“สุขสฺเสตํ อธิวจนํ ปุญฺญานิ”
คำว่าบุญ เป็นชื่อของความสุข

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๙)

“พรหมโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นหมู่พรหม”

: จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

“พรหมโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นหมู่พรหม”

สวรรค์ตามที่กล่าวมานั้นมีทั้งหมด ๖ ชั้น  สูงขึ้นไปกว่านั้นเป็นพรหมโลก

พรหมโลกนั้นมีทั้งหมด ๒๐ ชั้น  แบ่งเป็นพรหมที่มีรูปร่าง  เรียกว่า “รูปพรหม”๑๖ ชั้น  และพรหมที่ไม่มีรูปร่าง  เรียกว่า “ อรูปพรหม” อีก ๔ ชั้น  รวมเป็นพรหมโลก ๒๐ ชั้น  ผู้ที่จะไปเกิดในพรหมโลกแต่ละชั้น  ต้องทำสมาธิจนได้ บรรลุฌาน ๔ ขั้นเท่านั้น คือ

(๑) ปฐมฌาน  ฌานขั้นที่หนึ่ง

(๒) ทุติยฌาน  ฌานขั้นที่สอง

(๓) ตติยฌาน  ฌานขั้นที่สาม

(๔) จตุตถฌาน  ฌานขั้นที่สี่

ฌานทั้ง ๔ ขั้น  ต่ำสูงตามความละเอียดประณีตของฌานที่ได้บรรลุเกี่ยวกับฌานเป็นเรื่องค่อนข้างละเอียด  เพราะเกี่ยวกับสมาธิโดยตรง  อาตมาตั้งใจจะเล่าให้ฟังเป็นเรื่องหนึ่งต่างหาก

ในทางพระพุทธศาสนาได้จำแนกพรหมโลกชั้นต่างๆ ตามระดับจิตที่ได้ บรรลุฌานไว้  ดังนี้ 

ปฐมฌาน ฌานขั้นที่ ๑ ผู้ที่ได้บรรลุฌานขั้นที่หนึ่ง  แต่มีกำลังฌานอ่อนไม่แก่กล้า  หากฌานยังไม่เสื่อม  เมื่อตายจะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้นแรก  ชื่อว่า พรหมปาริสัชชา  พรหมโลกชั้นนี้มีภพภูมิที่ละเอียด  ประณีตสูงกว่าสวรรค์ ๖ ชั้น  มีอายุยืนนับได้หนึ่งในสามของวิวัฏฏฐายีอสงไขยกัป

อายุของสวรรค์ตลอดจนพรหมโลกแต่ละชั้นจะกล่าวเป็นการเฉพาะข้างหน้า

ผู้ที่ได้บรรลุปฐมฌาน  ที่มีกำลังฌานปานกลาง  เมื่อตายจะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้น  พรหมปุโรหิต พรหมโลกชั้นนี้  ประเสริฐกว่าพรหมชั้นแรก  รูปร่างใหญ่และประณีตกว่า  อายุของพรหมชั้นนี้ก็ยาวนานกว่าพรหมชั้นแรก  นับได้  ๓๒ อันตรกัป

ผู้ที่ได้บรรลุปฐมฌานระดับปณีตฌาน  คือได้บรรลุปฐมฌานที่มีกำลังแก่กล้า  เมื่อตายจะไปบังเกิดบนพรหมโลกชั้นมหาพรหม  ซึ่งประเสริฐกว่าพรหมทั้งสอง  พรหมชั้นนี้มีอายุนานนับได้  ๑ มหากัป

สำหรับพรหมโลกชั้นพรหมปาริสัชชา  พรหมโลกชั้นพรหมปุโรหิต  และพรหมโลกชั้นมหาพรหม  ทั้ง ๓ ชั้นนี้  อยู่ในระดับเดียวกัน  แต่มีความละเอียดประณีตแตกต่างกัน  ตามความละเอียดประณีตของจิต  ที่เกิดจากกำลังฌาน

ทุติยฌาน ฌานขั้นที่ ๒  ผู้ที่ได้บรรลุทุติยฌาน  มีกำลังฌานอ่อน  เมื่อตายไปแล้วจะไปบังเกิดอยู่ในพรหมโลกชั้นปริตตาภูมิ  ซึ่งประเสริฐกว่าพรหมทั้งสามชั้นขึ้นไปอีก  พรหมชั้นนี้มีอายุ ๒ มหากัป

ผู้ที่ได้บรรลุทุติยฌานขั้นมัชฌิมทุติยฌาน  มีกำลังฌานปานกลาง  เมื่อตายไปแล้ว จะไปบังเกิดอยู่ในพรหมโลกชั้นอัปปมาณาภาภูมิ  พรหมโลกชั้นนี้นับว่าประณีตขึ้นไปอีก  มีรัศมีมากมายมหาศาล  พรหมชั้นนี้มีอายุถึง ๔ มหากัป

ผู้ที่บรรลุทุติยฌานขั้นปณีตทุติยฌาน  มีกำลังฌานแก่กล้า  เมื่อตายไปแล้วจะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้น อาภัสสระ  ซึ่งประเสริฐกว่าพรหมทั้ง ๔ ชั้น คือ  มีประกายรุ่งเรืองโรจน์รุ่งพุ่งเปล่งออกดังสายฟ้าแลบ  อายุของพรหมชั้นนี้มีถึง ๘ มหากัป

ตติยฌาน ฌานขั้น ๓ ผู้ที่ได้บรรลุตติยฌานมีกำลังฌานอ่อน  เมื่อตายไปแล้วจะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้นปริตตสุภาพรหม  ชั้นนี้แม้จะมีความสง่างามแห่งรัศมีน้อยหน่อยแต่ก็ยังสูงกว่าพรหมทั้ง ๖ นั้น  พรหมชั้นนี้มีอายุยืนถึง ๑๖ มหากัป

ผู้ที่ได้บรรลุตติยฌาน  มีกำลังปานกลาง  เมื่อตายไปแล้ว จะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้นอัปปมาณสุภาภูมิ  พรหมชั้นนี้มีความสง่างาม  มีรัศมีอันหาประมาณมิได้  อายุของพรหมชั้นนี้มีถึง ๓๒ มหากัป  ผู้ที่ได้บรรลุตติยฌานชั้นปณีตตติยฌาน  มีกำลังฌานแก่กล้า  เมื่อตายไปแล้วจะไปเสวยสุขอยู่บนพรหมโลกชั้น สุภกิณหาภูมิ  พรหมชั้นนี้มีความรุ่งเรืองสง่างามแห่งรัศมีสลับซับซ้อนตลอดไปทั่วร่างกาย  พรหมชั้นนี้มีอายุยืนถึง ๖๔ มหากัป

จตุตถฌาน  ฌานขั้นที่ ๔  ส่วนผู้ที่ได้บรรลุจตุตถฌาน  เมื่อตายไปแล้ว  จะไปบังเกิดในพรหมโลกชั้นเวหัปผลาภูมิ  พรหมชั้นนี้สมบูรณ์บริบูรณ์กว่าพรหมทั้ง ๙ ชั้น  ไม่ต้องถูกทำลายหรือเกิดอันตรายจากไฟบ้าง  น้ำบ้าง  ลมบ้าง  พอถึงเวลาจะถูกทำลาย  ก็ต้องโดนทำลายไปตามกาลเวลา  แต่พรหม ชั้นนี้พ้นจากอันตรายเหล่านี้  ไม่ต้องถูกทำลาย  เพราะบุญเดิมเต็มเปี่ยม  พรหมชั้นนี้มีอายุยืนถึง ๕๐๐ มหากัป

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๙) “พรหมโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นหมู่พรหม” : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๙) “พรหมโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นหมู่พรหม” : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น appeared first on Manasikul Online.

(ตอนที่ ๘) “ปรนิมมิตวสวัตตีภูมิ โลกของเทวดาชั้นที่ ๖ “

: เปิดประวัติโพธิอำมาตย์ อดีตชาติพญามาร และต้นกำเนิดบทถวายพรพระ หรือบทพาหุง

: จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

ปรนิมมิตวสวัตตีภูมิ  โลกของเทวดาชั้นที่ ๖

สวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสสวัตตีภูมินี้  เป็นเทวโลกชั้นสุดท้าย  สวรรค์ชั้นนี้แปลกกว่าชั้นอื่น  เพราะเป็นสวรรค์ที่มีเทพผู้เป็นใหญ่ปกครองอยู่ ๒ ฝ่าย คือ

ฝ่ายเทพยดา  มีเทวาธิราช

ชื่อว่า “พระปรนิมมิตเทวราช”  เป็นผู้ปกครองเหล่าเทพทั้งหลาย

ฝ่ายมาร  มีพญามาราธิรา

ชื่อว่า “ท้าวปรนิมมิตวสวัตตีมาราธิราช” เป็นผู้ปกครองเหล่าเทพฝ่ายมาร

         ปรนิมมิตวสวัตตีมาราธิราช  คนทั่วไปรู้จักกันในนาม  พญาวสวัตตีมาร  เราทั้งหลายล้วนรู้จักมารท่านนี้ดี  ในฐานะพญามารผู้ตามขัดขวางการบำเพ็ญบารมีของพระพุทธเจ้ามาโดยตลอด  จากพุทธประวัติตอนพระพุทธองค์ผจญมาร  ซึ่งกลายมา เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย  ที่คนไทยเรานิยมสร้างกัน  พระองค์มีพญาช้างที่มีกำลังมหาศาล ชื่อ  “ครีเมขล์” เป็นพาหนะคู่ใจ  ว่ากันว่าพญาช้างคลีเมขล์ของพญามารนี้มีพละกำลังมหาศาลกว่าช้าง เอราวัณของพระอินทร์ 

ก่อนตรัสรู้  พระพุทธเจ้าได้ผจญพญาวสวัตตีมารนี้  แต่จะมีใครที่รู้ว่า  พญามารท่านนี้เคยบำเพ็ญบุญมามาก   และได้ตั้งความปรารถนาพุทธภูมิคือ  ตั้งความปรารถนาที่จะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคตด้วย

โพธิอำมาตย์ อดีตชาติพญามาร

เมื่อครั้งเกิดเป็นมนุษย์  พญาวสวัตตีมาร  มีชื่อว่า “โพธิอำมาตย์” เป็นอำมาตย์ผู้ใหญ่ของพระเจ้าแผ่นดินพระองค์หนึ่ง  โพธิอำมาตย์ พร้อมทั้งชาวเมือง  ถูกพระเจ้าแผ่นดินห้ามไม่ให้ทำบุญกับพระกัสสปพุทธเจ้า  ถ้าใครขืนทำ  จะมีโทษถึงถูกประหารชีวิต

โพธิอำมาตย์นั้น 

มีศรัทธาอย่างแรงกล้า 

แม้จะถูกประหารชีวิตก็ยอม 

ขอเพียงได้ถวายทานแก่พระกัสสปพุทธเจ้า 

ด้วยมาคิดว่า  การที่พระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นในโลกนั้นเป็นเรื่องยาก  การที่จะพบเห็นพระพุทธเจ้านั้นก็เป็นเรื่องยากยิ่ง  และบัดนี้พระพุทธองค์ได้เสด็จมาถึงเมืองที่ตนอยู่  แล้วการมีโอกาสถวายทานแก่พระองค์จึงชื่อว่า  เป็นลาภอันประเสริฐ

โพธิอำมาตย์ จึงยอมสละชีวิต  เพื่อให้ได้ถวายทาน

ด้วยความตั้งใจแม้สละชีวิตก็ยอม  ขอให้ได้ถวายทานแก่พระกัสสปพุทธเจ้า โพธิอำมาตย์  ได้ปรารถนาที่จะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต

ในการทำบุญครั้งนั้น  โพธิอำมาตย์  มีโทษถึงถูกตัดสินประหารชีวิต  หลังจากโพธิอำมาตย์ตายแล้ว  ได้ไปเกิดบนสวรรค์ชั้นปรนิมมิตวสวัตตี  ปกครองเทพฝ่ายมาร  มีชื่อว่า “ปรนิมมิตวสวัตตีมาราธิราช”  แต่เพราะความที่ท่านยังเป็นปุถุชน  แม้จะไปเกิดเป็นเทพบนสวรรค์ชั้นสูงสุด  ก็ยังมีจิตดีบ้างไม่ดีบ้างปะปนกันไป

เมื่อครั้งพระพุทธเจ้าของเราออกบวช  จะได้ตรัสรู้เป็นพระสัพพัญญูพุทธเจ้าก่อนพญาวสวัตตีมาร  จึงเกิดอิจฉาริษยา  ตามขัดขวางการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้ามาโดยตลอด  แต่ไม่เคยทำอันตรายใดๆ ต่อชีวิต  มุ่งหวังเพียงต้องการให้พระพุทธเจ้าของเรา  เปลี่ยนความตั้งใจอย่างเดียว

ในพุทธประวัติ  ได้กล่าวถึงตอนที่พระพุทธองค์ผจญพญาวสวัตตีมาราธิราช  ไว้ว่า

พญาวสวัตตีมาราธิราช  คิดว่าจักให้พระโพธิสัตว์ลุกจากบัลลังก์หนีไปด้วยลม  จึงบันดาลมหาวาตะให้ตั้งขึ้น  ลมนั้นถึงแม้ว่าจะสามารถพัดทำลายยอดภูเขาใหญ่น้อยทั้งหลายให้ราบคาบ  สามารถถอนต้นไม้  กอไม้  และพัดกระหน่ำหมู่บ้าน  ให้ ละเอียดลงรอบด้าน  แต่เมื่อมาถึงพระโพธิสัตว์  ก็ไม่อาจจะพัดชายจีวรให้ไหวได้  ด้วยอานุภาพแห่งพระบารมีของพระโพธิสัตว์

พญาวสวัตตีมาราธิราชจึงบันดาลให้ห่าฝนใหญ่ตั้งขึ้น  บันดาลห่าฝนเครื่องประหาร  บันดาลห่าฝนหิน  บันดาลห่าฝนถ่านเพลิง  บันดาลห่าฝนเถ้ารึง  บันดาลห่าฝนทราย  บันดาลห่าฝนเปือกตม  และบันดาลความมืด  รวมเป็นเครื่องประหาร ๙ ชนิด  ให้ตั้งขึ้นรอบด้าน  โดยมุ่งหวังจะให้พระโพธิสัตว์หนีไป  แต่อันตรายจากเครื่องประหารเหล่านั้น  ก็ไม่สามารถทำให้พระองค์สะดุ้งสะเทือนได้

สุดท้าย  ภายหลังการตรัสรู้ของพระพุทธองค์  ลูกสาวแสนสวยทั้ง ๓ คนของพญามาร  คือนางตัณหา  นางราคา และนางอรดี  ได้อาสามาฟ้อนรำยั่วยวนเบื้องพระพักตร์หวังจะให้พระองค์เลิกล้มความตั้งใจ  แต่ก็ไร้ผล  ทำให้พญาวสวัตตีมาราธิราชกลับไปด้วยความเศร้าโศกเสียใจเป็นอย่างมาก  รอคอยโอกาสอยู่ในวิมานบนสวรรค์ของตน

ข้อความดังกล่าว  บูรพาจารย์  ภายหลังได้นำมาร้อยเรียงเป็นบทสวดที่เราเรียกกันว่า  บทถวายพรพระ หรือ บทพาหุง  ดังปรากฏข้อความ  ในคาถาท่อนแรกว่า 

พาหุง  สะหัสสะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง

ครีเมขะลัง  อุทิตะโฆระสะเสนะ  มารัง

ทานาทิธัมมะวิธินา  ชิตะวา  มุนินโท

ตันเตชะสา  ภะวะตุ  เต  ชะยะมังคะลานิฯ

ปางเมื่อพญามารนิรมิตแขนถืออาวุธครบตั้งพันแขน  ขับขี่ช้างครีเมขล์    สะพรึบพร้อมด้วยพลเสนามาร  โห่ร้องก้องกึงพิลึกสะพรึงกลัวเข้ามาประจัญ  พระจอมมุนีทรงใช้วิธีทางธรรม  คือทรงเสี่ยงพระบารมี  มีทาน  เป็นต้น  เข้าผจญได้ชัยชนะ  ด้วยเดชแห่งองค์พระผู้พิชิตมารนั้น  ขอชัยมงคลจงมีแก่ท่าน

หลังพระพุทธเจ้าปรินิพพานไปแล้วประมาณ ๓๐๐ ปี  เมื่อครั้งพระเจ้าอโศกมหาราชสร้างเจดีย์ ๘๔,๕๐๐ องค์  ถวายเป็นพุทธบูชา  วสวัตตีมาราธิราชได้มาขัดขวางการเฉลิมฉลอง แต่พระอุปคุตมหาเถระ ผู้เกิดหลังพุทธปรินิพพานทรงอภิญญาแก่กล้า  ได้ตั้งสัตยาธิษฐานปราบพญามารด้วยการเสกหมาเน่าพันคอ  มิให้ใครสามารถนำออกได้  พญามารได้รับความอับอายในหมู่เทพจนละพยศ

ในคราวครั้งนั้น  พญามารคร่ำครวญว่า  แม้เมื่อครั้งพระพุทธเจ้า  ผู้เป็นศาสดาของพระมหาเถระยังมีชีวิตอยู่  ตนได้ประทุษร้ายต่อพระพุทธองค์เป็นอันมาก  แต่พระองค์ก็ยังเปี่ยมด้วยเมตตา  มิเคยทำให้ตนได้รับความอับอายเลย  แต่ไฉนท่านอุปคุตเถระ  เป็นแต่เพียงพระสาวกของพระพุทธองค์  มิได้มีความเมตตาเช่นนั้นต่อตนเลย

พญามารได้ตั้งความปรารถนา

ที่จะเป็นพระพุทธเจ้า

ผู้เปี่ยมด้วยเมตตา

ต่อหน้าพระอุปคุตมหาเถระเจ้า

อีกครั้ง

สมัยก่อน  พระสงฆ์นิยมนำเรื่องนี้มาเทศน์ในงานเทศน์มหาชาติ  เราเรียกเทศนากัณฑ์นี้ว่า  “ปัญญาบารมี”  ต่อจากนั้นจึงเทศน์กัณฑ์มาลัยหมื่นมาลัยแสน  บอกเล่าเรื่องราวความเป็นไปของนรกสวรรค์  เตือนสติชาวพุทธ

ปัจจุบันเรื่องเหล่านี้แทบจะหาฟังไม่ได้แล้ว

 จำได้ว่า  เมื่อยังเด็ก  ในงานบุญมหาชาติหลังแห่ผะเวส (พระเวสสันดร) เข้าเมือง  ตกเย็นพระท่านจะเทศน์ปัญญาบารมีและมาลัยหมื่นมาลัยแสน  ว่าด้วยพระมาลัยดับไฟนรก  และพระอุปคุตมหาเถระ  ผู้เกิดหลังพุทธกาลกว่า ๓๐๐ ปี  กล่าวอ้างบารมี ๓๐ ทัศน์ของพระพุทธองค์   แล้วเอาชนะพญามารได้

พอถึงตอนพระอุปคุตเสกหมาเน่าพันคอพญามารก็ดูเป็นเรื่องสนุก  ยิ่งถึงตอนที่พญามารถูกหมาเน่าพันคอ  เหาะไปหาเทวดาต่างๆ ให้ช่วยก็ยิ่งดูน่าขัน

แต่ตอนนั้นก็ยังไม่รู้เรื่องอะไร  เพราะยังเด็กอยู่มาก  เรื่องราวสวรรค์ตามที่กล่าวมา  แม้จะไม่ละเอียดแต่ก็พอจะทำให้โยมแม่ใหญ่เห็นภาพรวมได้บ้าง  ต่อไปนี้จะพูดถึงเรื่องราวของพรหมโลก

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๘) “ปรนิมมิตวสวัตตีภูมิ โลกของเทวดาชั้นที่ ๖ : เปิดประวัติโพธิอำมาตย์ อดีตชาติพญามาร” และต้นกำเนิดบทถวายพรพระ (บทพาหุง) : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๘) “ปรนิมมิตวสวัตตีภูมิ โลกของเทวดาชั้นที่ ๖ : เปิดประวัติโพธิอำมาตย์ อดีตชาติพญามาร” และต้นกำเนิดบทถวายพรพระ (บทพาหุง) : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น appeared first on Manasikul Online.

(ตอนที่ ๗) “ดุสิตาภูมิ”

โลกของเทวดาชั้นที่ ๔

: จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน”

เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

ตุสิตาภูมิ โลกของเทวดาชั้นที่ ๔

ตุสิตาภูมิ  หรือที่เราได้ยินคุ้นหูกันโดยทั่วไปว่า “สวรรค์ชั้นดุสิต”  เมื่อก่อนจะตรัสรู้  พระพุทธเจ้ายังเป็นพระโพธิสัตว์ ก็สถิตอยู่บนสวรรค์ชั้นนี้  มีชื่อว่า“เสตเกตุเทพบุตร”  แล้วเสด็จอุบัติในโลกมนุษย์เป็นเจ้าชายสิทธัตถะ ตรัสรู้ เป็นพระพุทธเจ้าในที่สุด

พระพุทธมารดาก็สถิตอยู่ที่ชั้นดุสิตนี้เช่นกัน

มีข้อสังเกตว่า  เมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าไปจำพรรษาบนสวรรค์  เพื่อเทศน์โปรดพระพุทธมารดา  แม้พระพุทธมารดาอยู่ชั้นดุสิต  แต่พระองค์ก็เลือกที่จะจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

เพราะพระองค์ทรงมีเมตตาต่อพระอินทร์เหมือนสามเณรผู้อุปัฏฐาก  ยามเมื่อพระพุทธองค์เจ็บป่วยไม่สบาย  พระอินทร์จะมาอุปัฏฐาก  หากพระองค์เสด็จไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดุสิต  พระอินทร์ตลอดจนเทวดา  ซึ่งเป็นบริวารของพระอินทร์จะไม่สามารถขึ้นไปฟังเทศน์ที่สวรรค์ชั้นดุสิตได้  เป็นธรรมดาว่าเทวดาที่อยู่ในสวรรค์ชั้นต่ำ  จะขึ้นไปสวรรค์ชั้นสูงกว่าไม่ได้

แต่หากพระองค์ไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์  เทวดาในสวรรค์ชั้นสูงกว่า  ก็สามารถลงมาฟังเทศน์ได้ 

หากจะเปรียบเทียบ  ก็เหมือนพระเจ้าแผ่นดินจะเสด็จไปบ้านนอกบ้านนา  ก็ย่อมได้  แต่ชาวนาจะเข้าวังก็คงยาก  ต้องได้รับพระบรมราชานุญาติก่อน

นอกจากนั้น  พระศรีอริยเมตไตรยที่จะลงมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าต่อจากพระพุทธเจ้าของเราในภัทรกัปนี้ก็สถิตอยู่บนสวรรค์ชั้นดุสิตนี้ด้วย  ยังมีเรื่องที่จะทำความเข้าใจเกี่ยวกับคำว่า  “ภัทรกัป” อีกเล็กน้อย

ในทางพระพุทธศาสนาได้กล่าวถึงช่วงระยะเวลาในโลกว่า  มีอยู่ ๒ ช่วง  แต่ ละช่วงจะมีพระพุทธเจ้ามาตรัสรู้มากน้อยแตกต่างกันไป  คือ

• ช่วงระยะเวลาที่โลกเสื่อม 
• ช่วงระยะเวลาที่โลกเจริญ

         ช่วงระยะเวลาเจริญเรียกว่า “ภัทรกัป” ยุคที่เราอยู่ในปัจจุบันถือว่าอยู่ ในยุคภัทรกัป  คือ ยุคข้างฝ่ายเจริญ  ในภัทรกัปนี้จะมีพระพุทธเจ้า ตรัสรู้ ทั้งหมด ๕ องค์ คือ   

(๑) พระกะกุสันธะพุทธเจ้า  ได้มาตรัสรู้แล้ว

(๒) พระโกนาคมนะพุทธเจ้า  ได้มาตรัสรู้แล้ว

(๓) พระกัสสปะพุทธเจ้า  ได้มาตรัสรู้แล้ว

(๔) พระโคตมพุทธเจ้า  คือ  พระพุทธเจ้าของเราองค์ปัจจุบันที่เรานับถือพระพุทธศาสนา  เข้าวัดฟังธรรม ทำบุญ  ให้ทาน  รักษาศีล  ก็คือนับถือคำสอนของพระโคตมพุทธเจ้าพระองค์นี้  ศาสนาของพระองค์จะมีอายุประมาณ๕,๐๐๐ ปี  หลังจากนั้นจะเป็นยุคมิคสัญญี  คือยุคที่มนุษย์มองกันเป็นเพียง สัตว์ชนิดหนึ่ง  สุดแต่ว่าใครจะมีกำลังเข่นฆ่าทำลายล้างกันได้  ช่วงนี้เป็นช่ วงว่างเว้นจากพระพุทธเจ้า  เมื่อโลกก้าวเข้าสู่ภาวะปกติ  ต่อจากนี้จึงจะมีพระพุทธเจ้ามาตรัสรู้อีกองค์ คือ พระศรีอริยเมตไตรยพุทธเจ้า

(๕) พระศรีอริยเมตไตรยพุทธเจ้า  พระพุทธเจ้าพระองค์นี้ยังไม่ได้มาตรัสรู้  ปัจจุบันพระศรีอริยเมตไตรยยังสถิตอยู่สวรรค์ชั้นดุสิต  จะมาตรัสรู้ในภายภาคหน้า  เป็นองค์ที่ ๕ และเป็นพระพุทธเจ้าองค์สุดท้ายในภัทรกัปนี้  ในยุคของพระองค์จะเป็นยุคที่ผู้คนอยู่เย็นเป็นสุข  ไม่มีโรคภัย  ไม่มีโจรผู้ร้าย  ผู้ทำบุญให้ทานรักษาศีลเท่าจึงนั้นจะมาเกิดในยุคสมัยของพระองค์

 นิมานรติภูมิโลกของเทวดาชั้นที่ ๕

สวรรค์ชั้นนี้จะไม่ขอกล่าวในรายละเอียด  เพราะมีเรื่องเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าของเราโดยตรงน้อย อายุของเทพชั้นนี้มี ๘,๐๐๐ ปีทิพย์  เท่ากับ ๒๓๐ โกฏิ ๔ ล้านปีของมนุษย์  เรื่องของสวรรค์ชั้นนี้  ขอเล่าแต่เพียงเท่านี้

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๗) “ดุสิตาภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๔ : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๗) “ดุสิตาภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๔ : จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น appeared first on Manasikul Online.

จาากธรรมนิพนธ์ เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

คราวที่แล้ว เล่าถึงจดหมายฉบับที่สี่ถึงโยมแม่ใหญ่ ตอน วัตรบท ๗ ประการ ของพระอินทร์

(๑) มาตาเปติภาโร  จะเลี้ยงมารดาบิดาตลอดชีวิต

(๒) กุละเชฏฐาปะจายิโน  จะให้ความเคารพผู้มีอายุในวงศ์ตระกูลตลอดชีวิต

(๓) สัณหะวาโจ จะพูดคำสุภาพอ่อนหวานตลอดชีวิต

(๔) อะปิสุณะวาโจ หรือ เปสุเณยยัปปะหายี  จะไม่พูดส่อเสียด  จะพูดแต่ คำให้เกิดความรักความสามัคคี ตลอดชีวิต

(๕) ทานะสังวิภาคะระโต  หรือ  มัจเฉระวินะโย  จะยินดีที่ได้ให้ทานแบ่งปันผู้อื่น  หรือจะเป็นคนปราศจากความตระหนี่ตลอดชีวิต

(๖) สัจจะวาโจ  จะเป็นคนมีสัจจะพูดแต่ความจริงตลอดชีวิต

(๗) อะโกธะโน หรือ โกธาภิกู จะเป็นคนไม่มีนิสัยมักโกรธ  หรือหากความโกรธเกิดขึ้น  จะระงับความโกรธลงให้ได้ทันทีตลอดชีวิต

ข้อวัตรปฏิบัติทั้ง ๗ ข้อนี้เอง  เมื่อครั้งพระอินทร์เกิดเป็นมนุษย์  ได้ตั้งใจสมาทานปฏิบัติตลอดชีวิต  ทำให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ไม่ขาดสาย  ผลทำให้ไปเกิดเป็นพระอินทร์  เราอาจลองตั้งใจอย่างพระอินทร์ดูบ้างก็ได้  เอาเฉพาะอย่างการหักห้ามความ โกรธ  ความฉุนเฉียวเกรี้ยวกราด  หุนหันพลันแล่น  แม้จะทำได้ยากเต็มทน  แต่ถ้าทำได้ (เป็นบางครั้ง) เราจะรู้สึกมีความสุขใจอย่างประหลาด ที่สามารถเอาชนะความโกรธได้ ซึ่งก็เท่ากับว่า เป็นการชนะตนเอง

ฉบับนี้มาถึงตอน…

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๖) “ตาวติงสภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๒ : สิ่งสำคัญบนดาวดึงส์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

นอกจากนั้น  ม้ากัณฐกะที่เจ้าชายสิทธัตถะขี่ก็ออกบวชก็ไปเกิดเป็นเทพบุตรชื่อว่า “กัณฐกเทพบุตร” ในเทวโลก  ชั้นดาวดึงส์นี้เช่นกัน  เมื่อครั้งที่เจ้าชายสิทธัตถะ ออกบวชได้ขี่ม้ากัณฐกะออกบวช  แล้วปล่อยให้นายฉันนะนำม้ากลับพระราชวัง  พอพระองค์เดินลับตาไปเท่านั้น  ม้ากัณฑกะก็อกแตกตายที่ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรานั่นเองแล้วไปเกิดเป็นเทพบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์  มีชื่อว่า  “กัณฐกเทพบุตร”

ยังมีเทพบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์  ที่ควรจะนำมาเล่าไว้ในที่นี้อีกเพราะเกี่ยวเนื่องกับพระพุทธเจ้าของเรา  เมื่อมีโอกาสไปตามวัดต่างๆ คงเคยเห็นพระพุทธรูปปางหนึ่งมีลักษณะแปลกกว่าองค์อื่น  คือพระองค์ประทับนั่งหย่อนเท้า  มีลิงและช้างอยู่เบื้องหน้าคอยถวายการรับใช้   ลิงกำลังถวายรวงผึ้ง  ส่วนช้างถวายอ้อย  พระพุทธรูปปางนี้เราเรียกกันติดปากตามประสาชาวบ้านว่า  “พระปางเลไลยก์”  แต่ชื่อจริงๆ คือพระพุทธรูปปางปาริไลยกะ  เพราะป่าที่พระพุทธเจ้าประทับในคราวครั้งนั้น คือ ป่าปาริไลยกะ

มีเรื่องเล่าว่า  เมื่อพระพุทธองค์เสด็จออกจากวัด  ที่พระสงฆ์ทะเลาะเบาะแว้งกัน  มาจำพรรษาที่ป่าปาริไลยกะนี้  โดยไม่มีภิกษุรูปใดตามมาอุปัฏฐาก  พญาช้างปาริไลยกะได้ทำหน้าที่เป็นพุทธอุปัฏฐากตลอดพรรษา  ในระหว่างนั้น  ลิงเห็นพญาช้าง อุปัฏฐากบำรุงพระพุทธเจ้าก็อยากทำบ้าง  จึงเที่ยวไปตามป่า  ได้รวงผึ้งมาถวาย  พอลิงเห็นพระพุทธองค์ฉันน้ำผึ้งที่ก็ตนถวาย  เกิดความดีใจเป็นอย่างมากจนไม่อาจอดกลั้นความยินดีได้  จึงกระโดดโลดเต้นไปมาตามกิ่งไม้  เผอิญกิ่งไม้ที่จับเป็นกิ่งไม้ผุ  จึงหล่นลงมาตอไม้ทิ่มตาย  ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์  ด้วยกุศลผลบุญที่ได้ถวายน้ำผึ้งพระพุทธเจ้า

ส่วนพญาช้างปาริไลยกะ  ได้อุปัฏฐากพระพุทธเจ้าจนออกพรรษา  หลังจากออกพรรษา  พระอานนท์มารับเสด็จพระพุทธเจ้าเข้าเมือง  พญาช้างก็เดินตามหลังมาจวนจะเข้าหมู่บ้าน   พระพุทธเจ้าบอกว่า  เพราะช้างปาริไลยกะเป็นสัตว์เดรัจฉานจึงไม่สามารถบรรลุธรรมขั้นใดขั้นหนึ่งได้  เขตแดนตั้งแต่นี้ต่อไป  เป็นที่อยู่ของหมู่มนุษย์    ธรรมดาว่า  ที่อยู่ของมนุษย์นั้นมีอันตรายมากสำหรับสัตว์

พระพุทธเจ้าบอกให้พญาช้างกลับไปที่อยู่ของตน

เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จต่อไปนั้น  พญาช้างนั้นได้เอางวงสอดเข้าปาก  ยืนร้องไห้ อยู่ตรงนั้น  พญาช้างปาริไลยกะคิดว่า  หากพระพุทธเจ้าเสด็จกลับป่าปาริไลยกะตามเดิม  ตนจะอุปัฏฐากอย่างที่เคยทำจนวันตาย  พญาช้างได้ยืนร้องไห้จนพระพุทธเจ้าลับตาไป  ก๊อกแตกตายอยู่ตรงนั้น  ไปเกิดเป็นปาริไลยกะเทพบุตรบน สวรรค์ชั้นดาวดึงส์นี้

ฟังดูแล้วน่าสงสารพญาช้างปาริไลยกะ 

ในเทวโลกชั้นนี้  ยังมีดอกไม้ชื่อ “ปาริชาต”  เป็นดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมมากในเทวโลก  หอมอบอวลไปจนถึงภพของเทพอสูร  ต้นปาริชาตเกิดในเทวโลก  ชั้นดาวดึงส์ ก็ด้วยอานิสงส์ที่พระอินทร์เมื่อครั้งเป็นมนุษย์  ได้ปลูกต้นไม้ประดับศาลา  ใต้ต้นปาริชาตนั้นมีแท่นศิลาเป็นที่ประทับนั่งของพระอินทร์ ชื่อว่า “ปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์”  แท่นหินนี้เวลาพระอินทร์นั่งก็จะยุบลง  เวลาลุกก็จะฟูขึ้นเอง

ปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์นี้  มีลักษณะพิเศษอย่างหนึ่งคือ  เมื่อเกิดเหตุการณ์ที่คนดีต้องการความช่วยเหลือ  อาสน์ หรือที่ประทับนั่งของท้าวเธอจะแข็ง

เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จจำพรรษาที่เทวโลก  เพื่อแสดงพระ อภิธรรมโปรดพระพุทธมารดา  ก็มาประทับจำพรรษาที่เทวโลกชั้นดาวดึงส์  จนกลายเป็นประเพณีตักบาตรเทโวโรหนะ หลังวันออกพรรษาของชาวพุทธถึงปัจจุบัน

การจำพรรษาที่เทวโลก 

ครั้งนั้น พระองค์ประทับนั่ง

บนปัณฑุกัมพลศิลาอาสน์ ของพระอินทร์นี้ 

แสดงธรรมชื่อว่า “อภิธรรม”  

ซึ่งเป็นธรรมที่สูงยิ่งโปรดพระพุทธมารดา 

เนื้อความโดยย่อของอภิธรรมเทศนา  อาตมาได้เขียนไว้แล้ว  ตั้งแต่จดหมาย ฉบับแรก  ยังไม่ปรากฏว่า  พระองค์แสดงอภิธรรมโปรดใครเป็นพิเศษในโลกมนุษย์  นอกจากทรงนำมาแสดงแก่พระสารีบุตรให้จดจำไว้  เพื่อแสดงให้พระภิกษุฟังต่อๆ ไปเท่านั้น  นับว่าพระองค์ได้ตอบแทนพระคุณของพระพุทธมารดาอย่างสูงสุด

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งบนดาวดึงส์  คือ พระจุฬามณีเจดีย์  เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะออกผนวชนั้น  ได้อธิษฐานจิตก่อนปลงผมว่า  หากจะได้ตรัสรู้ขออย่าให้ผมตกไปบนพื้นดิน  คราวนั้นพระอินทร์ได้นำเอาผอบทองคำมารองรับเอาไปไว้ในพระเจดีย์จุฬามณี

อีกคราวหนึ่ง  ภายหลังจากพระพุทธปรินิพพาน  เมื่อถวายพระเพลิงพระบรมศพเสร็จแล้ว  โทณพราหมณ์ได้รับฉันทานุมัติให้เป็นผู้แบ่งพระบรมสารีริกธาตุ  ให้เจ้าเมืองต่างๆ เป็น ๘ ส่วน  แต่โทณพราหมณ์แอบเอาพระเขี้ยวแก้วข้างขวา (พระทันตธาตุ) ซ่อนไว้ที่ผ้าโพกมวยผมเสียเอง  พระอินทร์ทราบเรื่อง  จึงมาเอาไปบรรจุไว้ในพระเจดีย์จุฬามณี  ให้หมู่เทพทั้งหลายได้เคารพสักการบูชา  เรื่องราวเกี่ยวกับสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์  ที่กล่าวมาเป็นแต่เรื่องโดยย่อ  เล่าแต่เพียงเท่านี้  ก็คงพอจะได้เค้าว่าสวรรค์ชั้นนี้เป็นอย่างไร

ยามาภูมิ โลกของเทวดาชั้นที่ ๓

ภพภูมิ  หรือที่เราได้ยินโดยทั่วไปว่า  สวรรค์ชั้นยามา  สวรรค์ชั้นนี้จะไม่ขอนำมาเล่า  เพราะไม่มีเรื่องเกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าของเราโดยตรง  จะมีก็แต่ เรื่องของผู้ที่ทำบุญ  รักษาศีล  ให้ทาน  บำเพ็ญสมาธิ  แล้วไปเกิดบนสวรรค์ ชั้นนี้  วากันว่าอายุของเทพชั้นนี้มี ๒,๐๐๐ ปีทิพย์  เท่ากับ ๑๔ โกฏิ ๔ ล้านปี ของมนุษย์  เรื่องของสวรรค์ชั้นนี้จึงขอผ่านไป

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๖) “ตาวติงสภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๒ : สิ่งสำคัญบนดาวดึงส์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระอาจารย์ญาณวชิระ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๖) “ตาวติงสภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๒ : สิ่งสำคัญบนดาวดึงส์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระอาจารย์ญาณวชิระ พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น appeared first on Manasikul Online.

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๕) “มฆมาณพ และวัตรบท ๗ ประการ” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

คำนำผู้เขียน

ความตั้งใจเดิมมาจากการที่ผู้เขียนเห็นว่า ปู่กับย่า มีอายุมากแล้ว ผู้มีอายุย่าง ๘๐ ปี ไม่ต่างอะไรจากไม้ใกล้ฝั่ง จึงคิดจะให้ปู่กับย่ามีธรรมะได้อ่านได้ฟัง จะได้เป็นที่พึ่งทางใจยามวัยชรา

โดยมีความมุ่งหวังว่า แม้โยมปู่กับโยมย่าจะไปทำบุญที่วัดไม่ได้ เหมือนเมื่อครั้งร่างกายยังแข็งแรง แต่ก็สามารถทำบุญอยู่กับบ้านได้ตลอดทั้งวัน

การเข้าวัดฟังธรรมดูเป็นการยากสำหรับวิถีชีวิตผู้คนในปัจจุบัน ด้วยภาระหน้าที่ทางสังคมที่สลับซับซ้อนมากขึ้น

หนังสือเล่มนี้ได้ทำหน้าที่บอกเล่า เรื่องการทำบุญและการปฏิบัติธรรมอย่างง่ายๆ ที่บุคคลทั่วไปสามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ตื่นนอนจวบจนหัวถึงหมอน ผ่านจดหมายธรรมะที่เขียนถึงปู่กับย่า ในระหว่างปีพุทธศักราช ๒๕๔๒ – ๒๕๔๖

เหมาะสำหรับการดำเนินชีวิตในสังคมปัจจุบัน อยู่ที่บ้าน หรือที่ทำงานก็สามารถทำบุญได้ครบ ทั้งทาน ศีล ภาวนา

พระมหาเทอด ญาณวชิโร

มกราคม วันเริ่มต้นปีพุทธศักราช ๒๕๔๗

“ตาวติงสภูมิ” โลกของเทวดาชั้นที่ ๒

“มฆมาณพ และวัตรบท ๗ ประการ”

ตาวติงสภูมิ  หรือที่เราทราบกันโดยทั่วไปว่า “สวรรค์ชั้นดาวดึงส์” เทวโลกชั้นนี้เป็นที่อยู่ของพระอินทร์  มีชื่อเรียกหลายชื่อ “ท้าวสักกะ” ก็เรียก “ท้าวมฆวะ” ก็เรียก “ท้าววชิรหัตถ์” ก็เรียก “ท้าวสหัสสนัยน์” ก็เรียก “ท้าวสหัสสเนตร” ก็เรียก “ท้าววาสวะ” ก็เรียก  แต่เราทราบกันโดยทั่วไปว่า “พระอินทร์”

นอกจากนั้น เรายังรู้จักพระอินทร์  ในฐานะเทวดาผู้เปี่ยมด้วยเมตตา  คอยช่วยเหลือคนดีที่ตกทุกข์ได้ยาก  พระอินทร์ในอดีตชาติมีชื่อว่า “มฆมาณพ” มีบริวารที่เคยทำบุญร่วมกันมา ๓๒ คน รวมเป็น ๓๓ คน  กับพระอินทร์เอง  หลังจากตายจึงไปเกิดในสวรรค์ชั้นเดียวกันทั้ง ๓๓ คน  สวรรค์ชั้นนี้จึงได้ชื่อว่า “ตาวตึงสะ หรือดาวดึงส์  แปลว่า สวรรค์เป็นที่อยู่ของเทวดา ๓๓ องค์” เทวโลกชั้นนี้มีเทวบุตรอยู่ องค์หนึ่งชื่อ “เอราวัณ” ที่เราเคยเห็นรูปปั้นช้าง ๓ เศียร  นั่นแหละช้างเอราวัณพาหนะของพระอินทร์ และ เทวดา ๓๒ องค์บนเทวโลกชั้นนี้

ความจริง  ช้างเอราวัณเป็นเทพบุตรเหมือนกัน  แต่เนื่องจากบนสวรรค์ไม่มีสัตว์ เดรัจฉาน  ดังนั้น  เมื่อเทพบุตร ๓๓ องค์นั้นจะเดินทางไปไหนมาไหน  เทพเอราวัณก็จะอธิษฐานตนเป็นช้างใหญ่ ๓ เศียร  เพื่อเป็นพาหนะ  ว่ากันว่า  เมื่อครั้งพระอินทร์  ทำบุญอยู่ในเมืองมนุษย์  ท้าวเธอก็เคยใช้ช้างตัวนี้เป็นพาหนะ  ในการเดินทางไปทำบุญ  ด้วยอานิสงส์นั้น  ช้างเลยได้ไปเกิดเป็นเทพมีชื่อว่า “เอราวัณ”  มีพละกำลังมหาศาล  จะเป็นรองก็แต่พญาช้างครีเมขล์  พาหนะของพญาวสวัตตีมาราธิวาช  ที่ขี่มาผจญพระพุทธเจ้าวันตรัสรู้เท่านั้น

วัตรบท ๗ ข้อปฏิบัติเพื่อความเป็นพระอินทร์

เมื่อพระอินทร์เป็นมนุษย์  ได้ตั้งใจสมาทานข้อวัตรปฏิบัติ ๗ ข้ออย่างเคร่งครัด  เรียกว่า “วัตรบท ๗ ประการ” คือ

(๑) มาตาเปติภาโร  จะเลี้ยงมารดาบิดาตลอดชีวิต

(๒) กุละเชฏฐาปะจายิโน  จะให้ความเคารพผู้มีอายุในวงศ์ตระกูลตลอดชีวิต

(๓) สัณหะวาโจ จะพูดคำสุภาพอ่อนหวานตลอดชีวิต

(๔) อะปิสุณะวาโจ หรือ เปสุเณยยัปปะหายี  จะไม่พูดส่อเสียด  จะพูดแต่ คำให้เกิดความรักความสามัคคี ตลอดชีวิต

(๕) ทานะสังวิภาคะระโต  หรือ  มัจเฉระวินะโย  จะยินดีที่ได้ให้ทานแบ่งปันผู้อื่น  หรือจะเป็นคนปราศจากความตระหนี่ตลอดชีวิต

(๖) สัจจะวาโจ  จะเป็นคนมีสัจจะพูดแต่ความจริงตลอดชีวิต

(๗) อะโกธะโน หรือ โกธาภิกู จะเป็นคนไม่มีนิสัยมักโกรธ  หรือหากความโกรธเกิดขึ้น  จะระงับความโกรธลงให้ได้ทันทีตลอดชีวิต

ข้อวัตรปฏิบัติทั้ง ๗ ข้อนี้เอง  เมื่อครั้งพระอินทร์เกิดเป็นมนุษย์  ได้ตั้งใจสมาทานปฏิบัติตลอดชีวิต  ทำให้บริสุทธิ์บริบูรณ์ไม่ขาดสาย  ผลทำให้ไปเกิดเป็นพระอินทร์  เราอาจลองตั้งใจอย่างพระอินทร์ดูบ้างก็ได้  เอาเฉพาะอย่างการหักห้ามความ โกรธ  ความฉุนเฉียวเกรี้ยวกราด  หุนหันพลันแล่น  แม้จะทำได้ยากเต็มทน  แต่ถ้าทำได้ (เป็นบางครั้ง) เราจะรู้สึกมีความสุขใจอย่างประหลาด ที่สามารถเอาชนะความโกรธได้ ซึ่งก็เท่ากับว่า เป็นการชนะตนเอง

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๕) “มฆมาณพ และวัตรบท ๗ ประการ” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๕) “มฆมาณพ และวัตรบท ๗ ประการ” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) appeared first on Manasikul Online.

แม้โลกกลับตาลปัตร ใจเราก็ไม่กลับตาลปัตรไปด้วย เพราะมีสติประคองใจ จึงทำให้เห็นธรรมะในทุกสถานการณ์ เมื่อใจอยู่กับปัจจุบัน …

โชคดีที่มีพระสุปฏิปันโน พระดี พระแท้ให้เราได้เรียนรู้ตามรอยพระพุทธเจ้าตรงตามพระธรรมวินัย พระพุทธศาสนาจึงอยู่รอดปลอดภัยมาจนถึงทุกวันนี้เพื่อช่วยคนทุกข์ในทุกแห่งหน

ท่านอาจารย์เจ้าคุณเทอด

ที่ผู้เขียนเคารพบูชาอย่างสูงสุดกล่าวว่า

อยู่ที่ไหนอย่าหายใจทิ้ง

นอกจากฝึกตนจนกว่าจะเห็นความจริงในกายใจตนแล้วว่ามันไม่เที่ยง เป็นทุกข์และเป็นอนัตตา ในระหว่างการฝึกตนก็ช่วยผู้อื่นต่อไปด้วย แบ่งปันความเมตตากรุณาให้กับผู้คนและสรรพชีวิตต่อไปจนกว่าลมหายใจสุดท้ายมาเยือน

“เพราะการบวช ในทางพระพุทธศาสนาถือว่า เป็นการช่วยสืบอายุพระพุทธศาสนา เพราะช่วงเวลาของการบวชเรียน จะต้องใช้ชีวิตอย่างสมถะ สงบเสงี่ยมเรียบง่าย ไม่กล่าวร้าย ไม่ว่าร้าย ไม่ทำร้ายใครๆ อย่างที่เรียกว่า บรรพชิต คือ เป็นผู้ที่ละเว้นในสิ่งที่ไม่ควร ไม่เหมาะสม การดำเนินชีวิตเช่นนี้ ชื่อว่า เป็นการสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวออกไป เพื่อประโยชน์แก่คนในรุ่นหลัง เปรียบเสมือนการนำชีวิตของเราเข้าไปเพื่อสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา…”

และพ่อแม่ก็ได้ชื่อว่า ได้สืบต่ออายุพระพุทธศาสนาด้วย เพราะชีวิตที่ลูกไปบวช ก็เป็นชีวิตที่เกิดจากพ่อแม่ เลือดเนื้อที่เจริญเติบโตอยู่ในร่างกาย เป็นตัวตนของลูก ก็เป็นเลือดเนื้อจากอกของพ่อแม่นั่นเอง

“พระบรมศาสดาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ตรัสกับพระเจ้าปเสนทิโกศลว่า ผู้ใดสำนึกในบุญคุณพ่อแม่แล้ว มีความปรารถนาจะตอบแทนคุณท่านอันมากล้น ต้องได้บวชในพระพุทธศาสนาจึงได้ชื่อว่า ตอบแทนบุญคุณท่านอย่างแท้จริง”

จากธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและการปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” โดยพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) พิมพ์ครั้งที่ ๙ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๙ ฉบับธรรมทาน สำนักพิมพ์อนันตะ

วันนี้วันพระ วันจันทร์ที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๔ ขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๙ น้อมรำลึกถึงพระรัตนตรัย ศึกษาธรรมจากธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ตอน “เพราะการบวช ในทางพระพุทธศาสนาถือว่า เป็นการช่วยสืบอายุพระพุทธศาสนา “

The post วันนี้วันพระ วันจันทร์ที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๔ ขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๙ น้อมรำลึกถึงพระรัตนตรัย ศึกษาธรรมจากธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ตอน “เพราะการบวช ในทางพระพุทธศาสนาถือว่า เป็นการช่วยสืบอายุพระพุทธศาสนา “ appeared first on Manasikul Online.

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๔) “เทวโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นเทวดา อันนับเนื่องในสวรรค์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

จากปลายปากกาอันอบอุ่น สู่หลักธรรมในชีวิตอันงดงาม

ทรัพย์ที่แท้จริง ไม่ว่าเกิดภพชาติใด ก็จะตามไปช่วยเหลือเกื้อกูลไม่ให้ลำบาก

จดหมายธรรม ที่สร้างแรงบันดาลใจ ให้เกิดความรัก ความศรัทธา แห่งความกตัญญู

“หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน”

เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

เทวโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นเทวดา  อันนับเนื่องในสวรรค์

เทวโลกนั้นแบ่งออกไปอีกเป็น ๒ ระดับคือ โลกของเทวดา  เรียกว่า  “สวรรค์”  และโลกของพรหม  เรียกว่า  “พรหมโลก”  สวรรค์เป็นภพภูมิที่มีความวิจิตรแตกต่างกันไปตามบุญกุศลของผู้ที่ไปเกิดบนสวรรค์ชั้นนั้นๆ  สวรรค์เป็นที่อยู่ของเทวดามีอยู่  ๖ ชั้นดังนี้

จาตุมหาราชิกาภูมิ  โลกของเทวดาชั้นที่ ๑

เทวโลกชั้นนี้มีท้าวมหาราชทั้ง ๔ เป็นใหญ่  ปกครองเทพในทิศทั้ง ๔  เราเรียกเทวดาทั้ง ๔ ท่านนี้ว่า “ท้าวจตุโลกบาล” แปลว่า” เทวดาทั้ง ๔ ผู้ดูแลโลก  ท้าวมหาราชทั้ง ๔ นี้เอง  เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสรู้ใหม่ๆ  ได้น้อมนำบาตรมาถวายพระพุทธเจ้าเพื่อรับอาหารมื้อแรกจากตปุสสะและภัลลิกะ  สองพ่อค้าวาณิชที่เดินทางผ่านมาพบพระพุทธเจ้าหลังการตรัสรู้

 ตอนแรกท้าวมหาราชได้น้อมนำบาตรที่ทำด้วยแก้วมรกตมาถวาย  แต่พระพุทธเจ้าไม่ทรงรับ  จะเพราะเหตุไรไม่อาจทราบได้  อาจทรงเห็นว่าเป็นของมีค่า มากเกินไป  ไม่เหมาะสำหรับนักบวชอย่างพระองค์ก็ได้  จากนั้นได้น้อมนำบาตรที่ทำด้วยศิลามาถวาย  พระพุทธเจ้าของเราจึงทรงรับไว้  ท้าวมหาราชทั้ง ๔ นำบาตรมาองค์ละใบ  รวมเป็น ๔ ใบ  แล้วพระพุทธองค์ได้อธิษฐานประสานให้เหลือเพียงใบเดียว

ในยุคหลังจึงนิยมทำบาตรให้มีรอยตะเข็บแบ่งเป็นส่วนๆ  เห็นจะถือคติมาจากการประสานบาตรศิลา ๔ ใบให้เหลือใบเดียวของพระพุทธองค์นี้กระมัง 

เรื่องทั้งหมดนี้อยู่ในคัมภีร์ทางศาสนา  อาตมานำมาเล่าให้โยมแม่ใหญ่ฟัง อาจดูเป็นเรื่องน่าอัศจรรย์  แต่ก็เป็นเรื่องที่ถูกบันทึกไว้จริง  โดยพระสงฆ์สมัยพระพุทธเจ้า

เทวดาที่อยู่เทวโลกชั้นจาตุมหาราชิกานี้  มีความใกล้ชิดกับมนุษย์มากที่สุด  มีความเป็นอยู่คล้ายมนุษย์  และให้คุณให้โทษแก่มนุษย์ได้ง่าย  ชื่อเทวดาชั้นนี้ที่เราคุ้นหูมาก  คือ  พระภูมิเจ้าที่  เทวาอารักษ์  รุกขเทวดา  อากาสเทวดา  ท้าวจตุโลกบาล  ยมฑูต  พระยายม พระยายมราช ฯลฯ แล้วแต่เราจะเรียกกัน

เกี่ยวกับเทวดาในชั้นนี้  มีเรื่องเล่าอยู่ในพระไตรปิฎกว่า  พระภิกษุรูปหนึ่งจะตัดต้นไม้  ที่เป็นวิมานของรุกขเทวดาตนหนึ่งไปสร้างกุฎี  เทวดาห้ามว่า “ท่านต้องการจะทำที่อยู่  ท่านก็อย่าได้ทำลายที่อยู่ของเราเลย”  พระภิกษุรูปนั้นไม่ใส่ใจคำร้องขอของเทวดา  ได้ตัดต้นไม้ลง  และฟันแขนทารกลูกของเทวดานั้นขาด  เทวดาคิดจะตบภิกษุนั้นให้ตายคามือ  ก็กลับได้คิดว่าจะเป็นบาป

นอกจากนั้น  ก็จะไม่ได้เข้าไปที่ประชุมเทวดาทุกๆ ๑๕  วัน  ว่ากันว่า 

รุกขเทวดาก็มีรุกขธรรมที่ประพฤติร่วมกัน

 รุกขธรรม

หรือธรรมะของรุกขเทวดาที่ว่านั้นก็คือ 

ถ้าต้นไม้ซึ่งเป็นวิมานของเทวดาถูกมนุษย์ตัด

 ก็จะไม่โกรธ  ไม่คิดร้ายต่อผู้ตัด  

หากรุกขเทวดาตนใดโกรธ 

และทำร้ายผู้ทำลายวิมานของตน 

ก็จะไม่ได้เข้าสู่ที่ประชุมของรุกขเทวดา

นี้เป็นรุกขธรรมของรุกขเทวดา

คงจะเป็นด้วยเหตุนี้กระมัง  คนที่ตัดไม้ทำลายป่าจึงไม่ถูกเทวดาหักคอ  อย่าว่าแต่หักคอเลย  แม้แต่โกรธก็ยังไม่ได้เข้าสู่ที่ประชุมของเทวดา  หากถึงกลับลงมือหักคอ เทวดาก็ต้องตกนรก  เทวดารู้ดังนี้จึงได้มีรุกขธรรมที่ประพฤติร่วมกัน  เพื่อเป็นการป้อง กันไม่ให้เทวดาทำร้ายคนที่ทำลายต้นไม้  อันเป็นวิมานของตน  อันจะเป็นเหตุให้ตายจากความเป็นเทวดาไปเกิดในนรก  เทวดาจึงประชุมกันทุกๆ ๑๕ วัน  เพื่อสอบถามรุกขธรรมของกันและกันว่า  “ประพฤติกันอยู่หรือเปล่า” ความก็จริงคือเพื่อเป็นการเตือนสติกันนั่นเอง

เทวดานั้นได้นำเรื่องที่ภิกษุทำลายต้นไม้อันเป็นวิมานตนไปกราบทูลพระพุทธเจ้า  และได้กราบทูลให้ทราบถึงเรื่องที่ตนสามารถหักห้ามความโกรธไว้ได้ มิเช่นนั้น  ตนก็คงได้สร้างบาปมหันต์ 

พระพุทธเจ้าตรัสสอนเทวดาว่า

“บุคคลใด 

สามารถหักห้ามความโกรธที่เกิดขึ้นไว้ได้ 

เหมือนสารถีหยุดรถซึ่งกำลังแล่นไป 

เราตถาคตไปเรียกบุคคลนั้นว่า 

“สารถี” 

ชนนอกนี้เป็นแต่คนถือบังเหียน”

พอพระพุทธเจ้าแสดงธรรมจบลง  เทวดานั้นได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน  พระพุทธองค์ได้บอกต้นไม้อันเป็นวิมานแห่งใหม่ให้เทวดานั้น  ต้นไม้นี้อยู่ในเขตวัดพระเชตวันนั่นเอง  เป็นต้นไม้ที่เทวดาผู้เป็นเจ้าของวิมานองค์ก่อน  เพิ่งหมดบุญจุติไปไม่นาน  ต้นไม้นั้นจึงว่างลง  เทวดานั้นไดรับการคุ้มครองจากพระพุทธเจ้า  ไม่มีเทวดาผู้มีศักดิ์ใหญ่องค์ใดเบียดเบียนให้ลำบาก  และได้เป็นพุทธอุปัฏฐายิกา  คอยอุปัฏฐากของพระพุทธเจ้าด้วย

ว่ากันว่า  เมื่อท้าวมหาราช ๔ ทั้งมาเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า  จะต้องมาเยี่ยมเทวดานั้นก่อนจึงไป  ด้วยเหตุตามที่กล่าวมานี้  เทวดาในชั้นจาตุมหาราชิกา  จึงมีความใกล้ ชิดกับมนุษย์มาก  โดยมีท้าวมหาราชปกครองเทพในทิศทั้ง ๔  ชื่อของท้าวมหาราชปรากฏในบทสวดมนต์ที่พระสงฆ์สวดให้เราฟัง  ดังนี้

ปุริมะทิสัง  ธตะรัฏโฐ     ทักขิเณน  วิรุฬหะโก

ปัจฉิเมนะ  วิรูปักโข       กุเวโร อุตตะรัง  ทิสัง

จัตตาโร  เต  มหาราชา  โลกะปาลา  ยะสัสสิโน

เตปิ  ตุมเห  อะนุรักขันตุ    อาโรคะเยน  สุเขนะ  จะฯลฯ

ท้าวธตรัฐสถิตอยู่ด้านทิศตะวันออก  ท้าววิรุฬหกสถิตอยู่ด้านทิศใต้  ท้าววิรูป กข์สถิตอยู่ด้านทิศตะวันตก  ท้าวกุเวรสถิตอยู่ด้านทิศเหนือ  ท้าวมหาราชทั้ง ๔ นั้นเป็นผู้ดูแลโลก  เป็นผู้มียศ  แม้ท้าวมหาราชทั้ง ๔ จงคุ้มครองรักษาท่านทั้งหลายให้ อยู่ด้วยความไม่มีโรค  และจงมีแต่ความสุข ฯลฯ

บทสวดมนต์บทนี้  เรียกชื่อว่า  “อาฏานาฏิยปริตร”  กล่าวถึงชื่อท้าวมหาราชทั้ง ๔ ผู้เป็นราชาของเหล่าเทพในทิศทั้ง ๔ ในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา  ท้าวเธอมาเฝ้าพระพุทธองค์  แนะนำพระองค์ให้สอนสาวกสวดอาฏานาฏิยปริตร  เพื่อป้องกันอันตรายที่จะเกิดจากเทวดาที่ไม่ปรารถนาดีต่อพระภิกษุ  ผู้ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมหากได้รับการรบกวนจากเทพเหล่านี้  ก็จะเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงธรรม

ในปุริมทิศ คือ  ทิศตะวันออกมี  ท้าวธตรัฏฐ์  เป็นพระราชาของเหล่าภูตพราย  ตลอดจนหมู่เทพคนธรรพ์  ที่ชำนาญการดนตรีทั้งหลาย  เมื่อครั้งที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์   หลังจากแสดงพระอภิธรรมโปรดพระพุทธมารดาจบลงแล้ว  ปัญจสิขเทพบุตร  หนึ่งในเทพคนธรรพ์ผู้ชำนาญในการดีดพิณ  ได้ดีดพิณขับร้องประสานเสียงด้วยความไพเราะ  นำเสด็จมาเบื้องหน้าพระพุทธเจ้า

เมื่อครั้งพระพุทธองค์ตรัสรู้ใหม่ๆ  ได้ประทับที่ต้นอชปาลนิโครธ  ปัญจสิขเทพบุตรองค์นี้  ได้ขับเพลงสรรเสริญพระพุทธเจ้าด้วยความยินดีว่า  พระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นแล้วในโลก

ในทักขิณทิศ  คือ  ทิศใต้   มีท้าววิรุฬหก  เป็นพระราชาของเหล่าเทพทั้งหลาย     

ในปัจฉิมทิศ  คือ  ทิศตะวันตก  มีท้าววิรูปักข์  เป็นพระราชาของเหล่านาคทั้งหลาย

ส่วนในอุตตรทิศ  คือ  ทิศเหนือ  มีท้าวกุเวร  เป็นพระราชาของเหล่ายักษ์ ทั้งหลาย

ท้าวกุเวรนั้นยังมีชื่ออีกอย่างว่า  “ท้าวเวสวัณ”  ว่ากันว่า  พระเจ้าพิมพิสารที่ถวายวัดเวฬุวันให้เป็นวัดแห่งแรกในพระพุทธศาสนา  ก็ได้มาเกิดเป็นยักษ์ผู้ใหญ่  ชื่อว่า  “ชนวสภยักษ์” และได้เป็นเพื่อนของท้าวกุเวร  ความจริงพระเจ้าพิมพิสารเป็นถึงพระโสดาบันปรารถนาจะไปเกิดบนสวรรค์ชั้นสูงกว่านี้ก็ได้  แต่เพราะพระองค์เคยอยู่ ที่นี่มาก่อน  จึงปรารถนาจะกลับมาอยู่ที่เดิมของตน  

นอกจากนั้น ท้าวมหาราชทั้ง ๔ ยังทำหน้าที่เป็นพระยายมราช  เทพผู้มีหน้าที่คอยตรวจดู  ผู้ทำดีทำชั่วในทิศทั้งสี่ด้วย  ในวันพระ ๘ ค่ำ  ท้าวมหาราชได้มอบหมายให้ยมฑูต  เทพอำมาตย์ของพระองค์  เป็นผู้คอยตรวจตราในวัน ๑๔ ค่ำ  ท้าวเธอมอบหมายให้บุตรของพระองค์เป็นผู้ตรวจตรา 

ส่วนในวันพระ ๑๕ ค่ำ  ท้าวมหาราชทั้ง ๔ จะเป็นผู้ตรวจเอง

ในเรื่องพระมหาชนกชาดก  ที่พระมหาชนกรอดชีวิตจากเรือแตกกลางทะเลมาได้  เพราะการช่วยเหลือของนางมณีเมขลา  เทพธิดาผู้ได้รับมอบหมายให้คอยดูแลท้องทะเล  ขณะพระมหาชนกเดินทางไปค้าขายทางทะเล  เรือเผชิญพายุแตกกลางทะเล  นางมณีเมขลามาช่วยให้รอดชีวิต  นางมณีเมขลาได้รับบัญชาจากท้าว มหาราชให้เป็นผู้ดูแลมหาสมุทร  คอยช่วยคนดีที่เรือแตกแต่ยังไม่ถึงคราวตาย  ให้รอดชีวิต  วันที่เรือมหาชนกแตก  นางมณีเมขลาไปเทวสมาคม  ไม่ได้ตรวจดูมหาสมุทรหลายวัน  ครั้นวันที่ ๗ เห็นพระมหาชนกแหวกว่ายอยู่กลางทะเลจึงได้ช่วยชีวิตไว้ 

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๔) “เทวโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นเทวดา อันนับเนื่องในสวรรค์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๔) “เทวโลก โลกของผู้เข้าถึงความเป็นเทวดา อันนับเนื่องในสวรรค์” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น appeared first on Manasikul Online.

“เพราะความรัก ความผูกพันของพ่อแม่ที่มีต่อลูก เป็นความรักที่ไร้ขอบเขต ไม่มีพรมแดนขีดกั้น แผ่ไพศาลไปไม่มีประมาณ ก้าวข้ามกาลเวลา งดงามตราบชั่วนิรันดร์กาล …

พระบรมศาสดาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ตรัสกับพระเจ้าปเสนทิโกศลว่า…

“ผู้ใดสำนึกในบุญคุณพ่อแม่แล้ว มีความปรารถนาจะตอบแทนคุณท่านอันมากล้น ต้องได้บวชในพระพุทธศาสนาจึงได้ชื่อว่า ตอบแทนบุญคุณท่านอย่างแท้จริง …”

ดังโบราณจารย์แสดงอุปมาไว้ว่า ถึงแม้มีบุคคลผู้ทรงฤทธิ์ เหาะไปเก็บดอกไม้จากป่าอันกว้างใหญ่ไพศาล มาสักการะองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตั้งพันองค์ กระทำอย่างนี้ทุกวันมิได้ขาด ตลอดกาล อานิสงส์นั้นจะนำมาเปรียบกับการได้บวชในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย

แม้จะถวายจตุปัจจัยทั้ง ๔ คือ จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และยารักษาโรค แด่พระพุทธเจ้าถึงโกฏิองค์ อานิสงส์นั้นจะนำมาเปรียบกับการได้บวชในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย

หรือถึงแม้จะมีมหาเศรษฐีจัดสร้างพระพุทธรูปให้เต็มห้วงจักรวาลนี้ แล้วกระทำการสักการะด้วยแก้วทั้ง ๗ ประการ กองประมาณสูงเท่าภูเขาหลายร้อยหลายพันโยชน์ อานิสงส์นั้น จะนำมาเปรียบกับการได้บวชในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย

และหากจะมีเทพบุตรองค์หนึ่งผู้มีฤทธานุภาพมาก เสกเอาพื้นปฐพีอันหนาได้สองแสนสี่หมื่นโยชน์มาขยี้ทำให้เป็นผงใช้แทนหมึก แล้วเอามหาสมุทรลึกแปดหมื่นสี่พันโยชน์ เป็นปากกาสำหรับเขียน เอาท้องฟ้าอันราบเรียบกว้างใหญ่ไพศาล หาที่สุดมิได้เป็นสมุด จดจารึกบันทึกผลบุญของบุคคลผู้ได้บรรพชา อุปสมบทในพระพุทธศาสนา เขียนด้วยปากกาคือภูเขา จนสิ้นหมึกคือพื้นพสุธา สิ้นกระแสชลคือมหาสมุทรขีดเขียนไปจนหมดหนังสือ คือท้องฟ้า จะพรรณาคุณแห่งการบวชให้หมดนั้นไม่มี…

พระพุทธเจ้าจึงตรัสกับพระเจ้าปเสนทิโกศล ดังข้างต้นว่า ผู้ใดสำนึกในบุญคุณพ่อแม่แล้ว มีความปรารถนาจะตอบแทนคุณท่านอันมากล้น ต้องได้บวชในพระพุทธศาสนาจึงได้ชื่อว่า ตอบแทนบุญคุณท่านอย่างแท้จริง

จากหนังสือ “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน ” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) พิมพ์ครั้งที่ ๙ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๙ จัดพิมพ์เป็นธรรมทาน โดยสำนักพิมพ์อนันตะ

The post ความรักของแม่นั้นไร้ขอบเขต ดังที่พระบรมศาสดาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสกับพระเจ้าปเสนทิโกศลว่า…ผู้ใดสำนึกในบุญคุณพ่อแม่แล้ว มีความปรารถนาจะตอบแทนคุณท่านอันมากล้น ต้องได้บวชในพระพุทธศาสนาจึงได้ชื่อว่า ตอบแทนบุญคุณท่านอย่างแท้จริง appeared first on Manasikul Online.

จากปลายปากกาอันอบอุ่น สู่หลักธรรมในชีวิตอันงดงาม

ทรัพย์ที่แท้จริง ไม่ว่าเกิดภพชาติใด ก็จะตามไปช่วยเหลือเกื้อกูลไม่ให้ลำบาก

จดหมายธรรม ที่สร้างแรงบันดาลใจ ให้เกิดความรัก ความศรัทธา แห่งความกตัญญู

“หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน”

เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ (ฉบับที่ ๔)

(ตอนที่ ๓ ) “โลกของสรรพสัตว์ทั้งสามตามคติทางพระพุทธศาสนา

(ตอนที่ ๑) “สัตว์โลกและการท่องเที่ยวไปในโลกเบื้องต่ำ ”

สัตว์โลกนับว่าเป็นโลกเบื้องต่ำ  เป็นภพภูมิของสัตว์ที่มืดบอดทางด้านจิต  ไม่มีปัญญาไม่มีเมตตา  ดำเนินชีวิตด้วยสัญชาตญาณ  เมื่อหิวก็เข่นฆ่ายื้อแย่ง  เมื่ออิ่มก็นอน  ผู้ที่ไม่มีศีล ๕ ซึ่งเป็นลักษณะจิตของมนุษย์  มักจะเกิดและท่องเที่ยวไปในภพภูมิเบื้องต่ำนี้

ภพภูมิเบื้องต่ำ ประกอบด้วย ๔ ภูมิ คือ  

๑. ติรัจฉานภูมิ  โลกของสัตว์เดรัจฉาน

๒. เปตติวิสยภูมิ  โลกของเปรต

๓. อสุรกายภูมิ  โลกของอสูรกาย

๔. นิรยภูมิ  โลกของสัตว์นรก

ทั้ง ๔ ภูมินี้  พระพุทธองค์สอนให้หลีกเลี่ยง  เพราะเป็นภูมิที่มืดมน  มืดเพราะไม่มีกำลังสติปัญญา  ที่จะคิดอ่านทำบุญทำกุศล  มีโอกาสทำความดีได้น้อย  แต่มีโอกาสทำบาปทุกลมหายใจ  เมื่อไปเกิดในภพภูมิชั้นต่ำแล้ว  การจะพ้นเป็นเรื่องยาก  เพราะความที่ภพชาติปกปิดไว้ไม่ให้คิดที่จะพ้นไปจากภพชาตินั้น

จะยกตัวอย่างให้เห็นง่ายๆ เช่น  เกิดเป็นเสือ  การที่เสือจะงดเว้นจากการล่าเนื้อเป็นอาหาร  เพื่อที่จะพ้นจากการเป็นเสือในภพชาติต่อไปเป็นเรื่องยาก  ส่งผลให้เกิดเป็นสัตว์ เดรัจฉาน  ก็จะเป็นสัตว์เดรัจฉานต่อไปอีกหลายร้อยชาติ  จนกว่าจะพ้นจากกรรม  คือ จนกว่าการยึดติด (หลง) ในภพชาติสัตว์จะเบาบางลง  จึงจะเปลี่ยนภพชาติใหม่ไปเกิดเป็นสิ่งอื่นตามกำลังบุญกุศล

เราคงเคยได้ยินได้ฟังพระสงฆ์เทศน์ว่า  คนทำกรรมอย่างนั้นๆ  ตายแล้วจะไปเกิดเป็นหมู  หมา  กา  ไก่  เท่านั้นชาติ  เท่านี้ชาติ  เมื่อก่อนคิดไม่ได้ว่า  ทำไมเกิดเป็นไก่แล้วต้องเกิดเป็นไก่ซ้ำอีก  ครั้งแล้วครั้งเล่า  บัดนี้เริ่มเข้าใจคำว่า “อุปาทาน” การยึดติดมากขึ้นเพราะอาศัยกรรมและการหลงยึดติดในภพชาติดังกล่าว  จึงนำไปสู่การเกิดเป็นสัตว์ชนิดนั้นๆ บ่อยๆ

พอจะกล่าวให้เห็นเป็นตัวอย่างได้ว่า  ผู้ที่เกิดเป็นคนก็ไม่มีใครอยากตายจากความเป็นคน  เกิดเป็นสุนัขก็ไม่มีสุนัขตัวไหนอยากตายจากความเป็นสุนัข  โดยที่สุดแม้สัตว์ตัวเล็กตัวน้อยอย่างมด  ปลวก  ยุง  หรือ  แมลงวันก็ไม่อยากตายจากชาติมด  ชาติปลวก  ชาติยุง  และชาติแมลงวัน  เช่น  เราจะตียุงมันก็บินหนี  ที่บินหนีก็เพราะมันกลัวว่าจะตายจากความเป็นยุง เกิดชาติหน้ามันก็เป็นยุงอีก  เพราะอุปาทาน  คือ การหลงยึดติดคิดไปว่าชาติยุงดี

คนเราก็เหมือนกัน  ที่เราเกิดเป็นคน  ชาติแล้วชาติเล่า  เวียนว่ายตายเกิดอยู่เช่นนี้ก็อาศัยการที่เรามีอุปาทานหลงยึดติดไปว่า  ชาติคนดีเลิศประเสริฐ  จึงไม่อยากตายจากความเป็นคน  ที่เราต้องดิ้นรนขวนขวายจนสายตัวแทบขาด  ก็เพราะกลัวจะตายจากความเป็นชาติคน

หรือแม้กระทั่งสัตว์ทั้งหลาย  เช่น  หมา  กา ไก่  เป็นต้น  ที่มันไม่ยอมอดตายก็เพราะมันกลัวจะตายจากความเป็นชาติหมา  เนื่องจากหลงคิดว่าชาติหมาดีนั่นเอง

หากไม่มีบุญหรือกรรมอย่างอื่นมาตัดรอนขัดขวางก็จะทำให้กลับชาติมาเกิดเป็นชาติคนหรือชาติหมาเหมือนเดิม

อย่างนี้เรียกว่า  มีความมืดบอด  คือ  มีอวิชชาความไม่รู้  ปกปิดสติปัญญาไว้  เกิดอุปาทานการยึดติด  ไม่ให้คิดหาทางออกไปจากความเป็นมด  ความเป็นปลวก  ความเป็นสุนัขความเป็นคน  ความเป็นเทวดา  หรือแม้กระทั่งจากความเป็นพรหม

มนุษย์โลก  โลกของความเป็นมนุษย์

มนุษย์โลกเป็นภพภูมิชั้นกลางที่สัตว์ท่องเที่ยวเวียนเกิด  เป็นภพภูมิของผู้ที่บำเพ็ญบุญกุศล  คือ  ให้ทาน  รักษาศีล  บำเพ็ญสมาธิภาวนาตามสมควรแก่ฐานะ  สำหรับมนุษย์โลกคง ไม่ต้องกล่าวให้กว้างขวางออกไป  เพราะเรารู้กันดีอยู่แล้วว่า  เป็นอย่างไร

ในที่นี้จะขอกล่าวแต่เพียงที่ท่านจำแนกมนุษย์ไว้เป็น ๔ ประเภท คือ

๑. มนุษย์นรก  จำพวกคนที่มีความเป็นอยู่ทุกข์ทรมาน  คนทั่วไปอยู่บ้านอยู่เรือน  แต่เขากลับถูกจองจำ  ติดคุกติดตาราง ถูกลงโทษทรมานแสนสาหัส

๒. มนุษย์เปรต  จำพวกคนที่เป็นอยู่ลำบากอัตคัดขัดสน  แสวงหาข้าวปลาอาหาร  กว่าจะได้มาพอประทังชีวิต  ก็แสนจะลำบากฝืดเคือง  ขยันหาจนสายตัวแทบขาด  ก็ไม่พออยู่ พอกิน  มีแต่ความอดอยากยากแค้น

๓. มนุษย์เดรัจฉาน  จำพวกคนที่ต้องอาศัยคนอื่นจึงจะดำรงชีวิตอยู่ได้  ไม่มีสติปัญญาพอที่จะคิดทำมาหาเลี้ยงชีพด้วยตนเองในการประกอบอาชีพ  ก็สุดแท้แต่ว่า  เขาจะให้ทำอะไร  จะชอบใจหรือไม่ชอบใจ  ก็ต้องก้มหน้าทำไป  เหมือนหมู หมา กา ไก่ วัว ควาย  บางครั้งบางคราวก็ดุร้ายเหมือนสัตว์เดรัจฉาน

๔. มนุษย์ภูต  เป็นมนุษย์จำพวกที่เป็นคนจริงๆ รู้จักบาปบุญคุณโทษ  รู้ว่าอะไรถูกอะไรผิด  อะไรควรทำไม่ควรทำ  มีสติปัญญาในการประกอบอาชีพ

“ความแตกต่างของมนุษย์ขึ้นอยู่กับบุญและกรรมของแต่ละบุคคล”

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๓) “โลกของสรรพสัตว์ทั้งสามตามคติทางพระพุทธศาสนา” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๓) “โลกของสรรพสัตว์ทั้งสามตามคติทางพระพุทธศาสนา” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) appeared first on Manasikul Online.

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ (ฉบับที่ ๔)

(ตอนที่ ๒)

“ความแตกต่างระหว่างภพภูมิ”

จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง

“หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน”

เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

ความแตกต่างระหว่างภพภูมิ

เราอาจทำความเข้าใจข้อแตกต่างระหว่างผู้ที่จะไปเกิดในภพภูมิชั้นกลาง คือ เป็นมนุษย์ และเทวดา กับผู้ที่ไปเกิดในภพภูมิชั้นสูง คือ ไปเกิดเป็นพรหมได้ ดังนี้

 ๑. ผู้ที่จะไปเกิดในภพภูมิชั้นกลาง คือ โลกมนุษย์ และเทพในสวรรค์ชั้นต่างๆ นั้นมาจากการทำความดีในระดับให้ทาน  รักษาศีล  และบำเพ็ญสมาธิในระดับหนึ่ง  แต่ยังไม่ถึงขั้นทำสมาธิจนได้ฌาณ

๒. ส่วนผู้ที่ไปเกิดในชั้นพรหมหรือภพภูมิชั้นสูงนั้น ต้องเป็นผู้ฝึกสมาธิจนได้ ฌาน และญาณต้องไม่เสื่อมด้วย  ภพภูมิชั้นสูงมีทั้งหมด ๒๐ ชั้น แบ่งเป็นรูปพรหม ๑๖ ชั้น และ อรูปพรหม ๔ ชั้น มีความละเอียดประณีตขึ้น ตามระดับจิต

การแบ่งภพภูมิอีกแบบหนึ่ง

แต่ในบางครั้ง การแบ่งภพภูมิที่สรรพสัตว์เวียนว่ายตายเกิดนั้น  ท่านก็แบ่งเป็น “โลก” เรียกว่า ๓ โลก  คนไทยรู้จักกันในชื่อ “ไตรภูมิ” คนไทยแต่โบราณนิยมเขียนภาพตามฝาผนัง โบสถ์เป็นภาพไตรภูมิไว้สอนลูกหลาน  เตือนสติให้ทำความดี ไม่ให้ทำความชั่ว  ไตรภูมิแปลว่า  ๓ ภูมิ หรือ ๓ โลกก็ได้  ตามแต่จะแปล  มีรายละเอียดดังนี้

(๑) โลกของสัตว์  เรียกว่า “สัตว์โลก” ได้แก่ โลกของสัตว์เดรัจฉานทั้งหลาย  เปรต อสูรกาย และสัตว์นรกทั้งหลาย  เราอาจจะแบ่งตามความหนัก เบา สูง ต่ำ ได้ ดังนี้  สัตว์ เดรัจฉาน  เปรต  อสูรกาย  สัตว์นรก

(๒) โลกของมนุษย์  เรียกว่า “มนุษย์โลก” ได้แก่  คนเราทั่วไปทุกชนชาติทุกเผ่าพันธุ์ ตั้งแต่ พิกลพิการ ร่างกายไม่ครบองค์ประกอบ  ไปจนถึงสมบูรณ์ครบองค์ประกอบทุกประการ ยากจนหาเช้ากินค่ำ  จนถึงเศรษฐี  และโง่เขลาเบาปัญญา จนถึงฉลาดหลักแหลม

(๓) โลกของเทวดา  เรียกว่า “เทวโลก” ได้แก่ เทวดาในสวรรค์ชั้นต่างๆ สูงขึ้นไปถึงชั้นพรหม

แม้จะมีรายละเอียดค่อนข้างมาก  แต่ก็ขอให้โยมแม่ใหญ่อย่าเพิ่งเบื่อ  อาตมาจะเล่าถึงสาเหตุที่ทำให้เกิดในภพภูมิต่างๆ ให้ฟัง

เหตุแห่งการเกิดในภพภูมิที่แตกต่างกัน

คนเราตายแล้วไปเกิดภพภูมิที่ดีนับว่าดี  ก็ตั้งแต่ภพภูมิระดับกลางขึ้นไป คือ เกิดเป็นมนุษย์ขึ้นไป  ผู้ที่สามารถไปเกิดในภพภูมิชั้นกลางนี้ได้ จะต้องเป็นผู้ให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนาบ้างตามสมควร  โดยเฉพาะต้องเป็นผู้มีศีล ๕ เป็นอย่างน้อย  เพราะจิตของคนที่มีศีล ๕ เป็นลักษณะจิตของมนุษย์ไปจนถึงจิตของเทวดา

ศีล ๕ ยังเป็นเครื่องบ่งชี้ลักษณะได้ว่า  จิตเขาเหมาะที่จะเป็นมนุษย์หรือไม่  หากขาดศีล ๕ ฐานะจิตก็ต่ำลงกว่าจิตมนุษย์  ลดระดับลงเป็นลักษณะจิตของสัตว์เดรัจฉาน  เปรต  อสูรกาย  หรือสัตว์นรก  แล้วแต่ความหยาบของจิต  ลักษณะของจิตที่ต่ำลงเช่นนี้  ทำให้ภพภูมิต่อไปของคนต่ำลงไปด้วย  เรียกว่า เป็นลักษณะจิตที่เหมาะสมแก่ภพภูมิของสัตว์เดรัจฉาน  ภพภูมิของเปรต  ภพภูมิของอสูรกาย  หรือภพภูมิของสัตว์นรกทั้งหลาย

เกี่ยวกับศีล ๕ เคยได้เขียนไว้แล้ว  แต่ในที่นี้จะขอนำมาทบทวนให้ฟังอีกครั้ง  เพื่อจะได้ มีเนื้อความสืบเนื่องกัน  ศีล ๕ ข้อ นั้นประกอบด้วย

ศีลข้อที่ ๑ ไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิตโดยเจตนา 

ซึ่งก็หมายถึง มีความเมตตาปรานีสงสารสัตว์  ให้สงสารสัตว์เหมือนสงสารลูกๆ ของตนเอง

  เรารักและสงสารลูกของเราอย่างไรก็มีความรักความสงสารสัตว์อย่างนั้น 

เรารักชีวิตเราอย่างไร  คนอื่นและสัตว์อื่นก็รักชีวิตเขาอย่างนั้น  เราหวาดหวั่นต่อความตายอย่างไร  คนอื่นและสัตว์อื่นก็หวาดหวั่นต่อความตายอย่างนั้น  จึงไม่ควรฆ่า  ไม่ควรทำลาย  ไม่ควรทำให้เขาได้รับทุกข์  ได้รับความลำบาก

ศีลข้อที่ ๒ ไม่ลักทรัพย์ 

ซึ่งหมายถึง  ไม่ปรารถนาสิ่งของ  ทรัพย์สมบัติ  ที่ได้มาโดยมิชอบธรรม  มีการฉ้อโกง เบียดเบียน คอร์รัปชันแล้วได้มา เป็นต้น  เราหวงแหนทรัพย์สมบัติของเราอย่างไร  คนอื่นก็หวงแหนทรัพย์สมบัติของเขาอย่างนั้น  จึงไม่ควรลักขโมย  หรือฉ้อโกงเอาสมบัติคนอื่นมาเป็นสมบัติของตน  อันจะเป็นสาเหตุทำให้เขาเป็นทุกข์  เศร้าโศกเสียใจ

ศีลข้อที่ ๓ ไม่ประพฤติผิดจากครองธรรมในเรื่องกาม

 กามเป็นเรื่องของชาวโลกเป็นธรรมชาติของมนุษย์ปุถุชน  ตลอดจนสัตว์ทุกจำพวก  แต่มีข้อแตกต่างกันระหว่างกามในมนุษย์กับสัตว์  ตรงที่มนุษย์มีครองธรรมในการเสพกาม  สัตว์ไม่มีครองธรรมในการเสพกาม  สามารถแสดงกามได้ไม่มีข้อจำกัด  คือ สัตว์ไม่เลือกตัวผู้ ตัวเมีย  ไม่เลือกพี่เลือกน้อง  ไม่เลือกพ่อเลือกแม่  ไม่เลือกคู่ไหน  เพราะลักษณะจิตของสัตว์นั้น  ไม่มีครองธรรมเป็นขอบเขต

ครองธรรมในกามของมนุษย์  ได้แก่  “ขอบเขตของการเสพกาม”  ซึ่งพระพุทธองค์กำหนดไว้ ในศีล ๕ ข้อที่ ๓ คือ มนุษย์ควรมีกามแต่เฉพาะกับคู่ครองของตน  ตลอดจนไม่แสดง พฤติกรรมเบี่ยงเบนทางกามผิดไปจากประเวณี  เช่น  ผู้หญิงแสดงกามด้วยกันเอง  หรือ ผู้ชายแสดงกามด้วยกันเอง  การมีกามแต่เฉพาะกับคู่ครองของตน  แสดงว่าเขาควบคุมความอยากไว้ในกรอบแห่งครองธรรม  ซึ่งเป็นลักษณะจิต  เกี่ยวกับกามของมนุษย์ที่แท้จริง  

ถ้าไม่สามารถทำให้จิตอยู่ในครองธรรมแห่งกามได้  หลงระเริงไปในกามไม่มีที่สิ้นสุด  ไม่มีขอบเขต  เรียกว่า จิตมากไปด้วยกามไม่มีขอบเขต  ลักษณะจิตที่มากไปด้วยกามไร้ครองธรรมเช่นนี้  ไม่ใช่ลักษณะจิตมนุษย์  เขาไม่สามารถรักษาฐานะจิตเดิมของมนุษย์ไว้  เดินห่างจากความเป็นมนุษย์แท้จริงไป  และเข้าใกล้จิตของสัตว์มากเข้า

ศีลข้อ ๔ ไม่โกหก

 หรือ พูดปดตอแหล  ส่อเสียด  ซึ่งแสดงถึงความเป็นคนไม่ซื่อสัตย์ สุจริต  ไม่มั่นคง  กลับกลอก

ศีลข้อที่ ๕ ไม่ดื่มน้ำเมา อันก่อให้เกิดความผิดพลาดในการครองสติ 

อาจเป็นผลทำให้ ลืมตัว  เป็นสาเหตุในการกระทำความผิดอย่างร้ายแรง  จนไม่สามารถแก้ไขได้  การดื่มน้ำเมารวมถึงสิ่งเสพติดทั้งหลายทั้งปวง  นอกจากจะมีผลโดยตรงต่อสติ  ซึ่งเป็นส่วนที่รักษาจิตให้ มั่นคงแล้ว  การดื่มน้ำเมา และสิ่งเสพติดต่างๆ ยังมีผลต่อร่างกาย  เป็นที่มาของโรคร้าย  ด้วยลักษณะของจิตที่หลงมัวเมาเต็มไปด้วยโมหะ  มิใช่ลักษณะจิตมนุษย์ จึงเป็นจิตที่เข้าใกล้สัตว์เดรัจฉาน

       ส่วนโทษที่เกิดจากการล่วงละเมิดศีล ๕ นั้น ได้กล่าวไว้แล้วในจดหมายฉบับก่อนๆ ในที่นี้ จะไม่ขอนำมากล่าวอีก

กล่าวโดยสรุปศีล ๕ นั้นเป็นคุณธรรมเบื้องต้นของความเป็นมนุษย์  เมื่อมนุษย์เริ่มบังคับตนให้รักษาศีล ๕ ได้แล้ว  คุณธรรมขั้นสูงอื่นๆ ก็จะตามมา  ในขณะเดียวกันทางมาแห่งบาปกรรมอื่นๆ ก็จะเบาบางลง จนสามารถปิดกั้นบาปกรรมได้ในที่สุด  เช่น  การชอบเล่นพนันการชอบเที่ยวผู้หญิง  การเที่ยวเตร่  ความเย่อหยิ่งจองหอง  ความถือตัวอวดดี  อวดเก่ง  ความดูหมิ่นผู้อื่น  ความอวดดื้อถือดี  เป็นต้น เขาจะเริ่มรู้ด้วยตัวเขาเองว่า  สิ่งเหล่านี้ไม่ดี  เป็นโทษควรงดเว้น  ไม่ควรให้เกิดขึ้นในจิตใจ  ถ้ารักษาศีลได้มากเท่าไร  ระดับจิตก็จะสูงขึ้น  เหมาะแก่โลกมนุษย์  หรือสวรรค์ชั้นนั้นๆ  หากทำได้น้อย  ระดับจิตก็ต่ำลง เหมาะแก่จิตของสัตว์ เปรต อสูรกาย และสัตว์นรกโดยลำดับ

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๒) “ ความแตกต่างระหว่างภพภูมิ ” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร)

The post จดหมายถึงโยมแม่ใหญ่ ฉบับที่ ๔ (ตอนที่ ๒) “ ความแตกต่างระหว่างภพภูมิ ” จาก ธรรมนิพนธ์เรื่อง “หลักการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน” เขียนโดย พระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) appeared first on Manasikul Online.