หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)
และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส อดีตผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ในนามคณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

          ก่อนจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ต้องผจญกับพญามารและเสนามารที่เข้ามาราวีขัดขวาง  หมายมั่นที่จะบั่นรอนชีวิตให้ม้วยมรณ์เพื่อไม่ให้บรรลุถึงพระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ แต่พระพุทธองค์ทรงใช้พระปัญญาธิคุณ ถือเอาความจริงเป็นสัจจะอธิษฐานบารมี นำพระแม่ธรณีมาเป็นสักขีพยานต่อความจริง แล้วทรงใช้พระขันติธรรมอย่างสูงยิ่ง ทรงเอาชนะพญามารและเสนามาร จึงได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นพระพุทธเจ้า แล้วทรงนำคำสั่งสอนออกเผยแผ่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาให้มั่นคงสืบมาจนถึงปัจจุบัน

          นับตั้งแต่ข้าพเจ้าได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน ซึ่งอยู่ในช่วงปีพุทธศักราช ๒๕๕๗ ถึง ๒๕๖๐ เป็นเหตุทำให้ข้าพเจ้าได้มีโอกาสเข้าไปติดตามตรวจสอบการใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินของพระอารามต่าง ๆ ที่รับอุดหนุนมาจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ซึ่งได้กระทำต่อเนื่องกันมาทุกปี

หากจะกล่าวสำหรับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ตามที่ข้าพเจ้าได้มีโอกาสติดตามตรวจสอบการใช้จ่ายเงินงบประมาณแผ่นดินในส่วนเงินอุดหนุนดังกล่าวนี้ โดยละเอียดแล้วเห็นว่า เป็นการใช้จ่ายเงินงบประมาณอย่างตรงไปตรงมาด้วยความสุจริตในการดำเนินการด้านต่าง ๆ โดยไม่มีข้อกังขาใด ๆ

จวบจนกระทั่งเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ ได้มีกลุ่มบุคคลที่ไม่ประสงค์ดีต่อวงการพระพุทธศาสนารวมตัวกันให้ร้ายป้ายสีพระสงฆ์ตามพระอารามต่าง ๆ ด้วยการกล่าวหาอันเป็นเท็จเพื่อจะนำไปสู่การตั้งข้อกล่าวหาโดยใช้พนักงานสอบสวน (เจ้าหน้าที่ตำรวจ) เข้ามาทำการจับกุมและประสงค์จะให้เป็นข่าวอื้อฉาวโดยมีเป้าหมายสุดท้ายคือการ จับสึก

แต่ปรากฏว่า พระเถระที่ถูกกระทำการดังกล่าวนี้ ได้เอาความจริงเข้าต่อสู้ จนสามารถพิสูจน์ความสุจริตได้  จากคำพิพากษาถึงที่สุดของศาลยุติธรรม แต่สิ่งที่เกิดความสะเทือนใจไปยังพุทธศาสนิกชน ก็คือ การกระทำของเจ้าหน้าที่ตำรวจที่อ้างว่าเป็นพนักงานสอบสวนได้จงใจละเมิดบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๙ วรรคสอง อย่างโจ่งแจ้ง และยังได้กระทำการอันขัดต่อบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๕ วรรคแรก อย่างน่าละอายที่สุด ถึงกับมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในยุคนั้น ได้ตั้งกระทู้ถาม ถามนายกรัฐมนตรี และกระทู้ถามดังกล่าวนี้ นายกรัฐมนตรีไม่สามารถตอบกระทู้ถามนี้ได้ จนสิ้นวาระความเป็นรัฐบาลชุดนั้น 

          อย่างไรก็ตาม ข้าพเจ้าขอเรียนยืนยันว่า

ยังมีความจริงอีกหลายประการ

ที่ข้าพเจ้ามิอาจจะนำเสนอได้ในคราวเดียวกันนี้

แต่จะขอสงวนสิทธิ์ว่า คงจะมีสักวันหนึ่งที่จะได้มีโอกาสนำเสนอความจริงที่จะทำให้ปรากฏโฉมหน้าของกลุ่มขบวนการไม่ประสงค์ดีต่อพระพุทธศาสนา ให้พุทธศาสนิกชนได้รับรู้รับทราบกันต่อไปในอนาคต

  หนังสือเล่มนี้จึงเป็นเครื่องสะท้อนความจริงบางส่วนที่บันทึกไว้เป็นประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาในห้วงเวลาหนึ่ง 

ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงได้กราบนมัสการขออนุญาตต่อพระเถระทุกรูปนำเหตุการณ์ที่ได้บันทึกไว้ในช่วงเวลาของการพิสูจน์ความสุจริตให้เป็นที่ประจักษ์ซึ่งนับว่าเป็นพยานเอกสารทางประวัติศาสตร์ชิ้นหนึ่งที่ชาวพุทธทั้งหลายจะต้องจดจำไว้อย่างมิลืมเลือน อันจะเป็นเครื่องเตือนใจให้ทุกฝ่ายจำเป็นต้องตระหนักถึงความไม่ประมาทในทุกมิติอย่างรอบด้าน

(นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส)

อดีตผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน

ในนามคณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส จากหนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๓)

The post ความจริงจากใจ : นายพิศิษฐ์ ลีลาวชิโรภาส จากหนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๓) appeared first on Manasikul Online.

คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

          เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ถึงมรณภาพเมื่อวันที่ ๑๐ เดือน สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๕๖ จนถึงปีพุทธศักราช ๒๕๖๙ นี้ นับเป็นเวลาได้ ๑๓ ปี จากปีที่ถึงมรณภาพ 

          เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในมุมมองการรับรู้รับทราบของบรรดาศิษยานุศิษย์ นั้น มีมากมายเกินกว่าคณานับ

          หลวงพ่อ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นพระมหาเถระที่มีความรักใน ๓ สถาบันหลัก คือ สถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ อย่างสูงยิ่ง เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จึงได้บันทึกความรักความเทิดทูนดังกล่าว ไว้ในพินัยกรรมเพื่อให้เป็นทิฏฐานุคติแก่อนุชนรุ่นหลังสืบไป    

          เป็นพระมหาเถระ เป็นหลวงพ่อ เป็นหลวงปู่ ที่มีความเมตตามาก ถูกต้องตรงตามอรรถกถาสุมังคลวิลาสินี ที่ว่า “อุตฺตานมุขี” ผู้มีใบหน้ายิ้มแย้ม พร้อมต้อนรับ เปี่ยมด้วยเมตตา เป็นใบหน้าโดยธรรมชาติ มิได้มีการปั้นหน้าแต่อย่างใด เป็นพระมหาเถระผู้ถึงพร้อมด้วยพรหมวิหารธรรม มีคุณธรรมครบทั้ง ๔ ประการ คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา   

          เป็นพระมหาเถระที่มีความเอาใจใส่ สนใจสอบถามสารทุกข์สุกดิบความเป็นอยู่ของพระภิกษุสามเณรทุกรูปภายในสำนักวัดสระเกศ รู้ด้วยว่ารูปใดอยู่ห้องไหน ห้องเล็ก หรือห้องใหญ่ อยู่คณะไหน เพราะรู้แปลนการก่อสร้างของทั้ง ๑๗ คณะวัดสระเกศ โดยถ่องแท้

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อการศึกษา ทั้งการศึกษานักธรรม บาลี ปริยัติสามัญ คำสอนที่ได้ยินเป็นประจำ คือ พระภิกษุสามเณรทุกรูปต้องเล่าเรียนศึกษา เรียนให้รู้จริง ต้องรู้เท่าทันโลก เป็นต้น

          ในเทศกาลเข้าพรรษา เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องลงบรรยายให้ความรู้แก่พระนวกะผู้บวชจำพรรษา ในชั่วโมงวันศุกร์ ด้วยวิชาความรู้ทั่วไป แต่คือ บรรยายเรื่องพระไตรปิฎก รวมไปถึงพระอภิธรรมปิฎก สอนเรื่อง จิต เจตสิก รูป นิพพาน แต่บรรยายให้ฟังเพลินจนนึกไม่ถึงว่ากำลังบรรยายเรื่องพระไตรปิฎก 

          เป็นพระมหาเถระที่เอาใจใส่ต่อกิจการงานของวัดที่เป็นงานประจำ และงานพิเศษ เมื่อใกล้ถึงวันสำคัญนั้น ๆ เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ต้องถามก่อนว่า วันพระ ๘ ค่ำ, วันพระ ๑๕ ค่ำ ที่จะถึงนี้ รูปใดเป็นองค์แสดงพระธรรมเทศนาในพระอุโบสถ, รูปใดเป็นองค์อาราธนา รูปใดเป็นองค์แสดงพระปาฏิโมกข์, ครูสอนบาลีชั้นประโยคนี้ วันนี้รูปใดเป็นอาจารย์สอน, วันปาฏิโมกข์ก่อนโน้น พระภิกษุ ก. มีกิจธุระไปไหน จึงไม่ได้ลงอุโบสถฟังพระปาฏิโมกข์, อาการไม่สบายของพระภิกษุสามเณรรูปนั้นเป็นอย่างไร ฝากพระอาจารย์และเจ้าคณะเป็นภารธุระดูแลให้ด้วยนะ จ่ายค่าใช้จ่ายไปเท่าไรให้มาเบิกกับหลวงพ่อ ฯลฯ 

          สำนักวัดสระเกศ กำหนดทำวัตร ๓ เวลา ภาคเช้า เวลา ๐๘.๓๐ น. ภาคเย็น เวลา ๑๗.๑๕ น. แต่ภาคค่ำ เวลา ๒๑.๐๐ น. เป็นเวลาทำวัตรที่เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จะเป็นผู้นำทำวัตรด้วยตนเอง แม้จะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจต่างจังหวัด หรือต่างประเทศ กลับมาถึง ก็ยังต้องไปทำวัตรในเวลา ๒๑.๐๐ น. นี้ ไม่ทันขึ้นนั่งทำวัตร ก็นั่งเก้าอี้ด้านล่างอาสน์สงฆ์ ได้ปฏิบัติเช่นนี้ จนถึงการอาพาธที่ไม่สามารถนั่งทำวัตรได้แล้ว จึงหยุด         

          เป็นพระมหาเถระที่มีความจำแม่น จำเรื่องราว สถานที่ ตลอดจนจำบุคคลได้แม่นยำ ไม่ใช่จำได้แต่ชื่อของบุคคลคนนั้นเท่านั้น แต่จำได้ถึงบรรพบุรุษบิดามารดา ปู่ย่า ตายาย และเรื่องราวการดำเนินชีวิตของครอบครัว ตระกูลต่าง ๆ เหล่านั้น ได้อย่างถูกต้องแม่นยำด้วย

          เป็นพระมหาเถระที่มีความรับผิดชอบสูงทั้งในการรับผิดชอบตนเองและรับผิดชอบต่อส่วนรวมหรือการณ์พระศาสนา เป็นพระมหาเถระที่มีความร่วมสมัยและมีวิสัยทัศน์ที่นำสมัย ปรากฏรายละเอียดในภาคประวัติของเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ดังที่จะกล่าวในหนังสือเล่มนี้แล้ว  

          บรรดาข้าพเจ้าผู้เป็นศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ขอน้อมระลึกถึงพระคุณอันประเสริฐยิ่งนั้น และขอกราบบูชาพระคุณด้วยความเคารพอย่างสูงยิ่ง จักยึดมั่นไว้เป็นสรรพสิริมงคลแก่ชีวิตของตนตลอดไป   

          ในวาระวันคล้ายวันมรณภาพเวียนมาบรรจบ ด้วยอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญบุญกุศลที่บรรดาศิษยานุศิษย์ได้บำเพ็ญเป็นทักษิณานุประทานตามเพิ่มให้แล้วนี้ ขอจงเป็นพลวปัจจัยตามส่งให้หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้เสวยสุคติในสัมปรายภพ บรรลุพระนิพพานเป็นที่สุดด้วย เทอญ

บรรดาศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

ศิษยานุศิษย์สำนักวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post คำปรารภ : หนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๒) appeared first on Manasikul Online.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ตรวจทานหนังสือประวัติ “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)” จัดทำเป็นหนังสือที่ระลึกในงานรำลึกปีที่ ๑๓ แห่งมรณกาล เมื่อวันศุกร์ที่ ๗ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๒๑.๐๐ น.

เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ตรวจทานต้นฉบับหนังสือประวัติเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ผู้เป็นบูรพาจารย์และพระอุปัชฌาย์

หนังสือดังกล่าวจัดทำขึ้นเพื่อรวบรวมประวัติ คุณูปการ และผลงานอันเป็นคุณประโยชน์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ตลอดจนเหตุการณ์สำคัญของวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ที่เกิดขึ้นในห้วงเวลาหลังมรณกาลของเจ้าประคุณสมเด็จฯ เพื่อเป็นหลักฐานแห่งความทรงจำและเป็นเครื่องน้อมรำลึกในพระคุณของบูรพาจารย์

การตรวจทานต้นฉบับในครั้งนี้ นับเป็นส่วนหนึ่งของการจัดเตรียมหนังสือที่ระลึก เพื่อให้เนื้อหามีความถูกต้อง ครบถ้วน และสมบูรณ์ ก่อนนำออกเผยแพร่แก่ศิษยานุศิษย์และพุทธศาสนิกชน ในงานบำเพ็ญกุศลรำลึกมรณกาล ครบรอบปีที่ ๑๓ ในวันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๙ นี้

คำนำ จาก หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

          ในวาระครบรอบการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ครบรอบ ๑๒ ปีบริบูรณ์ ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ ที่ผ่านมา

          พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ (ปัจจุบัน สมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้ให้แนวทางแก่คณะทำงานว่า ในวาระครบรอบ ๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ซึ่งเป็นพระมหาเถระที่มีอุปการะแก่การพระศาสนาในประเทศไทยอย่างสูงยิ่งรูปหนึ่ง

ควรที่เราทั้งหลายซึ่งเป็นศิษยานุศิษย์จักได้จัดพิมพ์หนังสืออนุสรณ์เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงอุปการคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ไว้สักวาระหนึ่ง คณะทำงานจึงได้รวบรวมเรียบเรียงข้อมูลตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๖๘ นั้น แล้วมาจัดพิมพ์เป็นหนังสือ “ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และบันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ” จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร คือ ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพนั้น

          นับแต่การถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๖ นั้น หลังจากนั้น วัดสระเกศ ได้ผ่านเหตุการณ์หลายเหตุการณ์ เป็นระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม เป็นระยะเวลาถึง ๑๔ ปี จึงได้มาหวนพิจารณาถึงคำสอนที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นประจำ และเน้นบ่อยมากเมื่อใกล้วาระจะมรณภาพว่า

          “พระพุทธศาสนาในเมืองไทยมีภัยรอบด้าน ซึ่งกำลังแทรกเข้ามาในทุกรูปแบบ พระพุทธศาสนาในประเทศไทยของเรา อาจจะล้มลงวันใดก็ได้ อย่าได้พากันประมาท อย่าพากันนิ่งนอนใจเหมือนปลาอยู่ในน้ำเย็น พากันตายใจว่าพระพุทธศาสนาในประเทศไทยเจริญรุ่งเรืองตั้งมั่นดีแล้ว เลยไม่รู้สึกถึงความล่มสลาย ซึ่งกำลังใกล้เข้ามา”

          “ให้มองไปข้างหน้าอีก ๕๐ ปี โดยกำหนดดูผลแห่งความเปลี่ยนแปลงครั้งละ ๑๐ ปี ในทุก ๑๐ ปี ก็ต้องดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี และในแต่ละปีนั้น ก็ต้องคอยดูความเปลี่ยนแปลงในแต่ละวันอีกด้วย จนกว่าจะถึง ๕๐ ปี เพื่อจะได้คาดการณ์ถูกว่า อีก ๕๐ ปีข้างหน้า จะเกิดอะไรขึ้น ”

          และคำสอนที่ว่า “เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว จะเกิดภัยกับพวกเรามาก อย่าพากันประมาท หลวงพ่อไม่เห็นหรอก ในเวลานั้น เพราะหลวงพ่อไม่อยู่แล้ว”

          หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ มรณภาพไปได้เพียง ๗ ปี ยังไม่ถึงวาระคราวละ ๑๐ ปีดังที่กล่าวนั้นเลย ในปีพุทธศักราช ๒๕๖๑ พระสงฆ์วัดสระเกศ ก็ได้รับแรงกระแทกเกิดผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงดังที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ คอยพร่ำสอนเป็นแนวทางไว้แล้ว

          ผู้เป็นบัณฑิตพึงพิจารณารายละเอียดจากการอ่านหนังสือเล่มนี้เถิด

          การจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร ๑๒ ปีเต็มแห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เล่มนี้นั้น มุ่งบันทึกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น มิให้เลือนหายไปกับกาลเวลา เพื่อเป็นทิฏฐานุคติให้อนุชนคนรุ่นหลังได้เรียนรู้ศึกษาและหาทางป้องกันแก้ไขมิให้เหตุการณ์เช่นนี้ได้เกิดขึ้นอีก ประการสำคัญขอจัดพิมพ์เพื่อน้อมถวายบูชาพระคุณของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ที่ได้พร่ำสอนไว้แล้วว่า

“เมื่อหลวงพ่อไม่อยู่

ภัยจะเกิดขึ้นกับพวกเรา อย่าพากันประมาท”

ถวายเป็นอาจริยวาท อุปัชฌายวาท เพื่อให้เป็นฉัตรแก้วปกเกศคุ้มกระหม่อมให้เกิดปัญญาและสามารถแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้ อย่างทะลุปรุโปร่ง เมื่อมีภัยมาถึง

“แสงสว่าง กำจัดความมืดได้ ฉันใด

จงใช้ปัญญา แก้ไขความมืดบอดด้วยอวิชชา ฉันนั้นเถิด”

คณะทำงานเพื่อจัดพิมพ์หนังสือในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปี แห่งการถึงมรณภาพของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จ ฯ

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

ประวัติ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ

จัดพิมพ์ในวาระครบ ๑ รอบนักษัตร

๑๒ ปีแห่งการถึงมรณภาพ

ของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙

จัดพิมพ์ โดย  :  คณะศิษยานุศิษย์ในเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ คณะศิษยานุศิษย์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post “หลังระลอกคลื่นซัดเข้าถาโถม…กลับมาทบทวนคำสอน …” จากคำนำ หนังสือ ประวัติสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) และ บันทึกว่าด้วยคดีความพระเถระวัดสระเกศ (๑) appeared first on Manasikul Online.

วัดสระเกศฯ จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย “สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณมหาเถร)” เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓

วันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ เวลา ๑๐.๐๐ น. วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓

เวลา ๑๐.๑๙ น. เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เข้าสู่ศาลาการเปรียญ จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย และกราบพระรัตนตรัย จากนั้น คุณแม่พรรณี โชคคณาพิทักษ์ และคุณเบญจมาศ โชคคณาพิทักษ์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ จุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยเบื้องหน้าแท่นประดิษฐานอัฐิ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙)

จากนั้น พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ จำนวน ๑๐ รูป สวดพระพุทธมนต์ เพื่ออุทิศถวายเป็นพระกุศลแด่เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ภายหลังการสวดพระพุทธมนต์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ และผู้มีเกียรติ ถวายเครื่องไทยธรรมแด่พระสงฆ์

โอกาสนี้ เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ ทอดผ้าไตรบังสุกุล จำนวน ๑๐ ไตร เบื้องหน้าพระสงฆ์ พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์พิจารณาผ้าไตรบังสุกุล จากนั้นพระสงฆ์อนุโมทนา ผู้ร่วมพิธีกรวดน้ำและรับพร เป็นเสร็จพิธี

ภายหลังเสร็จพิธี วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ถวายภัตตาหารเพลแด่พระภิกษุสามเณร จำนวน ๒๐๐ รูป ณ ศาลาบำเพ็ญกุศล ๒ พร้อมจัดภัตตาหารถวายและอาหารรับรองแก่ผู้มีเกียรติที่เข้าร่วมพิธี ณ พระตำหนักสมเด็จพระสังฆราช ทั้งนี้ คุณแม่พรรณี โชคคณาพิทักษ์ และคุณเบญจมาศ โชคคณาพิทักษ์ คณะหลาน ๆ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ เป็นเจ้าภาพพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายในภาคเพลครั้งนี้

เวลา ๑๗.๐๐ น. วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร จัดพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร ป.ธ.๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๓ ณ ศาลาบำเพ็ญกุศล ๑ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ เจ้าประคุณสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ กรรมการมหาเถรสมาคม และเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร พร้อมด้วยสมเด็จพระราชาคณะ รองสมเด็จพระราชาคณะ พระราชาคณะ และพระภิกษุสงฆ์ เข้าร่วมพิธีโดยพร้อมเพรียง ท่ามกลางบรรยากาศแห่งความสงบ สำรวม และเปี่ยมด้วยความกตัญญูกตเวที โดยมีศิษยานุศิษย์และพุทธศาสนิกชนร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก

ภายในพิธี พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์สวดพระพุทธมนต์และสวดมาติกา จากนั้นถวายเครื่องไทยธรรม ทอดผ้าไตรบังสุกุล และพระสงฆ์พิจารณาผ้าไตรบังสุกุล ก่อนประธานสงฆ์ถวายอดิเรก พระสงฆ์อนุโมทนา และพุทธศาสนิกชนร่วมกรวดน้ำ รับพร เป็นอันเสร็จพิธี

พิธีบำเพ็ญกุศลครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทิตา และน้อมรำลึกถึงคุณูปการของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ผู้ทรงอุทิศพระวรกายและกำลังสติปัญญาในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา สืบสานกิจการคณะสงฆ์ และสร้างคุณประโยชน์แก่พระพุทธศาสนาและสังคมมาโดยตลอด

ในวาระ ๑๓ ปี มรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ จึงขอย้อนรำลึกเรื่องราวความผูกพันระหว่างหลวงพ่อฤาษีลิงดำ (พระราชพรหมยาน) และ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ซึ่งเป็นเรื่องที่ลูกศิษย์ทั้งสองสายให้ความสำคัญมาก เพราะทั้งสองท่านมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งเกินกว่าความเป็นพระเถระชั้นผู้ใหญ่ทั่วไป แต่เป็นลักษณะของ “สหธรรมิก” (เพื่อนร่วมประพฤติธรรม) ที่มีความไว้วางใจและยกย่องกันอย่างสูงสุด

หลวงพ่อฤาษีลิงดำ ยังเคยกล่าวรับรองไว้ด้วยความเคารพ ว่า… “ท่านเจ้าคุณเกี่ยวคือพระทองคำ ท่านเป็นพระที่สูญจากกิเลสแล้ว”

“ท่านเจ้าคุณเกี่ยวท่านมีจิตสะอาดมาก ท่านเป็นพระดีที่หาได้ยากในยุคนี้”

นี่คือคำยืนยันจาก หลวงพ่อฤาษีลิงดำ ถึง เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์

ภายหลังมรณกาลของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ก็รับเป็นธุระดูแลวัดท่าซุง และสานต่อปณิธานของหลวงพ่อฤาษีฯ อย่างเต็มกำลัง

“เมื่อเพชรเห็นเพชร เมื่อพระอริยเจ้าเห็นพระอริยเจ้า

ความงดงามทางจิตใจจึงถูกส่งต่อมาถึงเหล่าลูกศิษย์”

แม้กายสังขารจะจากไป แต่ “คุณธรรม” และ “ความเมตตา” ของทั้งสองท่านยังคงสว่างไสวอยู่ในใจพวกเราเสมอ

กราบแทบเท้าหลวงพ่อและหลวงพ่อสมเด็จฯ ด้วยความเคารพเหนือเศียรเกล้า

และเสียงธรรมจากวัดท่าขนุน เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร. เจ้าอาวาสวัดท่าขนุน จังหวัดกาญจนบุรี (จากเพจวัดท่าขนุน) เล่าเรื่องเกี่บวกับการไปรับทักษิณานุประทาน ในพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อุปเสณมหาเถร, ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ซึ่งท่านได้มรณภาพมาครบ ๑๓ ปีแล้ว ดังนี้

วันนี้ตรงกับวันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ กระผม/อาตมภาพมีงานสำคัญก็คือ ไปรับทักษิณานุประทาน ในพิธีบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อุปเสณมหาเถร, ป.ธ. ๙) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ซึ่งท่านได้มรณภาพมาครบ ๑๓ ปีแล้ว ไม่น่าเชื่อเหมือนกันว่าจากที่รู้สึกว่าท่านเพิ่งจะจากไป กลายเป็นว่าผ่าน ๑๓ ปีไปโดยไม่รู้ตัว..!

ไม่น่าเชื่อเหมือนกันว่าจากที่รู้สึกว่าท่านเพิ่งจะจากไป กลายเป็นว่าผ่าน ๑๓ ปีไปโดยไม่รู้ตัว..!

จากที่ได้พบกับหลวงพ่อสมเด็จฯ ท่านตั้งแต่สมัยแรก ๆ ที่ท่านยังเป็นเจ้าคุณพระพรหมคุณาภรณ์ ไปงานวัดท่าซุงเป็นประจำ ซึ่งถ้าจำไม่ผิด ปีแรกที่ท่านไปก็คืองานประจำปีวัดท่าซุง กระผม/อาตมภาพมีหน้าที่ต้อนรับพระเถระ ได้รับคำสั่งจากหลวงพ่อฤๅษีฯ ว่า “ให้นำหลวงพ่อวัดสระเกศไปพักที่ห้องพักของข้า ที่ตึกนนทา อนันตวงษ์โน่น”

เมื่อได้รับคำสั่งจึงได้นำท่านไป ไปถึงพระเดชพระคุณหลวงพ่อก็ยังโทรศัพท์สำทับมาว่า “ให้ท่านนอนบนเตียงข้าเลย” แต่เมื่อเรียนถวายพระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านแล้ว ท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ บอกว่า “การไปนอนทับนั่งทับที่ของครูบาอาจารย์ไม่ใช่เรื่องดี” แล้วท่านก็ดึงเอาผ้าห่มกับหมอนลงไปปูที่พื้น แล้วก็นอนสีหไสยาสน์ลักษณะภาวนา กระผม/อาตมภาพกราบท่านแล้วถอยออกมาปิดประตู คอยเฝ้าอยู่ทางด้านนอก ประมาณ ๒๐ กว่านาทีไปชะโงกดูใหม่ ปรากฏว่าท่านลุกมานั่งขัดสมาธิเจริญพระกรรมฐานไปแล้ว..!

เรื่องนี้ต้องยอมรับว่าพระเดชพระคุณท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ วัดสระเกศนั้น ท่านมีความคล่องตัวและชำนาญในเรื่องของกรรมฐานเป็นอย่างยิ่ง มีหลายเรื่องซึ่งไม่สามารถจะเล่าได้ ท่านก็สามารถจะชี้แจงแถลงไขให้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะท่านบอกว่า “การถวายการรับใช้ครูบาอาจารย์เป็นบุญใหญ่มากนะ ต้องทำหน้าที่ของเราให้ดีที่สุด” กระผม/อาตมภาพก็รับใส่เกล้าและปฏิบัติอย่างเต็มที่ตลอดมา

แม้กระทั่งหลังจากออกจากวัดท่าซุง ไปสร้างที่พักสงฆ์เกาะพระฤๅษี ท่านขึ้นเป็นสมเด็จพระราชาคณะที่สมเด็จพระพุฒาจารย์แล้ว ก็ยังเมตตาห่วงใยถามไถ่ถึง และมีคำสั่งให้เข้าไปหาท่านอย่างน้อยเดือนละ ๑ ครั้ง ซึ่งกระผม/อาตมภาพเข้าใจดีว่า สิ่งที่ท่านสั่งให้ทำนั้นก็เพื่อประโยชน์ของตัวกระผม/อาตมภาพเองทั้งสิ้น

เนื่องเพราะว่าในส่วนของการเป็นลูกศิษย์ใกล้ชิดพระผู้ใหญ่ หรือว่าเป็นพระที่ได้เข้าหาพระผู้ใหญ่นั้น เป็นเรื่องที่คนอื่นรู้เข้าแล้วก็ต้องให้ความเกรงใจ แต่กระผม/อาตมภาพไม่เคยลืมตัว และไม่เคยเอ่ยอ้างกับผู้ใดทั้งสิ้น มีแต่ไปถึงแล้ว ถ้าตรงกับวันพระ พระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านก็ให้ไปลงอุโบสถฟังพระปาฏิโมกข์ด้วยกัน และแนะนำให้กับพระวัดสระเกศทั้งหลายทั้งปวงว่ากระผม/อาตมภาพเป็นใคร ? มาจากไหน ? มีวัตรปฏิบัติลักษณะอย่างไร ? ซึ่งท่านชื่นชมเสียจนเลิศลอย กระผม/อาตมภาพเองยังรู้สึกว่า ค่อนข้างจะอายบรรดาพระวัดสระเกศทั้งหลายเหล่านั้น..!

ตอนนั้นท่านเจ้าคุณเสนาะ (อดีตพระพรหมสุธี) ยังเป็นเจ้าคุณชั้นธรรมอยู่

แล้วท่านเจ้าคุณธงชัย ปัจจุบันก็คือสมเด็จพระวชิรสิทธาจารย์ (ธงชัย สุขญาโณ) เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ยังเป็นเจ้าคุณพระราชธรรมสาร กระผม/อาตมภาพเองรู้สึกว่าตัวเองเป็นเด็กบ้านนอก ตัวเล็กนิดเดียว เข้าไปอยู่ท่ามกลางพระผู้ใหญ่ในกรุงเทพฯ แต่ว่าได้รับคำแนะนำในลักษณะที่รู้สึกว่า เหมือนกับตั้งใจโฆษณาคุณสมบัติแบบนั้น บางทีก็รู้สึกเหนียม ๆ อยู่เหมือนกัน..!

แต่เมื่อพระเดชพระคุณท่านเจ็บไข้ได้ป่วยเข้าโรงพยาบาล ครั้นออกจากโรงพยาบาลมา ก็ได้แวะไปกราบท่านแค่ ๒ ครั้งก่อนที่ท่านจะมรณภาพ เนื่องเพราะมีนิสัยไม่ชอบรบกวนพระป่วย เหตุเพราะรู้ดีว่าพระที่ท่านเจ็บไข้ได้ป่วยนั้น ต้องใช้กำลังใจในการกดข่มเวทนาอย่างไร แล้วถ้าต้องมาคอยต้อนรับผู้ที่มาเยี่ยมอยู่ ก็อาจทำให้เวทนาของท่านกำเริบได้ จึงได้แต่คอยดูอยู่ห่าง ๆ อย่างห่วง ๆ ทางวงนอก ไม่คิดว่าหลวงพ่อท่านจะ”ไป” เร็วขนาดนั้นเหมือนกัน รู้สึกว่าแค่ไม่นาน เพราะเหมือนกับหลวงพ่อท่านอยู่ด้วยตลอดเวลา แต่ปรากฏว่าในฎีกาแจ้งว่าเป็นการบำเพ็ญกุศลปีที่ ๑๓ เข้าไปแล้ว..!

ครั้นไปถึงก็ได้รับการต้อนรับอย่างดียิ่ง จากท่านพระครูปลัดสุวัฒนสิทธิคุณ อดีตพระครูสิทธิสรกิจ และอดีตพระมหาพิศุทธิ์ วิสุทฺโธ ซึ่งทำหน้าที่ต้อนรับพระเถระอยู่ในนั้น เข้าไปก็เจอเพื่อนพระสังฆาธิการ ตลอดจนกระทั่งเพื่อนฝูงและรุ่นน้องอยู่เป็นจำนวนมาก กราบไหว้ทักทายกันตามลำดับแล้ว ก็ได้รับนิมนต์ให้ไปทอดผ้าบังสุกุลถวายหลวงพ่อสมเด็จ เพื่อที่จะอุทิศเป็นกุศลให้กับท่าน จากนั้นถึงได้ขึ้นพิจารณาผ้าไตรด้วยตนเอง

เนื่องจากว่าผู้ที่ได้รับฎีกาวันนี้แบ่งเป็น ๒ ชุด ก็คือฎีกาหลวงที่ต้องใช้พัดยศ และฎีกาวัดที่ออกให้เป็นการส่วนตัว กระผม/อาตมภาพรับฎีกาวัด แต่ว่าเขาต้องการให้ใช้พัดยศ สอบถามไปจนทั่วแล้ว ไม่มีใครที่มีพัดยศเทียบเจ้าคณะอำเภอชั้นพิเศษฝ่ายวิปัสสนาธุระ ทางวัดสระเกศจึงได้จัดให้กระผม/อาตมภาพใช้พัดรองขึ้นพิจารณาผ้าไตรบังกุสุลอยู่คนเดียวโด่เด่ ต้องบอกว่าดังโดยไม่ได้เจตนา..!

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันจันทร์ที่ ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๙ พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร. วัดท่าขนุน

ประวัติ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) โดยสังเขป

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ นามเดิมว่า เกี่ยว นามสกุล โชคชัย นามฉายา อุปเสโณ บิดา นายเลี่ยน โชคชัย มารดา นางยี โชคชัย เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ ๑๑ มกราคม ๒๔๗๑ ณ บ้านเฉวง ตำบล บ่อผุด อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี

​การบรรพชาอุปสมบท

​เมื่อวัยเยาว์ ได้ศึกษาระดับประถมศึกษา ที่โรงเรียนวัดเฉวง จนจบประถมปีที่ ๔

เมื่ออายุได้ ๑๒ ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดเฉวง (วัดสว่างอารมณ์) อำเภอ เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีพระอธิการพัฒน์ ภทฺทมุนี วัดภูเขาทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ แม้เจตนาจะบวชเพียงแค่ ๗ วัน  แต่ด้วยปุพเพกตปุญญตา ทำให้เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ยังมั่นคงในสมณเพศตลอดมา หาได้คิดลาสิกขาไม่ โยมมารดาจึงนำไปฝากไว้กับท่านพระครูอรุณกิจโกศล (หลวงพ่อพริ้ง โกสโล) วัดแจ้ง ตำบลอ่างทอง อำเภอ เกาะสมุย เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้ฝักใฝ่ในการศึกษา มีวิริยะ อุตสาหะ จนหลวงพ่อพริ้งเห็นอุปนิสัย ได้นำไปฝากไว้กับเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) โดยอยู่ในการปกครองของพระธรรมเจดีย์ (เทียบ ธมฺมธโร) ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพมหานคร

​ต่อมา พ.ศ. ๒๔๙๒ เมื่อมีอายุครบอุปสมบท ก็ได้อุปสมบท ณ วัดสระเกศ โดยมีเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์

​ด้านพระกรรมฐาน

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้เรียนพระกรรมฐานในเบื้องต้น จากหลวงพ่อพริ้ง ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์องค์สำคัญของเกาะสมุย โดยหลวงพ่อพริ้งได้นำเจริญพระกรรมฐานบนหลุมฝังศพขณะมีอายุ ๑๒ ขวบ ต่อมา ได้เรียนพระกรรมฐานจากเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) ซึ่งมีความชำนาญในพระกรรมฐานด้านกสิณ และยังได้ให้ความสนใจวิธีการเจริญพระกรรมฐานตามแนวต่าง ๆ ที่ปฏิบัติในประเทศ จนมีความชำนาญทุกสาย

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้นำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่โลกยุคใหม่ โดยริเริ่มวางรากฐานแนวคิดงานพระศาสนาเชิงรุกที่สำคัญในด้านต่าง ๆ เช่น ก่อตั้งโรงพิมพ์การศาสนา เพื่อจัดพิมพ์แถลงการณ์คณะสงฆ์ เพื่อรวบรวมกิจการต่าง ๆ เกี่ยวกับการบริหารงานคณะสงฆ์ ตลอดทั้งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ กฎกระทรวง กฎ มหาเถรสมาคม ระเบียบ คำสั่งมหาเถรสมาคม เกี่ยวกับการปกครองคณะสงฆ์และการพระศาสนา ออกเป็นรายเดือน ทุกวันที่ ๒๕ ของเดือน และหนังสือธรรมะอื่น ๆ

ให้มีสำนักงานพระพุทธศาสนาประจำจังหวัดทุกจังหวัด เพื่อรองรับงานคณะสงฆ์ ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักเรียนบาลีประจำจังหวัด ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด ริเริ่มให้ยกร่างหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษในมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ยกร่างหลักสูตรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ จัดตั้งโรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ริเริ่มให้มหาวิทยาลัยสงฆ์เปิดหลักสูตรผู้บริหารสำหรับพระสังฆาธิการ เพื่อยกระดับการศึกษาของพระสังฆาธิการ

ริเริ่มให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยสำหรับคณะสงฆ์อนัมนิกาย ชื่อว่า “มหาปัญญาวิทยาลัย” ริเริ่มจัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนา ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ริเริ่มโรงเรียนวิถีพุทธ และโรงเรียนอาชีววิถีพุทธ ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา  จัดการเรียนการสอนตามแนวโรงเรียนวิถีพุทธ

ริเริ่มจัดตั้งพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ริเริ่มให้ปรับการเจริญพระพุทธชัยมงคลคาถาในวันขึ้นปีใหม่ เป็นการสวดมนต์ข้ามปี เพื่ออนุวัติให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม จนเป็นที่นิยมแพร่หลายในปัจจุบัน

ริเริ่มการจัดกิจกรรมงานวัด และกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา อนุวัติให้สอดคล้องกับโลกสมัยใหม่​ได้บริจาคเงินสร้างอาคารเรียนและตึกสงฆ์อาพาธในท้องถิ่นชนบทที่อยู่ห่างไกลความเจริญหลายแห่ง  ในนาม “อาคารผู้มีพระคุณ” เพื่อรักษาพยาบาลพระภิกษุ สามเณร ผู้อาพาธ และสาธุชนทั่วไป

​ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ เป็นผู้ริเริ่มเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ ริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มสานศาสนสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน ได้ออกเดินทางไปต่างประเทศทั่วทุกมุมโลก เพื่อหาแนวทางที่จะให้มีวัดเกิดขึ้นในประเทศนั้น ๆ

​#ด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาภายในประเทศและในวัด

​เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ ได้แสดงพระธรรมเทศนาภายในพระอุโบสถวัดสระเกศ ตลอดพรรษา และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นประจำ ได้แสดงธรรมทางสถานีวิทยุ ๙๑๙ ในรายการ “ของดีจากใบลาน” และมีผลงานหนังสือมากมาย เช่น ธรรมะสำหรับผู้นับถือพระพุทธศาสนา, ดีเพราะมีดี, การนับถือพระพุทธศาสนา, ปาฐกถาธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ), พระธรรมเทศนาและบทความสมเด็จพระพุฒาจารย์, การดำรงตน, กตัญญูกถา, คุณสมบัติ ๕ ประการ, เย็นหิมะในรอยธรรม, สมาธิ หลักของใจ, ธรรมะให้ลูกดี, ธรรมะปรารภยามเช้า, ธรรมะปรารภยามค่ำ, สุขทุกข์อยู่ที่ใจ, พระธรรมเทศนาหน้าพระที่นั่ง เป็นต้น

​การศึกษาและหน้าที่การงาน

​พ.ศ. ๒๔๘๙​สอบได้นักธรรมชั้นเอก

​พ.ศ. ๒๔๙๗​สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

​พ.ศ. ๒๔๙๗  ​ไปร่วมประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ ณ ประเทศพม่า

​พ.ศ. ๒๔๙๘  ​เป็นกรรมการพิเศษแผนกตรวจสำนวนแปลวินัยปิฎก ฉบับปี ๒๕๐๐ ของคณะสงฆ์

​พ.ศ. ๒๔๙๙​เป็นอาจารย์สอนบาลี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​พ.ศ. ๒๕๐๐  ​ไปร่วมประชุมอรรถกถาสังคายนา ณ ประเทศพม่า

​​​เป็นประธานหัวหน้าแผนกคณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ​​​ราชวิทยาลัย

​พ.ศ. ๒๕๐๒  ​เป็นผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​​​เป็นหัวหน้าแผนกธรรมวิจัย มหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

​​​ไปสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาในประเทศใกล้เคียง ได้แก่ ลาว กัมพูชา มาเลเซีย ​​​อินโดนีเซีย อินเดีย และ ศรีลังกา เป็นต้น

​พ.ศ. ๒๕๐๔  ​เป็นกรรมการหน่วยวิจัย จัดทำนามานุกรมของคณะสงฆ์ โดยกรมการศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๐๕  ​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปดูการศาสนาและเชื่อมศาสนสัมพันธ์ ที่ประเทศเกาหลี ​​​ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ฯลฯ

​พ.ศ. ๒๕๐๖  ​เป็นประธานคณะกรรมการต้อนรับสมณทูตจากไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๐๗  ​เป็นเลขาธิการมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยริเริ่มให้ยกร่างหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษในมหาวิทยาลัย

​​​มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงฆ์แห่งคณะสงฆ์ไทย ไปปฏิบัติศาสนกิจในภาคพื้นยุโรป เกิดวัดไทยแห่งแรกขึ้นในยุโรป ชื่อว่า ​​​“วัดพุทธาราม” เนเธอร์แลนด์ ต่อมา วัดไทยเริ่มขยายออกไปตามประเทศต่าง ๆ

​​​ในยุโรปและออสเตรเลีย ทั้งอังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี เป็นต้น และประเทศ

​​​ในแถบสแกนดิเนเวียทั้งหมด ได้แก่ สวีเดน เบลเยียม เดนมาร์ก นอร์เวย์ ฟินแลนด์

​​​ไอซ์แลนด์ ราชรัฐลักซัมเบอร์ก และสหราชอาณาจักร เป็นต้น

​​​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะภาค ๙

​​​เป็นหัวหน้าอำนวยการพระธรรมทูต สายที่ ๘

​พ.ศ. ๒๕๐๘  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๙

​​​เป็นเลขานุการเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช

​​​สกลมหาสังฆปริณายก (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ ๑๕

​​​แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

​พ.ศ. ๒๕๐๙​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์การศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศลาว ​​​และเวียดนาม

​พ.ศ. ๒๕๑๐  ​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์การศึกษาพระพุทธศาสนาที่ประเทศลาว

​​​ศรีลังกา ญี่ปุ่น ไต้หวัน ฮ่องกง ในความอุปถัมภ์ของ พ.ส.ล.

​พ.ศ. ๒๕๑๑  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน

​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๑๒  ​เป็นกรรมการอำนวยการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๑๓  ​เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสระเกศ

​​​เป็นกรรมการยกร่างหลักสูตรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา

​พ.ศ. ๒๕๑๔  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศ

​พ.ศ. ๒๕๑๕  ​เป็นหัวหน้าคณะไปปฏิบัติศาสนกิจที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาตามมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ตามคำนิมนต์ของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ​​​รวมระยะเวลาเดินทางถึง ๘๐ วัน ใน ๑๑ ประเทศ ประกอบด้วย ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยม เยอรมัน เดนมาร์ก สวิสเซอร์แลนด์ อิตาลี กรีก และอินเดีย โดยคณะผู้ร่วมเดินทาง ประกอบด้วย เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เจ้าประคุณสมเด็จพระมหา​​​รัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญโญ) และ พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต)

​​​เป็นคณะสงฆ์ไทยคณะแรกเยือนนครรัฐวาติกัน กรุงโรม อย่างเป็นทางการ

​พ.ศ. ๒๕๑๖  ​เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม

​พ.ศ. ๒๕๑๘​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจในยุโรป ๙ ประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๒๔  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค ๑๐

​​​เป็นรองประธานสภาสงฆ์แห่งโลก นับเป็นพระสงฆ์ไทยรูปแรกก้าวขึ้น​​​สู่การบริหารองค์กรสงฆ์โลก

​พ.ศ. ๒๕๒๕  ​ไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อสาธิตอุปสมบทกรรม และ อุโบสถกรรม​​​ตามแบบคณะสงฆ์ไทย ที่ประเทศศรีลังกา

​พ.ศ. ๒๕๒๘  ​เป็นประธานกรรมาธิการ สังคายนาพระธรรมวินัย ตรวจชำระพระไตรปิฎก

​​​ในมหามงคลสมัยพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ​​​รัชกาลที่ ๙

​พ.ศ. ๒๕๓๒  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก

​​​เป็นประธานคณะกรรมการสำนักฝึกอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ

​พ.ศ. ๒๕๓๔​เป็นประธานคณะกรรมการจัดการชำระและพิมพ์อรรถกถาพระไตรปิฎก

​​​เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในมหามงคล

​​​วโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๓๕

​​​เป็นประธานกรรมการศูนย์ควบคุมการไปต่างประเทศสำหรับพระภิกษุ สามเณร ​​​(ศ.ต.ภ.)

​​​เป็นรองแม่กองงานพระธรรมทูต

​พ.ศ. ๒๕๓๕ ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวออสเตรเลีย ​​​ณ ประเทศออสเตรเลีย

​พ.ศ. ๒๕๓๗  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๔๐  ​ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งเป็นประธานคณะกรรมการฝ่ายเผยแผ่พระพุทธศาสนา

​​​มหาเถรสมาคม

​​​เป็นประธานคณะกรรมการช่วยเหลือผู้ประสบภัยธรรมชาติและอุบัติภัย

​พ.ศ. ๒๕๔๑  ​เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจเพื่อประกอบพิธีอุปสมบทให้กับชาวไต้หวัน ​​​ณ ประเทศไต้หวัน

​พ.ศ. ๒๕๔๒     เดินทางไปปฏิบัติศาสนากิจเปิดวัดนอร์เวย์ และสังเกตการณ์พระพุทธศาสนา

​​​ในภาคพื้นยุโรป เช่น สวีเดน เยอรมัน เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยม ฝรั่งเศส​​​และ สวิสเซอร์แลนด์

​พ.ศ. ๒๕๔๕​เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจ ณ ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน

​พ.ศ. ๒๕๔๗​เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

​​​ริเริ่มโรงเรียนวิถีพุทธและโรงเรียนอาชีววิถีพุทธ

​​​ริเริ่มให้ปรับการเจริญพระพุทธชัยมงคลคาถาในวันขึ้นปีใหม่

​​​เป็นการสวดมนต์​ข้ามปี เพื่ออนุวัติให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม​​​จนเป็นที่นิยมแพร่หลายในปัจจุบัน

​พ.ศ. ๒๕๔๙​ดำริให้ชำระและจัดพิมพ์พระไตรปิฎก ฉบับที่มหาเถรสมาคมเพื่อน้อมถวายพระราชกุศล ถวายพระพรชัยมงคล แด่ พระบาทสมเด็จ​​​พระเจ้าอยู่หัว ในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติ ครบ ๖๐ ปี ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๙

​​​ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๐​ริเริ่มให้จัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนาภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม

​​​ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๑​จัดตั้งสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ

​​​พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม โดยการสนับสนุน

​​​ของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เป็นศูนย์กลางการทำงานด้านความมั่นคง

​​​แห่งพระพุทธศาสนา

​พ.ศ. ๒๕๕๓ ​ริเริ่มให้กำเนิดพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ นับเป็นก้าวใหม่​​​ของการทำงานในพื้นที่ที่พระพุทธศาสนาเริ่มเสื่อมถอยไปจากประเทศไทย

​​​มีบัญชาให้อัญเชิญพระคัมภีร์โบราณทางพระพุทธศาสนา ๒,๐๐๐ ปี จากประเทศ

​​​นอร์เวย์ มาประดิษฐานเป็นการถาวร ณ บรมบรรพต ภูเขาทอง

​พ.ศ. ๒๕๕๔​จัดตั้งศูนย์ช่วยเหลือวัด และผู้ประสบภัยน้ำท่วมของคณะสงฆ์

​พ.ศ. ๒๕๕๕​ก่อตั้งรางวัลระดับนานาชาติ “Awakening Leadership Award” และประกาศ

​​​เกียรติคุณแก่ผู้นำชาวพุทธ กว่า ๘๕ ประเทศทั่วโลก ณ องค์การสหประชาชาติ​​​(UN)

​ลำดับสมณศักดิ์

​พ.ศ. ๒๕๐๑  ​เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ที่ พระเมธีสุทธิพงศ์

​พ.ศ. ๒๕๐๕   ​เป็นพระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชวิสุทธิเมธี

​พ.ศ. ๒๕๐๗   ​เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๑๔   ​เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๑๖   ​เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะ ที่ พระพรหมคุณาภรณ์

​พ.ศ. ๒๕๓๓   ​เป็นสมเด็จพระราชาคณะ ที่ สมเด็จพระพุฒาจารย์

​พ.ศ. ๒๕๔๗​เป็นประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

The post จากใจสหธรรมิกและศิษยานุศิษย์ “อุปเสณวงศ์” ๑๓ ปี มรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ ณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

เมื่อวันเสาร์ที่ ๓๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค กลับสู่พระอารามตามธรรมเนียมที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ทรงริเริ่มไว้

โดย วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ในปีนี้ มีพระภิกษุ-สามเณร สอบได้เปรียญ ๙ ประโยค ๒ รูป ดังนี้

พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์) อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

และ สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เจ้าสำนักเรียนวัดสระเกศ พร้อมด้วยคณะสงฆ์วัดสระเกศ ขอแสดงความยินดีแก่พระภิกษุสามเณรผู้สอบได้ประโยคบาลีสนามหลวง (ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒) ในสำนักเรียนวัดสระเกศ ประจำพุทธศักราช ๒๕๖๙ ดังนี้

๑. พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์)

อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๒. สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ

อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

สำหรับปีนี้ พระภิกษุสามเณรผู้สอบได้ประโยคบาลีสนามหลวง (ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒) ในสำนักเรียนวัดสระเกศ ประจำพุทธศักราช ๒๕๖๙ ดังนี้

๑. พระมหาธีรภัทร์ ญาณธีโร (มุสิกสงค์)

อายุ ๒๗ ปี พรรษา ๖ สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๒. สามเณรคมสันต์ เลาเลิศ

อายุ ๒๒ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค

๓. สามเณรปรัชญา มุ่งเครือ

อายุ ๑๙ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค

๔. สามเณรสิทธิพร เหมียดไธสง

อายุ ๑๗ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค

๕. สามเณรคณากร ขุนค้า

อายุ ๑๖ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๔ ประโยค

๖. สามเณรธนากร ขุนค้า

อายุ ๑๘ ปี สอบได้เปรียญธรรม ๔ ประโยค

ขออนุโมทนาในความเพียรพยายาม และขออำนวยพรให้เจริญงอกงามในพระธรรมวินัยสืบไป

อนึ่ง ในหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

บทที่ ๒๓. สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ บันทึกไว้ตอนหนึ่ง เกี่ยวกับที่มาของธรรมเนียมที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญธรรม ๙ ประโยค กลับพระอาราม จนเป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้ ว่า

ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยค  เป็นรูปแรกในรัชกาลที่  ๕  เมื่อพระชนมายุ ๒๘ พรรษา  และได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้นำรถยนต์หลวงมาส่งจนถึงที่เป็นพิเศษ  และนับตั้งแต่นั้นมา  ถ้าเปรียญรูปใดสอบไล่ได้ ๙ ประโยค  ก็ทรงพระกรุณาโปรดให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญรูปนั้นจนถึงที่เป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้

อีกประการหนึ่ง เจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) นับตั้งแต่ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมมาตั้งแต่ประโยคต้นจนประโยคสุดท้าย ไม่เคยแปลตกเลย

ดังนี้…

๒๓. สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

              สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์  ประสูติเมื่อวันที่ ๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๑๗  ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ที่เรือนแพหน้าวัดกัลยาณมิตร อำเภอบางกอกใหญ่ จังหวัดธนบุรี  บิดาชื่อ ตรุษ  มารดาชื่อ จันทร์

พระนามเดิม อยู่  นามสกุล (แซ่) ฉั่ว  ต่อมาเปลี่ยนเป็น ช้างโสภา

เมื่อยังทรงพระเยาว์ทรงรับการศึกษาเบื้องต้นกับบิดา  และต่อมา มีอายุพอสมควรได้ไปศึกษาวิชาเลขลูกคิด และโหราศาสตร์ ในสำนักของพระอาจารย์ช้าง วัดสระเกศฯ  ได้รับการศึกษาเล่าเรียนในสำนักวัดสระเกศฯ สืบมา จนกระทั่งบรรพชาเป็นสามเณร  ก็ได้เริ่มเรียนแผนกบาลี  เรียนมูลกัจจายน์ (หลักสูตรการเรียนภาษาบาลีชั้นสูง สมัยนั้น) ในสำนักพระอาจารย์ช้าง  และเรียนต่อๆ มาในสำนักท่านเจ้าคุณพระธรรมกิติ (เม่น) บ้าง  ในสำนักเจ้าประคุณสมเด็จพระวันรัต (แดง) วัดสุทัศน์  และในสำนักพระธรรมปรีชา (ทิม) ตามลำดับ

เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๓  ครั้งยังเป็นสามเณรได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวง ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เป็นครั้งแรก ได้เป็นเปรียญ ๓ ประโยค 

ต่อมา ในพ.ศ. ๒๔๓๖ ยังเป็นสามเณรเช่นเดิม  ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวงที่พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ได้เปรียญอีก ๑ ประโยค รวมเป็นเปรียญ ๔ ประโยค

จนถึงปี ๒๔๓๗ ทรงอุปสมบทเป็นพระภิกษุ  โดยมีสมเด็จพระวันรัต (แดง) วัดสุทัศน์ เป็นพระอุปัชฌาย์  พระธรรมทานาจารย์ (จุ่น) วัดสระเกศฯ  เป็นพระกรรมวาจาจารย์  และพระธรรมกิตติ (เม่น) วัดสระเกศฯ  เป็นพระอนุสาวนาจารย์  ได้รับฉายา ว่า “ญาโณทโย”

ต่อมา เมื่อ พ.ศ.๒๔๔๑ เข้าแปลพระปริยัติธรรมอีก ได้เป็นเปรียญ ๕ ประโยค  และ พ.ศ.๒๔๔๓ ได้เป็นเปรียญ ๖ ประโยค

เมื่อสอบได้เปรียญ ๖ ประโยคแล้ว  ก็คิดว่า จะหยุดไม่เข้าแปลอีกต่อไป  ความทรงทราบถึงพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๕  ทรงมีรับสั่งให้เข้าแปลประโยค ๗ ต่อไป  จึงต้องรับสนองพระกระแสรับสั่งเข้าแปลต่อไป  และแปลได้อีก ๑ ประโยค  เป็นเปรียญ ๗ ประโยค 

พระรุ่นเก่าในวัดสระเกศ เล่าต่อกันมาว่า เรื่องที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๕  ทรงมีรับสั่งให้ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) เมื่อครั้งยังเป็นพระมหาอยู่ ญาโณทโย เข้าแปลประโยค ๗ ต่อไปนั้น  ท่านเจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร  เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งเป็นเสนาบดีกระทรวงธรรมการเวลานั้น  ได้เป็นผู้นำพระกระแสรับสั่งมาบอก

เกิดธรรมเนียมนำรถยต์หลวงส่งเปรียญ ๙ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๔๔ ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวง  แปลได้อีก ๑ ประโยค  ได้เป็นเปรียญ ๘ ประโยค

พ.ศ. ๒๔๔๕ ได้เข้าแปลประโยค ๙ ต่อไป ก็ได้เป็นเปรียญเอก ๙ ประโยค ในปีนั้น

อนึ่ง ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ) ได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยค  เป็นรูปแรกในรัชกาลที่  ๕  เมื่อพระชนมายุ ๒๘ พรรษา  และได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้นำรถยนต์หลวงมาส่งจนถึงที่เป็นพิเศษ  และนับตั้งแต่นั้นมา  ถ้าเปรียญรูปใดสอบไล่ได้ ๙ ประโยค  ก็ทรงพระกรุณาโปรดให้นำรถยต์หลวงส่งเปรียญรูปนั้นจนถึงที่เป็นธรรมเนียมมาจนถึงบัดนี้

อีกประการหนึ่ง เจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) นับตั้งแต่ได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมมาตั้งแต่ประโยคต้นจนประโยคสุดท้าย ไม่เคยแปลตกเลย

ดำรงสมณศักดิ์

เมื่อทรงได้เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยคแล้ว ก็ดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการสนามหลวงสอบไล่พระปริยัติธรรมตลอดมา วันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๑ ในรัชกาลที่ ๕  ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่พระปิฎกโกศล ฯลฯ

จนกระทั่งได้รับสมณศักดิ์สูงสุด ที่ สมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช  พระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙

ต่อมา สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช เมื่อครั้งสมัยยังเป็นพระมหาเกี่ยว อุปเสโณ ก็สอบได้เปรียญธรรม ๙ ประโยค ในปีพุทธศักราช ๒๔๙๘ เช่นกัน

เกี่ยวกับการศึกษานี้ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) กล่าวถึงเรื่องการศึกษาของพระเณรไว้ในหนังสือ “เย็นหิมะในรอยธรรม” ตอนหนึ่งว่า…

“พระเณรต้องมีการศึกษา

จึงจะนำพาพระพุทธศาสนาให้อยู่รอดได้”

รำลึกวันแห่งความปีติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค ๒ รูป กลับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post รำลึกวันแห่งความปีติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำรถยนต์หลวงส่งพระภิกษุ-สามเณรเปรียญธรรม ๙ ประโยค ๒ รูป กลับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร appeared first on Manasikul Online.

๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ เป็นวันคล้ายวันมรณภาพ ปีที่ ๑๒ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

จึงขอนำ “หลักการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา” ฉบับที่ท่านเขียนขึ้นมาเผยแผ่ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งชาติ พระพุทธศาสนา พระมหากษัตริย์ สำนักพิมพ์อนันตะ เพื่อศึกษาเรียนรู้วิสัยทัศน์ของพระเถระผู้มองการณ์ไกล ผู้มาก่อนกาล ผู้เห็นว่าในอนาคต พระพุทธศาสนาจากแผ่นดินไทยจะเคลื่อนกงล้อธรรมจักรแห่งความสงบเย็นไปทั่วโลก แล้ววันนี้ก็เป็นจริง…

ในบันทึกคำเริ่มต้น อุปเสณมหาเถรานุสรณ์ ปีที่ ๓ ในโอกาสครบ ๓ ปี แห่งการมรณภาพ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ โดย สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ บันทึกไว้ว่า

คณะศิษยานุศิษย์ นำโดยพระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ได้มอบรถบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ให้เหล่ากาชาดจังหวัดปัตตานี โรงพยาบาลปัตตานี เพื่อบริการประชาชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และได้สร้างอาคารโรงพยาบาลเกาะสมุย เพื่อเป็นการน้อมรำลึกถึงพระคุณเจ้าประคุณสมเด็จฯ

ตลอดช่วงชีวิต เป็นที่ทราบกันดีว่า เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้เน้นสร้างโรงเรียน และ โรงพยาบาลให้ชุมชนในชนบทตามชายแดนที่ห่างไกล ภายใต้ชื่อ “อาคารผู้มีพระคุณ”

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้สร้างคุณูปการไว้กับพระศาสนาเป็นเอนก นำพาพระศาสนาก้าวข้ามช่วงวิกฤติหลายต่อหลายครั้ง

เจ้าประคุณสมเด็จฯ มักเตือนสติชาวพุทธและคณะสงฆ์ให้เห็นภัยพระศาสนา ทั้งภัยภายในและภัยภายนอกอยู่เสมอ ท่านได้วางรากฐานงานพระธรรมทูตไปต่างประเทศ วางรากฐานการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ จนวัดไทยขยายไปทั่วทุกมุมโลก ในปัจจุบัน

ช่วงสุดท้ายของชีวิต เจ้าประคุณสมเด็จฯ ให้ความสำคัญกับปัญหาภาคใต้ ได้จัดตั้งพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ขึ้นมา มีศูนย์กลางการประสานงานพระธรรมทูตอาสา ฯ อยู่ที่วัดบูรพาราม ตำบลยามู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี และมีศูนย์พระธรรมทูตอาสาฯ ประจำจังหวัดสงขลา สตูล ยะลา และนราธิวาส มีพระธรรมทูตอาสาฯ ปฏิบัติศาสนกิจ ๒๕๐ รูป

ภารกิจหลักของพระธรรมทูตอาสา คือ การออกเยี่ยมให้กำลังใจพระสงฆ์ และชาวพุทธในพื้นที่ ออกสำรวจวัด และหมู่บ้านชาวพุทธที่ถูกปล่อยทิ้งร้าง อันเนื่องมาจากการก่อเหตุความรุนแรง ถูกเผา ถูกกดดันให้ออกจากพื้นที่ และช่วยฟื้นฟูประเพณีเก่า ๆ ของชาวพุทธที่หายไปในช่วงเกิดเหตุความไม่สงบ

พระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปฏิบัติศาสนกิจภายใต้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ซึ่งเจ้าประคุณสมเด็จฯ ก่อตั้งขึ้นให้เป็นหน่วยงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก ภายใต้กำกับมหาเถรสมาคม โดยได้รับงบอุดหนุนจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

ในวันครบรอบ ๓ ปี แห่งการมรณภาพของเจ้าประคุณสมเด็จฯ นอกจากการบำเพ็ญกุศลอุทิศถวาย โดยมีสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราชเป็นประธาน

ศิษยานุศิษย์ ได้มอบรถบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ให้เหล่ากาชาดจังหวัดปัตตานี โรงพยาบาลปัตตานี เพื่อบริการประชาชนใน ๓ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และจัดให้มีกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการให้พระวิทยากรรู้จักใช้สื่อออนไลน์มารับใช้งานเผยแผ่พระพุทธศาสนา โครงการ “ธรรมะออนไลน์ สื่อธรรมให้ถึงโลก”

เพื่อให้พระวิทยากร ซึ่งเป็นพระนักเผยแผ่รุ่นใหม่ รู้จักปรับเปลี่ยนเครื่องมือการเผยแผ่ให้เข้ากับยุคสมัย รู้จักใช้สื่อโซเชียล เพื่อส่งต่อธรรมะให้คนที่ไม่มีเวลาเข้าวัด ได้ซึมซับหลักธรรม และให้พระวิทยากรช่วยกันสร้างทัศนคติให้คนในสังคมเข้าใจถึงเหตุผลที่พระสงฆ์ต้องใช้สื่อโซเชียล เป็นช่องทางนำธรรมะสู่สังคม ในฐานะที่โซเชียลมีเดีย เป็นเครื่องมือสื่อสารชนิดหนึ่ง เพื่อไม่ให้เกิดช่องว่างทางทัศนคติที่ไม่ดี

นอกจากนั้น ยังมีการจัดงานสัมมนาเพื่อเสริมสร้างศักยภาพพระวิทยากร : การเรียนรู้กระบวนการทางจิตวิทยาด้วยกระบวนการ Drama Therapy & Photo and VDO Therapy จัดโดยกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์

เพื่อเปิดโอกาสให้พระวิทยากรได้พบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้หลักจิตวิทยาจากวิทยากรผู้เชี่ยวชาญของไทย และระดับโลกอย่าง VALENTINA FORTUNATIBARLACCHI dr. in Psychology, Psychotherapist กับกลุ่มพระนักเผยแผ่ชั้นแนวหน้าจากทุกๆ ที่ ทั่วประเทศ

อันจะเป็นการสนองเจตนรมณ์ และปณิธานเจ้าประคุณสมเด็จฯ อีกทางหนึ่ง

จึงขอนำ “หลักการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา” ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) ที่ส่งเสริมความมั่นคงของพระพุทธศาสนา และหลักพระธรรมวินัย ผ่านความมั่นคงของพระสงฆ์ที่จะเป็นหลักในการเผยแผ่พระพุทธศาสนเพื่อช่วยเหลือผู้คนที่อยู่ในห้วงความทุกข์ทุกด้านมีทางออก ด้วยพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าที่นำมาประยุกต์ใช้ในทุกบริบทของสังคมเพื่อความร่วมเย็นของมวลมนุษยชาติ มาเผยแผ่บางข้อที่น่าจะเป็นทางออกในปัจจุบัน ที่พระสงฆ์กำลังถูกคุกคามอย่างหนักจากทุกด้าน …

หลักการข้อ ๑๐ : กำหนดให้รัฐอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาตามรัฐธรรมนูญ

ให้อุดหนุนช่วยเหลือพระภิกษุสามเณรซึ่งประสบภัยพิบัติ หรือไม่อาจพึ่งตนเองได้

ให้อุดหนุนสำนักงานของเจ้าคณะผู้ปกครองทุกระดับ

ให้อุดหนุนการตรวจสอบและดำรงรักษาไว้ซึ่งศาสนธรรมให้ครบถ้วนบริบูรณ์ รวมทั้งแปล เรียบเรียง ผลิตสื่อภาษาไทย ภาษาต่างประเทศเป็นมาตรฐาน ในลักษณะตำรา แบบเรียน คู่มือ เอกสาร แหล่งข้อมูล และสื่อเพื่อการศึกษา ค้นคว้า วิจัย ปฏิบัติและเผยแผ่ แก่คณะสงฆ์อย่างเพียงพอ

ให้อุดหนุนสำนักเรียน สำนักศาสนศึกษา หรือสถานศึกษาวิชาพระพุทธศาสนา ซึ่งคณะสงฆ์รับรองและอยู่ในกำกับดูแลของคณะสงฆ์อย่างเดียวพอ

ให้จัดตั้ง “พุทธศาสน์วิทยาลัย” ขึ้นในจังหวัดที่คณะกรรมการสงฆ์จังหวัดร้องขอ เพื่อให้การศึกษาและอบรมทางวิชาการพระพุทธศาสนา วิชาการทั่วไป และวิชาชีพแก่ประชาชน

ให้อุดหนุนวัดที่จัดศาสนศึกษา เพื่อบริการชุมชน เช่น ธรรมศึกษาโรงธรรม ห้องสมุด หอไตร พิพิธภัณฑ์ ศูนย์ สำนัก อุทยานธรรม หรือกิจการอื่นใดที่เป็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนา

ให้อุดหนุนคณะสงฆ์จัดตั้ง “สำนักอบรมพระธรรมทูต” เพื่อผลิตพระธรรมทูต ปฏิบัติหน้าที่ทั้งในและต่างประเทศ

ให้อุดหนุนกิจการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งระบบเครือข่าย เครื่องมือ อุปกรณ์ และสื่ออย่างอื่น อย่างพอเพียง

ให้ทำนุบำรุงศาสนสถาน ศาสนวัตถุ หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นใดที่มีความสำคัญทางพระพุทธศาสนา หรือทางประวัติศาสตร์ ให้อยู่ในสภาพที่มั่นคงอยู่เสมอ

ให้มีสถานศึกษาของคณะสงฆ์ผลิตและฝึกอบรมครูสอนวิชาศาสนศึกษาอนุศาสนาจารย์ และวิทยากรทางศาสนา ให้แก่สถานศึกษา ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐหรือองค์กรปกครองท้องถิ่น

ให้มีเจ้าหน้าที่ศาสนการช่วยปฏิบัติคณะสงฆ์ในจังหวัด อยู่ในการกำกับดูแลของสำนักพุทธศาสนาจังหวัด

การให้ทุนอุดหนุน การจัดสรรงบประมาณอุดหนุนดังกล่าวข้างต้นให้เป็นไปตามพระราชกฤษฎีกา

The post รำลึกมรณกาล ปีที่ ๑๒ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ เรียนรู้ “หลักการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา” ฉบับ หลวงพ่อสมเด็จฯ appeared first on Manasikul Online.

เมื่อวันที่ ๒ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ ที่ผ่านมา

ณ พระตำหนักสมเด็จฯ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

พระครูพุทธิญาณวิเทศ (แอนดริว ญาณทีโป) วัดโพธิปาละ รัฐเซาธ์ออสเตรเลีย ประเทศออสเตรเลีย  เข้ากราบสักการะ พระเดชพระคุณ พระพรหมสิทธิ กรรมการมหาเถรสมาคม เจ้าคณะภาค ๑๑ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เนื่องในโอกาสที่ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์ จาก “พระครูสังฆรักษ์แอนดริว ญาณทีโป” เป็นพระครูสัญญาบัตร ชั้นเอก ที่ “พระครูพุทธิญาณวิเทศ วิ.”

เป็นเวลากว่า ๔๐ ปีแล้ว ที่สายสัมพันธ์ฉันพี่น้องของวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี และวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร จากพระโพธิญาณเถร (หลวงปู่ชา สุภัทโท) ถึงสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ที่ได้ช่วยกันสืบสานสายธารธรรมสร้างหน่อเนื้อพุทธบุตรเป็นพระพุทธบูชาองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อยังความร่มเย็นเป็นสุขสงบสันติไปทั่วโลกมาจนถึงทุกวันนี้

ดังข้อความจากสมุดบันทึกของหลวงพ่อชา จากหนังสือ ” มรดกธรรมเล่มที่ ๘๗ เรื่อง กตัญญุตา บูชาคุณ ๑๐๐ ปี พระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท)” ตอนหนึ่งว่า

“วันที่ ๑๐ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๒๐ หลวงพ่อชา เดินทางไปวัดพุทธปทีป พบกับท่านเจ้าคุณปริยัติเมธี เจ้าอาวาสและท่านเจ้าคุณพรหมคุณาภรณ์ (เกี่ยว อุปเสโณ) วัดสระเกศฯ เป็นพระธรรมทูต (ภายหลังคือ สมเด็จพระพุฒาจารย์) ”

อนึ่ง ท่านพระครูพุทธิญาณวิเทศ ยังเป็นพระภิกษุชาวต่างชาติรูปที่สอง ต่อจาก พระภาวนาวัชราจารย์ (เฮนนิ่ง เกวลี) เจ้าอาวาสวัดป่านานาชาติ จังหวัดอุบลราชธานี ที่เข้าอบรมและผ่านการสอบความรู้ได้เป็นอุปัชฌาย์ตามแบบพระอุปัชฌาย์ของสงฆ์ไทยทุกประการ

ท่านพระครูพุทธิญาณวิเทศ ได้กราบเรียนพระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิให้ทราบว่า สัปดาห์นี้จะให้การอุปสมบทพระภิกษุชาวต่างชาติ จำนวน ๙ รูป ณ ประเทศออสเตรเลีย ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ตนเองจะได้ปฏิบัติหน้าที่ในฐานะพระอุปัชฌาย์

และในโอกาสนี้ ขอถือโอกาสรับหนังสือสุทธิสำหรับชาวต่างชาติจากพระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ ซึ่งได้จัดพิมพ์เป็นการเฉพาะสำหรับพระภิกษุชาวต่างชาติที่บวชในคณะสงฆ์ไทย ซึ่งริเริ่มไว้ตั้งแต่สมัยท่านเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) เป็นประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ ด้วย

ในหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆษิต (ปรีชา สาเส็ง) บันทึกไว้ตอนหนึ่งว่า

     ก่อนปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ ประมาณ ๑๑ ปี ท่านอาจารย์สุเมโธ  เป็นชาวอเมริกัน  เดิมเป็นทหารสมัยสงครามโลก  เมื่อยังเป็นฆราวาสได้พบกับเจ้าประคุณสมเด็จฯ ครั้งแรกบนรถไฟโดยบังเอิญ  เมื่อราว พุทธศักราช ๒๕๐๙  ขณะที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ กำลังเดินทางไปปฏิบัติศาสนากิจที่ประเทศลาว  และท่านสุเมโธกำลังเดินทางไปติดต่อบวชที่หนองคาย  ครั้นได้สนทนาก็สบอัธยาศัยกัน  จนเมื่อได้รับการอุปสมบทแล้ว  อาจารย์สุเมโธจึงขอให้พระอุปัชฌาย์นำมาพบเจ้าประคุณสมเด็จฯ ที่วัดสระเกศฯ  ต่อมาได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมกับหลวงพ่อชา  ที่วัดหนองป่าพง  เมื่อหลวงพ่อชามาที่วัดสระเกศฯ ท่านก็ตามมาด้วย  จนเกิดความคุ้นเคย  ตอนหลังแม้หลวงพ่อชาละสังขารไปแล้วท่านก็ยังไปมาหาสู่  และก็มาจนถึงปัจจุบัน

              ครั้งหนึ่ง  เจ้าพระคุณสมเด็จฯ ได้พูดคุยกับหลวงพ่อชาถึงการพระศาสนาว่า  จะให้อาจารย์สุเมโธเป็นหัวหน้าพระต่างประเทศในประเทศไทย  หลวงพ่อชาก็ตกลง  ต่อมาจะมีการสร้างวัดที่อังกฤษ  ก็ได้ปรึกษากันกับหลวงพ่อชา ว่าควรจะให้รูปใดไป  หลวงพ่อชาก็ว่าให้อาจารย์สุเมโธไป  ก็ตกลงกันตามนั้น  แล้วหลวงพ่อชาก็เดินทางไปอังกฤษพร้อมกับอาจารย์สุเมโธด้วย

        และเพื่อให้เกิดการสืบสานพระพุทธศาสนาเถรวาทจากแผ่นดินไทยไปยังต่างประเทศอย่างราบรื่น เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์  เป็นผู้เมตตาให้พระราชสุเมธาจารย์ (โรเบิร์ต สุเมโธ) ปัจจุบัน พระพรหมวชิรญาณ เป็นพระอุปัชฌาย์ต่างประเทศเป็นรูปแรก

              หลวงพ่อสุเมโธเล่าว่า  ในปีพุทธศักราช ๒๕๐๙ เป็นปีแรกที่ได้มาเมืองไทย  และได้พบเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์  ขณะที่ท่านกำลังจะไปเวียงจันทร์  ตอนนั้นอาตมายังเป็นฆราวาสอยู่  เป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษอยู่ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพฯ  แต่ก็มีความตั้งใจจะบวชเป็นพระแล้ว  นั่งรถไปหนองคาย  เจ้าคณะจังหวัดหนองคาย  ก็รับเรื่องที่จะบวชให้เข้าพรรษาปีนั้น  ก็เลยได้บรรพชาเป็นสามเณรอยู่ที่วัดเนินตะนาว  จังหวัดหนองคาย  ปีหนึ่ง 

ปีต่อมา พุทธศักราช ๒๕๑๐  ท่านเจ้าคุณพระธรรมปริยัติมุนี  เจ้าคณะจังหวัดหนองคาย  เป็นพระอุปัชฌาย์ ก็บวชให้เป็นพระให้ที่วัดศรีสะเกษ  แล้วก็ส่งไปอยู่กับหลวงพ่อชา  ที่จังหวัดอุบลราชธานี

              พระราชสุเมธาจารย์  ย้อนรำลึกความทรงจำ  นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้โรเบิร์ต แจ๊กแมน  ทหารเรือ อาสาสมัคร Peace Corp ได้พบพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริงในประเทศไทย  แล้วได้เดินทางไปเผยแผ่ธรรมในประเทศอังกฤษเป็นรูปแรก  โดยการนำของหลวงพ่อชา สุภัทโท  ผู้ก่อตั้งวัดหนองป่าพง  จังหวัดอุบลราชธานี

              หลวงพ่อสุเมโธ  ชาวอเมริกัน  ลูกศิษย์พระชาวต่างชาติของหลวงพ่อชา สุภัทโท  รูปแรกของวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี  ในวัย ๘๔ ปี  พรรษาที่ ๕๓ (พ.ศ.๒๕๖๑)  มีเรื่องเล่าอันประทับใจ เกี่ยวกับปฏิปทาและจริยาวัตรของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์  ในฐานะพระมหาเถระผู้ใหญ่  ในวันที่ศิษยานุศิษย์  น้อมรำลึกถึงหลวงพ่อสมเด็จวัดสระเกศฯ ในวันคล้ายวันเกิด ๙๐ ปีในวันที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๑ 

              “หลังจากบวชแล้ว  ท่านเจ้าคุณพระธรรมปริยัติมุนี  พระอุปัชฌาย์อาตมาก็พามาพบท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ ที่วัดสระเกศ  ตอนนั้นท่านสมณศักดิ์ที่ พระพรหมคุณาภรณ์  ท่านบอกว่า  เวลาเวลาที่มีกิจมากรุงเทพฯ  ก็ให้มาพักที่นี่ได้  ซึ่งตอนนั้นได้มาพักที่วัดสระเกศฯ  หลายสัปดาห์  ทำเรื่องวีซ่า  ธุระหลายอย่าง หลังจากนั้นก็เวลามากรุงเทพฯ ก็มาพักที่วัดสระเกศฯ เป็นประจำ

              “เวลามาพัก  เจ้าประคุณสมเด็จฯ ท่านชอบชวนสนทนาเรื่องการปฏิบัติ  ท่านอยากรู้ว่า  เราปฏิบัติอย่างไร  แล้วท่านก็นิยมชมชอบหลวงพ่อชามาก  ท่านอยากจะช่วยหลวงพ่อชาตามกำลังความสามารถของท่าน  เพื่อให้คำสอนของหลวงพ่อชาเผยแผ่ไปให้ประชาชนชาวไทยได้กว้างขวาง

              “อาตมาเป็นพระฝรั่งรูปแรกที่เป็นลูกศิษย์หลวงพ่อชา  สมัยนั้นในอุบลราชธานี  ไม่เคยเห็นพระฝรั่งเลย  สมัยนั้น ปีพุทธศักราช ๒๕๑๐  มีแต่ทหารอเมริกัน  มีสงครามเวียดนาม  ทหารอเมริกันมีเยอะ  ชาวอุบลก็ตกตื่นใจ  ที่เห็นอาตมาเป็นพระ  แล้วบวชอยู่กับหลวงพ่อชาสมัยนั้น  วัดหนองป่าพงกันดารมาก  ไม่มีอะไรฟุ่มเฟือยสักนิดเดียว  ชาวบ้านก็สงสัย  ทำไมเรามีความทุกข์  ทำไมจึงมาบวชเป็นพระ  เพราะเรามีความศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้า  อยากจะปฏิบัติให้เกิดในจิตใจของเราได้

              “เวลาหลวงพ่อชาส่งอาตมาไปอยู่ประเทศอังกฤษ  เจ้าประคุณสมเด็จฯ  ก็ช่วยเป็นธุระให้มากมาย  แล้วหลังจากที่หลวงพ่อชาอาพาธถึง ๑๐ ปี  จนมรณภาพ  เจ้าประคุณสมเด็จฯ ช่วยพระในวัดหนองป่าพงมาก  ท่านเป็นห่วงพระเวลาอาพาธ  ท่านจึงรับเป็นเจ้าคณะภาค ๑๐  เพื่อช่วยพระในวัดหนองป่าพงด้วย แล้วในช่วงนั้น  ตั้งแต่หลวงพ่อชาอาพาธ  อาตมาอยู่ประเทศอังกฤษ  ก็พยายามกลับมาทุกปี 

จนกระทั่งหลวงพ่อชามรณภาพ  ก็พยายามกลับมาทุกปีเหมือนเดิน  เวลากลับมาก็ได้มากราบสมเด็จพระพุฒาจารย์ก่อน  และพักที่วัดสระเกศฯ

          “แล้วตอนที่เราไปอยู่อังกฤษ ปีพุทธศักราช ๒๕๒๐  ปีหนึ่ง  เราก็สงสัยว่า  ถ้าเราอยู่นานๆ  ก็ต้องรับหน้าที่เป็นพระอุปัชฌาย์ด้วย  เพราะในต่างประเทศลำบากมากในการจะบวชเป็นพระ  มีลูกศิษย์หลายคนอยากจะบวช  แต่ก็บวชไม่ได้  พอกลับมาเมืองไทยก็กราบเจ้าประคุณสมเด็จฯ ว่าจะเป็นพระอุปัชฌาย์ในประเทศอังกฤษได้ไหม  ท่านก็รับเรื่อง  อำนวยความสะดวกทุกอย่าง  ให้เรามีสมณศักดิ์  เพื่อทำหน้าที่เป็นพระอุปัชฌาย์  ทำให้ปัจจุบันมีลูกศิษย์หลวงปู่ชาหลายรูปไปอยู่ออสเตรเลีย  นิวซีแลนด์  แคนาดา  และอีกหลายประเทศ

               “คำสอนของหลวงปู่ชาเข้าใจง่าย  เหมาะกับผู้ที่มีความเจริญ  มีสิ่งภายนอกดีแล้ว  สมัยนี้  คำสอนพระพุทธเจ้ามีประโยชน์มากสำหรับผู้ที่ต้องการรักษาจิตในเมืองนอก  ธรรมะอย่างนี้  ไม่มีใครสอน  แต่พระพุทธเจ้าก็สอนอย่างนี้มาเมื่อสองพันหกร้อยกว่าปีมาแล้ว  ยังทำได้  ยังไม่เปลี่ยนแปลงอะไร  ยังบริสุทธิ์อยู่  เราก็คิดถึงพระพุทธเจ้าเป็นองค์ที่สำคัญที่สุดในชีวิตของเรา ในชีวิตพระสุเมโธ

หลวงพ่อชา สุภัทโท

              “เมื่อทราบข่าวเจ้าประคุณสมเด็จฯ  มรณภาพ (เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ อายุ ๘๕ ปี  พรรษาที่ ๖๘)  เราก็สลดใจมาก  แต่เราก็เตรียมตัวแล้ว  เพราะร่างกายเสื่อมไปต้องทิ้ง  เจ้าประคุณสมเด็จฯ ท่านสิ้นด้วยความมีสติสัมปชัญญะ  มีปัญญา  ในการปฏิบัติอบรมจิตจนพร้อมแล้ว  ท่านก็เตรียมตัวมาอย่างดีแล้ว  ตอนนี้อาตมามีรูปภาพของเจ้าประคุณสมเด็จฯ ในกุฏิ  ในวัดป่ารัตนวัน  ที่อาตมาไปจำพรรษาอยู่  ระลึกถึงท่านทุกวัน 

ท่านเป็นองค์ที่เรารักมาก  ท่านช่วยตามกำลังของท่านทุกอย่าง  เพราะพระที่อยู่เมืองนอก  ไม่เหมือนอยู่เมืองไทย  ถ้าไม่มีเจ้าประคุณสมเด็จฯ  ช่วยก็คงลำบาก  เช่นเดียวกับคนไทยที่อยู่ที่โน่น  ก็ต้องช่วยเหลือกัน  คนไทยในอังกฤษ  อยู่มานานแล้วก็ยังมีจิตใจเป็นไทยอยู่  เห็นพระก็มาทำบุญ  มาปฏิบัติ ทำให้เราอยู่เมืองนอกอยู่แล้วสบายใจ  รู้ว่าจะปฏิบัติต่อพระ  ตามพระวินัยอย่างไร”

              ซึ่งต่อมาพระราชสุเมธาจารย์ ได้สนทนากับพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ในขณะนั้น  และกล่าวต่อมาว่า  เพราะความเมตตาของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์แท้ๆ ที่ทำให้ท่านเป็นพระอุปัชฌาย์ในต่างประเทศได้

              โดยการนำของพระโพธิญาณเถร (หลวงพ่อชา สุภัทโท ) ผู้ก้าวย่างนำศิษย์ไปพร้อมกับบาตรเปล่าในต่างประเทศ  และมีหลวงพ่อสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) คอยเกื้อกูล ในที่สุดดอกบัวแห่งปัญญาจากพระพุทธองค์ก็เบ่งบานในใจของคนบนโลกอย่างต่อเนื่องมาจนถึงทุกวันนี้

สายธารธรรมจากพระโพธิญาณเถร (หลวงปู่ชา สุภัทโท) แห่งวัดหนองป่าพง จังหวัดอุบลราชธานี และสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ยังคงสืบเนื่องจากศิษยานุศิษย์ จากรุ่นต่อรุ่นมาจนถึงทุกวันนี้เช่นกัน

คณะสงฆ์วัดสระเกศฯ แสดงมุทิตาจิต เนื่องในโอกาสที่พระครูสังฆรักษ์แอนดริว ญาณทีโป ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร ชั้นเอก ที่ “พระครูพุทธิญาณวิเทศ วิ.” ศิษยานุศิษย์พระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท) แห่งวัดหนองป่าพง

The post คณะสงฆ์วัดสระเกศฯ แสดงมุทิตาจิต เนื่องในโอกาสที่พระครูสังฆรักษ์แอนดริว ญาณทีโป ได้รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์ เป็นพระครูสัญญาบัตร ชั้นเอก ที่ “พระครูพุทธิญาณวิเทศ วิ.” ศิษยานุศิษย์พระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท) แห่งวัดหนองป่าพง appeared first on Manasikul Online.

วันอาทิตย์ที่ ๓๐ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ คณะพระวิทยากรผู้เข้าอบรมในโครงการ “พระวิทยากรวิถีใหม่” นำโดยพระมหาเขมานันท์ ปิยสีโล ป.ธ.๙, ดร. เจ้าอาวาส วัดลาดปลาเค้า เจ้าคณะเขตลาดพร้าว กรุงเทพฯ ประธานโครงการ ได้เดินทางไปมอบเครื่องอุปโภคบริโภคให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ช่วยเหลือตึกถล่ม และอธิษฐานจิตแผ่เมตตาให้ผู้ประสบเหตุแผ่นดินไหว ให้มีความปลอดภัยประสบความสุขสวัสดีโดยทั่วกัน

          หลังจากนั้น คณะพระวิทยากรได้เดินทางกลับวัดลาดปลาเค้า เพื่อเข้ารับการฝึกอบรมตามโครงการต่อไป

          ทั้งนี้ โครงการสร้างพระวิทยากรวิถีใหม่จัดขึ้นระหว่างวันที่ ๒๙ – ๓๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ (๓ วัน ๒ คืน) ณ วัดลาดปลาเค้า แขวงจรเข้บัว เขตลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร

โดยมีพระมหาเขมานันท์ ปิยสีโล ป.ธ.๙, ดร. เจ้าอาวาสวัดลาดปลาเค้า เจ้าคณะเขตลาดพร้าว เป็นประธานโครงการ

         จากนั้น พระวิทยากรจะเดินทางไปประกอบพิธีปิดโครงการ ณ ศาลาการเปรียญวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย กรุงเทพมหานคร ในวันจันทร์ที่ ๓๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ เวลา ๑๓.๓๐ น.

           ปัจจุบัน เทคโนโลยีและสื่อโซเชียลมีเดีย ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันของผู้คนทุกวงการ ไม่เว้นแม้กระทั่งวงการคณะสงฆ์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนาจึงจำเป็นต้องปรับตัวให้ทันสมัยและสามารถเข้าถึงประชาชนได้ในทุกกลุ่มวัย

           สถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ซึ่งตั้งขึ้นตามบัญชาของประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช (สมเด็จพระพุฒาจารย์ เกี่ยวอุปเสณมหาเถระ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร) จึงได้จัดโครงการ “สร้างพระวิทยากรวิถีใหม่” ขึ้น เพื่อพัฒนาศักยภาพของพระสงฆ์ในการเผยแผ่ธรรมะผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล ให้สามารถเป็นพระวิทยากรที่มีความรู้คู่คุณธรรมจริยธรรมที่ทันกับยุคสมัย

           สำหรับเนื้อหาของการสร้างพระวิทยากรวิถีใหม่ เป็นการพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของคนในยุคดิจิทัลและแนวโน้มของสื่อออนไลน์

ฝึกอบรมให้พระวิทยากรวิถีใหม่สามารถใช้เครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัย เพื่อสร้างเนื้อหาธรรมะที่เข้าถึงประชาชนได้ง่าย เสริมสร้างบทบาทของพระวิทยากรในฐานะนักเผยแผ่ที่สามารถปรับตัวให้เข้ากับบริบทปัจจุบัน และพัฒนาแนวทางการเผยแผ่ธรรมะที่เชื่อมโยงกับแนวคิดธรรมะยุค ๔.๐

คำว่า ๔.๐ อาจมีความหมายว่า การนำ อริยสัจ ๔ ประการมาเป็นแนวทางในการดับทุกข์ให้กับใจตนเองในทุกช่องทาง คือ ทุกข์ เป็นสิ่งที่ต้องกำหนดรู้ สมุทัย เหตุแห่งทุกข์ เป็นสิ่งที่ต้องละ นิโรธ ความดับแห่งทุกข์คือ ความสงบเย็นเป็นนิพพาน และมรรค คือ อริยมรรคมีองค์ ๘ ประการในการดับทุกข์ทางใจได้อย่างสิ้นเชิง ตามรอยธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงค้นพบและนำมาเผยแผ่ ผ่านพระธรรม และพระสงฆ์ผู้เสียสละชีวิตเพื่อศึกษาธรรมและเผยแผ่ธรรมมากว่า ๒๕๖๘ ปี

The post เมตตาธรรม จากโครงการ “พระวิทยากรวิถีใหม่” มอบเครื่องอุปโภคบริโภค ให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่ช่วยเหลือตึกถล่ม เมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ appeared first on Manasikul Online.

เรียนรู้ศึกษาปฏิปทาพระมหาเถระ

ผู้เป็นประวัติศาสตร์ความทรงจำพระพุทธศาสนาโลก

บรรพ์ที่ ๒ (บทที่ ๑๔ – ๑๕)

“การเดินทางไกล สู่เมืองกรุง มุ่งเรียนบาลี ”

บรรพ์ที่ ๒ บทที่ ๑๔ – ๑๕

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

๑๔. เข้าเมืองกรุง มุ่งเรียนบาลี ๑๕.กระเป๋าสตางค์ของโยมพี่สาว

เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

๑๔. เข้าเมืองกรุง มุ่งเรียนบาลี

            จากการสอบนักธรรมชั้นตรีได้ในปีแรก  ทำให้สามเณรเกี่ยวเกิดความภาคภูมิใจ แม้จะมีสามเณรบวชก่อนอยู่หลายรูป แต่ก็ไม่สามารถสอบผ่านได้ในปีนั้น  จึงคิดอยากเรียนชั้นสูงๆ ขึ้นไปอีก  

ความรู้ทางธรรมที่ได้เรียนในนักธรรมชั้นตรี มีส่วนเร่งเร้าให้สามเณรเกี่ยว สนใจเรื่องราวของพระพุทธเจ้ามากยิ่งขึ้น ทำให้อยากรู้เรื่องอื่นๆ มากกว่าที่ได้เรียนในหนังสือนักธรรมชั้นตรี หลวงพ่อพริ้งได้แนะนำสามเณรเกี่ยวว่า คำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหมดถูกบันทึกอยู่ในภาษาบาลี การศึกษาภาษาบาลี จะทำให้รู้พุทธประวัติ ตลอดจนมีความเข้าใจในคำสอนของพระพุทธเจ้าได้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น

สามเณรเกี่ยวเกิดความคิดว่า  หากได้เรียนภาษาบาลีตามที่หลวงพ่อพริ้งแนะนำ ก็จะทำให้ได้รู้ธรรมะกว้างขวางยิ่งๆ ขึ้น  จึงตั้งใจจะเรียนบาลีไปด้วย

   เมื่อตั้งใจที่จะเรียนภาษาบาลี  จึงได้บอกความประสงค์ให้หลวงพ่อพริ้งทราบ

หลวงพ่อพริ้งบอกสามเณรเกี่ยวว่า  ถ้าต้องการเรียนบาลี  ต้องไปเรียนที่กรุงเทพมหานคร  เพราะว่า ที่นั่นเป็นศูนย์รวมทุกอย่างของการศึกษา จะเรียนอะไร ก็ไม่เป็นที่ลำบาก 

เมื่อสามเณรเกี่ยวทราบความนั้น ก็เกิดฉันทะที่จะเข้าไปศึกษาที่กรุงเทพมหานคร แต่ในใจยังมีความหวาดหวั่นอยู่ว่า จะไปอยู่กับใคร  เรียนกับใคร  และอยู่ที่ไหน อย่างไร

เหมือนผู้เป็นพระอาจารย์จะรู้ใจ  จึงบอกสามเณรเกี่ยวด้วยความเมตตา ว่า ถ้าต้องการไปศึกษาหาความรู้จริงๆ ท่านจะพาไปฝากฝังสำนักเรียนให้

คำพูดที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความกรุณาของหลวงพ่อพริ้งนำความปีติยินดีมาสู่สามเณรเกี่ยวผู้รักในการศึกษา พร้อมที่จะฝึกฝนอบรมตนตามคำแนะนำของครูบาอาจารย์  ที่มองเห็นอุปนิสัย และแววตามุ่งหวังที่จะศึกษาหาความรู้ของศิษย์

เจ้าประคุณสมเด็จฯ เล่าถึงความกรุณาของพระอาจารย์ว่า “กรุงเทพสมัยนั้น ไปมาแสนยาก ตอนนั้น ที่พุมเรียง สุราษฎร์ธานี ก็มีการสอนบาลีอยู่บ้างแล้ว หลวงพ่อพริ้งจะเอาไปฝากเรียนบาลีที่นั่นก็ได้ แต่เพราะหลวงพ่อพริ้งมีความกรุณาสูง ไม่เห็นแก่ความยากลำบาก ท่านคุ้นเคยอยู่กับอาจารย์มหาเกตุและครูปลัดเทียบ วัดสระเกศฯ จึงพาหลวงพ่อมาฝากเรียนบาลีไกลถึงกรุงเทพ ”

ในเวลาต่อมา สามเณรเกี่ยวจึงได้เดินทางเข้ามาศึกษาต่อยังเมืองหลวง กรุงเทพมหานคร  โดยได้รับความเมตตานุเคราะห์ฝากฝังให้อยู่กับอาจารย์มหาเกตุ

ต่อมา เมื่ออาจารย์มหาเกตุลาสิกขา ก็ได้อยู่ในการดูแลของพระครูปลัดเทียบ ธมฺมธโร ซึ่งต่อมาท่านได้รับสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะที่ “พระธรรมเจดีย์”  เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม และเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร  ลำดับต่อจาก สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก  วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

๑๕. กระเป๋าสตางค์ของโยมพี่สาว

               ภายหลังเมื่อหลวงพ่อพริ้ง  วิปัสสนาจารย์ใหญ่แห่งเกาะสมุย รับสามเณรเกี่ยวไว้เป็นศิษย์โดยการฝากฝังของโยมบิดามารดาแล้ว หลวงพ่อพริ้งก็เมตตาสามเณรเกี่ยวดังหนึ่งบุตร ด้วยเป็นบุตรคหบดีแห่งเกาะสมุย ไม่เคยผ่านความตรากตรำ เกรงจะได้รับความลำบากอันเกิดจากวัตรปฏิบัติแห่งสมณะ  อีกทั้งอายุยังน้อยนัก  แต่ก็คิดละทางโลกบวชอุทิศชีวิตในพระศาสนา 

“ด้วยความที่เกาะสมุยในเวลาโน้น 

การจะมีผู้บวชเณรเดินตามเส้นทางแห่งพระอริยสงฆ์ 

ตั้งแต่อายุยังน้อยก็หายากยิ่ง” 

เพราะความที่สามเณรเกี่ยวเป็นคนสุขุมลุ่มลึก  ขยันหมั่นเพียร ตั้งใจสูงอย่างเป็นเอก  และเป็นลูกศิษย์ที่ตั้งอยู่ในระเบียบวินัย  ปฏิบัติตามคำแนะนำสั่งสอนของครูบาอาจารย์  ทำให้หลวงพ่อพริ้งมองเห็นอัจฉริยภาพฉายอยู่ในแววมุ่งมั่นของสามเณรเกี่ยว  หลวงพ่อพริ้งคิดจะส่งเสริมศิษย์ผู้นี้ให้มีความเจริญงอกงามในทางพระพุทธศาสนายิ่งขึ้นไป ท่านได้บอกสามเณรเกี่ยวให้รู้ว่า ภาษาบาลีเป็นหลักพระศาสนา  การจะเรียนบาลีได้อย่างแตกฉาน ต้องเข้าไปอยู่ที่กรุงเทพ

เมื่อถึงเวลาอันสมควร  หลวงพ่อพริ้ง โกสโล  ก็ได้พาสามเณรเกี่ยวเดินทางไปศึกษาต่อในกรุงเทพ โดยฝากฝังให้อยู่ศึกษาพระปริยัติธรรมกับพระอาจารย์มหาเกตุและพระครูปลัดเทียบ  เพื่อจะได้มีโอกาสก้าวหน้าในพระศาสนา เมื่อหลวงพ่อพริ้งฝากลูกศิษย์แล้ว  ก็เดินทางกลับเกาะสมุย 

ประกายไฟอัจฉริยภาพแห่งปราชญ์ได้เจิดจรัสอยู่ในความมุ่งหวังของสามเณรเกี่ยวนับแต่นั้นมา  แม้เหตุการณ์บ้านเมืองจะไม่อยู่ในสภาพปกติ  ข่าวคราวเรือบรรทุกสินค้าที่รับจ้างส่งเสบียงให้ทหารญี่ปุ่นตลอดจนเรือรับจ้างถูกเครื่องบินพันธมิตรทิ้งระเบิดจมลงสู่ทะเล  มีให้ได้ยินอยู่เป็นประจำ  แต่สิ่งเหล่านี้ก็หาได้ทำให้สามเณรเกี่ยวเกิดความย่อท้อ  หวาดกลัว  หรือเปลี่ยนความตั้งใจแต่อย่างไรไม่

ก่อนเรือออกจากสมุย โยมพี่สาวเอากระเป๋าสตางค์ใส่ย่ามถวายสามเณรเกี่ยว บอกว่า เอาไว้ซื้อน้ำฉันระหว่างทาง ในกระเป๋าสตางค์มีเงิน ๒๐ บาท แต่สามเณรเกี่ยวก็ไม่ได้ใช้เงินนั้นเลย ยังเก็บเงินนั้นไว้อยู่ในเป๋าเหมือนเดิม เพราะเห็นว่า เป็นเงินที่โยมพี่สาวถวายมา

เจ้าประคุณสมเด็จฯ เล่าว่า

“พอเรือจะออกจากสมุย โยมพี่สาวของหลวงพ่อ แม่ของอิสระ เอากระเป๋าสตางค์ใส่ย่ามให้บอกว่า เอาไว้ซื้อน้ำระหว่างทาง เปิดออกดู ในกระเป๋าสตางค์มีเงินอยู่ ๒๐ บาท เงิน ๒๐ บาท สมัยโน้น ก็นับว่ามากโขอยู่ แต่หลวงพ่อก็ไม่ได้ใช้ เพราะเห็นว่า เป็นเงินของพี่สาวให้มา ยังเก็บไว้อยู่ในกระเป๋าจนทุกวันนี้ ”

โกอิส (อิสระ พรหมสวัสดิ์) ซึ่งเป็นลูกชายโยมพี่สาวเจ้าประคุณสมเด็จฯ เล่าว่า “ มีอยู่วันหนึ่ง หลังแม่เสียไม่นาน หลวงพ่อสมเด็จฯ เรียกไปพบ แล้วเอากระเป๋าสตางค์เก่าๆ มาให้ บอกว่า โยมพี่สาวเอาใส่ย่ามให้ตอนลงเรือจะมาเรียนที่กรุงเทพ มีเงินอยู่ ๒๐ บาท ยังไม่ได้ใช้ เราเป็นลูกเอาไปเก็บรักษาไว้ ”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) บรรพ์ที่ ๒ บทที่ ๑๔. เข้าเมืองกรุง มุ่งเรียนบาลี ๑๕.กระเป๋าสตางค์ของโยมพี่สาว เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post “วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)” บรรพ์ที่ ๒ เดินทางไกล เข้าเมืองกรุง มุ่งเรียนบาลี (บทที่ ๑๔ – ๑๕) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต(ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมฺตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู  พระอุปัชฌาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ

พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

“ อย่าหยิบทุกข์มาไว้ในใจ…ถ้าทุกข์มันรัดรึงเข้า อย่าแก้ด้วยวิธีอื่น ให้แก้ด้วยวิธีง่ายๆ คือ นึกถึงพระพุทธเจ้า และภาวนาว่า พุทโธ ๆ ๆ แล้วจะรู้ความจริงของชีวิตว่า ที่เราเป็นทุกข์อยู่นี้ เป็นอย่างไร ไม่ต้องมีใครสอน รู้เอง แล้วด้วยอานุภาพแห่งพุทโธ ก็จะทำให้เรารู้จักดำเนินชีวิตไปในทางที่ถูกต้อง…” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) จากหนังสือ “สุขทุกข์อยู่ที่ใจ

” ร่องรอยความทรงจำใจอดีต

บอกเล่าปฏิปทา การครองตน ครองคน ครองงาน

เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามวิถีแห่งผู้นำ ”

อาจาริยบูชา ๙๗ ปี ชาตกาล เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ ” บรรพที่ ๑ จากวัยเยาว์สู่ก้าวย่างบนเส้นทางธรรม” (บทที่ ๑ – ๑๔ ) จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

อนุโมทนากถา หนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ”สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) โดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

อนุโมทนากถา

ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา  พระสงฆ์ไทยมีบทบาทสำคัญเกี่ยวกับการพระศาสนาในระดับนานาชาติ  เป็นประโยชน์แก่ชาวโลกเป็นที่ประจักษ์  ทั้งนี้ก็ด้วยวิสัยทัศน์ของบูรพาจารย์  ที่มองอนาคตพระศาสนาด้วยสายตาอันยาวไกล

เป็นที่ยอมรับกันว่า  หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เป็นพระมหาเถระที่มีวิสัยทัศน์อันเป็นคุณูปการต่อการพระศาสนาทั้งในและต่างประเทศ  เป็นผู้ริเริ่มวางรากฐานแนวคิดในการนำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่โลกยุคใหม่  วิสัยทัศน์  ปฏิปทา  และจริยวัตรของท่าน  ได้จุดประกายอุดมการณ์ความคิดฝัน  สร้างแรงบันดาลใจให้กับพระสงฆ์รุ่นใหม่มาจนถึงปัจจุบัน

ยิ่งวิสัยทัศน์ที่แสดงออกถึงวิถีอย่างผู้นำของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯ ถูกถ่ายทอดผ่านพระผู้อยู่ใกล้ชิดที่คอยทำหน้าที่ถวายการอุปัฏฐากท่าน  ทำให้หนังสือเล่มนี้เก็บแง่มุมทางความคิดของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯ เอาไว้ได้อย่างละเอียด

ความมีวิริยะอุตสาหะในการเรียบเรียงหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ควรค่าแก่การยกย่องอย่างยิ่ง

ขออนุโมทนา

พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

บรรพที่ ๑ จากวัยเยาว์สู่ก้าวย่างบนเส้นทางธรรม

๑. ปฐมบทแห่งชีวิต

               สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เป็นพระมหาเถระที่ได้รับการกล่าวนามถึงมากที่สุดรูปหนึ่ง ในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาบนผืนแผ่นดินไทย  ด้วยความเป็น  “ต้นแบบแห่งสงฆ์”  ที่พุทธบริษัทปรารถนาจะได้พบเห็น  อันเป็นหนึ่งในทัสนานุตริยะที่เป็นมงคลยิ่ง  โดยเจ้าประคุณสมเด็จฯ เป็นผู้ริเริ่มวางรากฐานแนวคิดนำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่ยุคใหม่  และนำพระพุทธศาสนาไปเผยแผ่ทั่วทุกมุมโลก

๒. ต้นกำเนิดของครอบครัว

            สมัยก่อนชาวจีนโพ้นทะเลเป็นนักเดินเรืออีกชนชาติหนึ่งที่เข้ามาพึ่งพาอาศัยโพธิสมภารในแผ่นดินไทยบนเกาะสมุย  นอกจากประกอบอาชีพประมง  ทำไร่  ทำสวนแล้ว  ยังประกอบอาชีพค้าขายอันเป็นอุปนิสัยของชาวจีนโดยทั่วไป

ปัจจุบันบ้านของบรรพชนที่เกาะไหหลำยังถูกรักษาไว้ให้อยู่ในสภาพดังเดิม โดยภายในบ้านได้นำภาพของโยมบิดาของเจ้าประคุณสมเด็จฯไปไว้บนแท่นบูชาของบรรพชน

  สำหรับชาวจีนที่อาศัยอยู่ในเกาะสมุยเป็นนักเสี่ยงโชคที่แสวงหาแผ่นดินทอง เพื่อทำการค้าขายส่วนมากเป็นพ่อค้าทางเรือแล่นเรือส่งสินค้าจากกรุงเทพมหานคร แวะรับส่งสินค้าที่สงขลาแล้วมุ่งหน้าสู่สิงคโปร์ และออกจากสิงคโปร์ แวะรับส่งสินค้าที่สงขลาแล้วเข้าสู่กรุงเทพมหานคร สินค้าก็มีมะพร้าว ข้าวสาร  ผลิตผลทางการเกษตรตลอดจนเครื่องอุปโภคบริโภคอื่น ๆ

ในคราวนั้นมีตระกูลที่สืบเชื้อสายมาจากครอบครัวชาวจีนครอบครัวหนึ่ง “แซ่โหย่ว” หรือ “แซ่หยาง”  เดินทางโดยเรือสำเภา  แสวงหาทำเลทองเพื่อทำการค้าขายผ่านกรุงเทพ ฯ และแวะพักที่เกาะสมุยเหมือนพ่อค้าสำเภาทั่วไปได้เห็นเกาะสมุยมีภูมิประเทศดี  น้ำท่าพืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์จึงได้ตกลงใจลงหลักปักฐานตั้งบ้านขึ้นที่ริมชายหาดเฉวง ตำบลเฉวง โดยยึดอาชีพชาวประมง ทำสวนมะพร้าว และทำการค้าขายสืบเชื้อสายมาบนเกาะแห่งนี้

กลายเป็นตระกูล “โชคชัย” ในปัจจุบัน

ผู้นำครอบครัวตระกูลโชคชัยได้ตั้งร้านค้าขายเครื่องอุปโภคบริโภคต่างๆ  ตลอดจนรับซื้อสินค้าจากชาวเกาะเพื่อขายต่อให้กับพ่อค้าเรือส่งเข้ากรุงเทพฯ บ้าง  สงขลาบ้าง  นครศรีธรรมราชบ้าง  ส่งออกสิงคโปร์บ้าง  ตามแต่พ่อค้าเรือคนไหนต้องการอะไร บางทีเดินทางไกลเอง  จากกรุงเทพ ฯ ไปสิงคโปร์  จากสิงคโปร์ไปกรุงเทพ ฯ ต้องทำหมูเค็มใส่ไหลงเรือสำเภา  เพื่อเป็นเสบียงเดินทางให้กินได้นานแรมเดือน  จนครอบครัวกลายเป็นตระกูลคหบดีที่ มีที่ดินครอบครองจำนวนมากและมีความมั่นคงทางการเงินตระกูลหนึ่งของเกาะสมุย

๓. ความฝันของโยมแม่

            ณ หมู่บ้านชายหาดเฉวง  ตำบลเฉวง  อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์  ถือกำเนิดในตระกูลโชคชัยเมื่อวันที่  ๑๑  มกราคม  พุทธศักราช ๒๔๗๑  ตรงกับวันศุกร์  ปีมะโรง เป็นบุตรคนที่ ๕ ในจำนวนบุตรธิดา ๗ คนของตระกูล โยมบิดา ชื่อ นายเลี่ยน  โชคชัย  โยมมารดา ชื่อ นางยี  โชคชัย

*หนังสือสุทธิ เกิดวันศุกร์ ที่ ๑๑ มกราคม ๒๔๗๑

*มีบันทึกด้วยลายมือ เกิดวันศุกร์ ที่ ๘ มีนาคม ๒๔๗๑ เวลาทุ่มเศษ

               ค่ำคืนที่เด็กชายเกี่ยวลืมตาดูโลกนั้น  มารดาฝันเห็นปลาใหญ่รูปร่างแปลกพิกล  ดำมุดผุดว่ายเล่นน้ำทะเลลึกมาแต่ไกล  ครั้นขึ้นฝั่งกลับกลายเป็นช้างเผือกงางอนงามหมอบอยู่หาดทรายหน้าบ้าน  ฝูงสัตว์นานาชนิด  ทั้งสัตว์บกสัตว์น้ำต่างมาชุมนุมกัน  ส่งเสียงระงมเต็มหาดเป็นที่อัศจรรย์ 

ญาติพี่น้องต่างมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้บุตรชาย  ซึ่งจะเป็นผู้สืบต่อธุรกิจค้าขายของตระกูลต่อไป  นายเลี่ยน โชคชัย  (อุ่ยเหลี่ยน แซ่เอี้ยว หรือ หยาง) ผู้เป็นบิดา  และนางยี โชคชัย (แซ่ภู่) ผู้เป็นมารดาได้ให้ชื่อบุตรชายว่า “เกี่ยว” เพื่อเป็นมงคลนามว่าบุตรชายได้ถือกำเนิดในช่วงที่ครอบครัวมีฐานะทางเศรษฐกิจเป็นหลักฐานมั่นคงพรั่งพร้อมทุกอย่างตามฐานะที่คนในสมัยนั้นจะพึงมีพึงได้  เป็นบุพนิมิตว่า บุตรชายถือกำเนิดมาเพื่อเกี่ยวเอาโชคลาภมาสู่วงศ์ตระกูล

เด็กชายเกี่ยว ได้รับการเลี้ยงดูทะนุถนอมกล่อมเกลา ในอ้อมกอดของบุพการีผู้ก่อกำเนิดได้รับความผาสุกตามสภาพที่จะพึงมีพึงเป็น  เฉกเช่นบิดามารดามีให้แก่บุตรด้วยความอบอุ่นรวมกับพี่ๆ น้องๆ บนเกาะสมุยถิ่นกำเนิด

๔. มุ่งมั่นแต่เยาว์วัย

กาลเวลาต่อมา  เด็กชายเกี่ยวเจริญวัยพอสมควร  จึงได้รับการสนับสนุนให้ศึกษาหาความรู้ในโรงเรียนประชาบาลประจำหมู่บ้าน  เข้ารับการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ เมื่ออายุ ๙ ปี ซึ่งมากกว่าเกณฑ์บังคับเรียนในสมัยปัจจุบันถึง ๒ ปี

เจ้าประคุณสมเด็จฯ เล่าว่า  เนื่องด้วยผู้ปกครองในสมัยเมื่อ ๖๐ – ๗๐ ปีก่อน  บ้านเมืองเรายังไม่ค่อยให้ความสำคัญกับการศึกษาเท่าที่ควร  เพราะว่ามีความสนใจมุ่งเน้นให้มีอาชีพในการทำมาหากินมากกว่าเรื่องการศึกษา  ผู้ใหญ่มักมองว่าการฝึกทำอาชีพของครอบครัวตนเองที่ประกอบอยู่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตในภายภาคหน้า จึงหมั่นให้บุตรธิดาฝึกกันทำมาค้าขาย หรืออาชีพอื่นใดตามความถนัดแห่งบรรพบุรุษที่ทำสืบต่อกันมา
               แต่ด้วยความขยันหมั่นเพียรแสวงหาความรู้ และมีความมานะพากเพียร ช่างจดช่างจำของเด็กชายเกี่ยว  จึงทำให้ผลการศึกษาออกมาเป็นที่น่าพอใจ  ต่อมา เมื่อเรียนจบขั้นสูงสุดของโรงเรียน  คือสำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ในปี พ.ศ.๒๔๘๓* อันเป็นการศึกษาชั้นสูงสุดของโรงเรียนประชาบาลที่มีอยู่ในเกาะสมุยเวลานั้น   เด็กชายเกี่ยวจึงได้แสดงเจตนารมณ์ที่จะศึกษาต่อด้วยสติปัญญา และความตั้งใจจริงในอันที่จะใฝ่หาความรู้ต่อไป  ทำให้บิดา มารดา ครูบาอาจารย์  เห็นความมุ่งมั่นที่จะศึกษาต่อในลำดับชั้นที่สูงขึ้นไป  จึงสนับสนุนให้เด็กชายเกี่ยวได้รับการศึกษาตามที่ต้องการ

(* เกิดปี ๒๔๗๑ อายุ  ๙ ขวบเข้าเรียน ใช้เวลา ๔ ปี จบชั้นป.๔ = ๒๔๘๓)

               บิดามารดาจึงได้ไปติดต่อโรงเรียนมัธยมศึกษาในตัวเมืองสุราษฎร์ธานี  เพื่อให้เด็กชายเกี่ยวได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนในระดับที่สูงขึ้นต่อไป

เจ้าประคุณสมเด็จฯ เล่าว่า “ ตอนนั้น โยมพ่อพาไปสมัครเรียน ต้องไปถ่ายรูป เพื่อนำไปสมัครเรียน โดยไปกับเด็กชายชีวิน(ต่อมา คือ ผู้ว่าชีวิน สุทธิสุวรรณ) นอกจากนั้น โยมพ่อต้องเอาเงินไปแลกเป็นเงินปัจจุบัน เพราะตอนนั้นรัฐบาลประกาศเลิกใช้เงินเหรียญสตางค์แบบเก่า โยมพ่อเก็บสะสมไว้มากเพราะเป็นพ่อค้า จึงต้องเอาเงินสตางค์ข้ามไปแลกด้วย จำได้ว่า โยมพ่อพาไปตัดผมไปถ่ายรูป และกินก๋วยเตี๋ยว ”

แต่ทว่าคงเป็นด้วยบุญบารมีวาสนาที่ได้กระทำไว้แต่ชาติปางก่อน  แม้ว่ามีปัจจัยครบและพร้อมในการเดินทางเข้าไปศึกษาต่อยังตัวจังหวัดสุราษฎร์ธานี  แต่ท่านก็ไม่ได้ใช้โอกาสนั้นให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ที่ตั้งไว้  ทั้งนี้คงเป็นด้วยบุญวาสนาบารมีที่จะเจริญในพระศาสนานั่นเอง

๕.จุดเริ่มต้นแห่งก้าวย่างบนเส้นทางธรรม

               ก่อนวันเดินทางไปศึกษาต่อที่กำหนดไว้จะมาถึง  เด็กชายเกี่ยวล้มป่วยไม่สบายอย่างกะทันหัน  แม้จะได้รับการเยียวยารักษาทั้งยาต้ม  ยาหม้อ  ยาฝรั่ง  ตามกำลังความสามารถที่หมอในสมัยนั้นจะทำได้   แต่อาการป่วยของเด็กชายเกี่ยวก็หาได้ทุเลาเบาบางลงไม่  หากแต่นานวันอาการก็ดูเหมือนยิ่งทรุดหนักลงทุกขณะ  จนถึงขนาดบ่นเพ้อเพราะพิษไข้   ก่อให้เกิดความกังวลใจแก่บิดามารดาเป็นอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม อาการป่วยของเด็กชายเกี่ยวที่นับวันมีแต่จะทรุดหนักลง  หาได้รอดพ้นไปจากการสังเกตของตาผ้าขาว  ซึ่งเป็นหมอชาวบ้านท่านหนึ่งไม่   ตาผ้าขาวได้แนะนำบิดามารดาของเด็กชายเกี่ยวว่า

“ ถ้าต้องการให้เด็กชายเกี่ยวหายขาดจากโรคภัยไข้เจ็บกลับเป็นปกติ  ก็ต้องให้บรรพชาเป็นสามเณรเพื่ออุทิศบุญกุศลให้แก่เจ้ากรรมนายเวร  วิธีนี้เป็นทางเดียวเท่านั้นที่จะช่วยให้พ้นจากวิบากกรรมได้ ”จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ”สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

สิ่งอัศจรรย์ทั้งหลายในโลกเกินหยั่งรู้  เพียงพ้นการบนบานศาลกล่าวไม่นาน  อาการเจ็บไข้ก็ดูเหมือนทุเลาลง  ทำให้บิดามารดาเชื่อว่า  หนทางนี้เท่านั้นที่จะทำให้เด็กชายเกี่ยวหายขาดได้  จึงตกลงใจให้เด็กชายเกี่ยวบรรพชาเป็นสามเณรอุทิศกุศลแก่เจ้ากรรมนายเวรเป็นระยะเวลา ๗ วัน  ตามคำแนะนำของตาผ้าขาวโดยไม่ลังเล

๖. ใต้ร่มกาสาวพัสตร์

พิธีบรรพชาเด็กชายเกี่ยว โชคชัย ในวัย ๑๒ ปีได้ถูกจัดขึ้นอย่างเรียบง่าย เมื่อวันที่  ๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๔ ณ วัดเฉวง (วัดสว่างอารมณ์) ตำบลบ่อผุด  อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยนิมนต์เจ้าอธิการพัฒน์  ภทฺทมุนี  วัดภูเขาทอง เจ้าคณะตำบลแม่น้ำ อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในสมัยนั้น มาเป็นพระอุปัชฌาย์  

 หลวงพ่อสมเด็จฯ เล่าว่า “ สมัยนั้น พระอุปัชฌาย์อยู่ที่วัดภูเขาทอง ตำบลแม่น้ำ โยมจึงต้องไปนิมนต์หลวงพ่อพัฒน์มาบวชให้ หลวงพ่อพัฒน์เป็นพระที่ชาวสมุยนับถือมาก เชื่อว่า ท่านเป็นพระศักดิ์สิทธิ์  อย่างตอนเกิดพายุถล่มแหลมตะลุมพุก พัดเอาบ้านเรือนพังเสียหาย ผู้คนล้มตายเป็นจำนวนมาก เกาะสมุยปลอดภัย ไม่ถูกพายุถล่ม เพราะพระอุปัชฌาย์พัฒน์เป่าพายุไม่ให้มาขึ้นที่สมุย  ชาวสมุยลือกันว่า ตอนเกิดพายุ เห็นหลวงพ่อพัฒน์ยืนอยู่ที่โขดหินริมทะเล เอาผ้าอาบโบกพัดให้พายุไปที่อื่น ”สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๗. บรรพชาวันแรก

               เนื่องจากพระอุปัชฌาย์อยู่ที่วัดภูเขาทอง จึงต้องไปนิมนต์ให้มาบวชที่วัดเฉวง ในวันแรกที่สามเณรเกี่ยวบวช เกิดมีคนตายที่เตรียมจะเผา  เป็นศพคนแก่ในหมู่บ้าน  สามเณรเกี่ยวกลัวผี  เกรงว่า กลางคืนจะนอนไม่หลับ จึงหลับตากล้าๆ กลัวๆ เดินตามพระอุปัชฌาย์เข้าไปยืนอยู่พักหนึ่ง  พอเผลอลืมตาขึ้นเท่านั้น  เหมือนกล้องที่มีเลนซ์ดีถ่ายภาพติดหมดเลย  เห็นตั้งแต่หัวถึงเท้า  ในภายหลัง หลวงพ่อสมเด็จฯ  เล่าให้ศิษยานุศิษย์ฟัง ว่า  “ภาพนั้นยังติดตาจนกระทั่งเดี๋ยวนี้  แหม่ สำคัญจริง  คล้ายๆ กับเป็นเลนซ์ที่ดีมากจึงติดตาทันที จะเจือด้วยความกลัวหรืออะไรก็ไม่ทราบ  แต่ภาพนั้นปรากฏชัดเจน  เห็นลักษณะว่าเป็นอย่างไร  มีผ้านุ่งห่มอย่างไร”

แม้ตอนแรกจะกลัว แต่พอนานเข้าก็เริ่มชิน จนเห็นเป็นธรรมดา จึงเป็นเหตุให้สามเณรเกี่ยวชอบไปนั่งในป่าช้าที่ริมทะเลในเวลาต่อมา

หลวงพ่อสมเด็จฯ  เล่าว่า  “ ตอนเป็นเณรบวชใหม่ๆ โยมนำไปฝากเป็นศิษย์หลวงพ่อพริ้ง ท่านได้พาธุดงค์ บางครั้งต้องปักกลดที่ป่าช้า  แต่ก็ไม่ใช่ถือเป็นจริงเป็นจังอะไร  ท่านอยากฝึกให้รู้ ตอนนั้น หลวงพ่อเข้าออกป่าช้าจนชำนาญทาง  เรียกว่า  รู้จักหลุมศพทุกหลุม  ต้นไม้ทุกต้น โดยไม่ต้องเข้าไต้เข้าไฟอะไร จากที่ตอนแรกรู้สึกกลัว  ก็กลายเป็นความสนุก ไม่ใช่สนุกสนานเฮฮาอย่างเด็กทั่วๆ ไปนะ แต่สนุกที่ได้ต่อสู้กับความกลัว  สนุกที่เราสามารถเอาชนะความกลัวได้  รู้สึกเพลินที่ได้ไปตามสถานที่ที่แปลกตา ” จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

“ ที่จริงสมัยโน้น รอบเกาะสมุยเป็นเส้นทางธุดงค์ของพระทั้งนั้น พระท่านก็เดินเท้าไปตามป่าตามเขา ชาวบ้านเห็นพระธุดงค์  ถือเป็นเรื่องธรรมดา เป็นเรื่องของการฝึกหัด ไม่ใช่เรื่องวิเศษวิโสอะไร  ก็ถวายข้าวถวายน้ำ  แล้วพระก็เดินต่อ ไม่ใช่อย่างทุกวันนี้  ทั้งคนทั้งพระต่างเห็นเป็นเรื่องวิเศษวิโสไป”

๘.วัดเฉวงในอดีต

               วัดสว่างอารมณ์  เดิมชื่อว่า วัดเฉวง  แปลว่า สว่าง เป็นวัดประจำหมู่บ้าน ตั้งอยู่ที่ตำบลบ่อผุด  อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  ตามประวัติระบุว่า สร้างเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๓๗ โดยพระอาจารย์แก้ว เป็นผู้มอบที่ดินมรดกเนื้อที่จํานวน ๑๐ ไร่ ๑ งาน ๔๙ ตารางวา  เพื่อสร้างวัด พระประธานภายในอุโบสถหลังเดิม ซึ่งเป็นสถานที่ประกอบพิธีบรรพชาสามเณรเกี่ยวนั้น เป็นปางมารวิชัย ขนาดหน้าตัก กว้าง ๒๗ นิ้ว สูง ๔๒ นิ้ว ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๕๕  เขตวิสุงคามสีมา ขนาดกว้าง ๘ เมตร  ยาว ๑๐ เมตร โดย พระครูวิบูลธรรมสาร (เพชร ติสฺโส) เจ้าคณะแขวง  เป็นผู้ดําเนินการขอพระราชทานวิสุงคามสีมา

ภายหลัง เมื่อ พระครูประภาตธรรมคุณ (สงัด สุธมฺโม) เป็นเจ้าอาวาส เห็นว่า อุโบสถหลังเก่าที่สร้างมาพร้อมกับการตั้งวัดนั้นเล็กไป จึงได้สร้างอุโบสถหลังใหม่แทนหลังเก่าให้มีขนาดใหญ่ขึ้น พระประธานปางมารวิชัย มีขนาดหน้าตักกว้าง ๙๙ นิ้ว  โดยได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๘  ผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ ๑๖ กรกฎาคม  พ.ศ.๒๕๕๙ เขตวิสุงคามสีมา ขนาดกว้าง ๓๙ เมตร ยาว ๕๓ เมตร

     นอกจากนั้น วัดเฉวง (วัดสว่างอารมณ์) ยังมีที่ธรณีสงฆ์อีกแห่ง อยู่บนเขาหัวจุก เป็นที่สำหรับปลีกวิเวกเจริญวิปัสสนาของพระวิปัสสนาจารย์เกาะสมุย โดยในปี พ.ศ.๒๔๗๙ หลวงปู่กลบ อินฺทสุวณฺโณ เจ้าอาวาสวัดเฉวง ได้อัญเชิญรอยพระพุทธบาทจําลองมาประดิษฐานบนเขาหัวจุก  เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้สักการบูชา 

ต่อมา ที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทได้ผุพังไปตามกาลเวลา พระครูประภาตธรรมคุณ (สงัด สุธมฺโม) ได้หารือเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ที่จะสร้างเจดีย์สำหรับประดิษฐานรอยพระพุทธบาท ขึ้นบนเขาหัวจุก เจ้าประคุณสมเด็จ ฯ จึงได้มอบเงินสำหรับเริ่มต้นในการก่อสร้าง

พระครูวิสุทธิปัญญาคม (โอวาท ปญฺญาโสภโณ) รักษาการเจ้าอาวาสวัดสว่างอารมณ์ (วัดเฉวง) เล่าว่า ตอนนั้น หลวงพ่อสมเด็จ ฯ มอบเงินให้เป็นทุนเริ่มต้นในการก่อสร้างเจดีย์เขาหัวจุก  เดิมทีท่านปรารภว่า จะให้สร้างเจดีย์จำลองแบบไปจากภูเขาทอง เวลาเครื่องบินขึ้นลง ก็จะเห็นเจดีย์เขาหัวจุกเป็นสัญลักษณ์ของสมุย

“พระครูประภาตธรรมคุณ ได้รวบรวมเงินจากศรัทธาชาวสมุยและเงินที่ท่านสะสมไว้สร้างเจดีย์จนแล้วเสร็จ ภายหลังจากสร้างเสร็จแล้ว หลวงพ่อสมเด็จ ฯ ได้มอบพระบรมสารีริกธาตุ มาบรรจุไว้ให้เป็นที่สักการบูชาของประชาชนด้วย ”

๙. อสุภสัญญา มรณานุสติกรรมฐาน

            การบรรพชาเป็นสามเณร นับว่า เป็นผู้ทรงศีล  แม้จะเป็นเพียงการรักษาศีล ๑๐ ก็ตาม แต่ก็เป็นศีลแห่งพรหมจรรย์  ชื่อว่า เป็นบรรพชิต เมื่อยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด  ย่อมทำให้ถึงความเป็นผู้บริสุทธิ์แห่งศีลได้ เพราะนอกจากจะเป็นการละเว้นการกระทำในสิ่งอันเป็นบาปอกุศลแล้ว  ยังเป็นการไม่สร้างเวรและอกุศลกรรมต่อไปอีกด้วย 

จากการที่สามเณรเกี่ยวได้บรรพชาตามคำแนะนำของตาผ้าขาว เพื่อบนให้หายจากอาการเจ็บไข้ และผู้เป็นบิดา  มารดา ตั้งใจจะให้บวชเพียงแค่ ๗ วัน ตามที่บนเอาไว้  เมื่อครบเวลาตามกำหนด ก็จะให้ลาสิกขามารับการศึกษาต่อไป

แต่ความอัศจรรย์บนโลกใบนี้ เกิดขึ้นได้เสมอ นับแต่วันที่ได้บนเอาไว้ อาการป่วยของเด็กชายเกี่ยวก็ดีขึ้น  และหลังจากบวชได้เพียงไม่กี่วัน อาการเจ็บป่วยซึ่งมีทีท่าว่าจะทรุดลงเรื่อย ๆ ก็ทุเลาลง  แล้วหายเป็นปลิดทิ้งในที่สุด         

การที่พระอุปัชฌาย์ ไม่ปล่อยสามเณรน้อยผู้เป็นศิษย์ ให้ตกอยู่ในสภาพเซื่องซึมเพราะฤทธิ์ไข้  กลับสอนให้เห็นความไม่ตั้งมั่นแห่งสังขาร ด้วยการให้พิจารณาซากศพเป็นอารมณ์  ในวันแรกที่เข้าสู่ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ เหมือนจะเป็นนิมิตหมายแห่งการฝึกจิต  ในการเจริญอสุภสัญญา อันจะเป็นเหตุให้เจริญในพระศาสนาต่อไป 

“เปลว” เป็นคำเรียกหลุมศพของชาวสมุย  ธรรมเนียมคนตายในชนบทสมัยก่อน  เมื่อนำศพมาถึงเปลวแล้วต้องเปิดฝาโลงออก ทำพิธีกรรมต่างๆ ตามความเชื่อ  พระอุปัชฌาย์ได้นำสามเณรเกี่ยวผู้ซึ่งเพิ่งก้าวเข้าสู่ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ในวันนั้น ไปพิจารณาอสุภกรรมฐาน

สามเณรเกี่ยวเห็นศพคนตาย ซึ่งเป็นศพคนแก่ในหมู่บ้าน ที่รู้จักมักคุ้นเป็นอย่างดี  จึงเกิดภาพจำติดตา แม้จะรู้สึกหวาดกลัวตามประสาผู้อยู่ในวัยเด็ก แต่ก็ปฏิบัติตามคำสอนของพระอุปัชฌาย์อย่างว่าง่าย 

ภาพซากศพบนหลุมศพ ที่พระอุปัชฌาย์ให้สาเณรเกี่ยวไปพิจารณา ได้เกิดเป็นอสุภสัญญา  กลายเป็นภาพติดตาสามเณรน้อยเหมือนกล้องที่มีเลนซ์ดี  จนไม่อาจสลัดให้หายไปจากความทรงจำได้ 

แม้จะผ่านไปนานวัน แต่ภาพใบหน้า รูปร่างลักษณะ และเสื้อผ้าอาภรณ์ปรากฏชัดเจนในความทรงจำของสามเณรเกี่ยวตลอดมา

๑๐. ฝากตัวเป็นศิษย์หลวงพ่อพริ้ง

               ภายหลังจากสามเณรเกี่ยว โชคชัย  บรรพชาครบ ๗ วัน  ก็ถึงกำหนดที่จะต้องลาสิกขาไปศึกษาต่อ แต่สามเณรเกี่ยวก็เปลี่ยนเป้าหมายชีวิตอย่างกะทันหัน  โดยได้บอกโยมบิดาโยมมารดาว่า จะขอบวชเป็นสามเณรอยู่ต่อไปอีกสักระยะหนึ่ง  แม้โยมทั้งสองรู้สึกแปลกใจอยู่บ้าง  แต่ก็ไม่ได้คัดค้านหรือเหนี่ยวรั้งแต่ประการใด   สามเณรเกี่ยวบวชอยู่ต่อมาจนครบ ๑ เดือน  โยมบิดามารดาก็มาบอกให้ลาสิกขา  เนื่องจากเกรงว่า จะไม่ทันเวลาที่ต้องไปเรียนตามกำหนดที่ติดต่อไว้แล้ว

สามเณรเกี่ยวบอกปฏิเสธการลาสิกขาต่อโยมบิดามารดา  และปฏิเสธการลาสิกขาต่อมาอีกหลายต่อหลายครั้ง  ในที่สุดก็ตัดสินใจเลือกเส้นทางพระศาสนาตามรอยบาทพระบรมศาสดาบวชอยู่เรื่อยมาจนมรณภาพคืนสู่ธรรมชาติในร่มผ้ากาสาวพัสตร์นั่นเอง

“ความสุขจากการบวชที่เกิดขึ้นในจิตใจของสามเณรเกี่ยว เป็นเหตุให้ท่านไม่อยากจะสึกหาลาเพศนั้น  คงเป็นเพราะเหตุแห่งบุญกุศลที่เคยทำมาแต่ก่อนเก่าหนุนส่งก็เป็นได้  นับได้ว่า ท่านผู้นี้บำเพ็ญบารมีมาเพื่อเป็นที่เคารพนบไหว้ เป็นครูบาอาจารย์ของหมู่มหาชนโดยแท้” จาก หนังสือ ” วิถีแห่งผู้นำ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรรมการมหาเถรสมาคม และคณะสงฆ์ 
สักการะ รูปเหมือนหลวงพ่อพริ้ง พระครูอรุณกิจโกศล (พริ้ง โกสโล) ณ วัดแจ้ง เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี 
ซึ่งเป็นพระอาจารย์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ และ พระมงคลทีปาจารย์ 
สหธรรมิกที่ปฏิบัติธรรมร่วมกับเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ ขณะเป็นสามเณรอยู่วัดแจ้ง เกาะสมุย 
ในโอกาสเดินทางไปเป็นประธานประกอบพิธีลงไม้มงคล “อาคารพิพิธภัณฑ์ชาติภูมิ” 
สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ)
 ณ บ้านเฉวง ตำบลบ่อผุด อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี 
ซึ่งเป็นบ้านเกิดเจ้าประคุณสมเด็จฯ ในวันพฤหัสบดี ที่ ๓ เดือน ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ความรู้สึกสุขสงบทำให้ความสนใจที่จะศึกษาทางโลกต่อในระดับที่สูงขึ้นของสามเณรเกี่ยวหมดความสำคัญลงอย่างสิ้นเชิง  ในขณะที่ความสนใจที่จะศึกษาพระธรรมกลับมีพลังเร่งเร้ามากขึ้น  จนในที่สุดท่านตัดสินใจที่จะใช้ชีวิตอย่างพุทธบุตรต่อไปอย่างไม่มีกำหนด โยมบิดามารดาจึงนำไปฝากเป็นศิษย์หลวงพ่อพริ้ง  โกสโล ที่วัดแจ้ง ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์สำคัญของเกาะสมุย ผู้ถือธุดงค์เป็นวัตร ชอบปลีกวิเวกเจริญวิปัสสนาอยู่ตามป่าช้า

หลวงพ่อพริ้ง พระครูอรุณกิจโกศล (พริ้ง โกสโล) เป็นพระวิปัสสนาที่สำคัญของเกาะสมุย
 ตลอดชีวิตของท่านได้ถือธุดงควัตรข้อรุกขมูล  อยู่โคนต้นไม้ตลอดชีวิตจนถึงมรณภาพ 
แม้จะอยู่ที่วัดแจ้ง ท่านก็ถือรุกขมูล 
ปัจจุบันต้นไม้ที่หลวงพ่อพริ้งถือรุกขมูลก็ยังมีการรักษาไว้ โดยพระมงคลทีปาจารย์ 
ผู้เป็นศิษย์และเป็นสหธรรมิกปฏิบัติธรรมร่วมกับเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ขณะเป็นสามเณร ได้ทำหลังคามุงบังเอาไว้

สามเณรเกี่ยว จึงมีโอกาสได้เรียนพระกรรมฐานในเบื้องต้นจากหลวงพ่อพริ้ง  โดยหลวงพ่อพริ้งได้นำเจริญพระกรรมฐานบนหลุมฝังศพขณะมีอายุ ๑๒ ปีเท่านั้น

พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรรมการมหาเถรสมาคม และคณะสงฆ์
สักการะ รูปเหมือนหลวงพ่อพริ้ง พระครูอรุณกิจโกศล (พริ้ง โกสโล) ณ วัดแจ้ง เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ซึ่งเป็นพระอาจารย์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ และ พระมงคลทีปาจารย์ สหธรรมิกที่ปฏิบัติธรรมร่วมกับเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ ขณะเป็นสามเณรอยู่วัดแจ้ง เกาะสมุย ในโอกาสเดินทางไปเป็นประธานประกอบพิธีลงไม้มงคล “อาคารพิพิธภัณฑ์ชาติภูมิ” สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) ณ บ้านเฉวง ตำบลบ่อผุด อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นบ้านเกิดเจ้าประคุณสมเด็จฯ ในวันพฤหัสบดี ที่ ๓ เดือน ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ต่อมาภายหลัง เมื่อเข้ามาอยู่กรุงเทพ ก็ได้เรียนพระกรรมฐานเพิ่มจากเจ้าพระคุณสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายกพระองค์ที่ ๑๕ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 

ซึ่งเป็นที่ทราบโดยทั่วไปว่า พระองค์ท่านมีความชำนาญด้านกสิณ  และยังเป็นที่ทราบกันว่า ท่านได้ให้ความสนใจเกี่ยวกับวิธีการเจริญพระกรรมฐานตามแนวต่างๆ และฝึกจนมีความชำนาญในแต่ละวิธี  สามารถสวดพระปาติโมกข์ได้ในพรรษาแรกแห่งการอุปสมบทเป็นพระภิกษุ และเรียนสำเร็จเปรียญธรรม ๙ ประโยค อันเป็นการศึกษาพระปริยัติธรรมขั้นสูงสุดของคณะสงฆ์

 และเป็นหนึ่งในพระเถระผู้มีบทบาทสำคัญต่อพระพุทธศาสนาจนถูกขนานนามว่า พระเจ้า ๕ พระองค์ แห่งวงการคณะสงฆ์ไทย ในเวลาต่อมา

๑๑.เรียนกรรมฐานที่ป่าช้า

               สำหรับการเรียนพระกรรมฐาน แม้สามเณรเกี่ยวจะอายุยังน้อย อยู่ในวัยเพียง ๑๒ ปีเท่านั้น เพิ่งเข้าสู่ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ได้ไม่นานนัก แต่ก็ได้เริ่มฝึกปฏิบัติสมาธิภาวนาอย่างจริงจัง  โดยมีหลวงพ่อพริ้ง  โกสโล พระวิปัสสนาจารย์ใหญ่แห่งเกาะสมุยเป็นผู้แนะนำสั่งสอน

ในพรรษาแรกของการบวชเณรนั่นเอง  โยมบิดามารดาได้นำไปฝากเป็นศิษย์หลวงพ่อพริ้ง สามเณรเกี่ยวจึงได้เริ่มเรียนรู้วิธีการเจริญสมาธิภาวนาอย่างจริงจัง  โดยหลวงพ่อพริ้งผู้เป็นอาจารย์ได้นำศิษย์น้อยของท่านออกเจริญพระกรรมฐาน  อันเป็นการเรียนรู้ภาคปฏิบัติควบคู่ไปกับพระปริยัติ

รูปเหมือนหลวงพ่อพริ้ง พระครูอรุณกิจโกศล (พริ้ง โกสโล) ณ วัดแจ้ง เกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี 
ซึ่งเป็นพระอาจารย์ของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ และ พระมงคลทีปาจารย์ 
สหธรรมิกที่ปฏิบัติธรรมร่วมกับเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ ขณะเป็นสามเณรอยู่วัดแจ้ง เกาะสมุย

แม้ในเวลานั้น  สามเณรเกี่ยวยังไม่เข้าใจการปฏิบัติสมาธิภาวนากว้างขวางเท่าใดนัก  แต่หลวงพ่อพริ้งผู้เป็นอาจารย์ก็มุ่งหวังที่จะให้ศิษย์ของท่าน ได้มีพื้นฐานการทำสมาธิ  อุบายวิธีทำจิตให้สงบ  อันเป็นแนวทางการเจริญสมาธิภาวนาตามหลักคำสั่งสอนของพระบรมศาสดา

สามเณรเกี่ยวจึงเป็นหนึ่งในศิษย์หลวงพ่อพริ้ง 

ที่มีโอกาสเจริญสมาธิภาวนาตามคำแนะนำของท่านตั้งแต่ยังเยาว์วัย

” ในการเจริญสมาธิภาวนา  หรือเจริญกรรมฐานตามวิธีของหลวงพ่อพริ้งนั้น  ท่านแนะนำให้เจริญกรรมฐานโดยยึดแนวทางอานาปานสติ  คือ  มีสติรู้ลมหายใจเข้าออก” จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) “เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

               “หากขณะใดที่จิตไม่สงบ ฟุ้งซ่าน ซัดส่ายมาก จะบริกรรมพุทโธกำกับลมหายใจเข้าออกไปด้วย ก็ได้  แต่ให้ถือหลักสำคัญในขณะกำหนดลมหายใจให้มีสติรู้อยู่ หรือ มีความรู้สึกตัวรู้อยู่ที่ลมหายใจเข้าออก”จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ”สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

               สำหรับวิธีการสอนนั้น  หลวงพ่อพริ้งอธิบายให้รู้ถึงวิธีการมีสติในการยืน  เดิน  นั่ง  นอน  ว่าทำอย่างไรเป็นเบื้องต้นก่อน  จากนั้น  จึงอธิบายขั้นตอนการมีสติกำหนดรู้ลมหายใจเข้าออก  อันเป็นการแนะนำให้รู้พื้นฐานการภาวนา  เป็นการแนะนำรูปแบบการเจริญกรรมฐานเบื้องต้นสำหรับผู้ปฏิบัติใหม่  เมื่ออธิบายให้เกิดความเข้าใจเป็นที่เรียบร้อยแล้ว  ต่อมา ท่านก็นำออกไปปฏิบัติกรรมฐาน  โดยเลือกสถานที่วิเวกสงบปราศจากผู้คนพลุกพล่านเข้าออก  เหมาะสำหรับการเจริญภาวนา

สถานที่ที่ท่านเลือกให้เป็นที่สำหรับเจริญภาวนาแก่ศิษย์ของท่านมักจะเป็นเปลว หรือป่าช้าที่ฝังศพ  ซึ่งเป็นป่าหนาดงทึบ  ที่หาได้ไม่ยากนักในชนบทสมัยนั้น  เป็นป่าช้าอยู่ใกล้ทะเล  เมื่อมีคนตายหลวงพ่อพริ้งก็ให้ขุดหลุมฝัง  โดยทำกองทรายเป็นเนินดินสูงขึ้นมา  เพราะป่าช้าอยู่ใกล้ทะเล  เนินหลุมศพจึงเป็นเนินดินทรายขาว

เวลาที่หลวงพ่อพริ้งนำลูกศิษย์ไปนั่งกรรมฐานมักเป็นเวลากลางคืน  หลังจากทำวัตรเย็นบอกวัตรเสร็จเรียบร้อยแล้ว  ท่านจะให้ลูกศิษย์ของท่านเลือกหลุมศพรูปละหลุม  เอาผ้าอาบน้ำปูรองเป็นอาสนะคลุมบนหลุมศพแล้วก็นั่งเจริญภาวนาอยู่บนนั้นจนดึกพอประมาณจึงกลับเข้าวัด

               “การนำลงมือปฏิบัติ คือ วิธีสอนกรรมฐานแก่ลูกศิษย์ของหลวงพ่อพริ้ง”

               หลวงพ่อพริ้งผู้เป็นอาจารย์ได้นำสามเณรเกี่ยวเข้าสู่ป่าช้าเพื่อการเจริญกรรมฐาน  โดยจัดให้พระและสามเณรแต่ละรูปนั่งอยู่บนหลุมฝังศพที่พูนดินขึ้นเป็นเนินรูปละหลุม  ที่นั่งบนหลุมศพของพระและสามเณรแต่ละรูปต้องมีระยะห่างกันพอให้ตะโกนเรียกกันได้ยินเท่านั้น 

เมื่อนั่งประจำที่แล้วหากเกิดความกลัวก็อย่าเพิ่งภาวนาองค์กรรมฐาน  ให้สวดปะฏิสังขาโย ฯลฯ  อัชชะ มะยา ฯลฯ  และยะถาปัจจะยัง ฯลฯ  ไปเรื่อยๆ  เพื่อขจัดความหวาดกลัว  ถ้ายังไม่หายกลัวก็ให้สวดไปจนครบ ๑๐๘ จบ

แรกๆ สามเณรเกี่ยวก็กลัวจนตัวสั่น แต่พอนานวันเข้าก็เริ่มชินจนเห็นเป็นธรรมดาไป  เมื่อฝึกนั่งกรรมฐานจนได้หลักแล้ว หลวงพริ้งก็พาเดินธุดงค์ไปรอบๆ เกาะสมุย เรื่องเดินธุดงค์นั้น

หลวงพ่อสมเด็จ ฯ เล่าว่า “ สมุยในเวลานั้น ไม่เหมือนทุกวันนี้  ผู้คนไม่มาก เรียกว่า รู้จักกันหมดแทบทุกครัวเรือน เณรตามอาจารย์ไปถึงไหนคนก็ถาม แม้เมื่อมาเรียนที่กรุงเทพแล้ว  เวลาหยุดเรียนกลับสมุย หลวงพ่อพริ้งก็ยังพาเดินธุดงค์อยู่ ”

๑๒.หลวงพ่อพริ้ง วิปัสสนาจารย์แห่งเกาะสมุย

               พระครูอรุณกิจโกศล (พริ้ง โกสโล)  หรือที่ชาวบ้านเรียกขานติดปากว่า หลวงพ่อพริ้ง  แห่งวัดแจ้ง  อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  มีปูมหลังจากอัตโนประวัติ  เล่าว่า  ท่านเกิดเมื่อวันจันทร์ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ปีมะโรง  ตรงกับวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๔ ที่ตำบลเลม็ด  อำเภอไชยา  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  เป็นบุตรคนโตในจำนวน ๑๑ คน ของนายวอน เมืองนิเวศ  และนางใย เมืองนิเวศ  ได้ศึกษาร่ำเรียนในชั้นต้นจากพระสมุห์จอน วัดป่าลิไลก์ อำเภอไชยา  จนเมื่ออายุได้ ๑๗ ปี  จึงบรรพชาเป็นสามเณรที่วัดป่าลิไลก์  โดยมีพระอธิการปาน เป็นพระอุปัชฌาย์  เมื่อวันที่ ๒๗ มีนาคม พ.ศ. ๒๔๕๒

ครั้นมีอายุครบอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ก็ได้เข้าพิธีอุปสมบท ณ วัดสโมสร อำเภอไชยา  เมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๖ เวลา ๑๔.๐๐ น. โดยมีพระครูโสภณเจตสิการาม (คง) วัดโพธาราม  ตำบลพุมเรียง อำเภอไชยา  เป็นพระอุปัชฌาย์  พระอธิการคล้ำ วัดป่าลิไลก์  เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และพระสมุห์จอน ธมฺมจารี  วัดสโมสร  เป็นพระอนุสาวนาจารย์  ได้รับฉายาว่า “ โกสโล ” 

หลวงพ่อพริ้งสนใจในทางวิปัสสนากรรมฐาน ท่านจึงย้ายที่จำพรรษาไปเรื่อย หลังจากอุปสมบทเป็นพระภิกษุแล้ว ท่านได้จำพรรษาที่วัดสโมสร  เพื่อร่ำเรียนวิชาอยู่ระยะหนึ่ง ก่อนไปจำพรรษาที่วัดเขาแก้ว  อำเภอกาญจนดิษฐ์  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  เป็นเวลาหลายพรรษา  จากนั้น ได้จาริกข้ามมายังเกาะสมุย พำนักที่วัดคงคาราม  อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานี  ซึ่งขณะนั้นมีพระสมุห์พร้อม  ธมฺมทินฺโน พระน้องชายแท้ๆ ของท่านเป็นเจ้าอาวาส  ซึ่งต่อมา พระสมุห์พร้อม ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์ที่  “พระครูวิบูลทีปรัต” แล้วย้ายไปเป็นเจ้าอาวาสวัดราษฎร์เจริญ เกาะพยงัน ขณะยังมีฐานะเป็นตำบลพะงันขึ้นอยู่กับอำเภอสมุย  

หลวงพ่อพริ้ง โกสโล จำพรรษาอยู่ที่วัดคงคาราม  จนกระทั่งเจ้าอาวาสวัดแจ้ง ตำบลหน้าทอนว่างลง จึงได้รับอาราธนาจากพระยาเจริญราชภักดี (สิงห์ สุวรรณรักษ์) นายอำเภอเกาะสมุย  พร้อมด้วยชาวบ้าน  นิมนต์ท่านมาจำพรรษาที่วัดแจ้ง ในปี พ.ศ. ๒๔๗๑ ซึ่งเป็นปีเดียวกันกับที่เด็กชายเกี่ยวถือกำเนิดบนเกาะสมุย และ ได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดแจ้ง อำเภอเกาะสมุย  เมื่อวันที่ ๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๑

๑๓. เรียนนักธรรมที่วัดแจ้ง

               วัดแจ้งเป็นวัดสำคัญด้านการศึกษาปริยัติและปฏิบัติของเกาะสมุย เมื่อคราวสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรสเสด็จตรวจการคณะสงฆ์ที่สมุย  ทรงขึ้นท่าที่หน้าทอน ก็มีกำหนดเข้าเยี่ยมวัดแจ้ง พระองค์บรรยายถึงสภาพวัดแจ้งในเวลานั้นว่า มีพระยืนแถวรอรับเสด็จราว ๗-๘ รูป มีนักเรียน ชี และชาวบ้าน นั่งเรียงแถวรอรับเสด็จ  บางคนมีเครื่องสักการะและผลไม้มาถวาย  อุโบสถวัดแจ้งเป็นไม้กระดานตีเป็นหลืบ กว้างขวางสะอาดสะอ้าน ส่วนกุฏิสงฆ์ยังมีสภาพเป็นฝาขัดแตะ มุงด้วยจาก

วัดแจ้งคงได้รับการพัฒนาต่อเนื่องมาตามลำดับจนถึงยุคที่พระยาเจริญราชภักดี (สิงห์ สุวรรณรักษ์) นิมนต์หลวงพ่อพริ้งมาเป็นเจ้าอาวาส จึงได้มีการเรียนการสอนปริยัติและปฏิบัติควบคู่กันไป 

เมื่อสามเณรเกี่ยวบรรพชาเป็นสามเณร  ได้ตั้งตนอยู่ในโอวาทของหลวงพ่อพริ้งอย่างเคร่งครัด   ปฏิบัติกิจวัตรของตนเองอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง  ได้เรียนรู้ข้อวัตร ไหว้พระสวดมนต์  ทำวัตรเช้า – เย็น  บิณฑบาตตามกิจสงฆ์อันสมควรแก่สมณะ

ต่อมา ท่านมีฉันทะที่จะแสวงหาความรู้ศึกษาข้อวัตร ข้อธรรมให้ยิ่งๆ ขึ้นไปอีก  คือ การศึกษานักธรรม

ดังนั้น เมื่อวัดแจ้งมีสามเณรอยู่ด้วยกันหลายรูป หลวงพ่อพริ้งจึงได้ริเริ่มให้มีการเรียนนักธรรม   โดยท่านเป็นผู้สอนเอง สามเณรเกี่ยวจึงได้เรียนนักธรรมในปีแรกที่บวช  โดยไม่ต้องไปเรียนต่อที่อื่น

ผลการสอบนักธรรมในปีนั้น มีสามเณรหลายรูปสอบตก ส่วนสามเณรเกี่ยวสามารถสอบผ่านนักธรรมชั้นตรีได้โดยไม่ยากนัก

หลวงพ่อสมเด็จ ฯ เล่าถึงสภาพการเรียนการสอนนักธรรมที่เกาะสมุยเวลานั้น ว่า “ สมัยนี้พอพูดถึงเรียนนักธรรมก็ดูเป็นธรรมดา  เราต้องนึกย้อนกลับไปเกาะสมุยเมื่อ ๖๐- ๗๐ ปีที่แล้ว  เอาแค่จะข้ามไปมาระหว่างสมุย กับ สุราษฎร์ธานีก็ยังลำบาก

แต่เดิมที่วัดแจ้ง ไม่มีการศึกษานักธรรมเป็นหลักมาก่อน ซึ่งก็เหมือนกับวัดอื่นๆ บนเกาะสมุย  เนื่องจากการคมนาคม การสื่อสาร และการเรียนการสอนบนเกาะเป็นไปด้วยความยากลำบาก  แม้ตำหรับตำราก็หายาก จะมีผู้เรียนอยู่บ้างก็เป็นเรื่องฉันทะเฉพาะตน สอนกันตามมีตามเกิด หากต้องการเรียนเป็นหลักเป็นเกณฑ์ ต้องข้ามไปเรียนที่พุมเรียง สุราษฏร์ธานี   

“ในสมัยโน้นจะร่ำเรียนอะไรก็ดูจะเป็นเรื่องยากไปเสียหมด เกาะสมุยไปมาก็ยาก หนังสือจะอ่านอย่างทุกวันนี้ก็ไม่มี จะมีก็แต่อาจารย์ผู้สอน ต้องใช้วิธีเขียนตามที่หลวงพ่อพริ้งท่านให้จดใส่สมุด เพื่อเอามาท่อง แต่อาจารย์ท่านก็ไม่ได้รู้สึกว่าเป็นเรื่องยาก  ”วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

อาจาริยบูชา ๙๗ ปี ชาตกาล เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ “บรรพที่ ๑ จากวัยเยาว์สู่ก้าวย่างบนเส้นทางธรรม” จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post อาจาริยบูชา ๙๗ ปี ชาตกาล เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๘ “บรรพที่ ๑ จากวัยเยาว์สู่ก้าวย่างบนเส้นทางธรรม”(บทที่ ๑ – ๑๔) จากหนังสือ “วิถีแห่งผู้นำ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.