นอกจากการท่องบทคำขอบรรพชาให้ได้แล้ว

ต้องฝึกสำรวม กาย วาจา ใจ เปลี่ยนแปลงจริตนิสัย

มีโอกาสมาแก้ไขในส่วนที่ไม่เหมาะไม่ควร

เพื่อให้ดำเนินวิถีชีวิตไปตามพระธรรมวินัย“

ทั้งหมดนี้ก็เพื่อการบ่มเพาะเด็กๆ ให้เรียนรู้จักตนเองจากด้านในอย่างแท้จริง

แม้เพียง ๑ เดือน แต่ก็เป็นเดือนหนึ่งที่ได้ฝึกหัดขัดเกลาตนอย่างเต็มกำลัง

และจะเป็นหนึ่งเดือนที่อาจเป็นจุดเปลี่ยนเพื่อชีวิตที่ดีงาม มีความมั่นคงทางใจ

ทำสิ่งใดก็ชัดเจน มีพลัง สร้างสรรค์ชีวิตตน และอยู่ร่วมกันผู้อื่นอย่างสันติสุข

เพราะ…

ศีลธรรม คือชีวิต

เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๗”

โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท  วัดทองนพคุณ คลองสาน กรุงเทพฯ

น้องๆ เยาวชนพุทบุตรทั้ง ๑๒ คน คงตื่นเต้นไม่ใช่น้อยที่จะได้มาใช้ชีวิตในวัดตลอดระยะเวลาหนึ่งเดือน วันแรกเมื่อน้องๆ มาถึงที่วัดป่าไทรงาม อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ก็ได้มอบตัวเป็นลูกศิษย์ แนะนำตัวเอง บอกถึงความตั้งใจวัตถุประสงค์ในการมาฝึกฝนตนเองกับ พระครูนิโครธธรรมาภรณ์ หรือ หลวงตาเอนก ยสทินฺโน เจ้าอาวาสวัดป่าไทรงาม พระอาจารย์ใหญ่โครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๗ หลวงตาได้เมตตาให้โอวาทธรรม

              จากนั้น พระครูปลัดทรัพย์ชู มหาวีโร ได้แนะนำคณะพระอาจารย์พี่เลี้ยง ซึ่งเป็นผู้ที่จะคอยดูแล ชี้แนะ ขัดเกลาเหล่าพุทธบุตรตลอดทั้ง ๔ สัปดาห์นับจากนี้ การพบเจอกันครั้งแรกไม่ใช่เพียงแต่ลูกนาคเท่านั้นที่ตื่นเต้น คณะพระอาจารย์พี่เลี้ยงก็ตื่นเต้นไม่ใช่น้อย

           การเตรียมตัวของลูกพุทธบุตรก่อนที่จะบรรพชาเป็นสามเณร นอกจากการท่องบทคำขอบรรพชาให้ได้แล้ว ต้องฝึกสำรวม กาย วาจา ใจ เปลี่ยนแปลงจริตนิสัย มีโอกาสมาแก้ไขในส่วนที่ไม่เหมาะไม่ควร เพื่อให้ดำเนินวิถีชีวิตไปตามพระธรรมวินัย

           ตามปกติผู้ที่จะมาบวชที่วัดป่าไทรงามจะต้องมาอยู่ใส่ผ้าขาวทำกิจวัตรเหมือนพระสงฆ์สามเณรทุกอย่างเพื่อเตรียมความพร้อมในการที่จะบรรพชา ขณะนี้ถูกเรียกว่า “ผ้าขาว” หรือ “ลูกนาค” ผู้กำลังเตรียมพร้อมสู่การบรรพชา ขอเรียกว่าลูกนาคก็แล้วกัน ในช่วงก่อนที่ลูกนาคจะเข้ามาอยู่ในวัดก็มีผู้มาขออุปสมบท หลวงพ่อก็ให้ใส่ผ้าขาว ปฏิบัติกิจวัตรเหมือนพระภิกษุสามเณรทั่วไป เริ่มต้นด้วยการกราบพระให้เป็น นั่งพับเพียบ นั่งคุกเข่าให้ได้ในเวลาทำวัตรสวดมนต์ ทุกคนก็ต้องฝึกให้ผ่านบททดสอบ เป็นการทดสอบทั้งร่างกายและจิตใจ

           ในการอยู่ร่วมกันของลูกนาค เบื้องหน้าคณะพระอาจารย์พี่เลี้ยงก็ได้สอนมารยาทในการอยู่ร่วมกัน การกราบพระ การลุก การนั่ง การประนมมือพูดกับพระอาจารย์ การที่หลวงตาคณะพระอาจารย์เดินผ่านจะต้องนั่งประนมมือ การสนทนาก็ต้องประนมมือพูดคุย รวมถึงการเรียนรู้วิถีการปฏิบัติครูบาอาจารย์ด้วยการเป็นลูกศิษย์ออกไปบิณฑบาตด้วย ทำหน้าที่ช่วยถือของ รับบาตร ล้างเท้าพระอาจารย์ ลูกนาคทุกคนค่อยๆ เรียนรู้ซึมซับวิถีอย่างตั้งใจ

           การฝึกฝนตนเองให้มีกิริยาอาการอ่อนน้อม เรียบร้อย ถ่อมตนจนเป็นนิสัย คือส่วนหนึ่งของวัตรปฏิบัติแห่งผู้ทรงศีล คือเป็นธรรมเนียมของพระสงฆ์สามเณรที่จะกระทำให้เป็นแบบแผนเดียวกันอย่างสม่ำเสมอ แสดงถึงฐานะ สร้างความเป็นเอกภาพ ยังความเลื่อมใสแก่ผู้พบเห็น รวมทั้งยังเป็นหนทางหนึ่ง ในการลดทิฏฐิ ละอัตตา

           ปีนี้ลูกนาคได้ปฏิบัติตามวิถีของวัดป่า นับเป็นความพิเศษแปลกใหม่ ไม่เคยมีปรากฏมาก่อนในโครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรมทั้ง ๖ ปีที่ผ่านมา บรรดาลูกนาคได้รับความเมตตาจากพระอาจารย์รำไพ พระอาจารย์ทวี และพระอาจารย์ภมร จากวัดป่าไทรงาม ซึ่งได้ตระเตรียมตัดเย็บผ้าห่มคลุม สำหรับมอบให้ว่าที่สามเณรใช้สอยก่อนที่จะเข้าสู่พิธีบรรพชา

ความสามารถในการตัดเย็บผ้ากาสาวพัสตร์ขึ้นใช้เอง เป็นหนึ่งในวิถีปฏิบัติของพระภิกษุฝ่ายอรัญวาสี ขณะเดียวกันการที่พระในวัดจะช่วยจัดหาตระเตรียมบริขารที่จำเป็น เพื่อมอบให้แก่ผู้ที่จะมาบวชเรียน ก็นับเป็นธรรมเนียมปฏิบัติเช่นกัน

           พระอาจารย์ทั้ง ๓ ท่านได้กรุณาวัดตัวลูกนาคทั้ง ๑๒ คน จากนั้นก็ลงมือวัดผ้าและตัดเย็บ โดยเปิดโอกาสให้ลูกนาคได้เรียนรู้ และตอบข้อซักถามจากความสงสัยต่างๆ ด้วยความเมตตาช่วงเวลาที่พระอาจารย์ภมร และคณะพระอาจารย์ ได้เมตตาวัดตัวและเย็บจีวรขาวให้ว่าที่สามเณรทั้ง ๑๒ คนนั้น เป็นช่วงเวลาที่สร้างความสนใจให้ลูกนาคเป็นอย่างมาก การตัดเย็บบริขารทำให้ลูกนาคได้เห็นถึงกระบวนการขั้นตอนต่างๆ ที่ซับซ้อน กว่าจะมาเป็นผ้าสบงหรืออังสะสักผืน เพื่อให้ลูกนาคเห็นถึงคุณค่า รู้จักหวงแหนและถนอมรักษาสิ่งของที่ตนใช้สอย

           วิถีของวัดป่าที่ต้องพึ่งพาตนเอง อยู่กับตัวเองให้มากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการตัด เย็บ ย้อม หรือแม้รังดุมขาดก็ต้องซ่อมเอง เพื่อไม่ให้เป็นภาระของผู้อื่น พระอาจารย์ภมรได้เริ่มสอนลูกนาคให้ทำตะกร้อ หรือเงื่อนปมของอังสะ ซึ่งทำขึ้นจากเชือกเพียง ๑ เส้นเท่านั้น

วิธีการที่พระอาจารย์สาธิตก็ดูเรียบง่าย แต่เมื่อลูกนาคลงมือทำกันเอง จึงได้พบว่ากระบวนการอันเรียบง่ายนั้น ช่างมีความซับซ้อน ยากที่มือน้อยๆ จะทำให้สำเร็จได้โดยง่าย การสอนให้ลูกนาคฝึกทำตะกร้อผูกอังสะนับเป็นการฝึกฝนสติและสมาธิ ผ่านการทำงาน การสอดสานเส้นเชือก ยังแฝงด้วยคติธรรมสอนใจที่ว่า หากต้องการจะคลายปม ถ้ายิ่งดึง ปมก็กลับยิ่งแน่น แต่หากรู้จักปล่อยและคลาย ก็จะสามารถแก้ปมออกมาได้ เหมือนกับมนุษย์ที่ต้องรู้จักปล่อยวาง ลดละความยึดมั่นถือมั่น

การทำกิจวัตรไหว้พระสวดมนต์ของพระอาจารย์ที่วัดป่าไทรงาม ท่านไม่ได้ใช้วิธีจัดระเบียบลูกนาคให้เรียบร้อยก่อนจะเริ่มทำวัตร แต่ใช้วิธีเริ่มทำวัตรทันทีอย่างพร้อมเพรียงเมื่อถึงเวลาอันควร เสมือนเป็นการแสดงตัวอย่างที่ดีให้ว่าที่สามเณรกระทำตาม ในลักษณะ “ทำให้ดู อยู่ให้เห็น” ลูกนาคทั้ง ๑๒ จึงต้องฝึกการสังเกต ฟัง ดู และปฏิบัติตาม อย่างตื่นตัวเตรียมพร้อมอยู่ตลอดเวลา ในยามที่บทสวดแต่ละบทจบลง พระอาจารย์ท่านก็ไม่ได้คอยบอกลูกนาค ว่าบทสวดถัดไปอยู่ในหนังสือหน้าไหน ลูกนาคแต่ละคนจึงติดตามการสวดทำวัตรได้เร็วช้าไม่เท่ากัน

“การทำให้ดู อยู่ให้เห็น” เป็นหนึ่งในวิธีการสอนของหลวงปู่ชา ซึ่งกลายมาเป็นวิถีของวัดป่าสาขาวัดหนองป่าพง และจะเป็นหนึ่งในกระบวนการเรียนรู้ที่ลูกนาคจะได้ฝึกฝนซึมซับต่อไป ตลอดการบวชเรียนที่จะมาถึง ดูเหมือนจะมีลูคนาคบางคน ที่เริ่มซึบซับวิธีปฏิบัติของบรรดาพระอาจารย์ สะท้อนออกมาเป็นความตั้งใจอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่นั่งสมาธิ สวดมนต์ จนกระทั่งถึงการจัดเรียงหนังสือสวดมนต์อย่างเรียบร้อย

การทำกิจวัตรใหม่ในบรรยากาศที่แตกต่างไปจากความคุ้นชิน ทำให้ลูกนาคหลายคนมีอาการยุกยิก หลุดจากความสงบเรียบร้อยอยู่เรื่อยๆ หลายคนต้องขอลุกออกไปเปลี่ยนอิริยาบท ก่อนจะกลับมาร่วมทำวัตรอีกครั้ง เมื่อความเมื่อยคืบคลานมามากเข้า แต่ความอยากทำวัตรมีมากกว่า ลูกนาคหลายคนจึงได้แต่แสดงออกทางสีหน้าอย่างเห็นได้ชัด

เมื่อความเบื่อหน่ายเข้ามาเยี่ยมเยือน ลูกนาคหลายคนจึงผลัดกันปรับเปลี่ยนท่านั่งอยู่ตลอดเวลา ความไม่สบายกาย ไม่สบายจิตที่เกิดขึ้นเหล่านี้ เป็นหนึ่งในอุปสรรค ที่เหล่าว่าที่พุทธบุตรต้องพยายามก้าวข้าม ด้วยการฝึกฝนขัดเกลาตนเอง

การฝึกปฎิบัติดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง สู่การซ้อมขานนาค เพื่อเตรียมความพร้อมและสร้างความมั่นใจให้กับบรรดาว่าที่สามเณร เหล่าลูกนาคต่างเปล่งเสียงคำขอบรรพชาอย่างเสียงดังฟังชัด แสดงถึงความตั้งจิตตั้งใจในการจะบรรพชา

 หลังจากซ้อมขานบทขอบรรพชาเรียบร้อยแล้ว พระอาจารย์ได้ขออาสาสมัคร ๑ คน เพื่อสาธิตวิธีครองผ้า จากนั้นลูกนาคจึงจับกลุ่มกันซ้อมครองผ้า โดยมีคณะพระอาจารย์พี่เลี้ยงคอยให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด แม้จะผิดบ้าง ถูกบ้าง แต่การให้ว่าที่สามเณรได้เรียนรู้และลงมือฝึกปฎิบัติจริง ก็เรียกบรรยากาศครื้นเครงให้กลับมาอีกครั้ง ช่วงเวลานี้ ยังช่วยสานสัมพันธ์ ให้ลูกนาครู้จักช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

แม้การทำกิจกรรมลูกนาคหลายคนจะมีความติดขัดไม่เรียบร้อยอยู่บ้าง จากความไม่คุ้นชินกับสิ่งใหม่ๆ และกิจวัตรที่ท้าทายต่อธรรมชาติของเด็ก แต่เหล่าว่าที่สามเณร ก็ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคเหล่านั้น แต่ละคนต่างหมั่นสะสมความรู้และประสบการณ์ เพื่อฝึกฝนพัฒนาตนสู่การเป็นผู้เจริญ บนเส้นทางแห่งพระธรรม

การที่จะต้องนอนตื่นเช้า ดูแลรับผิดชอบตัวเอง เก็บที่นอนหมอนมุ้ง ทำภารกิจส่วนตัว อาจจะเป็นอุปสรรค์สำหรับลูกนาคบางคนในช่วงเวลาเริ่มต้น แต่พอลงตัวสองสามวันทุกคนก็ทำได้ดี ลูกนาคที่ได้อยู่กับพระอาจารย์พี่เลี้ยงประจำกุฏิก็จะได้รับบทเรียนจากพระอาจารย์พี่เลี้ยงที่แตกต่างกัน

ทุกรูปต่างก็คอยสังเกต ลูกนาคคนไหนขาดเรื่องอะไรก็เพิ่มเติมให้ ตื่นนอนมาก็ต้องสอนการเก็บที่นอน สอนจากเรื่องเล็กๆไปสู่เรื่องใหญ่ๆก็บอกว่า ถ้าเราตื่นนอนมาแล้วไม่เก็บที่นอน แม้เรื่องเล็กๆเรายังไม่สามารถที่จะทำได้ เราจะทำเรื่องที่ยิ่งใหญ่ได้อย่างไร

เราจะรับผิดชอบตัวเองได้อย่างไร เราจะช่วยเหลือคนอื่นได้อย่างไร เราจะต้องอาบน้ำเอง เราจะต้องสักเสื้อผ้าเอง เมื่อเราบรรพชาเป็นสามเณรแล้ว เราจะต้องดูแลตัวให้ได้ ดูแลตัวเองไม่พอ เราต้องเรียนรู้ที่จะอุปัฏฐากครูบาอาจารย์ เราค่อยๆสอนไปเรื่อยๆ

วันก่อนที่ลูกนาคทุกคนจะได้เข้าบรรพชาได้มีโอกาสฟังโอวาทจากหลวงตา ซึ่งหลวงตาสอนเรื่องการสำรวมกาย วาจา และใจ ซึ่งเป็นบทเริ่มต้นที่เข้าใจและปฏิบัติได้ง่ายที่สุด การก้ม การน้อมศีรษะลง คำพูดเสริมความงาม ปลูกฝังนิสัยที่ดี ต้องทำอะไรให้ดีที่สุด เห็นครูบาอาจารย์มาถ้านั่งเป็นกลุ่ม ให้นมัสการพระอาจารย์ เป็นความดีที่สม่ำเสมอ เป็นปฏิวิสัย ปลูกฝากไว้ ถ้าเป็นดอกไม้ก็มีสีสวยขึ้น แต่ศีลธรรมหอมกว่าดอกไม้ หอมไปทั่วทิศทั้งสี่

ติดตามเรื่องราวการเรียนรู้ของเหล่าว่าที่สามเณรในสัปดาห์ต่อไป  

The post ศีลธรรม คือชีวิต… เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๗” โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท appeared first on Manasikul Online.

จริงหรือ

มาดูกันว่า ธรรมะเปลี่ยนแปลงคนได้จริงหรือเปล่า…

ต้นไม้ผลิใบ ธรรมะผลิบาน

เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๖”

โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท วัดทองนพคุณ คลองสาน กรุงเทพฯ

คราวที่แล้วกล่าวถึง “เสียงของครูผู้อยู่ประจำกุฏิ” ได้เล่าถึงกระบวนการเรียนการสอน พัฒนาการของสามเณรที่บวชเข้าร่วมในโครงการว่า มีความเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง หลายคนอาจสงสัยว่า ธรรมะสามารถที่จะเปลี่ยนคนได้จริงหรือ

ผู้เขียนตอบฟันธงได้เลยว่า คนที่ได้มานำกายวาจาใจมาปฏิบัติตามวิถีของการเป็นสามเณร  ตลอดเวลาหนึ่งเดือน ทางกายภาพอาจจะไม่ได้เห็นชัดว่า ลาสิกขาไปแล้วเวลาเดินจะต้องสำรวมเหมือนพระกรรมฐาน แต่เชื่อเหลือเกินว่าทุกคนมีศรัทธาเพิ่มขึ้นในใจ ทุกคนเชื่อว่า ถ้าปฏิบัติตามคำสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว จะมีความสุข จะมีจิตใจที่สงบเย็นใจ ใจมีที่พึ่ง เวลาชีวิตมีปัญหาสามารถที่จะนำธรรมะมาแก้ปัญหาได้

สามเณรหลายรูปพูดกันว่า เวลาที่เราลาสิกขาไปแล้ว ถ้าเราคิดถึงวัด คิดถึงหลวงตา คิดถึงคณะพระอาจารย์ให้กลับมาดูที่ลมหายใจ ถ้าวันไหนคิดถึง จะกลับมาดูที่ลมหายใจ

สองสามวันก่อนที่จะจบโครงการผู้เขียนเองก็รู้สึกใจหายนะ เราอยู่มาจะครบหนึ่งเดือนแล้วไม่กี่วันก็ต้องจากกันแล้ว สัปดาห์แรกมีความรู้สึกว่า วันเวลานานมาก กว่าจะผ่านไปแต่ละวัน พอสัปดาห์ที่สอง สาม และสัปดาห์ที่สี่เวลาเร็วมาก มีความรู้สึกว่าไม่อยากให้โครงการจบ แต่ทุกอย่างก็เป็นไปตามธรรมดา เจอกันปีละครั้ง ในส่วนของพระอาจารย์พี่เลี้ยงจากกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ ก็เป็นเหมือนได้มาสร้างปณิธานในการทำงานให้เติบโตในจิตใจร่วมกัน เวลาประชุมก็จะเปล่งวาจาเป็นการสร้างพลังให้กับใจ “ความยอดเยี่ยมของเรา เหล่าพระอาจารย์พี่เลี้ยง สามเณรปลูกปัญญาธรรม รับผิดชอบ ตรงต่อเวลา เสียสละ เมตตา สามัคคี มีสติ รู้จักสังเกต พิจารณา อดทน ฝึกฝนตนเอง ไม่อ่อนเกรงต่อความลำบาก คิด พูด ทำ งดงาม เป็นแบบอย่างที่ดี”

ไม่ใช่เพียงแค่สามเณร ๑๒ รูปที่ได้ซึมซับธรรมะผ่านการทำกิจกรรม คณะพระอาจารย์ ทีมงานทุกคน ผู้ชมทางบ้านที่รับชมทั่วประเทศ ทั่วโลก ก็ได้เรียนธรรมะผ่านสามเณร ความจริงสามเณรแสดงธรรมะทุกวัน ผ่านเรื่องราวต่างๆ ในการทำกิจวัตรประจำวัน ไม่ใช่แค่วันสุดท้ายของโครงการที่สามเณรได้เทศน์  ได้แสดงธรรม แต่ทุกวัน คือการเทศน์ การแสดงธรรม

โครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรมจบลงด้วยความสุขใจ สุขใจในการทำงานก็เท่ากับมีความสำเร็จในการทำงาน ชีวิตก็เช่นเดียวกัน ชีวิตที่มีความสุขก็เท่ากับชีวิตประสบความสำเร็จ

จุดเริ่มต้นจากแนวความคิดของ คุณศุภชัย เจียรวนนท์ ประธานคณะผู้บริหาร เครือเจริญโภคภัณฑ์ /ประธานคณะกรรมการบริหาร บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น ที่มุ่งเผยแพร่ความรู้ คุณธรรม และจริยธรรมตามแนวทางพระพุทธศาสนาซึ่งเป็นศาสนาหลักของคนไทย เพื่อให้เยาวชนคนรุ่นใหม่เรียนรู้และน้อมนำหลักธรรมไปปฏิบัติเพื่อพัฒนาตนเอง ตลอดจนสร้างสรรค์สังคมแห่งคุณธรรมให้ยิ่งงอกงาม จากแนวคิดข้างต้นจึงเกิดเป็น “โครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรม” โดยมีการถ่ายทอดสดตลอดระยะเวลา ๓๑ วันของการบรรพชา ทางสถานีโทรทัศน์เคเบิลทรูวิชั่นส์ช่องเรียลลิตี้ และถ่ายทอดสรุปกิจวัตรประจำวันทางดิจิทอลทีวี ช่องทรูโฟร์ยู การจัดโครงการปีเข้าสู่ปีที่ ๖ และหวังว่าคงจะมีต่อไปเรื่อยๆ

เบื้องหลังของความสำเร็จที่มีการเตรียมงานของเจ้าหน้าทุกท่าน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องร่วม ๖ เดือน นับว่าเป็นผู้เสียสละจริงๆ และสำหรับการปฏิบัติงานภาคสนาม ๑ เดือนที่มีพนักงานมากกว่า ๒๐๐ คนที่ผู้คนทางบ้านไม่เคยเห็นหน้าเลยสักครั้ง ทุกคนทำงานไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยนอนดึกตื่นเช้าด้วยใจที่เสียสละ ด้วยใจที่ศรัทธาในพระพุทธศาสนา เรียกได้ว่า “เป็นผู้ปิดทองหลังพระจริงๆ”

ทุกครั้งที่เห็นคนเหล่านี้ทำงาน ก็ได้แต่ภาวนาในใจ และอยากขอให้ทุกคนที่เป็นผู้มีส่วนแห่งบุญ คือผู้ชมทางบ้านที่ได้ดูรายการสามเณรปลูกปัญญาธรรม ได้เข้าใจธรรมะ ได้ปฎิบัติธรรมะ แล้วเกิดความสุข ความสบายใจ ก็อยากจะให้ผู้ชมทางบ้านได้อธิฐานจิตแผ่ความสุข ความสบายใจที่ได้รับเหล่านั้น ให้ย้อนกลับมาหาผู้ที่ทำงานเบื้องหลังทุกคน พร้อมทั้งครอบครัวให้มีความสุข ความสบายใจด้วยเช่น

วันที่ปิดกล้อง หลังจากกราบลาหลวงตาเสร็จ มีทีมตากล้อง ๔-๕ คนเดินมาหาคณะพระอาจารย์ เดินมาขอบคุณพระอาจารย์ทรัพย์ชู บอกว่า “ขอบคุณพระอาจารย์ทรัพย์ชูนะ ที่ยังเห็นการทำงานของพวกผม ที่พระอาจารย์พูดว่า พรุ่งนี้ก็ได้พักแล้วเนาะคุณโยม ทำให้มีกำลังใจในการทำงานอย่างมาก” ฟังเเล้วก็ทำให้รู้สึกว่า คำพูดที่มาจากใจ การใส่ใจเล็กๆ น้อยๆ มันสร้างกำลังใจที่ยิ่งใหญ่ได้

คำพูดของคนดูทางบ้านเพียงไม่กี่ประโยคก็เช่นเดียวกัน มีคำพูดหนึ่งที่พระอาจารย์นิพพาน โชติปญฺโญ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดเขาวง (ถ้ำนารายณ์) ท่านเล่าให้ฟังว่า มีโยมคนหนึ่งเขียนในเพจสามเณรปลูกปัญญาธรรมว่า …

“รายการสามเณรปลูกปัญญาธรรมทำให้โยมมีความศรัทธาต่อพระสงฆ์อีกครั้ง ที่เห็นการทำงานของพระสงฆ์อย่างจริงจัง ทำให้ลบล้างข่าวการทำไม่ดีของพระสงฆ์ที่มีใจของโยมหายไป และทำให้ได้รู้ว่า พระพุทธศาสนาสามารถเปลี่ยนนิสัยคนได้จริงๆ นี่เพียงแค่เด็ก ๗, ๘ ขวบยังเปลี่ยนได้ขนาดนี้ ทำให้โยมมีความเชื่อมั่นในพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง“

ผู้เขียนฟังแล้วก็ทำให้มีกำลังใจในการทำงานมากขึ้น แม้วันนี้จะเป็นผู้มีส่วนเล็กๆ ในโครงการเป็นพี่เลี้ยงดูแลลูกสามเณร ๒ รูป ได้ออกกล้องบ้างบางเวลา แต่ก็ภูมิใจ เพราะมันเป็นงานสร้างคน ในขณะเดียวกันก็ได้เผยแผ่ธรรมะไปด้วย ได้เป็นผู้มีส่วนในการสร้างบุญให้กับคนไทยได้ศึกษาธรรมะไปด้วย

โครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรม คงเป็นบุญของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมด เริ่มตั้งแต่ คุณศุภชัย เจียรวนนท์ คุณเนตรชนก วิภาตะศิลปิน ผู้อำนวยการผลิตโครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรม สามเณรทั้ง ๑๒ รูป พระครูภาวนาพิลาส (หลวงตาวัชรชัย) พระอาจารย์ใหญ่โครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๖ พระพี่เลี้ยง พระวิทยากรทุกรูป วิทยากรทุกคน พี่เลี้ยง ทีมงานทุกคน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมด ที่สำคัญคงเป็นบุญของคนไทยที่มีคนอย่างคุณศุภชัย เจียรวนนท์ ทำให้คนไทยได้เรียนธรรมะ ได้ศึกษาปฏิบัติธรรมะ

ผู้เขียนเองต้องขอบคุณ พระอาจารย์ทรัพย์ชู มหาวีโร ที่ได้นิมนต์ให้มามีส่วนในการสร้างความดีในครั้งนี้ ขอบคุณกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ ที่ได้บ่มเพาะความดีงาม ความเป็นกัลยาณมิตร และให้โอกาสในการทำงานเผยแผ่ ขอบคุณโยมพ่อโยมแม่ที่สร้างผู้เขียนให้เป็นคนอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้

ขอทุกท่านจงเป็นผู้มีส่วนแห่งบุญในครั้งนี้

“สามเณรหลายรูปพูดกันว่า เวลาที่เราลาสิกขาไปแล้ว ถ้าเราคิดถึงวัด คิดถึงหลวงตา คิดถึงคณะพระอาจารย์ให้กลับมาดูที่ลมหายใจ ถ้าวันไหนคิดถึง จะกลับมาดูที่ลมหายใจ“

The post ต้นไม้ผลิใบ ธรรมะผลิบาน… เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๖” โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท appeared first on Manasikul Online.

บนเส้นทางการเติบโตและการเปลี่ยนแปลงของเด็กๆ ที่ผ่านการบวชเรียน…

ห้วงเวลาแห่งการพัฒนาตน

เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๕”

โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท  วัดทองนพคุณ คลองสาน กรุงเทพฯ

         ครั้งที่แล้วได้เล่าถึงเรื่องราวการทำงานของพระอาจารย์พี่เลี้ยง คณะพระวิทยากร วิทยากร และคณะทำงานโครงการสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๒ ที่มีความกังวลถึงการสื่อสารธรรมะให้กับสามเณรอายุ ๗-๘ ขวบว่า จะเข้าใจธรรมะที่ลึกซึ้งที่สื่อสารออกไปหรือไป แต่สามเณรก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า สามเณรที่อายุ ๗-๘ ขวบก็สามารถที่จะเข้าใจธรรมะที่ลึกซึ้งได้

           โอกาสนี้ก็เลยจะขอเล่าถึงเรื่องราวของสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๕ ห้องเรียนธรรมะถ่ายทอดสดสัญจรสู่วัดเขาวง (ถ้ำนารายณ์) อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี ซึ่งคณะพระวิทยากรกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ได้รับนิมนต์ไปทำหน้าที่ใน ๒ ส่วนคือ

๑.ในช่วงของธรรมทอล์ก เป็นการสนทนาธรรมยกข้อคิดข้อธรรม สำหรับใช้ในชีวิตประจำวันมาแบ่งปันเล่าให้ญาติโยมได้ฟัง และส่วนหนึ่งก็เป็นตอบคำถามของผู้ชมทางบ้านที่ดูรายการแล้วส่งคำถามเข้ามา ซึ่งนำโดยพระมหา นภันต์ สนฺติภทฺโท ป.ธ.๙

พระมหา ดร.ขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙ และ พระมหา ดร.ไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย ป.ธ.๙ 

๒.ในส่วนของคณะพระอาจารย์พี่เลี้ยง ทำหน้าที่ดูแลจัดกระบวนการเรียนรู้อยู่กับสามเณรตลอดหนึ่งเดือน ซึ่งนำโดยพระครูปลัดทรัพย์ชู มหาวีโร และ พระมหาสมควร ถิรสีโล พร้อมคณะพระวิทยากรรวมจำนวน ๘ รูป

สถานที่อันสัปปายะถือว่าเป็นส่วนสำคัญในกระบวนการจัดการเรียนรู้ให้เอื้อต่อการรักษาศีล บำเพ็ญสมาธิ เจริญปัญญาของเหล่าสามเณร

เมื่อกล่าวถึง วัดเขาวง จังหวัดสระบุรี ที่แม้จะมีอาณาบริเวณวัดเพียง ๑,๕๐๐ ตารางเมตร

แต่วัดแห่งนี้ก็ให้ความสำคัญในการใช้หลักธรรมเพื่อสอนสั่งให้ผู้มาเยือนได้รู้รักษาธรรมชาติแวดล้อมของวัด ห้ามมิให้ผู้ใดรุกล้ำทำลาย หรือถือเอาธรรมชาติเป็นสมบัติส่วนตัว

เพราะธรรมชาติก็เปรียบเสมือนบ้านของพันธุ์ไม้ และสัตว์น้อยใหญ่ ไม่ต่างจากมนุษย์

          นอกจากจะเป็นสถานที่แห่งธรรมท่ามกลางธรรมชาติแล้ว ภายในวัดเขาวงยังมีโบราณสถานสำคัญที่ย้ำเตือนให้ผู้เข้ามาเยี่ยมเยือนได้ระลึกถึง ความมั่นคงแห่งพระธรรมคำสอนขององค์พระศาสดา ที่ยังคงอยู่จากอดีตจวบจนถึงปัจจุบัน และมีอายุยาวนานมากว่า ๑,๓๐๐ ปี นั่นก็คือ “ถ้ำนารายณ์” ซึ่งในอดีต สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช แห่งกรุงศรีอยุธยา เมื่อครั้งที่พระองค์เสด็จจากเมืองลพบุรี เพื่อไปว่าราชการที่กรุงศรีอยุธยาคราใด ก็ทรงโปรดใช้ถ้ำแห่งนี้เป็นที่ประทับพักแรมและปฏิบัติกรรมฐานอยู่บ่อยครั้ง ด้วยเพราะสภาพแวดล้อมอันเย็นสบายและเงียบสงบ ท่ามกลางหุบเขาและพื้นที่ป่า

         ซึ่งในเวลาต่อมา ในสมัยสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม พระองค์ทรงโปรดใช้ถ้ำนารายณ์เป็นที่ประทับพักแรม เฉกเช่นเดียวกับสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ในทุกครั้งที่พระองค์ได้เสด็จไปนมัสการรอยพระพุทธบาท

         จากเส้นทางผ่านสัญจรเพื่อค้าขาย และติดต่อกันระหว่างเมืองในสมัยโบราณ นำมาซึ่งการตั้งบ้านเรือน และชุมชนโดยรอบ จนทำให้บริเวณถ้ำนารายณ์ เทือกเขาวง กลายเป็นเส้นทางหลักที่ทำให้พุทธศาสนิกชนรุ่นหลัง ได้เห็นถึงรอยธรรมแห่งการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมทางศาสนาระหว่างไทยกับศรีลังกา ดังอักขระจารึกที่ปรากฏให้เห็นบนผนังถ้ำ ซึ่งเผยให้เห็นรากฐานแห่งการเผยแผ่พระพุทธศาสนาบนแผ่นดินสระบุรี อันยาวนานนับพันปี

          หลังจากผ่านความรุ่งเรือง เสื่อมโทรมไปตามกาลเวลา ถ้ำนารายณ์ก็ได้รับการฟื้นฟูบูรณะขึ้นใหม่อีกครั้ง และได้รับการอนุญาตให้จัดตั้งเป็นวัดขึ้นในปี พุทธศักราช ๒๔๖๐ พร้อมทั้งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานวัดเขาวง หรือถ้ำนารายณ์ เพื่อพัฒนาและรักษาไว้ให้เป็นมรดกและวัฒนธรรมศาสนา

         ปัจจุบันมีท่านพระครูภาวนาพิลาศ เจ้าอาวาสเป็นผู้ดูแล ซึ่งในระยะแรกเริ่มเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๘ ที่ท่านพระครูภาวนาพิลาส หรือที่ลูกศิษย์เรียกท่านว่าหลวงตา ได้อุปสมบทและมาจำพรรษาอยู่ ณ วัดเขาวง วัดแห่งนี้อยู่ในสภาพอันรกร้าง ทรุดโทรม มีพระสงฆ์เพียงรูปเดียว จึงกลายเป็นเจตนารมณ์อันมุ่งมั่น ที่ต้องการพัฒนา และทำนุบำรุง ศาสนสถานแห่งนี้ให้กลับฟื้นคืนชีวิตขึ้นมาอีกครั้ง…

          ซึ่งการบูรณะในครั้งนั้น ก็ได้รับความเมตตาจากเจ้าประคุณสมเด็จพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช และอดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ จนพัฒนามาจนถึงปัจุบัน ซึ่งสภาพแวดล้อมในวัดร่มรื่น สงบ เงียบ เหมาะแก่การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน

เมื่อกล่าวถึงเยาวชนผู้เข้าร่วมในโครงการส่วนใหญ่ก็มีความตั้งใจจะบวชเพื่อทดแทนพระคุณพ่อแม่ บวชเพื่อจะศึกษาธรรมะอยากจะเข้าใจคำสอนของพระพุทธศาสนามากขึ้น ตัวแทนของสามเณรพูดถึงความตั้งใจในการบวชว่า

“ผมอยู่บ้านยายจะพาไหว้พระสวดมนต์ก่อนนอนทุกวัน ผมเลยรู้สึกอยากบวช เพราะเชื่อว่าจะได้บุญ พ่อแม่ปู่ย่าตายายจะได้ขึ้นสวรรค์ ทำให้คนในครอบครัวได้กุศลด้วย ในช่วงปิดเทอมของทุกปีที่ผ่านๆ มา ผมไปเที่ยวกับครอบครัวหรือพักผ่อนอยู่กับบ้าน แต่ในปีนี้ จะใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และเชื่อว่า หลังจากบวช จะนำประสบการณ์ที่ได้ไปใช้ในการเรียน เข้าใจธรรมะมากขึ้น มีสมาธิมากขึ้น ผมตั้งใจกับการบวชครั้งนี้มาก พร้อมที่จะเรียนรู้ธรรมะอย่างเต็มที่ เพราะคิดว่าเป็นโอกาสครั้งสำคัญในชีวิต”

สำหรับเหตุผลที่อยากบวช สามเณรเล่าว่า เพราะมีหลวงตาแท้ๆ เป็นแรงบันดาลใจ

“เชื่อว่าการบวชครั้งนี้ จะทำให้ผมได้บุญ และมีความรู้ธรรมะมากขึ้น และจะนำความรู้ที่ได้ไปปรับใช้ในการเรียน ปกติคุณพ่อคุณแม่ จะพาไปทำบุญบ่อยๆ ผมจึงศรัทธาในพระพุทธศาสนาอยู่แล้ว คิดว่าการเข้าร่วมโครงการครั้งนี้ จะได้ฝึกความอดทน โดยเฉพาะอดอาหารมื้อเย็น เพราะเมื่อเป็นเณร จะฉันข้าวได้วันละสองมื้อเท่านั้น ต้องท่องบทสวดให้ได้ ผมเชื่อว่าช่วงเวลาที่เข้าร่วมโครงการ จะต้องเป็นปิดเทอมที่สนุกและได้ความรู้มากอย่างแน่นอน”

กระบวนการเรียนของสามเณรผู้เข้ามาศึกษาและปฏิบัติธรรมในปี ๕ นี้ อยู่ภายใต้กรอบแนวคิด “รัก-รอ-พอ-ให้” สู่เป้าหมายแห่งการ “ตามรอยบาทพระศาสดา”

เป็นการปลูกความรู้คู่คุณธรรมให้เยาวชน อันเป็นการส่งต่อสิ่งดีงามแก่ผู้อื่น ด้วยจิตใจอันบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ดีแก่สังคม สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้ชมได้สนใจธรรมะ

เหตุการณ์เรื่องราวต่างๆของการฝึกฝนตนเองตลอดหนึ่งเดือนนั้นเกิดขึ้นมากมาย บางรูปต้องต่อสู้กับความคิดถึงบ้าน บางรูปต้องต่อสู้กับการปรับตัวร้องไห้ขอกลับบ้านก่อนเวลาหลายรูป แต่ท้ายที่สุด ทุกรูปก็ชนะผ่านการฝึกตน พร้อมที่จะนำธรรมะไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง การเรียนรู้ของสามเณรตลอดหนึ่งเดือนนั้นจะต้องนำไปเขียนบทบรรยายธรรมเอง ซึ่งทุกรูปก็สามารทำได้และบรรยายธรรมอย่างน่าประทับใจ

          ขอยกตัวอย่างบทบรรยายธรรมของสามเณรรูปหนึ่งที่ได้ร้อยเรียงผ่านการเรียนรู้ฝึกฝนตนมาให้ได้อ่านกัน

 โสตฺถิเต โหตุ สัพพะทา ขอความสุข สวัสดี จงมีแก่สาธุชนทั้งหลาย

วันนี้ลูกสามเณรมาบรรยายธรรม เรื่อง “ถ้าพอเพียง ก็เพียงพอ” 

คำว่า พอเพียง คือ การรู้พอประมาณในการใช้ชีวิต

พอเพียง ในสิ่งที่ตนใช้ พอใจ ในสิ่งที่ตนมี คือคนที่โชคดีที่สุดในโลก

          ลูกสามเณรขอบรรยายเรื่อง “ความพอเพียง”  ด้วยนิทาน ดังนี้ 

กาลครั้งหนึ่ง…มีสามเณรน้อยน่ารักรูปหนึ่ง ตอนที่บวชใหม่ๆ ตอนเช้าออกบิณฑบาต กลับมานั่งสมาธิรอ และหิวมาก จึงตักอาหารมาเยอะคิดว่าจะฉันหมดแน่นอน แต่ฉันไปได้สักพักก็อิ่ม อาหารเหลือตั้งเยอะ พระอาจารย์จึงสอนว่า อย่าฉัน อย่าใช้ สิ่งต่างๆ ด้วยความโลภ แต่จงฉัน จงใช้อย่างเพียง พอดี ให้มีสติ

          ลูกเณรจึงได้  ทำตามที่พระอาจารย์สอน วันหลังจึงตักอาหารแต่พอดี ไม่ฉันเล่น ไม่ฉันเพื่อความเพลิดเพลิน สนุกสนาน แล้วก็ได้รู้ว่า ถ้าเรารู้จักพอเพียง พออิ่ม เราก็มีความสุขได้ ไม่สิ้นเปลือง ไม่เดือดร้อนภายหลัง สามเณรรูปนั้น ได้จดจำและตั้งใจว่า เมื่อลาสิกขาไปแล้ว จะนำไปปรับใช้ ไม่โลภ ไม่ฟุ่มเฟือย แต่จะรู้จักกิน รู้จักอยู่ รู้จักดู รู้จักใช้สิ่งของอย่างถูกต้อง พอดี และให้มีประโยชน์ (สามเณรในนิทานนั้น ก็คือกระผมเอง)

           สุดท้ายนี้ ลูกเณร ขอฝากข้อคิดธรรมะ เรื่อง “๙ พอ พาพบสุข” ให้ญาติโยมนำไปใช้ ดังนี้

กิน ให้พอประมาณ ทำงานให้พอดี

มีชีวิตให้พอเพียง มีเสบียงให้พอใช้

แต่งกายให้พองามความสำเร็จให้พอดู

ความรู้ ให้พอตัว

ความชั่ว ให้พอที ความดี ให้พอควร  

          บรรยายธรรมมาก็พอสมควรแก่เวลา ท้ายที่สุดนี้ สามเณรขออำนวยพร สาธุชนทุกท่าน  จงพบกับความพอเพียง พอใจ พอดี งานดี เงินดี กินดี สุขภาพดี จิตใจดี ครอบครัวดี มีความสุข ความเจริญรุ่งเรือง ยิ่งๆขึ้นไป โดยทั่วกันเทอญ

          นี่ก็เป็นบางส่วนของการฝึกฝนตนเองของสามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๕ ที่นำมาเล่าสู่กันฟังในวันที่อากาศร้อน แต่ใจไม่ร้อนตามเพราะเห็นความงามในความดีที่เราต่างทำกันแม้ต่างวาระต่างเวลาแต่เมื่อมีโอกาสมาเล่าสู่กันฟังก็แบ่งกันอนุโมทนา พลอยชื่นชมยินดีไปด้วยกัน

          เพราะการอนุโมทนา พลอยยินดีในความดีที่คนอื่นทำก็เป็นหนึ่งใน บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ประการ ที่ตั้งแห่งการกระทำความดีที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ อันหมายถึง กุศลจิตที่มีกำลังจนทำให้มีการกระทำออกมาทางกาย  วาจาหรือทางใจ  ในข้อ ๗. คือ ปัตตานุโมทนามัย  บุญสำเร็จจากการยินดีในกุศลที่ผู้อื่นได้กระทำแล้ว

The post ห้วงเวลาแห่งการพัฒนาตน เบื้องหลัง “สามเณรปลูกปัญญาธรรมปี ๕” โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท appeared first on Manasikul Online.