

ขั้นตอนและบทที่ต้องท่องจำใช้ในพิธีบวชแบบธรรมยุติ ผู้มุ่งอุปสมบท รับผ้าไตรอุ้ม ประณมมือแล้วเดินเข้าไปในท่ามกลางสงฆ์ (สังฆสันนิบาต) วางผ้าไตรไว้ข้างตัวด้านซ้าย รับเครื่องสักการะถวายพระอุปัชฌาย์ กราบด้วยเบญจางคประดิษฐ์ ๓ ครั้ง นั่งคุกเข่า อุ้มผ้าไตรประณมมือเปล่งวาจาขอบรรพชา ดังนี้

คำขอสรณะและบรรพชา

เอสาหัง ภันเต สุจิระปะรินิพพุตัมปิ ตัง ภะคะวันตัง สะระณัง คัจฉามิ ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ ละเภยยาหัง ภันเต ตัสสะ ภะคะวะโต ธัมมะวินะเย   ปัพพัชชัง  ละเภยยัง  อุปะสัมปะทัง (๑)

ทุติยัมปาหัง ภันเต สุจิระปะรินิพพุตัมปิ ตัง ภะคะวันตัง    สะระณัง คัจฉามิ ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ ละเภยยาหัง ภันเต ตัสสะ ภะคะวะโต ธัมมะวินะเย ปัพพัชชัง ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง

ตะติยัมปาหัง ภันเต สุจิระปะรินิพพุตัมปิ ตัง ภะคะวันตัง  สะระณัง คัจฉามิ      ธัมมัญจะ ภิกขุสังฆัญจะ ละเภยยาหัง ภันเต ตัสสะ ภะคะวะโต ธัมมะวินะเย ปัพพัชชัง ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง

อะหัง ภันเต ปัพพัชชัง ยาจามิ อิมานิ กาสายานิ วัตถานิ คะเหตะวา ปัพพาเชถะ มัง ภันเต อะนุกัมปัง อุปาทายะ

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต ปัพพัชชัง ยาจามิ อิมานิ กาสายานิ วัตถานิ คะเหตะวา ปัพพาเชถะ มัง ภันเต อะนุกัมปัง อุปาทายะ

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต ปัพพัชชัง ยาจามิ อิมานิ   กาสายานิ วัตถานิ คะเหตะวา ปัพพาเชถะ มัง ภันเต อะนุกัมปัง อุปาทายะ

พระอุปัชฌาย์รับเอาผ้าไตรจากผู้บวชวางไว้ตรงหน้าตัก ให้โอวาท และบอก ตะจะปัญจะกะกัมมัฏฐาน ให้ว่าตามไปทีละบท โดยอนุโลม (ไปข้างหน้า) และปฏิโลม (ทวนกลับ) ดังนี้

เกสา โลมา นะขา ทันตา ตะโจ (อนุโลม)

ตะโจ ทันตา นะขา โลมา เกสา (ปฏิโลม)

พระอุปัชฌาย์สวมอังสะให้ผู้บวช พระอาจารย์นำออกไปครองผ้า เสร็จแล้วเข้าไปหาพระอาจารย์ ถวายเครื่องสักการะแล้วกราบ ๓ ครั้ง นั่งคุกเข่าเปล่งวาจาขอสรณะและศีล  ดังนี้

คำขอศีล

อะหัง ภันเต สะระณะสีลัง ยาจามิ

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต สะระณะสีลัง ยาจามิ

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต สะระณะสีลัง ยาจามิ

จากนี้ให้ผู้บวชว่าตามพระอาจารย์ไปตามลำดับ  เริ่มจากคำนมัสการ  เป็นต้นไป ดังนี้

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ  (ว่า ๓ จบ)

พระอาจารย์กล่าวว่า เอวัง วะเทหิ หรือ ยะมะหัง วะทามิ ตังวะเทหิ  ให้รับว่า   อามะ ภันเต

พระอาจารย์นำเปล่งวาจาถึงสรณคมน์ ให้ว่าตามไปตามลำดับ   ดังนี้

พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ

ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ

สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ

ทุติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ

ทุติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉาม

ทุติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ

ตะติยัมปิ พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ

ตะติยัมปิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ

ตะติยัมปิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ

พอจบแล้วทางพระอาจารย์ว่า ติสะระณะคะมะนัง นิฏฐิตัง ให้รับว่า อามะ ภันเต

การบรรพชาเป็นสามเณรสำเร็จด้วยสรณคมน์เพียงเท่านี้ ต่อจากนั้น สามเณรต้องรักษาศีล หรือสิกขาบท ๑๐ ประการ โดยสมาทานจากพระอาจารย์  ดังนี้

ปาณาติปาตา    เวรมณี

อะทินนาทานา    เวรมณี

อะพรัหมจริยา    เวรมณี

มุสาวาทา          เวรมณี

สุราเมรยะมัชชะปมาทัฏฐานา    เวรมณี

วิกาละโภชนา    เวรมณี

นัจจะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสนา   เวรมณี

มาลาคันธะวิเลปะนะธารณะมัณฑนะวิภูสะนัฏฐานา  เวรมณี

อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา   เวรมณี
ชาตะรูปะ ระชะตะ ปฏิคคหณา   เวรมณี

อิมานิ ทะสะ สิกขาปะทานิ สมาทิยามิ  กล่าว ๓ ครั้ง

จากนั้นสามเณรรับบาตร อุ้มเข้าไปหาพระอุปัชฌาย์ในท่ามกลางสังฆสันนิบาต วางไว้ข้างตัวด้านซ้าย ถวายเครื่องสักการะแล้วกราบ ๓ ครั้ง นั่งคุกเข่าประนมมือกล่าวขอนิสัยดังนี้

คำขอนิสัย

อะหัง ภันเต นิสสะยัง ยาจามิ

ทุติยัมปิ อะหัง ภันเต นิสสะยัง ยาจามิ

ตะติยัมปิ อะหัง ภันเต นิสสะยัง ยาจามิ

อุปัชฌาโย เม ภันเต โหหิ (ว่า ๓ ครั้ง)

พระอุปัชฌาย์กล่าวว่า   โอปายิกัง   ปะฏิรูปัง    ปาสาทิเกนะ สัมปาเทหิ ให้รับว่า สาธุ ภันเต ทุกครั้งไป

 อัชชะตัคเคทานิ  เถโร  มัยหัง ภาโร อะหัมปิ เถรัสสะ ภาโร ( ว่า ๓ ครั้ง) เสร็จแล้วกราบลง ๓ ครั้ง

พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์คล้องบาตรให้ผู้บวช บอกบาตรและจีวร ผู้บวชรับว่า อามะ ภันเต ๔ ครั้งดังนี้

อะยันเต ปัตโต (รับว่า) อามะ ภันเต

อะยัง สังฆาฏิ (รับว่า) อามะ ภันเต

อะยัง อุตตะราสังโค (รับว่า) อามะ ภันเต

อะยัง อันตะระวาสะโก (รับว่า) อามะ ภันเต

จากนั้นพระอุปัชฌาย์จะบอกให้ออกไปยืน ณ ที่ซึ่งกำหนดไว้ ด้วยคำว่า คัจฉะ อะมุมหิ โอกาเส ติฏฐาหิ ผู้บวชถอยออกไปยืนอยู่ในที่ที่กำหนดไว้

ต่อจากนี้พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์สวดถามอันตรายิกธรรม ให้รับ นัตถิ ภันเต ๕ ครั้ง และต่อด้วย อามะ ภันเต อีก ๘ ครั้ง  ดังนี้

จากนั้น กลับเข้ามาท่ามกลางที่ประชุมสงฆ์ กราบพระอุปัชฌาย์ ๓ ครั้ง นั่งคุกเข่าประณมมือเปล่งวาจาขออุปสมบท

คำขออุปสมบท

สังฆัมภันเต อุปะสัมปะทัง ยาจามิ อุลลุมปะตุ มัง ภันเต สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ

ทุติยัมปิ ภันเต สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจามิ อุลลุมปะตุ มัง ภันเต สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ

ตะติยัมปิ ภันเต สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจามิ อุลลุมปะตุ มัง (๔) ภันเต สังโฆ อะนุกัมปัง อุปาทายะ ฯ

พระอุปัชฌาย์เผดียงสงฆ์  จบแล้วพระสงฆ์สาธุพร้อมกัน ต่อจากนั้น พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์สวดสมมติตนเพื่อสอบถามอันตรายิกธรรม ผู้บวชรับว่า นัตถิ ภันเต ๕ ครั้ง และ อามะ ภันเต ๘ ครั้ง บอกฉายาของตัวเอง และฉายาพระอุปัชฌาย์ ท่ามกลางสังฆสันนิบาตอีกครั้ง ดังนี้

 เสร็จแล้วให้นั่งฟังพระสวดกรรมวาจาอุปสมบทไปจนจบ จากนั้น  พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์นำเอาบาตรออกจากตัว กราบลง ๓ ครั้ง นั่งพับเพียบฟังพระอุปัชฌาย์บอกอนุศาสน์ไปจนจบ เมื่อจบแล้วให้กล่าวรับว่า อามะ ภันเต เสร็จพิธีกราบ ๓ ครั้ง ถ้ามีเครื่องไทยทานก็ให้รับไทยทานถวายพระอันดับ พระสงฆ์อนุโมทนา เป็นอันเสร็จพิธี

(๑) ถ้าบวชเป็นสามเณรให้ตัดคำว่า ละเภยยัง อุปะสัมปะทัง ออก (๒) นามฉายาผู้ขอบวช (๓) นามฉายาพระอุปัชฌาย์ (๔) ถ้ากล่าวพร้อมกันให้เปลี่ยนคำว่า ยาจามิ เป็น ยาจามะ และเปลี่ยน มัง เป็น โน

ขอขอบคุณ ภาพการบรรพชาอุปสมบท โครงการ พระนวกะโพธิ รุ่นที่ ๖ จัดโดย สำนักงานกำกับพระธรรมทูตไปต่างประเทศ วัดสระเกศ ในขณะนั้น ร่วมกับ พระธรรมทูตสายอินเดีย-เนปาล ระหว่างวันที่ ๑๘ -๒๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๐ ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส จริยธรรมแชนแนล สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

(โปรดติดตามตอนต่อไป )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๒๘) บรรพ์ที่ ๔ (จบ) การอธิษฐานจิตกรวดน้ำแผ่กุศล โดย ญาณวชิระ : พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๒๗)

บรรพ์ที่  ๔ ขั้นตอนการบรรพชา  และ อุปสมบท

(๑๐) “อนุศาสน์ ๘ อย่าง

และ ความเข้าใจเรื่องอนุศาสน์ : คำสอนเบื้องต้นสำหรับพระภิกษุผู้บวชใหม่ ”

โดย ญาณวชิระ

อนุศาสน์ ๘ อย่าง

อนุศาสน์ทั้ง ๘ ข้อนี้ท่านจะสวดเป็นภาษาบาลี สวดจบแต่ละข้อให้พระภิกษุผู้บวชใหม่รับว่า “อามะ ภันเต”

คำบอกอนุศาสน์  ๘ อย่าง

คำบอกอนุศาสน์
(มหานิกาย)
 
ตาวะเทวะ ฉายา เมตัพพา อุตุปะมาณัง อาจิกขิตัพพัง// ทิวะสะภาโค อาจิกขิตัพโพ// สังคีติ  
อาจิกขิตัพพา// จัตตาโร นิสสะยา อาจิกขิตัพพา จัตตาริ จะ อะกะระณียานิ อาจิกขิตัพพานิฯ //
 
๑. ปิณฑิยาโลปะโภชะนัง นิสสายะ ปัพพัชชา// ตัตถะ เต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน เต เป็น โว) ยาวะชีวัง อุสสาโห กะระณีโย// อะติเรกะลาโภ/ สังฆะภัตตัง อุเทสะภัตตัง นิมันตะนัง สะลากะภัตตัง ปักขิกัง อุโปสะถิกัง ปาฏิปะทิกัง ฯ// 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๒. ปังสุกูละจีวะรัง นิสสายะ ปัพพัชชา// ตัตถะ เต (ถ้าหลายรูป เปลี่ยน เต เป็น โว) ยาวะชีวัง อุสสาโห กะระณีโย// อะติเรกะลาโภ/ โขมัง กัปปาสิกัง โกเสยยัง กัมพะลัง สาณัง ภังคัง // 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๓. รุกขะมูละเสนาสะนัง นิสสายะ ปัพพัชชา// ตัตถะ เต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน เต เป็น โว) ยาวะชีวัง  
อุสสาโห กะระณีโย// อะติเรกะลาโภ/ วิหาโร อัฑฒะโยโค ปาสาโท หัมมิยัง คุหา ฯ//
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๔. ปูติมุตตะเภสัชชัง นิสสายะ ปัพพัชชา// ตัตถะ เต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน เต เป็น โว) ยาวะชีวัง อุสสาโห กะระณีโย// อะติเรกะลาโก/ สัปปิ นะวะนีตัง เตลัง มะธุ ผาณิตัง ฯ// 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๕. อุปะสัมปันเนนะ ภิกขุนา เมถุนโน ธัมโม นะ ปะฏิเสวิตัพโพ/ อันตะมะโส ติรัจฉานะคะตายะปิ ฯ 
โย ภิกขุ เมถุนัง ธัมมัง ปะฏิเสวะติ/ อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย ๆ เสยยะถาปิ นามะ ปุริโส สีสัจฉินโน
อะภัพโพ เตนะ สะรีระพันธเนนะ ชีวิตุง// เอวะเมวะ ภิกขุ เมถุนัง ธัมมัง ปะฏิเสวิตวา/ อัสสะมะโณ โหติ
อะสักยะปุตติโย// ตันเต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน ตันเต เป็น ตัง โว) ยาวะชีวัง อะกะระณียัง ฯ//
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๖. อุปะสัมปันเนนะ ภิกขุนา อะทินนัง เถยยะสังขาตัง นะ อาทาตัพพัง/ อันตะมะโส ติณะสะลากัง  
อุปาทายะ ๆ โย ภิกขุ ปาทัง วา ปาทาระหัง วา อะติเรกะปาทัง วา อะทินนัง เถยยะสังขาตัง อาทิยะติ ฯ
อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย// เสยยะถาปิ นามะ ปัณฑุปะลาโส พันธะนา ปะมุตโต อะภัพโพ หะริตัตตายะ//
เอวะเมวะ ภิกขุปาทัง วา ปาทาระหัง วา อะติเรกะปาทังวา อะทินนัง เถยยะสังขาตัง อาทิยตวา/ อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย ฯ ตันเต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน ตันเต เป็น ตัง โว) ยาวะชีวัง อะกะระณียัง ฯ//
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๗. อุปะสัมปันเนนะ ภิกขุนา สัญจิจจะ ปาโณ ชีวิตา นะ โวโรเปตัพโพ ฯ อันตะมะโส กุนถะกิปิลลิกัง  
อุปาทายะ// โย ภิกขุ สัญจิจจะ มะนุสะวิคคะหัง ชีวิตา โวโรเปติ/ อันตะมะโส คัพภะปาตะนัง อุปาทายะ//
อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย ฯ เสยยะถาปิ นามะ ปุถุสิลา ทวิธา ภินนา อัปปะฏิสันธิกา โหติ// เอวะเมวะ ภิกขุ สัญจิจจะ มะนุสสะวิคคะหัง ชีวิตา โวโรเปตวา/ อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย ฯ ตันเต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน ตันเต เป็น ตัง โว) ยาวะชีวัง อะกะระณียัง ฯ//
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 
๘. อุปะสัมปันเนนะ ภิกขุนา อุตตะริมะนุสสะธัมโม นะ อุลละปิตัพโพ/ อันตะมะโส สุญญาคาเร  
อะภิระมามีติ// โย ภิกขุ ปาปิจโฉ อิจฉาปะกะโต อะสันตัง อะภูตัง อุตตะริมะนุสสะธัมมัง อุลละปะติ/ ฌานัง วา
วิโมกขัง วา สะมาธิง วา สะมาปัตติงวา มัคคัง วา ผะลัง วา//อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย// เสยยะถาปิ
นามะ ตาโล มัตถะกัจฉินโน อะภัพโพ ปุนะ วิรุฬหิยา// เอวะเมวะ ภิกขุ ปาปิจโฉ อิจฉาปะกะโต อะสันตั้ง อะภูตัง อุตตะริมะนุสสะธัมมัง อุลละปิตวา/ อัสสะมะโณ โหติ อะสักยะปุตติโย ๆ ตันเต (ถ้าหลายรูปเปลี่ยน ตันเต เป็น ตัง โว) ยาวะชีวัง อะกะระณียัง ฯ//
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต”
 

คำแปล

พึงบอกให้วัดกำหนดเงาอาทิตย์ พึงบอกฤดู พึงบอกส่วนแห่งวัน, พึงบอกรวบรวมกรรมนี้หมดด้วยกัน, 
พึงบอกนิสัย ๔ และพึงบอกอกรณียกิจ ๔ ๆ

นิสสัย  ๔

(ปัจจัยเครื่องอาศัยของพระภิกษุ  กิจที่ต้องปฏิบัติ) 

๑. บรรพชาอาศัยโภชนะ คือ คำข้าวที่ได้มาด้วยกำลังปลีแข้ง(บิณฑบาต) เธอพึงทำอุตสาหะในสิ่งนั้นตลอดชีวิต ฯ ลาภเหลือเฟือ(ลาภมาก) ภัตรถวายสงฆ์ ภัตรเฉพาะสงฆ์ (ภัตร์ที่เจาะจงสงฆ์) การนิมนต์ ภัตรถวายตามสลาก ภัตรถวายในปักษ์ ภัตรถวายในวันอุโบสถ ภัตรถวายในวันขึ้น ๑ ค่ำ แรม ๑ ค่ำ ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๒. บรรพชาอาศัยผ้าบังสุกุลจีวร เธอพึงทำอุตสาหะในสิ่งนั้นตลอดชีวิต ๆ ลาภเหลือเฟือ ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้าย ผ้าไหม (แพร) ผ้าขนสัตว์ ผ้าป่าน ผ้าด้ายแกมไหม ๆ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๓. บรรพชาอาศัยโคนต้นไม้เป็นเสนาสนะ เธอพึงทำอุตสาหะในสิ่งนั้นตลอดชีวิตฯ ลาภเหลือเฟือ, วิหาร (กุฎีปกติ) เรือนมุงแถบเดียว(เพิ่ง) เรือนชั้น เรือนโล้น (หลังคาตัด) ถ้ำ ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๔. บรรพชาอาศัยมูตรเน่าเป็นยา เธอพึงทำความอุตสาหะในสิ่งนั้นตลอดชีวิต ฯ ลาภเหลือเฟือ เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย(น้ำตาล) ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 

อกรณียกิจ  ๔

(กิจที่พระภิกษุปฏิบัติไม่ได้โดยเด็ดขาด)

๕. อันภิกษุผู้อุปสมบทแล้ว ไม่พึงเสพเมถุนธรรม โดยที่สุด แม้ในสัตว์ดิรัจฉานตัวเมีย ภิกษุใดเสพเมถุนธรรม, ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร เปรียบเหมือนบุรุษถูกตัดศีรษะแล้ว ไม่อาจมีสรีระคุมกันนั้นเป็นอยู่ ภิกษุก็เหมือนกัน เสพเมถุนธรรมแล้ว, ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร การนั้นเธอไม่พึงทำตลอดชีวิต ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๖. อันภิกษุผู้อุปสมบทแล้ว ไม่พึงถือเอาของอันเขาไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งขโมย, โดยที่สุดหมายเอาถึงเส้นหญ้า, ภิกษุใดถือเอาของอันเขามิได้ให้ เป็นส่วนแห่งขโมย บาทหนึ่งก็ดี ควรแก่บาทหนึ่งก็ดี เกินกว่าบาทหนึ่งก็ดี, ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร เปรียบเหมือนใบไม้เหลืองหล่นจากขั้วแล้ว ไม่อาจจะเป็นของเขียวสดได้ ภิกษุก็เหมือนกัน ถือเอาของอันเขามิได้ให้เป็นส่วนขโมยบาทหนึ่งก็ดี ควรแก่บาทหนึ่งก็ดี เกินบาทหนึ่งก็ดี 
แล้วไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร, การนั้นเธอไม่พึงทำตลอดชีวิต ฯ
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๗. อันภิกษุผู้อุปสมบทแล้ว ไม่พึงแกล้งพรากสัตว์จากชีวิต, โดยที่สุดหมายเอาถึงมดดำ มดแดง, ภิกษุใดแกล้งพรากกายมนุษย์จากชีวิต โดยที่สุดหมายเอาถึงยังครรภ์ให้ตก, ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร, เป็นเหมือนศิลาหนาแตก ๒ เสี่ยงแล้วเป็นของกลับต่อกันไม่ได้, ภิกษุก็เหมือนกัน แกล้งพรากกายมนุษย์จากชีวิตแล้ว ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร, การนั้นเธอไม่พึงทำตลอดชีวิต ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 
๘. อันภิกษุผู้อุปสมบทแล้ว ไม่พึ่งพูดอวดอุตตริมนุสธรรม โดยที่สุดว่าเรายินดีในป่าชัฏ, ภิกษุมีความอยากอันลามก อันความอยาก อันลามกครอบงำแล้วพูดอวดอุตริมนุษยธรรมอันไม่มีอยู่อันไม่จริง คือ ฌานก็ดี วิโมกข์ก็ดี สมาธิก็ดี สมาบัติก็ดี มรรคก็ดี ผลก็ดี ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยะบุตร, เปรียบเหมือนต้นตาลมียอดด้วนแล้ว ไม่อาจจะงอกอีก, ภิกษุก็เหมือนกัน มีความอยากอันลามก อันความอยากอันลามกครอบงำแล้วพูดอวดอุตริมนุษยธรรมอันไม่มีอยู่ อันไม่เป็นจริง, ไม่เป็นสมณะ ไม่เป็นเชื้อสายพระศากยบุตร การนั้นเธอ ไม่พึงทำตลอดชีวิต ฯ 
พระภิกษุนวกะ รับว่า “อามะ ภันเต” (แปลว่า ขอรับกระผม)
 

 
(บทว่า “เต” ในคำว่า “ตัตถะ เต ยาวะชีวัง” และในคำว่า “ตันเต ยาวะชีวัง” ในเวลาบอกพร้อมกันตั้งแต่ ๒ รูปขึ้นไป จึงเปลี่ยนใช้บทว่า “โว” แทน ดังนี้ “ตัตถะ โว ยาวะชีวัง ตัง โว ยาวะชีวัง อะกะระณียัง”)

จากนั้นพระภิกษุผู้บวชใหม่เดินตามพระคู่สวดเข้าท่ามกลางสงฆ์  ถวายเครื่องสักการะ  และกรวดน้ำรับพรสืบต่อไป

ความเข้าใจเรื่องอนุศาสน์

คำสอนเบื้องต้นสำหรับพระภิกษุผู้บวชใหม่

อนุศาสน์ คือ คำสอนเบื้องต้นที่พระอุปัชฌาย์สอนพระภิกษุผู้บวชใหม่มี ๘ ข้อ  แบ่งเป็นกิจวัตรที่ต้องปฏิบัติ ซึ่งเป็นการดำเนินชีวิตแบบพระภิกษุ เรียกว่า นิสัย ๔ และกิจที่พระภิกษุทำไม่ได้ เรียกว่า อกรณียกิจ ๔  ซึ่งมีข้อควรทำความเข้าใจ ดังนี้

บิณฑบาต เมื่อบวชเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนาแล้วต้องบิณฑบาตเลี้ยงชีพ เนื่องจากพระภิกษุในพระพุทธศาสนาไม่มีอาชีพอื่น เช่น ไม่มีอาชีพทำนา ทำไร่ ค้าขาย เป็นต้น แต่ดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยการขออาหารจากชาวบ้าน

ความหมายของคำว่า ภิกษุ นัยหนึ่งแปลว่าผู้เห็นภัยในวัฏสงสาร  อีกนัยหนึ่งแปลว่า ผู้ขอ  โดยกิริยามิใช่โดยการออกปาก การบิณฑบาตเป็นการขอโดยอาการที่รู้กันของชาวบ้านเท่านั้นไม่ใช่การเอ่ยปากขอ  หรือทำเลศให้รู้เป็นนัย ก้าวย่างบิณฑบาตยามรุ่งอรุณเป็นสิ่งที่งดงาม  เป็นการเลี้ยงชีพที่บริสุทธิ์สำหรับพระภิกษุ ตามวิถีทางแห่งนักบวชในทางพระพุทธศาสนา

ผ้าบังสุกุล  คือ ผ้าที่พระภิกษุเก็บเศษผ้าท่อนเล็กท่อนน้อยซึ่งตกอยู่ตามพื้นดิน เปื้อนฝุ่นไม่สะอาด ไม่สวยไม่งาม  โดยที่สุดแม้ผ้าที่เขาใช้ห่อศพ ตกอยู่ตามป่าช้า  พระภิกษุเก็บมาเย็บปะต่อกันเป็นผืน ซัก เย็บ ย้อมใช้เป็นจีวรสำหรับนุ่งห่ม ปัจจุบันแม้พระภิกษุจะใช้ผ้าสำเร็จรูปที่ชาวบ้านถวาย  แต่ก็รวมเข้าในผ้าบังสุกุล  เพราะเป็นผ้าที่ถูกตัดให้เป็นท่อนเล็กท่อนน้อย  มีข้อกำหนดและวิธีการใช้ที่ระบุไว้ในพระวินัย

การอยู่โคนต้นไม้  ชีวิตพระภิกษุในพระพุทธศาสนาต้องสละบ้านเรือน ออกบวชเป็นผู้ไม่มีบ้านเรือน  จึงต้องอาศัยอยู่ตามร่มไม้ ป่าเขา เงื้อมผา  เถื่อนถ้ำ  ภายหลังมีผู้เลื่อมใสสร้างวัดถวาย  ปัจจุบันจึงมีวัดวาอารามเป็นที่อยู่อาศัยสำหรับพระภิกษุ 

ยารักษาโรค เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตอย่างพระภิกษุ ธรรมดาสังขารร่างกายเต็มไปด้วยโรคภัยไข้เจ็บ การจะไม่มีโรคนั้นเป็นไม่มี พระพุทธองค์จึงอนุญาตให้พระภิกษุฉันสมอและมะขามป้อมดองด้วยน้ำปัสสาวะเป็นยาได้ตลอดเวลา  เรียกว่ายาดองด้วยน้ำมูตร เพื่อจะได้เป็นผู้มีโรคน้อย   และมีกำลังในการบำเพ็ญกิจสงฆ์     ในปัจจุบัน นอกจากยาสมุนไพรแล้ว ยาแผนปัจจุบันก็เข้ามาแทนที่   

นิสัย ๔ ข้างต้นเป็นกิจวัตรที่ต้องปฏิบัติเพราะเป็นวิธีการดำรงชีวิตแบบพระภิกษุในพระพุทธศาสนา  ส่วนกิจที่พระภิกษุทำไม่ได้  เรียกว่า อกรณียกิจ มี ๔ ข้อ ดังนี้

พระภิกษุมีเพศสัมพันธ์ไม่ว่ากับคนหรือสัตว์ ทั้งที่มีชีวิตหรือตายแล้ว ขาดจากความเป็นพระภิกษุทันที    เปรียบเหมือนคนถูกตัดศรีษะแม้จะนำศีรษะมาต่อเข้ากับร่างก็ไม่อาจมีชีวิตฟื้นขึ้นมาได้

พระภิกษุลักทรัพย์มีราคาตั้งแต่ ๕ มาสก[๑]ขึ้นไป มีค่าเท่ากับ  ๑  บาท   ปัจจุบันตีค่าเท่ากับราคาทองคำหนัก  ๒๐  เมล็ดข้าวเปลือก ต้องอาบัติปาราชิก มีจิตคิดจะลักเอื้อมมือไปแตะเป็นอาบัติทุกกฎ หากของนั้นไหวแต่ยังไม่เคลื่อนออกจากที่ตั้ง เป็นอาบัติถุลลัจจัย หากเคลื่อนออกจากที่เป็นอาบัติปาราชิก ขาดจากความเป็นพระภิกษุ  เปรียบเหมือนใบไม้แก่เหลืองหลุดจากขั้วไม่อาจมีความเขียวสดได้อีก

พระภิกษุแกล้งฆ่ามนุษย์หรือใช้ผู้อื่นให้ฆ่า   หรือทำอาวุธให้เขาด้วยเจตนาจะให้เขาฆ่าตัวตาย  หรือบังคับให้เขากินยาพิษ   หรือกล่าวพรรณนาคุณของความตายเพื่อให้เขาฆ่าตัวตาย   ทำคาถาอาคมฆ่าด้วยคุณไสย โดยที่สุดแม้การทำแท้งและแนะนำวิธีการฆ่าด้วยอุบายต่าง  ๆ  ขาดจากความเป็นพระภิกษุ

การพูดอวดคุณวิเศษ หมายถึง คุณวิเศษที่เกิดจากการปฏิบัติธรรม เจริญสมาธิวิปัสสนาจนได้บรรลุคุณวิเศษทางพระพุทธศาสนา  ได้แก่ ฌาน  ๔  คือ  (๑)ปฐมฌาน  (๒)ทุติยฌาน  (๓) ตติยฌาน  (๔)จตุตถฌาน,  วิชชา  ๓   คือ (๑) ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ  ระลึกชาติได้  (๒) จุตูปปาตญาณ  ญาณกำหนดการเกิดการตายของสรรพสัตว์  (๓) อาสวักขยญาณ  ญาณที่รู้การทำลายกิเลส เป็นต้น  ที่ตนเองไม่มี ไม่ได้บรรลุ  เพื่อต้องการให้ผู้อื่นนับถือศรัทธา ยกย่องเชิดชู โดยหวังลาภสักการะชื่อเสียงเกียรติยศ หรืออื่นใดก็ตาม  พระภิกษุอวดคุณวิเศษที่ไม่มีในตนขาดจากความเป็นพระภิกษุ 

พระพุทธองค์ทรงห้ามภิกษุอวดคุณวิเศษ เพื่อป้องกันไม่ให้พระภิกษุใช้คุณธรรมทางพระพุทธศาสนาเป็นสิ่งอวดอ้าง อันจะเป็นเหตุให้ภิกษุหลอกลวงชาวบ้านเลี้ยงชีพ

การบอกอนุศาสน์  พระอุปัชฌาย์จะบอกพระภิกษุใหม่ทันทีภายหลังจากบวชเสร็จสิ้นลงแล้ว เพื่อสอนให้รู้ถึงการดำเนินชีวิตอย่างพระภิกษุ  และการป้องกันไม่ให้เกิดข้อผิดพลาดในการทรงภาวะความเป็นสมณะศากยบุตร

[๑]  ๕ มาสก เป็น  ๑  บาท   ตามมาตราวัดสมัยพุทธกาล  ปัจจุบันตีค่าเท่ากับราคาทองคำหนัก  ๒๐  เมล็ดข้าวเปลือก

(โปรดติดตามตอนต่อไป )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๒๗) บรรพ์ที่ ๔ “ อนุศาสน์ ๘ อย่าง และ ความเข้าใจเรื่องอนุศาสน์ : คำสอนเบื้องต้นสำหรับพระภิกษุผู้บวชใหม่” (๑๐) โดย ญาณวชิระ appeared first on Manasikul Online.

จิรํ ติฏฺฐตุ พุทธสาสนํ ฯ

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๒๖)

บรรพ์ที่  ๔ ขั้นตอนการบรรพชา  และ อุปสมบท

(๙) “การอุปสมบท : การบวชเป็นพระภิกษุ ”

โดย ญาณวชิระ

การอุปสมบท :การบวชเป็นพระภิกษุ

ต่อจากนี้ไป เป็นการเริ่มขั้นตอนการอุปสมบทเป็นพระภิกษุ  มีข้อที่ควรทำความเข้าใจอีก  คือ ถึงแม้จะบวชเป็นพระภิกษุ แต่ก็ต้องเริ่มต้นด้วยการบรรพชาเป็นสามเณรก่อนทุกครั้ง เพราะสามเณรภูมิเป็นที่รองรับภิกษุภาวะ ผู้ที่จะบวชเป็นพระภิกษุต้องขอนิสัยจากพระอุปัชฌาย์  มีลำดับขั้นตอนดังต่อไปนี้

การจะอุปสมบทเป็นพระภิกษุ บริขารต้องครบทุกอย่างที่เรียกว่าบริขาร ๘ จึงจะสามารถบวชได้   สามเณรรับบาตรจากบิดามารดาที่นำมาประเคนเดินด้วยเข่าเข้าไปหาพระอุปัชฌาย์ น้อมบาตรถวายท่าน กราบลง ๓ หน  แล้วยืนขึ้นว่า

อุกาสะ  วันทามิ  ภันเต //สัพพัง  อะปะราธัง  ขะมะถะ  เม  ภันเต  //มะยา  กะตัง  ปุญญัง  สามินา อนุโมทิตัพพัง  // สามินา  กะตัง  ปุญญัง  มัยหัง  ทาตัพพัง  // สาธุ  /สาธุ / อนุโมทามิฯ

อุกาสะ การุญญัง  กัตะวา  /นิสสะยัง  เทถะ เม ภันเตฯ

คำแปล   

  ขอโอกาสขอรับ  กระผมขอกราบไหว้   ท่านขอรับ ขอท่านจงยกโทษที่ได้ล่วงเกินทั้งปวง   ขอท่านพึงอนุโมทนาบุญที่กระผมได้กระทำ  และขอท่านพึงให้บุญที่ท่านได้ทำแก่กระผมด้วย   สาธุ  สาธุ  กระผมขออนุโมทนา ฯ

ท่านขอรับ  ขอโอกาส   ขอท่านจงมีความกรุณาให้นิสสัยผมด้วยขอรับ ฯ

อะหัง  ภันเต  นิสสะยัง  ยาจามิ  // 

ทุติยัมปิ  อะหัง  ภันเต  นิสสะยัง  ยาจามิ //

ตะติยัมปิ  อะหัง  ภันเต  นิสสะยัง  ยาจามิ // 

คำแปล 

ท่านขอรับ  กระผมขอนิสสัย   แม้ครั้งที่สองฯ  แม้ครั้งที่สาม  ท่านขอรับ  กระผมขอนิสสัยฯ

(ว่าต่อ)  อุปัชฌาโย  เม  ภันเต  โหหิ //

อุปัชฌาโย  เม  ภันเต  โหหิ //

อุปัชฌาโย  เม  ภันเต  โหหิ //

คำแปล

ท่านขอรับ  ขอท่านจงเป็นพระอุปัชฌาย์ของกระผมท่านขอรับ ขอท่านจงเป็นพระอุปัชฌาย์ของกระผมท่านขอรับ  ขอท่านจงเป็นพระอุปัชฌาย์ของกระผม

พระอุปัชฌาย์ว่า   “ปฎิรูปัง”    คำแปล   สมควรแล้วหรือ

   สามเณรว่า  อุกาสะ  สัมปะฏิจฉามิ   คำแปล  ขอโอกาส ขอรับกระผม

พระอุปัชฌาย์ว่า“โอปายิกัง”   คำแปล  ชอบด้วยอุบายแน่หรือ

   สามเณรว่า สัมปะฏิจฉามิ  คำแปล  ขอรับกระผม

พระอุปัชฌาย์ว่า “ปาสาทิเกนะ  สัมปาเทหิ”  คำแปล  เธอจงปฏิบัติตัวให้ถึงพร้อมด้วยอาการที่น่าเลื่อมใสเถิด

          สามเณรว่า  สัมปะฏิจฉามิ   คำแปล   ขอรับกระผม

แล้วสามเณรว่าต่อไปอีก  ดังนี้

อัชชะตัคเคทานิ/ เถโร มัยหัง ภาโร//  อะหัมปิ  เถรัสสะ ภาโร

อัชชะตัคเคทานิ/ เถโร  มัยหัง ภาโร// อะหัมปิ  เถรัสสะ ภาโร

อัชชะตัคเคทานิ/ เถโร มัยหัง  ภาโร// อะหัมปิ  เถรัสสะ ภาโร 

คำแปล

ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป  พระเถระเป็นภาระของกระผม  แม้กระผมเองก็เป็นภาระสำหรับพระเถระ ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป  พระเถระเป็นภาระของกระผม  แม้กระผมเองก็เป็นภาระสำหรับพระเถระตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป  พระเถระเป็นภาระของกระผม  แม้กระผมเองก็เป็นภาระสำหรับพระเถระ

จบแล้วกราบ ๑ หน ยืนประณมมือว่า

วันทามิ  ภันเต  // สัพพัง  อะปะราธัง ขะมะถะ  เม  ภันเต  //  มะยา  กะตัง  ปุญญัง  สามินา  อนุโมทิตัพพัง  //  สามินา  กะตัง  ปุญญัง  มัยหัง  ทาตัพพัง  // สาธุ / สาธุ / อนุโมทามิฯ

คำแปล

ท่านขอรับ  กระผมขอกราบไหว้   ท่านขอรับ  ขอท่านจงยกโทษที่ได้ล่วงเกินทั้งปวงให้กระผมด้วย   ขอท่านพึงอนุโมทนาบุญที่กระผมได้กระทำ  และขอท่านพึงให้บุญที่ท่านได้ทำแก่กระผมด้วย   สาธุ  สาธุ  กระผมขออนุโมทนาฯ

นั่งคุกเข่า กราบ ๓ หน ขยับเข้ามาใกล้ๆ พระอุปัชฌาย์ นั่งประณมมือฟัง ท่านกล่าวสอน ตั้งชื่อเป็นภาษาบาลีให้ และบอกชื่อพระอุปัชฌาย์

ต่อไปนี้เป็นคำกล่าวสอนโดยย่อให้สามเณรตั้งใจฟัง ในที่นี้จะขอนำคำกล่าวที่ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร  กรุงเทพมหานคร กล่าวสอนในเวลาบวชนาคมาแสดงไว้เป็นตัวอย่าง  ดังนี้

“บัดนี้ได้ขอนิสัยแล้ว  ขอนิสัยคือขออยู่ในสำนักและยินดีปฏิบัติตามหน้าที่ระหว่างกันและกัน พระอุปัชฌาย์มีหน้าที่ในการแนะนำ  อบรม  ตักเตือน สั่งสอน  ชอบด้วยธรรมชอบด้วยวินัย  สัทธิวิหาริกก็คือศิษย์นั่นเอง  มีหน้าที่ในการปฏิบัติตามคำแนะนำ  อบรม  ตักเตือน  สั่งสอน  ชอบด้วยธรรมชอบด้วยวินัย 

เมื่อได้ยืนยันความตั้งใจที่จะปฏิบัติตามคำแนะนำ  อบรม  ตักเตือน  สั่งสอน  ชอบด้วยธรรมชอบด้วยวินัย ต่อไปพระสงฆ์จะได้ยกขึ้นเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา  ต้องสวดประกาศเป็นภาษาบาลี  จึงขอให้ชื่อในภาษาบาลีว่า “ญาณะวะชิโร” ถ้าพระอาจารย์ทั้งสองสวดถามว่า  กินนาโมสิ  แปลว่า  ท่านชื่ออะไร  ให้เรียนตอบกับท่านว่า  “อะหัง  ภันเต ญาณะวะชิโร นามะ” 

ถ้าพระอาจารย์ทั้งสองสวดถามต่อไปว่า  “โก  นามะ  เต  อุปัชฌาโย  แปลว่า พระอุปัชฌาย์ ของท่านชื่ออะไร  ให้เรียนตอบกับท่านว่า อุปัชฌาโย เม ภันเต อายัสะมา อุปะเสโณ  นามะ   ต่อไปนี้ขอให้ฟังบอกบาตรและจีวรบริขารสำหรับพระ”

จากนั้นพระอุปัชฌาย์แนะนำบริขารเครื่องใช้ให้ทราบเป็นเบื้องต้น โดยสวดเป็นภาษาบาลีว่า

ปะฐะมัง อุปัชฌัง คาหาเปตัพโพ / อุปัชฌัง คาหาเปตะวา / ปัตตะจีวะรัง อาจิกขิตัพพัง //

พระอุปัชฌาย์ชี้มาที่บาตร พร้อมกับบอกว่า อะยัน เต ปัตโตฯ  คำแปล  นี่บาตรของเธอนะ

สามเณรตอบรับว่า  อามะ  ภันเตฯ  คำแปล  ขอรับกระผม

พระอุปัชฌาย์ชี้มาที่ผ้าสังฆาฏิ พร้อมกับบอกว่า  อะยัง สังฆาฏิฯ  คำแปล  นี่ผ้าสังฆาฏิของเธอนะ

สามเณรตอบรับว่า   อามะ  ภันเตฯ คำแปล  ขอรับกระผม

พระอุปัชฌาย์ชี้มาที่ผ้าจีวร พร้อมกับบอกว่า   อะยัง

อุตตะราสังโคฯ  คำแปล  นี่ผ้าจีวรของเธอนะ

สามเณรตอบรับว่า   อามะ  ภันเต  คำแปล  ขอรับกระผม

พระอุปัชฌาย์ชี้มาที่สบง พร้อมกับบอกว่า  อะยัง อันตะระวาสะโก   คำแปล   นี่ผ้าสบงของเธอนะ

สามเณรตอบรับว่า  อามะ  ภันเต  คำแปล  ขอรับกระผม

จากนั้น พระกรรมวาจารย์และอนุสาวนาจารย์คล้องบาตรให้ สามเณรประณมมือเดินเข่าถอยหลังออกไป พอพ้นแนวพระสงฆ์แล้วยืนขึ้นหันหน้ากลับ เดินตามพระไปยืนในที่ห่างจากสงฆ์ออกไปประมาณ ๑๒ ศอก ประณมมือหันหน้ามาทางพระสงฆ์ บางแห่งจะมีอาสนะสำหรับพระคู่สวดปูไว้ด้านหน้า ให้เดินวนขวาอาสนะนั้น ไม่ให้เหยียบ เพราะเป็นอาสนะของพระกรรมวาจารย์และอนุสาวนาจารย์  (แต่บางวัดพระคู่สวดจะถืออาสนะไปเอง)

การไม่ยืน ไม่เหยียบ ไม่นั่ง ไม่นอน หรือวางสิ่งของบนอาสนะของครูบาอาจารย์ เป็นการแสดงความเคารพอีกวิธีหนึ่งของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา

ต่อจากนั้น พระคู่สวดนั่งคุกเข่า หันหน้าไปทางพระประธาน กราบ ๓ หน ว่า นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (๓ จบ) แล้วเริ่มสวดกรรมวาจา  ดังนี้

สุณาตุ/ เม ภันเต สังโฆ// ญาณะวะชิโร/ อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ  อุปสัมปทาเปกโข// ยะทิ/ สังฆัสสะ  ปัตตกัลลัง// อะหัง/ ญาณะวะชิรัง   อะนุสาเสยยัง ฯ

คำแปล

ขอรับ  ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า   ท่านญาณะวะชิระ  เป็นอุปสัมปทาเปกขะ[๑]ของท่านอุปเสณะ   ถ้าสงฆ์มีความพร้อมเพรียงกันดีแล้ว  กระผมจะพึงกล่าวสอนท่านญาณะวะชิระ

พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์ลุกเดินมายืนอยู่บนอาสนะที่วางอยู่เบื้องหน้าสามเณร พร้อมสวดซักซ้อมการถามตอบอันตรายิกธรรมต่อไป

การซักซ้อมอันตรายิกธรรม

อันตรายิกธรรม  แปลว่า  ธรรมที่เป็นอันตรายต่อการบวช  การซักซ้อมอันตรยิกธรรม  หมายถึง การซักซ้อม สอบถามสิ่งที่เป็นข้อห้ามสำหรับผู้ที่จะบวชเป็นพระภิกษุ  เช่น  ไม่เป็นโรคน่ารังเกียจ  ไม่ทุพพลภาพจนช่วยเหลือตนเองไม่ได้  ไม่มีหนี้สินติดตัว  มีอายุครบ ๒๐ ปีบริบูรณ์  เป็นต้น

การซักซ้อมอันตรายิกธรรม ต้องซักซ้อมนอกที่ประชุมสงฆ์เป็นการทำความเข้าใจระหว่างพระคู่สวดกับผู้ที่ขอบวชเป็นพระภิกษุ เมื่อถูกถามท่ามกลางสงฆ์จะตอบอย่างไร เหมือนเป็นการแนะนำว่า  หากมีข้อห้ามเหล่านี้แล้วบวชเป็นพระภิกษุไม่ได้   ซึ่งผู้ขอบวชจะต้องตอบคำถามเหล่านี้ตามความเป็นจริง ท่ามกลางสงฆ์    เพราะสงฆ์ในสันนิบาตจะเป็นผู้ลงความเห็นว่า ควรจะยกขึ้นเป็นพระภิกษุได้หรือไม่

คำสวดซักซ้อมอันตรายิกธรรม

สุณาสิ ญาณะวะชิระ อะยันเต สัจจะกาโล ภูตะกาโล ยัง ชาตัง ตัง สังฆะมัชเฌ ปุจฉันเต// สันตัง อัตถีติ วัตตัพพัง//อะสันตัง นัตถีติ วัตตัพพัง// มา โข วิตถาสิ// มาโข มังกุ อะโหสิ// เอวันตัง ปุจฉิสสันติ// สันติ๊/ เต/ เอวรูปา/ อาพาธา

คำแปล

ดูก่อนญาณะวชิระ  ขอท่านจงฟัง    เวลานี้เป็นเวลาที่ท่านต้องกล่าวแต่ความเป็นจริง  กล่าวแต่สิ่งที่มีอยู่จริง    ท่ามกลางสงฆ์     สิ่งใดเป็นจริงก็พึงกล่าวว่ามี   สิ่งใดไม่เป็นจริงก็จงกล่าวว่าไม่จริงอย่าได้เก้อเขินตกประหม่า…ท่านมีโรค(ข้อห้าม)ดังต่อไปนี้หรือไม่  

จากนั้น สามเณรประณมมือยืนอยู่ก่อน ส่วนพระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์จะกลับเข้ามาท่ามกลางที่ประชุมสงฆ์ และสวดกรรมวาจาต่อไป  ดังนี้

                        คำขอเรียกอุปสัมปทาเปกขะเข้ามา

     (คำกล่าวเรียกให้ผู้ขออุปสมบทเข้ามาในท่ามกลางสงฆ์)

            สุณาตุ/ เม ภันเต สังโฆ// ญาณะวะชิโร/ อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ  อุปะสัมปะทาเปกโข// อะนุสิฏโฐ โส มะยา// ยะทิ/ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง// ญาณะวะชิโร / อาคัจเฉยยะ//   อาคัจฉาหีติ  วัตตัพโพ (อาคัจฉาหิ) ฯ

คำแปล

ท่านขอรับ ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ญาณะวะชิระเป็นอุปสัมปทาเปกขะของท่านอุปเสณะ   ถ้าสงฆ์มีความพร้อมเพรียงกันดีแล้ว  ญาณะวะชิระพึงเข้ามา  พึงกล่าวว่า  ขอท่านจงเข้ามา ฯ

จากนั้นพระอุปัชฌาย์เรียกให้สามเณรเข้ามาสู่ท่ามกลางสงฆ์ ผู้ขออุปสมบทประณมมือเดินวนรอบอาสนะเข้ามา ถึงแนวพระสงฆ์แล้วนั่งคุกเข่าลงกราบ ๓ หน แล้วเปล่งวาจาขออุปสมบท   ดังนี้

คำขออุปสมบท

สังฆัมภันเต  อุปะสัมปะทัง  ยาจามิ  //  อุลลุมปะตุ  มัง  ภันเต  สังโฆ  //  อนุกัมปัง  อุปาทายะ//

ทุติยัมปิ  ภันเต  สังฆัง  อุปสัมปะทัง  ยาจามิ // อุลลุมปะตุ  มัง  ภันเต  สังโฆ // อนุกัมปัง อุปาทายะ//

ตะติยัมปิ  ภันเต สังฆัง อุปสัมปะทัง  ยาจามิ // อุลลุมปะตุ  มัง  ภันเต  สังโฆ // อนุกัมปัง อุปาทายะ//

คำแปล

ท่านขอรับ  กระผมขออุปสมบทกับสงฆ์   ขอสงฆ์จงอนุเคราะห์เกื้อกูลกระผม  แม้ครั้งที่สอง   ท่านขอรับ  กระผมขออุปสมบทกับสงฆ์   ขอสงฆ์จงอนุเคราะห์เกื้อกูลกระผม  แม้ครั้งที่สาม   ท่านขอรับ  กระผมขออุปสมบทกับสงฆ์   ขอสงฆ์จงอนุเคราะห์เกื้อกูลกระผม ฯ

กราบ ๑ หน แล้วประณมมือเดินเข่าเข้าไปท่ามกลางสงฆ์วางเข่าตรงที่พระสงฆ์บอก  จากนั้น พระกรรมวาจาจารย์และพระอนุสาวนาจารย์สวดสมมติตนเพื่อเป็นตัวแทนสงฆ์ถามอันตรายิกธรรมดังต่อไปนี้

คำสวดเพื่อถามอันตรายิกธรรม

            สุณาตุ/ เม ภันเต สังโฆ// อะยัง ญาณะวะชิโร/ อายัสมะโต

อุปะเสณัสสะ  อุปะสัมปะทาเปกโข// ยะทิ/ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง//อะหัง/ ญาณะวะชิรัง/ อันตะรายิเก ธัมเม ปุจเฉยยังฯ

คำแปล

ท่านขอรับ  ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า   ญาณะวะชิระนี้  เป็นอุปะสัมปะทาเปกขะของท่านอุปเสณะ  ถ้าสงฆ์มีความพร้อมเพรียงกันดีแล้ว  กระผมจะพึงถามญาณะวะชิระ ฯ

เสร็จแล้วนั่งฟังพระคู่สวดถามอันตรายิกธรรมเหมือนเดิม

คำสวดถามอันตรายิกธรรม

สุณะสิ ญาณะวะชิระ อะยันเต สัจจะกาโล ภูตะกาโล ยัง ชาตัง ตัง  ปุจฉามิ  สันตัง อัตถีติ วัตตัพพัง//อะสันตัง นัตถีติ วัตตัพพัง// สันติ๊/ เต/ เอวรูปา/ อาพาธา

คำแปล

ดูก่อนญาณะวะชิระ  ขอท่านจงฟัง    เวลานี้เป็นเวลาที่ท่านต้องบอกแต่ความจริง  บอกแต่สิ่งที่มีอยู่    สิ่งใดเป็นความจริงก็บอกว่า มี   สิ่งใดไม่เป็นความจริงก็บอกว่า ไม่มี…ท่านมีโรค(ข้อห้าม) ดังต่อไปนี้หรือไม่  

จากนั้น ฟังสวดญัตติจตุตถกรรมวาจาเพื่อยกสามเณรขึ้นเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา ถือว่าเป็นช่วงที่สำคัญที่สุด

การสวดญัตติเป็นการสวดเพื่อขอมติสงฆ์ว่าควรจะยกผู้ขอบวชขึ้นเป็นพระภิกษุหรือไม่  โดยมีพระกรรมวาจารย์ และพระอนุสาวนาจารย์เป็นผู้สวดประกาศคำปรึกษาสงฆ์ ในญัตติเกี่ยวกับการขอบวช ขณะกำลังสวดญัตติ หากมีผู้ไม่เห็นด้วยก็ให้คัดค้านขึ้นท่ามกลางสงฆ์ หากไม่มีผู้คัดค้านให้ถือเอาอาการนิ่งเป็นการยอมรับญัตตินั้น

คำสวดญัตติจตุตถกัมมวาจา

สุณาตุ เม ภันเต สังโฆ, อะยัง ญาณะวะชิโร, อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ อุปะสัมปะทาเปกโข, ปะริสุทโธ อันตรายิเกหิ ธัมเมหิ, ปะริปุณณัสสะ ปัตตะจีวะรัง, ญาณะวะชิโร สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจะติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, ยะทิ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง, สังโฆ ญาณะวะชิรัง อุปะสัมปาเทยยะ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, เอสา ญัตติ

สุณาตุ เม ภันเต สังโฆ, อะยัง ญาณะวะชิโร,  อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ อุปะสัมปะทาเปกโข, ปะริสุทโธ อันตรายิเกหิ ธัมเมหิ, ปะริปุณณัสสะ ปัตตะจีวะรัง, ญาณะวะชิโร  สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจะติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยน, ยะทิ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง, สังโฆ ญาณะวะชิรัง อุปะสัมปาเทติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, ยัสสายัสมะโต ขะมะติ, ญาณะวะชิรัสสะ อุปะสัมปะทา, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, โส ตุณหัสสะ ยัสสะ นะ ขะมะติ โสภาเสยยะฯ

ทุติยัมปิ เอตะมัตถัง  วะทามิ
สุณาตุ เม ภันเต สังโฆ, อะยัง ญาณะวะชิโร,  อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ อุปะสัมปะทาเปกโข, ปะริสุทโธ อันตรายิเกหิ ธัมเมหิ, ปะริปุณณัสสะ ปัตตะจีวะรัง, ญาณะวะชิโร  สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจะติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยน, ยะทิ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง, สังโฆ ญาณะวะชิรัง อุปะสัมปาเทติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, ยัสสายัสมะโต ขะมะติ, ญาณะวะชิรัสสะ อุปะสัมปะทา, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, โส ตุณหัสสะ ยัสสะ นะ ขะมะติ โสภาเสยยะฯ

ตะติยัมปิ เอตะมัตถัง วะทามิ   
สุณาตุ เม ภันเต สังโฆ, อะยัง ญาณะวะชิโร,  อายัสมะโต อุปะเสณัสสะ อุปะสัมปทาเปกโข, ปะริสุทโธ อันตรายิเกหิ ธัมเมหิ, ปะริปุณณัสสะ ปัตตะจีวะรัง, ญาณะวะชิโร  สังฆัง อุปะสัมปะทัง ยาจะติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, ยะทิ สังฆัสสะ ปัตตะกัลลัง, สังโฆ ญาณะวะชิรัง อุปะสัมปาเทติ, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, ยัสสายัสมะโต ขะมะติ, ญาณะวะชิรัสสะ อุปะสัมปะทา, อายัสมะตา อุปะเสเณนะ อุปัชฌาเยนะ, โส ตุณหัสสะ ยัสสะ นะ ขะมะติ โสภาเสยยะฯ

อุปะสัมปันโน  สังเฆนะ, ญาณะวะชิโร  อายัสมะตา อุปะเสเณนะ  อุปัชฌาเยนะ, ขะมะติ  สังฆัสสะ, ตัสมา  ตุณหี เอวะเมตัง  ธาระยามิฯ

คำแปล

ท่านขอรับ  ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า   ญาณะวะชิระนี้  เป็นอุปสัมปทาเปกขะ ของท่านอุปเสณะ  เป็นผู้บริสุทธิ์จากธรรมที่เป็นอันตรายต่อการอุปสมบท  มีบาตรและจีวรครบบริบูรณ์  ญาณะวะชิระจึงขออุปสมบทกับสงฆ์  โดยมีท่านอุปเสณะเป็นพระอุปัชฌาย์   ถ้าสงฆ์มีความพร้อมเพรียงกันดีแล้ว   ขอสงฆ์พึงให้ญาณะวะชิระอุปสมบท   โดยมีท่านอุปเสณะเป็นพระอุปัชฌาย์   นี่เป็นญัตติ

       ท่านขอรับ  ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า   ญาณะวะชิระนี้  เป็นอุปสัมปทาเปกขะ ของท่านอุปเสณะ  เป็นผู้บริสุทธิ์จากธรรมที่เป็นอันตรายต่อการอุปสมบท  มีบาตรและจีวรครบบริบูรณ์  ญาณะวะชิระจึงขออุปสมบทกับสงฆ์  โดยมีท่านอุปเสณะเป็นพระอุปัชฌาย์   ถ้าสงฆ์มีความพร้อมเพรียงกันดีแล้ว   ขอสงฆ์พึงให้ญาณะวะชิระอุปสมบท   โดยมีท่านอุปเสณะเป็นพระอุปัชฌาย์ ฯลฯ  แม้ครั้งที่สองฯลฯ  แม้ครั้งที่สาม ฯลฯ

ญาณะวะชิระได้อุปสมบทจากสงฆ์แล้ว  โดยมีท่านอุปเสณะเป็นพระอุปัชฌาย์   สงฆ์ยอมรับ  เพราะเหตุนั้น จึงเป็นผู้นิ่ง ข้าพเจ้า  ย่อมทรงญัตติไว้ตามนั้นฯ

ภายหลังการสวดญัตติจบก็สำเร็จเป็นพระภิกษุเรียบร้อยสมบูรณ์บริบูรณ์ จากนั้นพระภิกษุผู้บวชใหม่กราบ ๓ หน นำบาตรออกตั้งไว้ด้านหน้า นั่งพับเพียบฟังพระอุปัชฌาย์บอกอนุศาสน์  ในกรณีที่พระอุปัชฌาย์ไม่บอกอนุศาสน์ โดยที่ท่านมอบให้พระคู่สวดเป็นผู้บอกอนุศาสน์ พระภิกษุผู้บวชใหม่ประณมมือคลานเข่าถอยหลังออกไป พอพ้นพระสงฆ์แล้วลุกขึ้นไปยืนอยู่ที่เดิม พระคู่สวดเดินตามไปยืนบนอาสนะสวดบอกอนุศาสน์  

การสวดบอกอนุศาสน์ ท่านจะบอกเป็นภาษาบาลีไว้ก่อนพระภิกษุผู้บวชใหม่ฟังสวดอนุศาสน์ไปจนจบ   เมื่อกลับถึงที่พักแล้ว  พระอาจารย์จะแนะนำรายละเอียดเกี่ยวกับอนุศาสน์อีกครั้ง

อนุศาสน์ทั้ง ๘ ข้อนี้ท่านจะสวดเป็นภาษาบาลี สวดจบแต่ละข้อให้พระภิกษุผู้บวชใหม่รับว่า “อามะ ภันเต”

[๑] อุปสัมปทาเปกขะ แปลว่า ผู้มุ่งอุปสมบท หรือ ผู้ขออุปสมบท เป็นคำเรียกกุลบุตรผู้ขอบวชเป็นพระภิกษุ ในหนังสือเล่มนี้ขอใช้คำว่า “ผู้ขอบวช” แทน คำว่า “อุปสัมปทาเปกขะ”  เพื่อจะเข้าใจได้ง่ายขึ้น

ปัพพัชชาเปกขะ แปลว่า ผู้มุ่งบรรพชา  หรือ ผู้ขอบรรพชา  เป็นคำเรียกกุลบุตรผู้ขอบวชเป็นสามเณร

[๒]  นามฉายา (ชื่อภาษาบาลี) นี้ แล้วแต่พระอุปัชฌาย์จะตั้งให้  แต่บางท้องถิ่นที่พระสงฆ์ไม่ชำนาญภาษาบาลี  นิยมสมมติตั้งฉายาผู้ขอบวชว่า “นาโค” เหมือนกันหมด เพื่อให้ง่ายต่อการสวดญัตติ

[๓] ฉายาพระอุปัชฌาย์เปลี่ยนไปตามแต่ว่าองค์ไหนเป็นพระอุปัชฌาย์ บางท้องถิ่นที่พระสงฆ์ไม่ชำนาญในภาษาบาลี  นิยมสมมติตั้งฉายาพระอุปัชฌาย์ว่า “ติสโส” ตามนามฉายาพระสารีบุตร เพื่อให้ง่ายต่อการสวดญัตติ

(โปรดติดตามตอนต่อไป )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๒๖) บรรพ์ที่ ๔ “การอุปสมบท : การบวชเป็นพระภิกษุ” (๙) โดย ญาณวชิระ appeared first on Manasikul Online.

ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช

(ตอนที่ ๒๕)

บรรพ์ที่  ๔ ขั้นตอนการบรรพชา  และ อุปสมบท

(๘) “ สามเณรราหุล สามเณรรูปแรกในพระพุทธศาสนา””

โดย ญาณวชิระ

สามเณรราหุล : สามเณรรูปแรกในพระพุทธศาสนา

            สามเณรราหุลเป็นสามเณรรูปแรกในพระพุทธศาสนา ท่านเกิดในวรรณะกษัตริย์ ตระกูลศากยราช เป็นพระโอรสของเจ้าชายสิทธัตถะกับพระนางยโสธรา หรือพิมพา เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าสุทโธทนะ กษัตริย์ผู้ครองเมืองกบิลพัสดุ์   ประสูติวันที่เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช 

วันนั้น เจ้าชายสิทธัตถะทรงได้สดับข่าวพระโอรสประสูติ จึงออกพระโอษฐ์ว่า

“ราหุลัง ชาตัง ราหุลัง ชาตัง” แปลว่า “บ่วงเกิดขึ้นแล้ว บ่วงเกิดขึ้นแล้ว เครื่องพันธนาการเกิดขึ้นแล้วแก่เรา”

ตั้งแต่นั้นมาพระราชกุมารจึงได้พระนามว่า “ราหุล” ท่านออกบรรพชาขณะมีอายุได้ ๗ ขวบ ภายหลังจากที่พระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดพระญาติที่กรุงกบิลพัสดุ์ และเป็นผู้ที่ทำให้เกิดข้อกำหนดในการบวชว่า ผู้ที่จะบวชต้องได้รับอนุญาตจากบิดามารดาก่อน                                                      

ราหุลกุมารได้รับคำชี้แนะจากพระมารดา ให้ไปขอราชสมบัติจากพระพุทธเจ้า ขณะนั้นพระพุทธองค์พร้อมทั้งภิกษุสงฆ์จำนวนมากกำลังเสด็จออกบิณฑบาตอยู่ในพระนคร ราหุลกุมารได้ติดตามพระพุทธองค์ไปจนถึงนิโครธาราม วัดที่พระญาติสร้างถวายในโอกาสที่พระองค์เสด็จกลับพระนคร

พระพุทธเจ้าทรงเห็นว่าราหุลกุมารขอทรัพย์สมบัติที่เป็นโลกิยะอันเป็นของชาวโลก จะต้องประสบกับความยากลำบากไม่มีสิ้นสุด พระองค์ประสงค์ที่จะให้พระราหุลได้ทรัพย์สมบัติที่เป็นโลกุตตระ ที่เที่ยงแท้ยั่งยืน จึงมอบให้พระสารีบุตรเป็นพระอุปัชฌาย์บรรพชาให้พระราหุลกุมาร

พระสารีบุตรบรรพชาให้พระราหุลกุมารด้วยวิธีติสรณคมนูปสัมปทา คือ ให้เปล่งวาจาขอถึงไตรสรณคมน์ว่าเป็นที่พึ่งที่ระลึก  และได้ใช้เป็นรูปแบบการบรรพชาสามเณรมาจนถึงปัจจุบัน

นับตั้งแต่วันที่บวช สามเณรราหุลเป็นผู้สนใจในการศึกษา เป็นผู้ว่าง่ายอยู่ง่าย ไม่ถือตนเองเป็นโอรสของพระพุทธเจ้า มีความเคารพในพระสงฆ์เป็นอย่างมาก สามเณรราหุลลุกขึ้นแต่เช้าตรู่ลงมากอบทรายเต็มกำมือ แล้วตั้งจิตอธิฐานว่า “วันนี้ขอให้เราได้ฟังคำแนะนำสั่งสอนจากพระพุทธเจ้าและพระอุปัชฌาย์มากเท่าเม็ดทรายในกำมือของเรานี้”  

ความเป็นผู้ไม่ถือตัวว่าง่ายอยู่ง่าย ปรากฏตามประวัติของท่านว่า ครั้งหนึ่งพระสงฆ์จากชนบทจำนวนหนึ่งมาพักที่วัดเชตวัน เพื่อเข้าเฝ้าฟังธรรมจากพระพุทธเจ้า เนื่องจากพระวินัยห้ามพระภิกษุนอนในที่เดียวกันกับผู้ที่ไม่ใช่พระภิกษุ สามเณรราหุลไม่มีที่นอน จึงต้องหลบไปนอนในห้องส้วมของพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ไปพบเข้ากลางดึกจึงนำท่านกลับมาพักที่พระคันธกุฎีของพระองค์ และทรงลดหย่อนผ่อนปรนสิกขาบทข้อที่ว่า ห้ามพระภิกษุนอนในที่มุงบังเดียวกันกับผู้ที่ไม่ใช่พระภิกษุเกินหนึ่งคืน โดยทรงขยายเวลาออกไปเป็น ๓ คืน และพระพุทธเจ้าได้ให้โอวาทแก่สามเณรราหุล ให้เห็นโทษของการพูดเท็จ โดยพระองค์ทรงนำน้ำมาเป็นตัวอย่าง

พระองค์ทรงยกภาชนะสำหรับใส่น้ำล้างพระบาทขึ้น เทน้ำลงนิดหนึ่งแล้วตรัสถามว่า  “เห็นน้ำที่เราเทลงนิดหนึ่งนี้ไหม  ราหุล”  สามเณรราหุลกราบทูลว่า  “เห็นพระเจ้าข้า”  

“ราหุล คนที่พูดเท็จทั้ง ๆ ที่รู้ ก็คือคนที่เทคุณความดีออกจากตนทีละนิด เหมือนเทน้ำออกจากภาชนะนี้” 

ครั้นแล้วพระองค์ก็เทน้ำจนหมด  แล้วตรัสถามอีกว่า “เห็นน้ำที่เราเทออกหมดนี้ไหม ราหุล”

สามเณรราหุลกราบทูลว่า “เห็นพระเจ้าข้า”

“ราหุล คนที่พูดเท็จทั้ง ๆ ที่รู้ ย่อมเทคุณความดีออกหมด เหมือนน้ำที่เราเทออกหมดนี้”

เสร็จแล้วทรงคว่ำภาชนะลง ตรัสว่า “ราหุล เห็นไหมภาชนะที่เราคว่ำลงนี้”  

“เห็นพระเจ้าข้า”  ราหุลกราบทูลพระพุทธเจ้า

“ราหุล คนที่พูดเท็จทั้งๆ ที่รู้ ย่อมคว่ำคุณธรรมของตนออกหมด เหมือนภาชนะคว่ำนี้”

เสร็จแล้วทรงหงายภาชนะเปล่าขึ้น แล้วตรัสถามว่า  “ราหุล เห็นไหม ภาชนะเปล่าที่เราหงายขึ้นนี้ ไม่มีน้ำเหลือเลย” 

“เห็นพระเจ้าข้า” 

“ราหุล คนที่พูดเท็จทั้ง ๆ ที่รู้ ย่อมไม่มีคุณความดีเหลืออยู่เลย ดุจภาชนะเปล่านี้”

สามเณรราหุลเป็นผู้กตัญญูรู้คุณยิ่ง ครั้งหนึ่งสามเณรทราบว่า พระมารดาที่ออกบวชเป็นนางภิกษุณีประชวรโรคลม จะสงบระงับได้ด้วยการเสวยน้ำมะม่วงผสมน้ำตาลกรวด จึงรับอาสาหามาถวาย เข้าไปแจ้งพระสารีบุตร รุ่งเช้าพระสารีบุตรเข้าเฝ้าพระเจ้าปเสนทิโกศล โดยให้สามเณรรอที่โรงฉันแห่งหนึ่ง ก็ได้ตามความประสงค์โดยที่ไม่ต้องเอ่ยปากขอ

สามเณรราหุลมีความเคารพและความกตัญญูต่อพระสารีบุตร ผู้เป็นพระอุปัชฌาย์มาก  นอกจากท่านจะถือมารดาพระสารีบุตรเหมือนญาติผู้ใหญ่ โดยเรียกขานโยมมารดาของพระสารีบุตรว่า โยมย่า แล้ว เมื่อทราบว่า พระสารีบุตร องค์อุปัชฌาย์อยู่ทางทิศไหน ท่านก็จะนอนหันศีรษะไปทางทิศนั้นด้วย

ในพรรษาที่ ๕ หลังการตรัสรู้ของพระพุทธองค์ วันหนึ่งพระเจ้าสุทโธทนมหาราช ประชวรหนัก ทรงปวดตลอดพระวรกาย จึงทรงระลึกถึงพระราชโอรส และพระราชนัดดา

ขณะพระบรมศาสดา นำพระนันทะ พระอานนท์ ตลอดจน พระอรหันต์ ๕๐๐ รูป เสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์  สามเณรราหุลก็ได้ตามเสด็จด้วย  พระพุทธเจ้าทรงลูบพระศิระเกล้า พระนันทะลูบพระสรีระกายข้างขวา พระอานนท์ลูบพระสรีระกายข้างซ้าย  ส่วนสามเณรราหุลลูบพระปฤษฎางค์  เมื่อพระโรคาพาธทั้งปวงระงับสิ้น พระพุทธองค์จึงตรัสอนิจจาทิสังยุตต์ตลอดคืนโปรดพระพุทธบิดา จนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์

เมื่อสามเณรราหุลมีอายุได้ ๒๐ ปี ได้ฟังธรรมของพระพุทธเจ้าพลางพิจารณาตามพลาง เมื่อจบพระธรรมเทศนาท่านก็ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์

จบพิธีบรรพชาเป็นสามเณร

(โปรดติดตามตอนต่อไป… )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๒๕) บรรพ์ที่ ๔ “สามเณรราหุล สามเณรรูปแรกในพระพุทธศาสนา” (๘) โดย ญาณวชิระ appeared first on Manasikul Online.