หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)
และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส อดีตผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ในนามคณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

          ก่อนจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ต้องผจญกับพญามารและเสนามารที่เข้ามาราวีขัดขวาง  หมายมั่นที่จะบั่นรอนชีวิตให้ม้วยมรณ์เพื่อไม่ให้บรรลุถึงพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ แต่พระพุทธองค์ทรงใช้พระปัญญาธิคุณ ถือเอาความจริงเป็นสัจจะอธิษฐานบารมี นำพระแม่ธรณีมาเป็นสักขีพยานต่อความจริง แล้วทรงใช้พระขันติธรรมอย่างสูงยิ่ง ทรงเอาชนะพญามารและเสนามาร จึงได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นพระพุทธเจ้า แล้วทรงนำคำสั่งสอนออกเผยแผ่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาให้มั่นคงสืบมาจนถึงปัจจุบัน

          นับตั้งแต่ข้าพเจ้าได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ซึ่งอยู่ในช่วงปีพุทธศักราช ๒๕๕๗ ถึง ๒๕๖๐ เป็นเหตุทำให้ข้าพเจ้าได้มีโอกาสเข้าไปติดตามตรวจสอบการใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินของพระอารามต่าง ๆ ที่รับอุดหนุนมาจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งได้กระทำต่อเนื่องกันมาทุกปี

หากจะกล่าวสำหรับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ตามที่ข้าพเจ้าได้มีโอกาสติดตามตรวจสอบการใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินในส่วนเงินอุดหนุนดังกล่าวนี้ โดยละเอียดแล้วเห็นว่า เป็นการใช้จ่ายเงินงบประมาณอย่างตรงไปตรงมาด้วยความสุจริตในการดำเนินการด้านต่าง ๆ โดยไม่มีข้อกังขาใด ๆ

จวบจนกระทั่งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ ได้มีกลุ่มบุคคลที่ไม่ประสงค์ดีต่อวงการพระพุทธศาสนารวมตัวกันให้ร้ายป้ายสีพระสงฆ์ตามพระอารามต่าง ๆ ด้วยการกล่าวหาอันเป็นเท็จเพื่อจะนำไปสู่การตั้งข้อกล่าวหาโดยใช้พนักงานสอบสวน (เจ้าหน้าที่ตำรวจ) เข้ามาทำการจับกุมและประสงค์จะให้เป็นข่าวอื้อฉาวโดยมีเป้าหมายสุดท้ายคือการ จับสึก

แต่ปรากฏว่า พระเถระที่ถูกกระทำการดังกล่าวนี้ ได้เอาความจริงเข้าต่อสู้ จนสามารถพิสูจน์ความสุจริตได้  จากคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลยุติธรรม แต่สิ่งที่เกิดความสะเทือนใจไปยังพุทธศาสนิกชน ก็คือ การกระทำของเจ้าหน้าที่ตำรวจที่อ้างว่าเป็นพนักงานสอบสวนได้จงใจละเมิดบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๙ วรรคสอง อย่างโจ่งแจ้ง และยังได้กระทำการอันขัดต่อบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๕ วรรคแรก อย่างน่าละอายที่สุด ถึงกับมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในยุคนั้น ได้ตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี และกระทู้ถามดังกล่าวนี้ นายกรัฐมนตรีไม่สามารถตอบกระทู้ถามนี้ได้ จนสิ้นวาระความเป็นรัฐบาลชุดนั้น 

          อย่างไรก็ตาม ข้าพเจ้าขอเรียนยืนยันว่า

ยังมีความจริงอีกหลายประการ

ที่ข้าพเจ้ามิอาจจะนำเสนอได้ในคราวเดียวกันนี้

แต่จะขอสงวนสิทธิ์ว่า คงจะมีสักวันหนึ่งที่จะได้มีโอกาสนำเสนอความจริงที่จะทำให้ปรากฏโฉมหน้าของกลุ่มขบวนการไม่ประสงค์ดีต่อพระพุทธศาสนา ให้พุทธศาสนิกชนได้รับรู้รับทราบกันต่อไปในอนาคต

  หนังสือเล่มนี้จึงเป็นเครื่องสะท้อนความจริงบางส่วนที่บันทึกไว้เป็นประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาในห้วงเวลาหนึ่ง 

ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงได้กราบนมัสการขออนุญาตต่อพระเถระทุกรูปนำเหตุการณ์ที่ได้บันทึกไว้ในช่วงเวลาของการพิสูจน์ความสุจริตให้เป็นที่ประจักษ์ซึ่งนับว่าเป็นพยานเอกสารทางประวัติศาสตร์ชิ้นหนึ่งที่ชาวพุทธทั้งหลายจะต้องจดจำไว้อย่างมิลืมเลือน อันจะเป็นเครื่องเตือนใจให้ทุกฝ่ายจำเป็นต้องตระหนักถึงความไม่ประมาทในทุกมิติอย่างรอบด้าน

(นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส)

อดีตผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน

ในนามคณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส จากหนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๓)

The post ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส จากหนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๓) appeared first on Manasikul Online.

คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

          เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ถึงมรณภาพเมื่อวันที่ ๑๐ เดือน สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๕๖ จนถึงปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ นี้ นับเป็นเวลาได้ ๑๓ ปี จากปีที่ถึงมรณภาพ 

          เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในมุมมองการรับรู้รับทราบของบรรดาศิษยานุศิษย์ นั้น มีมากมายเกินกว่าคณานับ

          หลวงพ่อ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นพระมหาเถระที่มีความรักใน ๓ สถาบันหลัก คือ สถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ อย่างสูงยิ่ง เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จึงได้บันทึกความรักความเทิดทูนดังกล่าว ไว้ในพินัยกรรมเพื่อให้เป็นทิฏฐานุคติแก่อนุชนรุ่นหลังสืบไป    

          เป็นพระมหาเถระ เป็นหลวงพ่อ เป็นหลวงปู่ ที่มีความเมตตามาก ถูกต้องตรงตามอรรถกถาสุมังคลวิลาสินี ที่ว่า “อุตฺตานมุขี” ผู้มีใบหน้ายิ้มแย้ม พร้อมต้อนรับ เปี่ยมด้วยเมตตา เป็นใบหน้าโดยธรรมชาติ มิได้มีการปั้นหน้าแต่อย่างใด เป็นพระมหาเถระผู้ถึงพร้อมด้วยพรหมวิหารธรรม มีคุณธรรมครบทั้ง ๔ ประการ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา   

          เป็นพระมหาเถระที่มีความเอาใจใส่ สนใจสอบถามสารทุกข์สุกดิบความเป็นอยู่ของพระภิกษุสามเณรทุกรูปภายในสำนักวัดสระเกศ รู้ด้วยว่ารูปใดอยู่ห้องไหน ห้องเล็ก หรือห้องใหญ่ อยู่คณะไหน เพราะรู้แปลนการก่อสร้างของทั้ง ๑๗ คณะวัดสระเกศ โดยถ่องแท้

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อการศึกษา ทั้งการศึกษานักธรรม บาลี ปริยัติสามัญ คำสอนที่ได้ยินเป็นประจำ คือ พระภิกษุสามเณรทุกรูปต้องเล่าเรียนศึกษา เรียนให้รู้จริง ต้องรู้เท่าทันโลก เป็นต้น

          ในเทศกาลเข้าพรรษา เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องลงบรรยายให้ความรู้แก่พระนวกะผู้บวชจำพรรษา ในชั่วโมงวันศุกร์ ด้วยวิชาความรู้ทั่วไป แต่คือ บรรยายเรื่องพระไตรปิฎก รวมไปถึงพระอภิธรรมปิฎก สอนเรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน แต่บรรยายให้ฟังเพลินจนนึกไม่ถึงว่ากำลังบรรยายเรื่องพระไตรปิฎก 

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อกิจการงานของวัดที่เป็นงานประจำ และงานพิเศษ เมื่อใกล้ถึงวันสำคัญนั้น ๆ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องถามก่อนว่า วันพระ ๘ ค่ำ, วันพระ ๑๕ ค่ำ ที่จะถึงนี้ รูปใดเป็นองค์แสดงพระธรรมเทศนาในพระอุโบสถ, รูปใดเป็นองค์อาราธนา รูปใดเป็นองค์แสดงพระปาฏิโมกข์, ครูสอนบาลีชั้นประโยคนี้ วันนี้รูปใดเป็นอาจารย์สอน, วันปาฏิโมกข์ก่อนโน้น พระภิกษุ ก. มีกิจธุระไปไหน จึงไม่ได้ลงอุโบสถฟังพระปาฏิโมกข์, อาการไม่สบายของพระภิกษุสามเณรรูปนั้นเป็นอย่างไร ฝากพระอาจารย์และเจ้าคณะเป็นภารธุระดูแลให้ด้วยนะ จ่ายค่าใช้จ่ายไปเท่าไรให้มาเบิกกับหลวงพ่อ ฯลฯ 

          สำนักวัดสระเกศ กำหนดทำวัตร ๓ เวลา ภาคเช้า เวลา ๐๘.๓๐ น. ภาคเย็น เวลา ๑๗.๑๕ น. แต่ภาคค่ำ เวลา ๒๑.๐๐ น. เป็นเวลาทำวัตรที่เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จะเป็นผู้นำทำวัตรด้วยตนเอง แม้จะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจต่างจังหวัด หรือต่างประเทศ กลับมาถึง ก็ยังต้องไปทำวัตรในเวลา ๒๑.๐๐ น. นี้ ไม่ทันขึ้นนั่งทำวัตร ก็นั่งเก้าอี้ด้านล่างอาสน์สงฆ์ ได้ปฏิบัติเช่นนี้ จนถึงการอาพาธที่ไม่สามารถนั่งทำวัตรได้แล้ว จึงหยุด         

          เป็นพระมหาเถระที่มีความจำแม่น จำเรื่องราว สถานที่ ตลอดจนจำบุคคลได้แม่นยำ ไม่ใช่จำได้แต่ชื่อของบุคคลคนนั้นเท่านั้น แต่จำได้ถึงบรรพบุรุษบิดามารดา ปู่ย่า ตายาย และเรื่องราวการดำเนินชีวิตของครอบครัว ตระกูลต่าง ๆ เหล่านั้น ได้อย่างถูกต้องแม่นยำด้วย

          เป็นพระมหาเถระที่มีความรับผิดชอบสูงทั้งในการรับผิดชอบตนเองและรับผิดชอบต่อส่วนรวมหรือการณ์พระศาสนา เป็นพระมหาเถระที่มีความร่วมสมัยและมีวิสัยทัศน์ที่นำสมัย ปรากฏรายละเอียดในภาคประวัติของเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ดังที่จะกล่าวในหนังสือเล่มนี้แล้ว  

          บรรดาข้าพเจ้าผู้เป็นศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ขอน้อมระลึกถึงพระคุณอันประเสริฐยิ่งนั้น และขอกราบบูชาพระคุณด้วยความเคารพอย่างสูงยิ่ง จักยึดมั่นไว้เป็นสรรพสิริมงคลแก่ชีวิตของตนตลอดไป   

          ในวาระวันคล้ายวันมรณภาพเวียนมาบรรจบ ด้วยอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญบุญกุศลที่บรรดาศิษยานุศิษย์ได้บำเพ็ญเป็นทักษิณานุประทานตามเพิ่มให้แล้วนี้ ขอจงเป็นพลวปัจจัยตามส่งให้หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้เสวยสุคติในสัมปรายภพ บรรลุพระนิพพานเป็นที่สุดด้วย เทอญ

บรรดาศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

ศิษยานุศิษย์สำนักวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๒) appeared first on Manasikul Online.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ตรวจทานหนังสือประวัติ “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)” จัดทำเป็นหนังสือที่ระลึกในงานรำลึกปีที่ ๑๓ แห่งมรณกาล เมื่อวันศุกร์ที่ ๗ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๒๑.๐๐ น.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ตรวจทานต้นฉบับหนังสือประวัติเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ผู้เป็นบูรพาจารย์และพระอุปัชฌาย์

หนังสือดังกล่าวจัดทำขึ้นเพื่อรวบรวมประวัติ คุณูปการ และผลงานอันเป็นคุณประโยชน์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ตลอดจนเหตุการณ์สำคัญของวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ที่เกิดขึ้นในห้วงเวลาหลังมรณกาลของเจ้าประคุณสมเด็จฯ เพื่อเป็นหลักฐานแห่งความทรงจำและเป็นเครื่องน้อมรำลึกในพระคุณของบูรพาจารย์

การตรวจทานต้นฉบับในครั้งนี้ นับเป็นส่วนหนึ่งของการจัดเตรียมหนังสือที่ระลึก เพื่อให้เนื้อหามีความถูกต้อง ครบถ้วน และสมบูรณ์ ก่อนนำออกเผยแพร่แก่ศิษยานุศิษย์และพุทธศาสนิกชน ในงานบำเพ็ญกุศลรำลึกมรณกาล ครบรอบปีที่ ๑๓ ในวันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๙ นี้

คำนำ จาก หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

          ในวาระครบรอบการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ครบรอบ ๑๒ ปีบริบูรณ์ ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ ที่ผ่านมา

          พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ (ปัจจุบัน สมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ให้แนวทางแก่คณะทำงานว่า ในวาระครบรอบ ๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ซึ่งเป็นพระมหาเถระที่มีอุปการะแก่การพระศาสนาในประเทศไทยอย่างสูงยิ่งรูปหนึ่ง

ควรที่เราทั้งหลายซึ่งเป็นศิษยานุศิษย์จักได้จัดพิมพ์หนังสืออนุสรณ์เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงอุปการคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ไว้สักวาระหนึ่ง คณะทำงานจึงได้รวบรวมเรียบเรียงข้อมูลตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ นั้น แล้วมาจัดพิมพ์เป็นหนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และบันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ” จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร คือ ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพนั้น

          นับแต่การถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๖ นั้น หลังจากนั้น วัดสระเกศ ได้ผ่านเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ เป็นระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม เป็นระยะเวลาถึง ๑๔ ปี จึงได้มาหวนพิจารณาถึงคำสอนที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นประจำ และเน้นบ่อยมากเมื่อใกล้วาระจะมรณภาพว่า

          “พระพุทธศาสนาในเมืองไทยมีภัยรอบด้าน ซึ่งกำลังแทรกเข้ามาในทุกรูปแบบ พระพุทธศาสนาในประเทศไทยของเรา อาจจะล้มลงวันใดก็ได้ อย่าได้พากันประมาท อย่าพากันนิ่งนอนใจเหมือนปลาอยู่ในน้ำเย็น พากันตายใจว่าพระพุทธศาสนาในประเทศไทยเจริญรุ่งเรืองตั้งมั่นดีแล้ว เลยไม่รู้สึกถึงความล่มสลาย ซึ่งกำลังใกล้เข้ามา”

          “ให้มองไปข้างหน้าอีก ๕๐ ปี โดยกำหนดดูผลแห่งความเปลี่ยนแปลงครั้งละ ๑๐ ปี ในทุก ๑๐ ปี ก็ต้องดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี และในแต่ละปีนั้น ก็ต้องคอยดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละวันอีกด้วย จนกว่าจะถึง ๕๐ ปี เพื่อจะได้คาดการณ์ถูกว่า อีก ๕๐ ปีข้างหน้า จะเกิดอะไรขึ้น ”

          และคำสอนที่ว่า “เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว จะเกิดภัยกับพวกเรามาก อย่าพากันประมาท หลวงพ่อไม่เห็นหรอก ในเวลานั้น เพราะหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว”

          หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ มรณภาพไปได้เพียง ๗ ปี ยังไม่ถึงวาระคราวละ ๑๐ ปีดังที่กล่าวนั้นเลย ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ พระสงฆ์วัดสระเกศ ก็ได้รับแรงกระแทกเกิดผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงดังที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นแนวทางไว้แล้ว

          ผู้เป็นบัณฑิตพึงพิจารณารายละเอียดจากการอ่านหนังสือเล่มนี้เถิด

          การจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เล่มนี้นั้น มุ่งบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น มิให้เลือนหายไปกับกาลเวลา เพื่อเป็นทิฏฐานุคติให้อนุชนคนรุ่นหลังได้เรียนรู้ศึกษาและหาทางป้องกันแก้ไขมิให้เหตุการณ์เช่นนี้ได้เกิดขึ้นอีก ประการสำคัญขอจัดพิมพ์เพื่อน้อมถวายบูชาพระคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ที่ได้พร่ำสอนไว้แล้วว่า

“เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่

ภัยจะเกิดขึ้นกับพวกเรา อย่าพากันประมาท”

ถวายเป็นอาจริยวาท อุปัชฌายวาท เพื่อให้เป็นฉัตรแก้วปกเกศคุ้มกระหม่อมให้เกิดปัญญาและสามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้ อย่างทะลุปรุโปร่ง เมื่อมีภัยมาถึง

“แสงสว่าง กำจัดความมืดได้ ฉันใด

จงใช้ปัญญา แก้ไขความมืดบอดด้วยอวิชชา ฉันนั้นเถิด”

คณะทำงานเพื่อจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

ประวัติ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ

ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post “หลังระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม…กลับมาทบทวนคำสอน …” จากคำนำ หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๑) appeared first on Manasikul Online.

“เราตายได้

แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้”

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

การเดินทางของ “อุปเสณวงศ์”

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ ๖ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๘-๘ ซึ่งเป็นวันพระ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร แขวงบ้านบาตร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร จัดพิธีอุปสมบทหมู่ครั้งใหญ่ เชิดชูเจตนารมณ์ “อุปเสณวงศ์” รำลึก ๑๓ ปีมรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยมี เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระ เกศ ราชวรมหาวิหาร เป็นพระอุปัชฌาย์ ระยะเวลาการบวช ๑๕ วัน ระหว่างวันที่ ๖ – ๒๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

งานบุญมหากุศลครั้งสำคัญ

รำลึกถึงวาระครบรอบ ๑๓ ปี แห่งการมรณภาพ

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)

๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

ในการนี้นับเป็นการจัดงานบุญมหากุศลครั้งสำคัญ เพื่อรำลึกถึงวาระครบรอบ ๑๓ ปี แห่งการมรณภาพของ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตชเจ้าอาวาสวัดสระเกศฯ ในวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยในปีนี้มุ่งเน้นการสืบทอดเจตนารมณ์ผ่านการจัดพิธีอุปสมบทหมู่ศิษยานุศิษย์ พร้อมประกาศความเป็นทายาทธรรมภายใต้ร่มเงาแห่ง “อุปเสณวงศ์”

โดยมีรายนามผู้เข้าร่วมโครงการอุปสมบท (บูชาพระคุณ) ดังนี้

๑. นายทวิช สังข์อยู่ (หนุ่ย)

๒. นายบุญโฮม ค่อมสิงห์ (บุญ)

๓. นายธนะเมศฐ์ เพิ่มศิริสุเมธา (โม)

๔. นายอัฑฒ์ฐพงค์ โพธิ์ชื่น (ฟ่อน)

๕. นายณรงค์ชัย บ่อน้อย (เนม)

๖. นายเพชรบดี สิงเกื้อ (แทน)

๗. นายสินธุวัฒน์ ชื่นชอบ (วอ)

๘. นายทศพล วันหนา (ก็อตตี้)

๙. นายฑสุธัน วงศ์ชะอุ่ม (ตาม)

๑๐. นายศราวุฒ วันหนา (ก้อง)

๑๑. นายภูบดี สิงเกื้อ (ไข่)

๑๒. นายณัฐนพ พุคยาภรณ์ (กิ้งโก่ง)

๑๓. นายสุธารักษ์ บับติสตา (เล็ก)

๑๔. นายสิทธิรัชถ์ ป้อมเกิด (โต)

ประกาศความเป็นทายาทธรรม

ภายใต้ร่มเงาแห่ง “อุปเสณวงศ์”

หัวใจสำคัญของการจัดงานบำเพ็ญกุศลในปีนี้ คือการเชิดชู “อุปเสณวงศ์” ซึ่งสะท้อนถึงเจตนารมณ์และวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและงานพระธรรมทูตการอุปสมบทหมู่ของคณะศิษยานุศิษย์ในครั้งนี้ จึงมิได้เป็นเพียงการบวชเพื่อทดแทนพระคุณบิดามารดา หรืออุทิศส่วนกุศลถวายแด่บูรพาจารย์เท่านั้น แต่เป็นการปฏิญาณตนเพื่อเป็น “ทายาทธรรม” ที่พร้อมจะเรียนรู้ ก้าวเดินตามรอย และสานต่องานพระศาสนา

พระอุปัชฌาย์ยังได้มอบหมายให้มีพระพี่เลี้ยง ดูแลอบรมสั่งสอน ธรรมะภาคปฏิบัติ แก่ พระนวกะ (ผู้บวชใหม่) จะเข้ารับการอบรมและปฏิบัติธรรมอย่างเข้มข้น ต่อเนื่องระหว่างวันที่ ๖ – ๒๐สิงหาคม ๒๕๖๙ อีกด้วย

The post วัดสระเกศฯ จัดพิธีอุปสมบทหมู่ศิษยานุศิษย์ครั้งใหญ่ เชิดชูเจตนารมณ์ “อุปเสณวงศ์” รำลึก ๑๓ ปีมรณกาล “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)” ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยมีเจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ เป็นพระอุปัชฌาย์ appeared first on Manasikul Online.

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) กล่าวไว้ในหนังสือ “เย็นหิมะในรอยธรรม” เรื่อง การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ตอนหนึ่งว่า ตอนนี้ พระบารมีของพระมหากษัตริย์ยังอยู่ จึงทำให้พระพุทธศาสนาในเมืองไทย ยังเปลี่ยนแปลงช้ากว่าสิ่งอื่น แต่ต่อไปจะเปลี่ยนแปลงเร็วมาก

“ต่อไป สังคมจะหมุนเร็ว พระศาสนาก็จะเปลี่ยนแปลงเร็วตามไปด้วย จะไม่ใช่อย่างทุกวันนี้แล้ว ทุกวันนี้พระเณร ยังได้เรียนนักธรรม เรียนบาลี และในหลวงยังพระราชทานสมณศักดิ์ ยังได้เป็นพระครู เป็นเจ้าคุณ ต่อไปข้างหน้าจะไม่มีอย่างนี้แล้ว แต่นั่นก็ไม่ใช่หลักที่สำคัญ หลักที่สำคัญนั่น ก็คือ การรักษาท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงที่เร็ว สิ่งที่สำคัญที่สุด ก็คือ

“พระเณรต้องมีการศึกษา

จึงจะนำพาพระพุทธศาสนาให้อยู่รอดได้”

“การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) : รำลึกพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

เมื่อวันที่ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เวลา ๑๙.๐๐ น. พิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เมตตาเป็นประธานในพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศให้แด่พระภิกษุสงฆ์จำนวน ๗ รูป ซึ่งเป็นพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติงานในพระอาราม

โดยผู้เข้ารับการแต่งตั้งฐานานุกรม ได้แก่

๑. พระครูสิทธิสรกิจ พิศุทธิ์ วิสุทฺโธ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูปลัดสุวัฒนสิทธิคุณ พิบูลศาสนภารธุราทร บวรสังฆานุนายก

๒. พระมหาวัฒนา ปุญฺญวฑฺฒโน ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสิทธิสรกิจ

๓. พระครูวินัยธร ธนเดช ธมฺมปญฺโญ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสังฆภารวิมล

๔. พระครูใบฎีกา ปฐมพงศ์ ญาณวํโส ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูสมุห์

๕. พระมหาชัยพัชร์ ปญฺญาวโร ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูใบฎีกา

๖. พระมหาวิรัตน์ รตนญาโณ ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูวินัยธร

๗. พระมหาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ  ดำรงตำแหน่งฐานานุกรม ที่ พระครูใบฎีกา

และในวันที่ ๑๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ที่ผ่านมา ณ พุทธสถานฮ่องธรรม จังหวัดศรีสะเกษ โดยพระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ประธานสงฆ์พุทธสถานฮ่องธรรมได้จัดพิธีทำบุญอุทิศถวายบูรพาจารย์

และพิธีถวายมุทิตาสักการะ แด่ พระครูใบฎีกาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ เป็นพระครูฐานานุกรม ในพระราชกิจจาภรณ์ สุนทรสรรพสิทธิโกวิท มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) เมตตาให้โอวาทธรรม ตอนหนึ่งว่า

“การได้มาเห็นพระสงฆ์ที่พุทธสถานฮ่องธรรม

มุ่งมั่นตั้งใจทำงานเพื่อพระพุทธศาสนาอย่างสร้างสรรค์

หลากหลายด้านเป็นสิ่งที่ดี น่าอนุโมทนา และขอถวายกำลังใจ”

โอวาทธรรม พระราชกิจจาภรณ์
ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกศ
วันที่ ๑๔ มิถุนายน ๒๕๖๙

The post “การรักษาสังฆมณฑล คือ การรักษาชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) : รำลึกพิธีมอบใบแต่งตั้งฐานานุกรมและพัดยศ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

ที่ไหลบ่าท่วมทั่วสังคมไทยไปหมด

เป็นวิกฤติการณ์ของสังคมที่น่าเป็นห่วง

ถ้าหากเราไม่ช่วยกันต่อต้าน

คลื่นสิ่งที่เข้ามาทำลายสังคมไทย

ประเทศไทย เราจะเอาตัวไม่รอด”

พระบรมราโชวาท

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร

 มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙

ความซื่อสัตย์สุจริต

สนทนาธรรมกับอาจารย์สมพร เทพสิทธา (๒)

สืบสานปณิธาน “ ชีวิตนี้เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ”

รำลึก ๑๐๐ ปี ชาตกาล อาจารย์สมพร เทพสิทธา

(๓ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๖๘ – ๒๕๖๘)

         อาจารย์สมพร เทพสิทธา อดีตประธานสภายุวพุทธิกสมาคมแห่งชาติ ในพระบรมราชูปถัมภ์ อดีตสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ และอดีตสมาชิกสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติกล่าวต่อมาว่า …

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ทรงรับสั่งว่า การเปลี่ยนแปลงเหมือนกระแสน้ำที่ไหลบ่าท่วมทั่วสังคมไทยไปหมด เป็นวิกฤติการณ์ของสังคมที่น่าเป็นห่วง ถ้าหากเราไม่ช่วยกันต่อต้านคลื่นสิ่งที่เข้ามาทำลายสังคมไทย ประเทศไทย เราจะเอาตัวไม่รอด

นี่คือ หนึ่งในพระบรมราโชวาทที่พระราชทานให้แก่สภายุวพุทธิกสมาคมแห่งชาติ ในพระบรมราชูปถัมภ์

ผมเองก็โชคดีมาก ได้มีโอกาสเข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ อย่างใกล้ชิด หลายครั้ง นับครั้งไม่ถ้วน พระองค์ท่านสนพระทัยเรื่องเด็กและเยาวชนมาก สนพระทัยในเรื่องพระพุทธศาสนามาก แลสนพระทัยเรื่องการศึกษามากเช่นกัน  ผมเองก็ทำงานเกี่ยวกับเด็กและเยาวชนมาตลอด ทำงานเรื่องการศึกษามาตลอด และทำงานเกี่ยวกับเรื่องศาสนามาตลอด

มีโอกาสรับใช้ประเทศในตำแหน่งที่สำคัญๆ ในกระทรวงพาณิชย์  ได้สอบชิงทุนรัฐบาลไปศึกษาต่อ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา กลับมาก็ได้รับราชการในกระทรวงพาณิชย์ตลอดจนเกษียณ เป็นอธิบดีถึงสามกรม ได้มีโอกาสทำงานช่วยเหลือประเทศชาติ ในเรื่องเศรษฐกิจการค้ามาด้วยความซื่อสัตย์สุจริต แม้ว่าจะมีโอกาสที่จะทุจริต หาเงินได้ด้วยตำแหน่งอาชีพการงาน ก็ไม่เคยใช้ตำแหน่งหน้าที่การงานในทางทุจริต

อันนี้ เป็นที่ยอมรับของรัฐมนตรีหลายท่าน ที่ต้องการใช้คนดีมาใช้ผม โดยเฉพาะรัฐมนตรีที่ผมไม่เคยลืมบุญคุณเลย คือ รัฐมนตรีบุญชนะ อัตถากร …

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

 คำประกาศเกียรติคุณ นักเรียนทุนรัฐบาลไทยดีเด่น ประจำปี ๒๕๔๑ จากสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย นายสมพร เทพสิทธา

นายสมพร เทพสิทธา สำเร็จการศึกษา บัญชีบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และธรรมศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ได้รับทุนรัฐบาลไทยไปศึกษาปริญญาโททางบริหารธุรกิจ สาขาการค้าระหว่างประเทศที่ Wharton Graduate School of Finance มหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนีย สหรัฐอเมริกา สำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร รุ่นที่ ๑๓ ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราคำแหง  

นายสมพร เทพสิทธา เริ่มรับราชการที่กระทรวงพาณิชย์ จนได้รับแต่งตั้งให้เป็นที่ปรึกษาการพาณิชย์ รองปลัดกระทรวง อธิบดีกรมพาณิชย์สัมพันธ์ อธิบดีกรมเศรษฐกิจการพาณิชย์  และอธิบดีกรมการค้าภายใน  นอกจากนี้ เคยเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ  ได้อุทิศตนให้กับการศึกษา  โดยเป็นอาจารย์พิเศษที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

ด้านสังคม เป็นผู้ริเริ่มจัดงานวันแม่แห่งชาติ โครงการแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง งานสัปดาห์ส่งเสริมศาสนาและจริยธรรม และวันสังคมสงเคราะห์แห่งชาติ

ได้รับเกียรติให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา รองประธานสภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย อุปนายกพุทธิกสมาคมแห่งประเทศไทย ประธานสภายุวพุทธิกสมาคมแห่งชาติ และนายกสมาคมส่งเสริมเอกลักษณ์ของชาติ

สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทยพิจารณาแล้ว มีมติเป็นเอกฉันท์ให้ นายสมพร เทพสิทธา เป็นนักเรียนทุนรัฐบาลไทยดีเด่นประจำปี ๒๕๔๑ สมควรได้รับการยกย่อง เพื่อเป็นเกียรติประวัติสืบไป 

 หมายเหตุ : ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๑ มีนักเรียนทุนรัฐบาลไทยดีเด่น จากสมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย ทั้งหมด ๗ ท่าน ดังนี้  ๑. หม่อมราชวงศ์จันทรแรมศิริโชค จันทรทัต ๒. ศาสตราจารย์ จำรัส เขมะจารุ ๓. ร้อยตรีประยูร เถลิงศรี ๔. นายมีชัย ฤชุพันธุ์ ๕. พันเอกสมคิด ศรีสังคม ๖. นายสมพร เทพสิทธา และ ๗. ศาสตราจารย์ ดร.สุธี สิงห์เสน่ห์

กราบขอบพระคุณ

เว็บไซต์ สมาคมนักเรียนทุนรัฐบาลไทย TGS

หนังสือ “ชีวิตที่มีความสุขและความสำเร็จ : สมพร เทพสิทธา” เขียนในโอกาสครบรอบวันเกิด ๘๔ ปี จัดพิมพ์เป็นธรรมบรรณาการ โดย มูลนิธิสมพร เทพสิทธา เพื่อศาสนาและพัฒนาสังคม , หนังสือ “บุคคลผู้มีอุปการคุณแก่ชีวิตของข้าพเจ้า” เขียนโดย สมพร เทพสิทธา และ หนังสือ “ชีวิตนี้เพื่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ นายสมพร เทพสิทธา ม.ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.

๑๐๔๖. เพจสมพร เทพสิทธา

ด้วยความรัก ความศรัทธา และความระลึกถึง ตอนที่ ๙๒๕.

(วันพฤหัสบดีที่ ๑๔ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ แรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๖)

The post ความซื่อสัตย์สุจริต : สนทนาธรรมกับอาจารย์สมพร เทพสิทธา (๒) appeared first on Manasikul Online.

“โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร  สร้างมหาบารมีทศชาติ  ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง  เพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง“ ปีที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๖ มีนาคม – ๒๐ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ ผ่านไปแล้ว แต่การเรียนรู้ชีวิตยังคงดำเนินต่อไป และสิ่งที่ได้เรียนรู้เพิ่มเติมจากการบรรพชาของสามเณรน้อย จะช่วยให้การก้าวไปข้างหน้ามีสติและปัญญาที่ได้เรียนรู้จากการฝึกตนตามพระธรรมวินัยอย่างเข้มข้นต่อไปในอนาคต

ใช่แล้ว ชีวิตของสามเณรน้อยจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป เพราะการศึกษาพระธรรมวินัยที่ได้เรียนรู้ระหว่างการฝึกตนนั้น เข้มข้นทุกด้าน เต็มไปด้วยความอดทน ความเสียสละ ความเพียร ที่จะทำให้ชีวิตข้างหน้ามีจุดมุ่งหมาย ชัดเจน มั่นคง ปลอดภัย จนกว่าจะถึงวันสุดท้ายของชีวิต

พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ประธานสงฆ์พุทธสถานฮ่องธรรม ฮ่องคำอีสาน และประธานดำเนินโครงการสามเณรพุทธศากยบุตร “ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน” นำสามเณรสวดมนต์ทำวัตรเย็น และจุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พระธาตุเกษแก้ว หลวงปู่ชา สุภัทโท วัดป่าหนองหวาย ตำบลโคกจาน อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นวัดบ้านเกิดพระเทพวชิรญาณ (หลวงปู่เลี่ยม ฐิตธัมโม) เจ้าอาวาสวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี และ เป็นประธานสงฆ์วัดป่าหนองหวาย ตำบลโคกจาน อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ บ้านเกิดท่าน

ใน “โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร  สร้างมหาบารมีทศชาติ  ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง  เพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง“ ปีที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๒๖ มีนาคม – ๒๐ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙

โครงการดังกล่าว นอกจากเป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนา มีการอนุรักษ์ สืบสาน พุทธประเพณีศิลปะวัฒนธรรมอันดีงามในบวรพระพุทธศาสนาแล้ว ยังเป็นการศึกษาเรียนรู้ ๑๐ ปณิธานพระมหาบุรุษ จากหนังสือ ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ฉบับ ญาณวชิระ ภาคปฏิบัติตามรอยพระมหาบุรุษ โดยมีการอบรมเรียนรู้ทั้งภาคปริยัติและปฏิบัติเพื่อส่งเสริมการพัฒนาจิต ด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่ถูกต้อง โดยยึดหลักไตรสิกขา อันมีพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

สำหรับเรื่องราวของ “พระมโหสถบัณฑิต” อัจฉริยภาพแห่งปัญญามหาบุรุษ นี้สอนใจและให้พลังเป็นอย่างมากต่อการดำเนินชีวิตด้วยสติและปัญญา ดังที่ “ญาณวชิระ” กล่าวถึงพระมโหสถว่า

“เราพอใจที่จะบริโภคข้าวเปล่า

เพราะรู้ว่า กาลไหนควรทำความเพียรอย่างองอาจ

เพื่อให้ยศเจริญ

ดุจความองอาจแห่งพญาราชสีห์

ท่านจะเห็นเราประสบความสำเร็จอีกครั้ง

ด้วยอานุภาพแห่งปัญญาของตน”

มโหสถชาดก เป็นชาดกที่พระพุทธเจ้าตรัสเล่าถึงเรื่องในอดีตชาติของพระองค์ เมื่อครั้งเกิดเป็นพระมโหสถ มหาบัณฑิตแห่งมิถิลานคร ทรงสมบูรณ์ด้วยปัญญานุภาพที่เลิศล้ำ ยากจะหาผู้ใดเสมอเหมือน สามารถแก้ปัญหาน้อยใหญ่ด้วยไหวพริบปฏิภาณ สามารถคาดการณ์อนาคต และปัญหา ที่กำลังจะเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำ ทรงถึงพร้อมด้วยคุณธรรม เมตตาธรรม และความปรารถนาดีต่อผู้อื่น ทรงมีปณิธานที่จะบําเพ็ญ “ปัญญาบารมี” ตั้งใจที่จะแก้ไขปัญหาสังคม ช่วยให้เพื่อนมนุษย์  พ้นจากความทุกข์ ความเดือดร้อน ด้วยอัจฉริยภาพแห่งปัญญาของพระองค์

มโหสถชาดก ปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต และอรรถกถา ขุททกนิกาย ชาดก มหานิบาต

ขณะตรัสเล่าเรื่องพระมโหสถนั้น พระพุทธองค์ประทับอยู่ที่พระเชตวันมหาวิหาร อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี

วันหนึ่ง หมู่พระภิกษุออกจากสถานที่สําหรับทําสมาธิ มานั่งประชุมกันในอาคารสําหรับแสดงธรรม ต่างพูดคุยสนทนาสรรเสริญพระปัญญาบารมีของพระพุทธเจ้าว่า “พระพุทธเจ้า  มีพระปัญญามาก มีพระปัญญากว้างขวาง หมดจด ลุ่มลึก ประดุจแผ่นดิน มีพระปัญญาแหลมคม  ฉับไว สามารถแก้คําที่ผู้อื่นกล่าวคัดค้านคําสอนได้ อย่างเบ็ดเสร็จ ทรงทรมานเหล่าพราหมณ์  มีกูฏทันตพราหมณ์ เป็นต้น เหล่านักบวชปริพาชก มีสภิยปริพาชก เป็นต้น เหล่ายักษ์  มีอาฬวกยักษ์ เป็นต้น เหล่าเทวดา มีท้าวสักกเทวราช เป็นต้น เหล่าพรหม มีพกาพรหม เป็นต้น และเหล่าโจร มีองคุลิมาลโจร เป็นต้น ด้วยพระปัญญานุภาพของพระองค์ ทรงทําให้เขาเหล่านั้น สิ้นพยศ ให้ได้รับการบรรพชา ให้บรรลุมรรคผล พระบรมศาสดามีพระปัญญายิ่งใหญ่เช่นนี้”

ขณะนั้น พระบรมศาสดา เสด็จออกจากพระคันธกุฎี ตรัสถามเรื่องที่ภิกษุสนทนาค้างไว้  เมื่อพระภิกษุเหล่านั้นกราบทูลให้ทรงทราบ จึงตรัสต่อไปว่า “ภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในกาลนี้เท่านั้น ที่ตถาคตมีปัญญา แม้ในอดีตชาติ เมื่อญาณยังไม่แก่กล้า ยังบําเพ็ญบารมี เพื่อบรรลุพระโพธิญาณอยู่ ก็เป็นผู้มีปัญญาเช่นกัน” จึงตรัสเล่าเรื่องในอดีตชาติของพระองค์ ให้หมู่พระภิกษุสงฆ์ฟัง

มโหสถชาดก (บำเพ็ญปัญญาบารมี) เป็นเรื่องของพระโพธิสัตว์ เสวยพระชาติเป็นพระมโหสถบัณฑิต ผู้มีปัญญาดุจแผ่นดิน รับราชการอยู่ประจำในราชสำนักของพระเจ้าวิเทหะ  แห่งกรุงมิถิลา ในท่ามกลางปัญหาและอุปสรรคนานัปการ พระมโหสถบัณฑิตได้ใช้ปัญญา ที่อบรมมาดีแล้ว สามารถแก้ไขปัญหาให้สำเร็จลุล่วงด้วยดีมาโดยลำดับ

สำหรับ การทำวัตรสวดมนต์ ในหนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” เรียบเรียงโดย ญาณวชิระ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) อธิบายว่า

       การสวดมนต์ คือ การท่องบ่นสาธยายพระพุทธพจน์ ซึ่งถูกบันทึกไว้เป็นภาษาบาลี เพื่อการทรงจำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าให้ยืนยาวสืบต่อไป การสวดมนต์ในอีกด้านหนึ่งก็คือการเจริญสมาธิภาวนา  ที่ได้นำเอาพระพุทธพจน์มาเป็นบทบริกรรมภาวนา ให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกขณะของอักขระที่กำลังสวดสาธยาย  ไม่ปล่อยให้นิวรณ์แทรกเข้ามาทำให้จิตเศร้าหมองได้นั่นเอง

              พระสงฆ์สาวกสมัยพุทธกาล  นอกจากจะมีหน้าที่ในการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อนำตนออกจากทุกข์แล้ว  ยังมีภาระหน้าที่ในการทรงจำพระพุทธพจน์  เพื่อสืบต่อคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ควบคู่กันไปอีกด้วย  พระสาวกสมัยพุทธกาลจึงถือเป็นหน้าที่สำคัญยิ่งที่จะต้องท่องบ่น สาธยายพระพุทธพจน์  เพื่อรักษาคำสอนของพระพุทธองค์เป็นหลัก  ในขณะเดียวกันก็ต้องเร่งความเพียร เพื่อนำตนออกจากทุกข์ในสังสารวัฏ  จึงหาวิธีที่จะทรงจำพระพุทธพจน์ให้เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา

              การสวดมนต์  ที่ต้องสวดเป็นภาษาบาลีเพราะเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาพระพุทธพจน์ คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งกระทำควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา  เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตของพระสงฆ์สาวกในสมัยพุทธกาลที่ถ่ายทอดสืบต่อมาสู่พระสงฆ์สาวกในยุคปัจจุบัน

บททำวัตรเช้าเย็นนั้น คณะสงฆ์ได้กำหนดเป็นแบบเดียวกันทั่วสังฆมณฑล โดยในแต่ละบท ได้น้อมระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า พระธรรมเจ้า และพระสังฆเจ้า

สำหรับบทสวดมนต์ที่ใช้ในปัจจุบันมีมาก แตกต่างกันไปตามแต่วัดไหนจะเลือกสวดบทใด เพราะเป็นการนำเอาพระสูตรต่างๆ ในพระไตรปิฎกมาสวดสาธยาย

อย่างไรก็ตาม แม้การสวดมนต์ในแต่ละวัดจะมีความแตกต่างกันบ้าง แต่ก็มีบทที่บูรพาจารย์วางไว้เป็นหลัก และยึดถือเป็นแบบแผนร่วมกัน  โดยเรียกวิธีสวดสาธยายแบบนั้นๆ ว่า “เจ็ดตำนาน” กำหนดบทสวด ๗ บทเป็นหลักบ้าง   เรียกวิธีสวดแบบ “สิบสองตำนาน” กำหนดบทสวด ๑๒ บทเป็นหลักบ้าง  และเรียกวิธีสวดแบบ “นพเคราะห์” โดยกำหนดบทสวดตามกำลังจักราศี  เพื่อให้ต้องตามคตินิยมของโลกเป็นหลักบ้าง หรือบางแห่งก็ใช้ตามความนิยมของท้องถิ่น 

 ส่วนวัดไหนจะตัดหรือเพิ่มบทสวดให้พิสดารออกไปอย่างไร  ก็สามารถที่จะทำได้

บทสวดมนต์ที่มีพลานุภาพ

ในการคุ้มครอง  ป้องกัน   รักษา

            นอกจากนั้น พระพุทธมนต์ยังมีพลานุภาพ ในการต้านทาน คุ้มครอง ป้องกัน รักษาได้ด้วย  ต้องอาศัยจิตที่อ่อนโยนมีเมตตาเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่เป็นหลักการที่สำคัญ  พระพุทธพจน์ที่นำมาเป็นพระพุทธมนต์นั้น  บางสูตรพระพุทธองค์ทรงใช้สวดเอง  บางสูตรทรงแนะนำให้พระสงฆ์สาวกใช้  บางสูตรเทวดาเป็นผู้ นำมาแสดง

            โพชฌงคสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์สวดให้พระมหากัสสปะ และมหาโมคคัลลานะฟังจนหายจากเป็นไข้ไม่สบาย และเมื่อพระองค์ประชวรก็ได้ให้พระมหาจุนทะสวดโพชฌงคสูตรให้สดับ จนหายจากอาการประชวรเช่นกัน

            กรณียเมตตสูตร  เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำภิกษุ ให้แผ่เมตตาจิตไปในมวลสรรพสัตว์  ตลอดจนเทพเทวาภูติผีปีศาจทั้งหลาย ไม่มีประมาณ ไม่มีขอบเขต ไร้พรมแดนขีดขั้น ไม่ว่าสัตว์นั้นหรือเขาผู้นั้นจะเป็นเชื้อชาติ ศาสนาอะไร จะเกี่ยวข้องกับเราโดยความเป็นญาติ เป็นประเทศ เชื้อชาติ ศาสนาหรือไม่ก็ตาม ให้มีจิตกว้างขวางไร้ขอบเขตขีดขั้น ขอให้เขาได้มีความสุข  หากทำได้เช่นนี้ นอกจากเทวดาจะไม่แสดงสิ่งที่น่ากลัวหลอกหลอนแล้ว   ยังมีใจอนุเคราะห์ภิกษุโดยไมตรีจิตด้วยความอ่อนโยนมีเมตตา

          รัตนสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้พระอานนท์เถระน้อมระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัย  คือ  พุทธรัตนะ    ธรรมรัตนะ และสังฆรัตนะแล้วทำสัจกิริยา คือ การตั้งสัจอธิษฐานตามความเป็นจริง ให้เกิดเป็นอานุภาพขจัดปัดเป่าภัยพิบัติที่เกิดแก่ชาวเมืองเวสาลี  ภายหลังได้กลายเป็นแบบอย่างในการทำน้ำพระพุทธมนต์สำหรับพระสงฆ์สาวกต่อมาจนถึงปัจจุบัน

            นอกจากนั้น  ยังปรากฏในประวัติพระองคุลิมาลเถระว่า พระพุทธองค์ ทรงแนะนำให้พระองคุลิมาลเถระทำสัตยาธิฐานเพื่อให้หญิงคนหนึ่งคลอดบุตรง่าย  เมื่อพระเถระกล่าวคาถาจบทารกก็คลอดโดยง่าย  มีความปลอดภัยทั้งแม่และลูก  อานุภาพนั้นได้คุ้มครองไปถึงผู้ที่ ป่วยด้วยโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ  ด้วย

            อาฏานาฎิยสูตร    เป็นคาถาที่เทวดาทั้ง ๔ ตนที่เรียกกันว่า “ท้าวจาตุมหาราช” ผูกขึ้นมา แสดงแก่พระพุทธองค์    เพื่อให้ภิกษุสวดป้องกันเหล่าอมนุษย์บางพวกที่ ไม่หวังดีต่อพระสงฆ์สาวกที่ไปบำเพ็ญเพียรอยู่ตามป่าเขาลำเนาไพร เมื่อไม่มีอะไรป้องกัน เหล่าอมนุษย์ที่ไม่เลื่อมใสก็จะรบกวนเบียดเบียนให้ได้รับความลำบาก ท้าวมหาราชจึงได้แสดงเครื่องป้องกันรักษา ชื่อ “อาฏานาฏิยรักษ์” นี้ไว้

            พระพุทธมนต์ตามที่กล่าวมานั้น จะมีอานุภาพต้องอาศัยการสวดอย่างสม่ำเสมอจนจิตแน่วแน่มั่นคงเป็นสมาธิเป็นพื้นฐานที่สำคัญ   

            การเจริญสมาธิภาวนา ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบใด  ย่อมมีพลานุภาพในการต้านทานสิ่งไม่ดีทั้งหลาย

          ในเบื้องต้นสามารถต้านทานกิเลสภายในตัวเองก่อน  แล้วขยายอานุภาพออกไปสู่การต้านทานสิ่งไม่เป็นมงคลอันเกิดจากมนุษย์ และอมนุษย์ที่เป็นพาลสันดานหยาบทั้งหลาย    ในขณะเดียวกันก็เป็นพลัง แห่งการก่อเกิดสิ่งดีงาม คือ  ความอ่อนโยนมีเมตตาเอื้ออาทรภายในตนเองก่อน แล้วขยายอานุภาพกว้างออกไปสู่การก่อเกิดสิ่งอันเป็นมงคลภายนอกทั้งหลาย ทำให้มีความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า ประสบผลสำเร็จในสิ่งปรารถนาทุกประการ

            ในอรรถกถาคัมภีร์อธิบายพระไตรปิฎก ได้แสดงวิธีการเจริญพระพุทธมนต์ไว้ว่า 

            หากเรียนด้วยความตั้งใจจนเกิดความช่ำชองคล่องปาก ไม่ตกหล่นทั้งอรรถและพยัญชนะ  มีจิตประกอบด้วยเมตตาหวังให้ผู้คน พ้นจากทุกข์    บริกรรมพระพุทธมนต์แผ่เมตตาไปไม่เห็นแก่ลาภ ย่อมจะบังเกิดเป็นอานุภาพคุ้มครองป้องกันเหล่าอมนุษย์และสรรพอันตรายทั้งหลาย

            สำหรับผู้เจริญพระพุทธมนต์    และผู้ฟังการเจริญพระพุทธมนต์  หากกระทำด้วยจิตเลื่อมใส  ไม่มีกิเลสมาครอบงำจิต   ไม่มีกรรมหนักมาตัดรอน  อีกทั้งยังไม่ถึงวาระสิ้นอายุขัย  พระพุทธมนต์ย่อมจะมีอานุภาพ ในการบำบัดทุกข์โศกโรคภัย  ความเจ็บป่วยไข้  และสรรพอันตรายทั้งหลายได้  สามารถดับความเร่าร้อนกระวนกระวายใจ ขจัดลางร้ายและฝันร้ายทั้งหลาย    ปัดเป่าเสนียดจัญไร  อุบัติเหตุ    สิ่งอัปมงคลอันเกิดจาก บาปเคราะห์    ฤกษ์หามยามร้ายและสิ่งที่ไม่พึงพอใจต่างๆ   ป้องกันแม้โจรภัย    อัคคีภัย   วาตภัย  อุทกภัย   อสรพิษ      สัตว์ร้าย   อมนุษย์ ภูตผีปีศาจ  ยักษ์  นาค  คนธรรพ์  และเทวดาที่ไม่หวังดีทั้งหลาย คุ้มครอง ป้องกันรักษาตลอดทั้งครอบครัวหมู่ญาติ  พวกพ้องและบริวารทั้งหลายให้ปราศจากทุกข์โศกโรคภัยนานาประการ  แคล้วคลาด ปลอดภัย จากผู้จองเวรที่คอยจ้องผลาญ นอนหลับก็สบายไม่ฝันร้าย  เป็นผู้มีอายุ   วรรณะ   สุขะ    พละ    และเจริญงอกงามในพระพุทธศาสนาตลอด กาลทุกเมื่อ

เหตุที่สวดมนต์แล้วไม่เกิดพลานุภาพ

            แม้พระพุทธมนต์ที่เจริญโดยยึดหลักสองประการ จนเกิดอานุภาพ   แต่ก็ยังมีเหตุที่ทำให้อานุภาพไม่สามารถคุ้มครองป้องกันอยู่อีก  อานุภาพนั้นจะไม่คุ้มครองป้องกันเพราะเหตุ  ๔  ประการ   ดังนี้

              ๏  เมื่อผู้สวดหรือผู้ฟังการเจริญพระพุทธมนต์ไม่มีความเชื่อความเลื่อมใสในอานุภาพแห่งพระพุทธมนต์

              ๏  แม้ผู้สวดหรือผู้ฟังพระพุทธมนต์มีความเชื่อความเลื่อมใสในอานุภาพแห่งพระพุทธมนต์  แต่ในขณะที่เจริญพระพุทธมนต์มีกิเลสครอบงำ  แล้วเจริญพระพุทธมนต์เพราะอยากได้สิ่งนั้นสิ่งนี้  ทำให้จิตวอกแวก ฟุ้งซ่านไม่เป็นสมาธิ  เช่นนี้พระพุทธมนต์ก็ไม่มีอานุภาพในการต้านทาน

              ๏  แม้ผู้สวดหรือผู้ฟังพระพุทธมนต์จะมีความเชื่อความเลื่อมใส  แล้วเจริญพระพุทธมนต์ด้วยจิตเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่ ไม่วอกแวกฟุ้งซ่าน แต่หากมีกรรมหนัก คือ  อนันตริยกรรมมาตัดรอน ขัดขวาง  พระพุทธมนต์ก็ไม่มีอานุภาพในการต้านทาน  เพราะขณะนั้น กรรมกำลังให้ผลตามที่ผู้นั้นได้กระทำไว้

              ๏  ถึงแม้ผู้สวด  หรือผู้ฟังพระพุทธมนต์จะมีความเชื่อความ เลื่อมใส  แล้วเจริญพระพุทธมนต์ด้วยจิตเป็นสมาธิมั่นคงแน่วแน่ ไม่วอกแวกฟุ้งซ่าน  และไม่มีกรรมหนักมาตัดรอนขัดขวาง  แต่หากผู้สวดหรือ ผู้ฟังถึงวาระสิ้นอายุขัยตามวัยของมนุษย์  อานุภาพของพระพุทธมนต์ก็จะไม่ต้านทาน  ท่านเปรียบเหมือนคนถึงคราวสิ้นอายุขัย  แม้จะได้รับการ เยียวยารักษาจากหมอผู้เชี่ยวชาญ และด้วยยาขนานพิเศษอย่างไรก็ช่วยไม่ได้   ต้องเป็นไปตามธรรมดาของสังขารร่างกาย

ผู้ที่นำพระพุทธพจน์มาบริกรรมภาวนาในรูปแบบการเจริญพระพุทธมนต์  หากมุ่งหวังให้พระพุทธมนต์เป็นพระปริตรที่มีพลานุภาพในการต้านทาน  จำเป็นต้องมีความเชื่อความเลื่อมใสประกอบด้วยเมตตา จิตปรารถนาให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ไม่เห็นแก่ลาภ มีจิตเป็นสมาธิไม่ฟุ้งซ่าน เจริญพระพุทธมนต์แล้วกระทำสัจกิริยา  คือ  ตั้งสัจอธิษฐานตามความเป็นจริง  หากยังไม่สิ้นอายุขัย  ไม่มีกรรมหนักขัดขวาง พระพุทธมนต์ย่อมจะเกิดพลานุภาพในการต้านทานตามความมุ่งหวังทุกประการ  ฯ

เหตุที่ต้องสวดมนต์เป็นภาษาบาลี

         การเจริญสมาธิภาวนา  คือ  การที่จิตผูกหรือเพ่งอยู่กับคำใดคำหนึ่ง หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น  พุทโธ  พุทโธ, พองหนอ-ยุบหนอ, สัมมา-อะระหัง เป็นต้น ให้จิตเกาะเกี่ยวไหลไปตามกระแสของคำนั้นๆ  เพื่อเป็นสื่อให้จิตเข้าถึงความสงบ มีค่าเท่ากับจิตผูกเพ่งอยู่กับการสวดมนต์ที่จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกอักขระของบทสวดมนต์

            จิตที่ไหลไปเป็นกระแสตามทุกอักขระเช่นนี้ ไม่เปิดโอกาสให้นิวรณ์  คือ  สิ่งที่ขวางกั้นจิตไม่ให้ทำความดี  เช่น ความรักโลภ โกรธหลง  กามราคะ  อาฆาตพยาบาท  หงุดหงิด  ฟุ้งซ่าน  รำคาญ  เบื่อหน่ายแทรกเข้ามาครอบงำจิตได้  ทำให้จิตมีความผ่องใส  เป็นจิตมีพลังในการต้านทานกิเลสที่จะเข้ามามีอำนาจเหนือสติปัญญา  มีความฉับไวต่อการรับรู้อารมณ์ และคมต่อการแยกแยะความถูกผิด

๏ การสวดมนต์ คือ การเจริญสมาธิภาวนา

            การสวดมนต์ เป็นรูปแบบของการเจริญสมาธิภาวนาอย่างหนึ่ง แต่แทนที่จะใช้วิธีนั่งบริกรรม ให้จิตเกาะเกี่ยวอยู่กับคำใดคำหนึ่ง  หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงอย่างเดียว เช่น  พุทโธ  พุทโธ เป็นต้น เพื่อเป็นสื่อให้เข้าถึงความสงบ  ก็ใช้วิธีให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับอักขระเป็นกระแสเช่นนี้ ไม่ปล่อยให้ความ รักโลภ โกรธ หลง กามราคะ อาฆาตพยาบาทได้โอกาสแทรกเข้ามาครอบงำจิต ทำให้จิตมีความผ่องใสเป็นจิตมีพลังในการต้านทานกิเลสที่จะเข้ามามีอำนาจเหนือสติปัญญา 

            จิตเช่นนี้เป็นจิตสงบ  คือ  สงบจากกาม ราคะ  อาฆาตพยาบาท  หงุดหงิดฟุ้งซ่าน  รำคาญ  เบื่อหน่ายจึงชื่อว่า  “จิตเป็นสมาธิ” การสวดมนต์เป็นภาษาบาลีจึงเป็นวิธีการทำสมาธิอย่างหนึ่ง

๏ การสวดมนต์คือการทรงจำพระพุทธพจน์

            การสวดมนต์ คือ การท่องบ่นสาธยายพระพุทธพจน์ ซึ่งถูกบันทึกไว้เป็นภาษาบาลี เพื่อการทรงจำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าให้ยืนยาวสืบต่อไป

            การสวดมนต์ในอีกด้านหนึ่งก็คือการเจริญสมาธิภาวนา  ที่ได้นำเอาพระพุทธพจน์มาเป็นบทบริกรรมภาวนา   ให้จิตเกาะเกี่ยวไปกับทุกขณะของอักขระที่กำลังสวดสาธยาย  ไม่ปล่อยให้นิวรณ์แทรกเข้ามาทำให้จิตเศร้าหมองได้นั่นเอง

            พระสงฆ์สาวกสมัยพุทธกาล  นอกจากจะมีหน้าที่ในการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อนำตนออกจากทุกข์แล้ว ยังมีภาระหน้าที่ในการทรงจำพระพุทธพจน์ เพื่อสืบต่อคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ควบคู่กันไปอีกด้วย   พระสาวกสมัยพุทธกาลจึงถือเป็นหน้าที่สำคัญยิ่งที่จะต้องท่องบ่น สาธยายพระพุทธพจน์  เพื่อรักษาคำสอนของพระพุทธองค์เป็นหลัก  ในขณะเดียวกันก็ต้องเร่งความเพียรเพื่อนำตนออกจากทุกข์ในสังสารวัฏ  จึงหาวิธีที่จะทรงจำพระพุทธพจน์ให้เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา

            การสวดมนต์  ที่ต้องสวดเป็นภาษาบาลีเพราะเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาพระพุทธพจน์ คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งกระทำควบคู่ไปกับการเจริญสมาธิภาวนา เป็นกิจกรรมในการดำเนินชีวิตของพระสงฆ์สาวกในสมัยพุทธกาล  ที่ถ่ายทอด   สืบต่อมาสู่พระสงฆ์สาวกในยุคปัจจุบัน

         (๗) “รหัสธรรมแห่งปัญญา : พระมโหสถบัณฑิต” จาก ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ถึง ลูกผู้ชายต้องบวช” สามเณรพุทธศากยบุตร จุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พุทธสถานฮ่องธรรม  ฮ่องคำอีสาน จังหวัดศรีสะเกษ

The post (๗) “รหัสธรรมแห่งปัญญา : พระมโหสถบัณฑิต” จาก ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ถึง ลูกผู้ชายต้องบวช” สามเณรพุทธศากยบุตร จุดประทีปถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ พุทธสถานฮ่องธรรม  ฮ่องคำอีสาน จังหวัดศรีสะเกษ appeared first on Manasikul Online.

ความสงบแห่งใจ สร้างสันติภาพของโลก

ยิ่งใหญ่ !! คณะสงฆ์ไทย ร่วมประกาศพิธีเฉลิมฉลองวันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของสหประชาชาติ ประจำปี พุทธศักราช ๒๕๖๙  ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

UN ร่วมกับชาวพุทธนานาชาติ จัดรำลึกวันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของโลก

ประดิษฐานคัมภีร์พระพุทธศาสนานานาชาติ เสริมพลังสันติภาพโลก ณ นครเจนีวา

เมื่อวันที่ ๓๐ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ สำนักงานผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ร่วมกับคณะสงฆ์และองค์กรชาวพุทธนานาชาติ จัดพิธีเฉลิมฉลองวันวิสาขบูชา อันเป็นวันสำคัญสากลของสหประชาชาติ พร้อมประกอบพิธีอัญเชิญและประดิษฐานคัมภีร์พระพุทธศาสนานานาชาติ ณ สำนักงานผู้แทนถาวรไทยฯ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

การจัดงานครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแผ่หลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาในระดับนานาชาติ ส่งเสริมคุณค่าแห่งสันติภาพ เมตตาธรรม ขันติธรรม และปัญญา อันเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในประชาคมโลก อีกทั้งยังเป็นการน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ภายในพิธีได้รับเมตตาจาก พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร นำคณะสงฆ์ประกอบพิธีอัญเชิญและประดิษฐานคัมภีร์พระพุทธศาสนา พร้อมด้วย นางสาวอุษณา พีรานนท์ เอกอัครราชทูต ผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา ร่วมเป็นประธานฝ่ายฆราวาส

นอกจากนี้ ยังมีผู้แทนถาวรจากประเทศต่าง ๆ เข้าร่วม อาทิ ศรีลังกา มองโกเลีย ภูฏาน ลาว สิงคโปร์ อินเดีย ญี่ปุ่น และจีน ตลอดจนพระสงฆ์นานาชาติ อาทิ พระ Shi Ming Yi เลขาธิการสภาสงฆ์พุทธศาสนาจีนโลก และประธานคณะกรรมการนานาชาติของสภาสงฆ์พุทธศาสนาโลก รวมถึงพระเถรานุเถระในทวีปยุโรป เข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง

กิจกรรมสำคัญภายในงานประกอบด้วย พิธีอัญเชิญและประดิษฐานคัมภีร์พระพุทธศาสนา ฉบับมูลนิธิภูมิพโลภิกขุ การแสดงธรรมปาฐกถา การเจริญจิตตภาวนา และพิธีจุดเทียนบูชาพระรัตนตรัย เพื่อความเป็นสิริมงคลและอธิษฐานจิตให้เกิดสันติสุขแก่มวลมนุษยชาติ

การจัดงานครั้งนี้นับเป็นเวทีสำคัญที่สะท้อนบทบาทของประเทศไทยและพระพุทธศาสนาในเวทีโลก ทั้งยังเป็นการส่งเสริมความร่วมมือด้านศาสนา วัฒนธรรม และสันติภาพ ภายใต้กรอบขององค์การสหประชาชาติ ณ นครเจนีวา เพื่อมุ่งสู่ความสงบสุขและความยั่งยืนของประชาคมโลก

วันวิสาขบูชาได้รับการรับรองจากองค์การสหประชาชาติให้เป็น วันสำคัญสากลของโลก เมื่อวันที่ ๑๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๔๒ เนื่องด้วยเป็นวันที่ระลึกถึงเหตุการณ์สำคัญ ๓ ประการในพระชนมชีพของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ การประสูติ การตรัสรู้ และการเสด็จดับขันธปรินิพพาน อันเป็นวันที่ชาวพุทธทั่วโลกพร้อมใจกันน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และนำหลักธรรมแห่งเมตตา ปัญญา และสันติภาพ มาประยุกต์ใช้เพื่อประโยชน์สุขของมนุษยชาติ.

ทั้งนี้ คัมภีร์พระพุทธศาสนา ฉบับมูลนิธิภูมิพโลภิกขุ ก่อกำเนิดขึ้นจากความตั้งใจในการสืบทอดพุทธมรดกทางพระพุทธศาสนาโดย สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) แห่งวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ทรงเห็นชอบและสนับสนุนให้จัดตั้งหน่วยงานค้นคว้าทางพระพุทธศาสนา ในนาม มูลนิธิ “ภูมิพโลภิกขุ” เพื่อการค้นคว้าและเผยแผ่ทางพระพุทธศาสนา

ตามกระแสพระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

“…ให้ทำต่อไปอย่าหยุดเสีย …เป็นการช่วยให้คนเข้าถึงธรรม …เพื่อสืบทอดพุทธมรดกให้ยั่งยืนถาวรตลอดไป”

ภารกิจหลักของมูลนิธิ ภูมิพโลภิกขุ คือ ดำเนินการจัดสร้างพระคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาชั้นอรรถกถา  ฎีกา อนุฎีกา โยชนา และสัททาวิเสส  ฉบับภูมิพโลภิกขุ  จากพระคัมภีร์ใบลานภาษาบาลีอักษรขอม  ตามโครงการปริวรรตอักษรขอม  และอักษรโบราณท้องถิ่น  ชำระและแปลพระคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาเป็นภาษาไทย  เมื่อแล้วเสร็จนำมาจัดพิมพ์  และเผยแผ่ถวายวัดและสถาบันที่มีการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม/บาลี  และหอสมุดสำคัญๆ  ทั้งในประเทศและต่างประเทศ  ให้แพร่หลายต่อไป

กราบขอบพระคุณ ภาพและข้อมูลจาก เว็บไซต์ มูลนิธิภูมิพโลภิกขุ https://bhumibalo.org/

The post คณะสงฆ์ไทย – นานาชาติ และ สหประชาชาติ ร่วมกัน ประดิษฐานคัมภีร์พระพุทธศาสนา ฉบับมูลนิธิภูมิพโลภิกขุ ในวันวิสาขบูชา วันสำคัญสากลของโลก พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ นครเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ appeared first on Manasikul Online.

เมื่อวันที่ ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๑๖.๓๐ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานน้ำสรงและผ้าเหลืองพระราชทาน สำหรับสรงต้นพระศรีมหาโพธิ์ และห่มพระประธานในอุโบสถ ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

เนื่องในพิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ โดยมีพระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม มอบหมายให้ พระปัญญาวชิราภรณ์ พร้อมคณะสงฆ์วัดสระเกศประกอบพิธีอัญเชิญน้ำสรงและผ้าเหลืองพระราชทาน และเป็นประธานในการสรงน้ำพระราชทานแด่ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ณ ลานโพธิ์ลังกา

จากนั้น พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เป็นประธานในการประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร เวลา ๑๗.๐๐ น.

โดยมี ๔ พระเถระคณาจารย์ที่นั่งปรกอธิษฐานจิตนั้น ประกอบด้วย พระเทพปฏิภาณกวี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร, พระราชวชิรธรรมสุนทร เจ้าคณะเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย – ปทุมวัน เจ้าอาวาสวัดสุนทรธรรมทาน, พระโสภณวิริยาภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และ พระอาจารย์ธัมมโสภณะ ประเทศเนปาล

หลังพิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ ก็เป็นเวลาของการ “สรงน้ำพระ” โดยมีพระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยพระเถระคณาจารย์ เมตตาให้ศิษยานุศิษย์ คณะพระภิกษุสงฆ์ และฆราวาสญาติโยมสรงน้ำพระเพื่อความเป็นสิริมงคลแห่งชีวิตในช่วงวันขึ้นปีใหม่ไทย ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙

The post สรงน้ำพระ รับพรดี ปีใหม่ไทย สดชื่นแจ่มใส ณ วัดสระเกศ ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ appeared first on Manasikul Online.

ผ่านไปแล้ว สำหรับงาน “มหาสงกรานต์ มหาสมัย ไทยเย็นฉ่ำ” ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร “ภูเขาทอง” ตั้งแต่วันที่ ๑๐ – ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙

บันทึก พิธีเจริญพระพุทธมนต์ “มหาสมัยสูตร” ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร วันที่ ๑๕ เมษายน ๒๕๖๘ เวลา ๑๗.๐๐ น. -๑๙.๐๐ น. วิดีโอ | Facebook

ในวันที่ ๑๕ เมษายน ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของงานปีใหม่ของทุกปี วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้จัด “พิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร” เป็นประจำทุกปี

พิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร”

วันพุธที่ ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๑๗.๐๐ น.

พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เป็นประธานในการประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร

โดย ๔ พระเถระคณาจารย์ที่นั่งปรกอธิษฐานจิตนั้น ประกอบด้วย พระเทพปฏิภาณกวี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร, พระราชวชิรธรรมสุนทร เจ้าคณะเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย – ปทุมวัน เจ้าอาวาสวัดสุนทรธรรมทาน, พระโสภณวิริยาภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และ พระอาจารย์ธัมมโสภณะ ประเทศเนปาล

ความเป็นมาและอานุภาพ “มหาสมัยสูตร” พระพุทธมนต์เหนือยุคสมัย

มหาสมัยสูตร เป็นพระสูตรว่าด้วยสมัยเป็นที่ประชุมใหญ่ของเหล่าเทพ ในยุคของพระพุทธเจ้าแต่ละพระองค์ จะมีการประชุมใหญ่ของเหล่าเทวดาทั้งหลายเช่นนี้เพียงครั้งเดียว เทวดาทั้งหลายจึงพากันคิดว่า พวกเราจะฟังพระสูตรนี้ เมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงมหาสมัยสูตรจบ เทวดาจำนวนหนึ่งแสนโกฏิได้บรรลุพระอรหัต พระสูตรนี้จึงเป็นที่รักที่ชอบใจของพวกเทวดา

เทวดาทั้งหลายต่างก็คิดว่าเป็นพระสูตรของตน เมื่อสวดพระสูตรนี้จะทำให้เหล่าเทวดาทั้งหลายประชุมกัน เมื่อเทวดาประชุมกัน ก็จะทำให้สิ่งที่ไม่ดีทั้งหลายถอยห่างออกไป เป็นการป้องกันสิ่งที่ไม่ดี ไม่ให้เข้ามาใกล้ตัวเรานั่นเอง

ก่อนหน้าที่คนไทยกำหนดเอาวันสงกรานต์เป็นวันขึ้นปีใหม่ พิธีสวดมหาสมัยเป็นพิธีสวดมนต์ใหญ่ประจำปี เนื่องในวาระขึ้นปีใหม่ของคนไทย ถือว่าเป็นพิธีที่สำคัญที่ทางบ้านเมืองจะต้องร่วมกันจัดขึ้นเพื่อให้เกิดความเป็นสิริมงคล และเกิดความร่มเย็นเป็นสุขแก่อาณาประชาราษฎร์ สำหรับประชาชนในท้องถิ่น พอถึงวันสงกรานต์ ต่างก็จัดให้มีพิธีสวดมหาสมัยขึ้นในหมุ่บ้านหรือชุมชนของตนเช่นกัน แตกต่างกันไปตามความนิยมของที่นั้นๆ นอกจากนั้น เมื่อถึงฤดูฝนใหม่ ก่อนจะลงนาหว่านไถ คนไทยยังนิยมพระมาสวดมหาสมัยสูตร เพื่อความเป็นสิริมงคลก่อนลงมือหว่านไถในฤดูกาลใหม่อีกด้วย

พิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตรที่วัดสระเกศ สืบเนื่องมาตั้งแต่เริ่มสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ด้วยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ ๑ เมื่อครั้งดำรงพระยศเป็น สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ได้ประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์ เสกน้ำพระพุทธมนต์ เป็นเวลา ๓ วัน ๓ คืน ที่บริเวณสระน้ำวัดสะแก ซึ่งเป็นที่ตั้งวัดสระเกศในปัจจุบัน

จากนั้นจึงประกอบพิธีสรงน้ำมูรธาภิเษก ก่อนปราบดาภิเษก ขึ้นครองราชย์ผ่านพิภพเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี ภายหลังเมื่อพระองค์ได้สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์แล้ว ทรงเปลี่ยนนาม “วัดสะแก” เป็น “วัดสระเกศ” เพื่อเฉลิมพระเกียรติให้ต้องตามสถานที่ที่พระองค์ประกอบพิธีมูรธาภิเษก วัดสระเกศจึงถือได้ว่าเป็นจุดเริ่มต้นแห่งการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ และราชวงศ์จักรี

คณะสงฆ์วัดสระเกศได้ยึดถือและรักษาประเพณีการเจริญพระพุทธมนต์ เพื่อประกอบพิธีทำน้ำพระพุทธมนต์ในวาระที่สำคัญ ตามพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ ๑ สืบต่อมา

ครั้นถึง รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๓ โปรดให้มีพิธีเจริญพระพุทธมนต์ มหาสมัยสูตรขึ้น โดยโปรดให้ประกอบพิธี ณ พระวิหารพระอัฏฐารส วัดสระเกศ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ อันเป็นเทศกาลปีใหม่ ตามธรรมเนียมโบราณของชาวไทย เพื่อนำน้ำพระพุทธมนต์ไปแจกจ่ายให้พุทธศาสนิกชนนำไปประพรมบ้านเรือน เรือกสวนไร่นา ตลอดจนการรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ เพื่ออวยชัยให้เกิดสิริมงคลแก่กันและกัน มีความร่มเย็นเป็นสุขตลอดไป

มหาสมัยสูตร คือ พระสูตรขนาดยาวในพระไตรปิฎกที่กล่าวถึงการประชุมครั้งใหญ่ของเหล่าเทวดาและพรหม เพื่อเข้าเฝ้าพระพุทธองค์ ณ ป่ามหาวัน และมีบทบาทสำคัญในการประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์รับปีใหม่ไทยที่วัดสระเกศ โดยเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) เป็นผู้พลิกฟื้นประเพณีการสวดมหาสมัยสูตรขึ้นมาอีกครั้ง

ประวัติและความสำคัญ

เนื้อหาของมหาสมัยสูตร

พระสูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ การประชุมครั้งใหญ่ของเหล่าเทวดาครั้งสำคัญในสมัยของพระพุทธเจ้า ขณะที่พระพุทธองค์ประทับที่ ป่ามหาวัน ใกล้กรุงกบิลพัสดุ์ พร้อมพระอรหันต์ ๕๐๐ องค์

เทพชั้นสุทธาวาส ๔ องค์ ตระหนักว่าเทวดาจาก ๑๐ โลกธาตุ มาจะประชุมเพื่อเข้าเฝ้า จึงเข้าร่วมและกล่าวคาถาสรรเสริญ พระพุทธองค์ทรงประกาศชื่อและลำดับเทวดา รวมถึงยักษ์ นาค คนธรรพ์ อสูร และพรหม โดยละเอียด

ส่วนหนึ่งของพระสูตรเน้น ผู้ที่ถึงพระพุทธเจ้าเป็นสรณะจะไม่ไปสู่อบายภูมิ และเทวดาที่มาฟังพระสูตรจะบรรลุพระอรหัต

อานุภาพและประเพณีการสวด

มหาสมัยสูตรเป็นพระสูตรสำคัญที่รวม ประวัติศาสตร์ พระพุทธศาสนา เทวดา และพิธีการอันเป็นสิริมงคล การสวดมหาสมัยสูตร ไม่เพียงสร้างความร่มเย็นแก่ผู้สวดและสถานที่ แต่ยังเป็นจุดเริ่มต้นประเพณีการสวดมนต์รับปีใหม่ไทย ตามวัดสระเกศจนถึงปัจจุบัน ถือเป็น พระพุทธมนต์มหามงคลที่เหล่าเทวดาและประชาชนร่วมสวดเพื่อความสุขและความเจริญ

เปิดตำนาน “มหาสมัยสูตร” สุดยอดพระพุทธมนต์รับปีใหม่ไทย และปฐมบทการชุมนุมครั้งใหญ่ของเหล่าเทวดา ณ วัดสระเกศ

เมื่อก้าวย่างเข้าสู่เดือนเมษายนของทุกปี ฤดูร้อนของเมืองไทย มักคลายร้อนด้วยสายน้ำแห่งเทศกาลสงกรานต์ แต่นอกจากความสนุกสนานรื่นเริงแล้ว ในมิติของความเชื่อและศรัทธา วันปีใหม่ไทยยังมาพร้อมกับพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ที่สืบทอดมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ นั่นคือ “พิธีเจริญพระพุทธมนต์มหาสมัยสูตร” บทสวดที่เชื่อกันว่า เป็นที่รักยิ่งของเหล่าเทวดา

“มหาสมัยสูตร” ไม่ใช่บทสวดมนต์ที่จะได้ยินกันบ่อย ๆ ในงานบุญทั่วไป เนื่องจากเป็นพระสูตรขนาดยาว จึงไม่นิยมนำมาสวด แต่จะถูกนำมาใช้เฉพาะในวาระสำคัญระดับบ้านเมือง หรือการเริ่มต้นสิ่งใหม่ ๆ

ความเชื่อที่ฝังรากลึกในสังคมไทย คือ พระสูตรนี้เป็นบทที่รวบรวมรายนามของเทวดา พรหม ยักษ์ และนาค จากทั้ง ๑๐ โลกธาตุ เมื่อใดที่เสียงสวดมหาสมัยสูตรดังกังวานขึ้น เหล่าเทวดาจะพากันมาชุมนุมเพื่อฟังธรรม และเมื่อทวยเทพผู้สร้างบารมีมารวมตัวกัน พลังแห่งความดีงามนั้นก็จะช่วยดันสิ่งอัปมงคล เสนียดจัญไร และภัยอันตรายต่าง ๆ ให้ถอยร่นออกไป เกิดเป็นความร่มเย็นเป็นสุขแก่สถานที่นั้น ๆ

หากย้อนกลับไปถึงจุดกำเนิด พระสูตรนี้มีที่มาที่น่าตื่นเต้นไม่แพ้กัน

เรื่องราวเริ่มต้นจากความขัดแย้งของพระญาติสองฝั่งของพระพุทธเจ้า คือ พระญาติฝั่งพระพุทธบิดากับฝั่งพระพุทธมารดา (ศากยะและโกลิยะ) ที่ทะเลาะกันเพื่อแย่งน้ำในแม่น้ำโรหิณีไปทำนาจนเกือบเกิดสงครามเลือด พระพุทธเจ้าได้เสด็จไปห้ามทัพและแสดงธรรมจนทั้งสองฝ่ายได้สติ นำมาสู่การถวายราชกุมารรวม ๕๐๐ องค์ให้ออกบวช

เมื่อพระบวชใหม่ทั้ง ๕๐๐ รูปได้ไปจำพรรษาที่ป่ามหาวันและบรรลุเป็นพระอรหันต์พร้อมกันทั้งหมด ข่าวนี้ได้สะเทือนไปถึงสวรรค์ เหล่าเทวดาทุกชั้นฟ้าจึงเกิดการรวมตัวครั้งประวัติศาสตร์เพื่อลงมาเข้าเฝ้าชื่นชมบารมีของเหล่าพระอรหันต์ พระพุทธองค์จึงทรงแสดง “มหาสมัยสูตร” (ซึ่งแปลว่า การประชุมใหญ่) เพื่อประกาศรายนามเทวดาแต่ละกลุ่ม พร้อมกับขับไล่ “เสนามาร” ที่ลอบแฝงตัวมาในการชุมนุม

สำหรับประเทศไทย พิธีสวดมหาสมัยสูตรมีความผูกพันกับหน้าประวัติศาสตร์การสร้างบ้านเมืองอย่างลึกซึ้ง บอกเล่าสืบต่อกันมาในวัดสระเกศ

ในสมัยรัชกาลที่ ๑ ก่อนการปราบดาภิเษก พระองค์โปรดให้จัดพิธีสวดบทนี้ที่บริเวณสระน้ำวัดสะแก (ปัจจุบัน คือ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร) ยาวนานถึง ๓ วัน ๓ คืน นัยว่า เพื่อให้เหล่าเทวดาได้มาชุมนุมใหญ่ในเหตุการณ์สำคัญ

ครั้นต่อมา ในสมัยรัชกาลที่ ๓ ทรงฟื้นฟูพิธีนี้ให้ยิ่งใหญ่ขึ้นในช่วงเทศกาลสงกรานต์ เพื่อทำน้ำพระพุทธมนต์แจกจ่ายให้ราษฎรนำไปประพรมเรือกสวนไร่นาและบ้านเรือนก่อนลงมือหว่านไถในฤดูกาลใหม่

ในปัจจุบัน หากอยากสัมผัสความขลังของพิธีโบราณ ทางวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ยังคงจัดพิธีสวดมหาสมัยสูตรขึ้นเป็นประจำในวันที่ ๑๕ เมษายน ของทุก ๆ ปี ซึ่งตรงกับ “วันเถลิงศก” หรือวันเปลี่ยนจุลศักราชใหม่ เพื่อมอบสิริมงคลให้แก่ประชาชนที่มาร่วมงาน

ต้นธารแห่ง “สวดมนต์ข้ามปี”

แม้ในยุคต่อมา ประเทศไทยจะเปลี่ยนวันขึ้นปีใหม่เป็นวันที่ ๑ มกราคม ตามแบบสากล ทำให้การสวดมหาสมัยในช่วงสงกรานต์ของชุมชนทั่วไปลดน้อยลงไป แต่คติความเชื่ออันงดงามที่ว่า “การสวดมนต์รับปีใหม่ นำมาซึ่งความร่มเย็น” ไม่ได้หายไปไหน ทว่าได้ถูกนำมาประยุกต์และต่อยอด จนกลายเป็นรากฐานสำคัญของกิจกรรม “สวดมนต์ข้ามปี” ในคืนวันที่ ๓๑ ธันวาคม ที่มีพุทธศาสนิกชนเข้าร่วมนับล้านคนทั่วประเทศในปัจจุบัน โดยเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

พิธีสวดมหาสมัยสูตร จึงเป็นพิธีโบราณที่มีสายใยที่เชื่อมโยงประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และการหลอมรวมจิตใจของคนไทยเข้าไว้ด้วยกัน ในทุกๆ การเริ่มต้นใหม่ของชีวิต

บันทึก พิธีเจริญพระพุทธมนต์ “มหาสมัยสูตร” ณ พระอุโบสถ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร วันที่ ๑๕ เมษายน ๒๕๖๘ เวลา ๑๗.๐๐ น. -๑๙.๐๐ น. วิดีโอ | Facebook

The post “มหาสมัยสูตร ๒๕๖๙” ณ วัดสระเกศ บันทึกการชุมนุมเทวดาครั้งใหญ่ และครั้งเดียวในสมัยพุทธกาล appeared first on Manasikul Online.