เมื่อวันที่ ๔ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘ จังหวัดอุบลราชธานี ผนึก ๙ ภาคีเครือข่าย จัดแถลงข่าวผลักดัน “งานสงกรานต์ไทอุบล แห่ดอกไม้ ไหว้หลวงพ่อเงิน ๗๐๐ ระหว่างวันที่ ๑๓ – ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘” ให้เป็นซอฟต์พาวเวอร์ของจังหวัดอุบลราชธานี เพื่ออนุรักษ์และสืบสานประเพณีแห่ดอกไม้ตามแบบสงกรานต์โบราณของจังหวัดอุบลราชธานีให้คงอยู่คู่ชุมชนสืบไป โดยภาคีเครือข่ายที่เข้าร่วมแถลงข่าวประกอบด้วย

  ๑. พระศรีวิสุทธิมุนี รองเจ้าคณะจังหวัดอุบลราชธานี เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ 

 ๒. นายอนันต์ วนันโท สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุบลราชธานี

 ๓. นายปรีดา อุ่นอุดม นายอำเภอเมืองอุบลราชธานี

 ๔. นางวรรณา บุดดีสิงห์ ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดอุบลราชธานี

 ๕. นางธนภร พูลเพิ่ม  ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำนักงานอุบลราชธานี

 ๖. นายสุวรรณ  บุญจูง  นายกองค์การบริหารส่วนตำบลกุดลาด

 ๗. นางกชกร ทองเรือง กำนันตำบลกุดลาด

  ๘. นางสุรางค์  ตาสี  ท้องถิ่นอำเภอเมืองอุบลราชธานี

    ๙. นางจริตรกุล  บุญจูง  ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลกุดลาด

         นอกจากนั้นยังมีนิทรรศการแสดงหนังสือบุญผะเหวดสำนวนเทศน์ทำนองอุบลโบราณ

และนิทรรศการ ๑๐๐ ปีชาตกาล พระมงคลธรรมวัฒน์

          ในงานแถลงข่าวมีสาธิตการทำขันหมากเบ็งของชุมชนบ้านปากน้ำ

สาธิตขบวนกลองยาวลายอุบล

และขบวนฟ้อนลายบูชาหลวงพ่อเงิน

         ผู้ร่วมแถลงข่าวได้ร่วมกันปิดทองฆ้องมงคลที่จะอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ อนุสรณ์สถาน ๑๐๐ ปีชาตกาลพระมงคลธรรมวัฒน์ บริเวณทางลงหาดบุ่งสระพัง

            สำหรับงานสงกรานต์ไทอุบล แห่ดอกไม้ ไหว้หลวงพ่อเงิน ๗๐๐ ปี จะเริ่มในวันที่ ๑๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘ เวลา ๐๙.๐๐ น. เป็นพิธีแห่หลวงพ่อเงิน ๗๐๐ ปี ขึ้นมาจากวัดป่าพระพิฆเณศวร์ ซึ่งเป็นสถานที่ขุดพบหลวงพ่อเงิน ในปีพุทธศักราช ๒๕๑๕

จากการนิมิตของหลวงปู่พระมงคลธรรมวัฒน์ ซึ่งปีนี้จะเป็นปีที่ ๕๓ ของการอัญเชิญขึ้นจากพื้นดิน

โดยขบวนแห่หลวงพ่อเงินจะผ่านมาตามถนนริมหาดบุ่งสระพัง และโนนต้นบกใหญ่ สถานที่ก่อสร้างอนุสรณ์สถาน ๑๐๐ ปีชาตกาลหลวงปู่เจ้าคุณพระมงคลธรรมวัฒน์ แล้วมาบรรจบกับขบวนแห่หลวงพ่อเงินบริเวณโรงเรียนบ้านปากน้ำ จากนั้น จะเคลื่อนขบวนแห่เข้าสู่วัดปากน้ำ

              ในวันที่ ๑๔  เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘ ตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ น. เป็นต้นไป  จะอัญเชิญหลวงพ่อเงินไปแห่ดอกไม้ตามหมู่บ้านต่าง ๆ ในเขตพื้นที่ตำบลกุดลาด  ระหว่างเส้นทางขบวนแห่หลวงพ่อเงินผ่านไป ให้ประชาชนเตรียมดอกไม้และน้ำอบน้ำหอมไว้สรง ตามประเพณีสงกรานต์อุบลแบบโบราณ  ซึ่งเมื่อวันสงกรานต์มาถึงเข้า ต้องอัญเชิญพระพุทธรูปลงสรง

ประชาชนจะออกไปเก็บดอกไม้มาให้หัววัดสรงน้ำพระ ซึ่งดอกไม้ที่บานหน้าแล้งไม่ค่อยมี นอกจากดอกมันปลาและดอกพะยอมที่บานหน้าแล้งและมีกลิ่นหอม  ต้องไปหาเก็บ ตามทุ่ง ตามป่า พอได้ดอกมันปลาหรือพะยอมแล้ว ก็จะแห่เข้าหมู่บ้าน มีฆ้อง กลองตีฟ้อนรำกันมา คนที่ไม่ได้ไปก็จะรอในอยู่ในระหว่างทาง เตรียมน้ำไว้รดสรงให้พระเณรและผู้คนที่ร่วมอยู่ในขบวนแห่ ใครได้ดอกไม้อะไรก็จะฝากให้พระเณรนำไปสรงน้ำพระในวัดด้วย

        นอกจากนั้น ในวันที่ ๒๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘ จะเป็นประเพณีวันเนาว์ ตามแบบอย่างสงกรานต์ดั้งเดิมของชาวอุบลราชธานีซึ่งจะจัดขึ้นบริเวณเจดีย์บุ่งสระพัง หาดบุ่งสระพัง โดยสงกรานต์ในกรุงเทพมหานครจะมีวันไหล ส่วนสงกรานต์ทางอีสานโดยเฉพาะจังหวัดอุบลราชธานีจะมีวันเนาว์ ซึ่งเป็นพิธีขอขมาพระสงฆ์ ตามวัดวาอารามต่างๆ จากนั้นก็จะอัญเชิญพระพุทธรูปกลับ

🌐https://www.facebook.com/watpaknumubon

🌐https://www.paknamubonclub.com/ข่าวสาร/งานหลวงพ่อเงิน2568/

🌐https://www.paknamubonclub.com/

สำนักงานวัดปากน้ำ (บุ่งสระพัง)

๐๘๔-๘๗๗-๑๓๒๗ 

๐๘๐-๕๔๘-๖๕๙๕

ช่องทางติดตามข่าวสาร วัดปากน้ำ (บุ่งสระพัง) อุบลราชธานี https://www.facebook.com/watpaknumubon?

อนุสรณ์ ๑๐๐ ปี ชาตกาล พระมงคลธรรมวัฒน์ (บุญจันทร์ จตฺตสลฺโล) อดีตเจ้าอาวาสวัดปากน้ำ https://m.facebook.com/profile.php?

The post อุบลราชธานี ผนึก ๙ ภาคีเครือข่ายร่วมกันจัด “งานสงกรานต์ไทอุบล แห่ดอกไม้ ไหว้หลวงพ่อเงิน ๗๐๐ ปี ระหว่างวันที่ ๑๓ – ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๘ ” appeared first on Manasikul Online.

พิกัดเที่ยวงานแห่เทียนพรรษา ชุมชนคนทำเทียน จังหวัดอุบลราชธานี

งานประเพณีแห่เทียนพรรษา ประจำปี พุทธศักราช ๒๕๖๗

จังหวัดอุบลราชธานี

ปีนี้ ประเพณีแห่เทียนพรรษา จังหวัดอุบลราชธานี จัดขึ้นบริเวณทุ่งศรีเมือง และถนนสายหลักรอบทุ่งศรีเมือง อำเภอเมืองอุบล จังหวัดอุบลราชธานี ระหว่างวันที่ ๑๗ – ๒๓ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ ภายใต้ชื่องาน “เฉลิมพระเกียรติ ๗๒ พรรษา เมืองเทียน เมืองธรรม งามล้ำเมือง ๔ แสง”

โดยงานแห่เทียนพรรษาปีนี้ ได้ยกระดับกิจกรรมต่างๆ ให้มีความเป็นสากลมากขึ้น เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมประเพณีไทยที่เป็นเอกลักษณ์สู่ระดับ World class ตามนโยบายการขับเคลื่อน Soft Power ของรัฐบาล  มีการแสดงแสง สี เสียงในรูปแบบสมัยใหม่ ทั้ง Light Up, Projection Mapping, การแสดงศิลปวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงความงดงามของวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และประเพณีท้องถิ่นของจังหวัดอุบลราชธานี

เยือนอุบล

เบิ่งชุมชนคนทำเทียน

กิจกรรมงานแห่เทียนพรรษา จะเริ่มต้นด้วยพิธีบวงสรวงศาลหลักเมือง และสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์เมืองอุบลราชธานี  ณ ศาลหลักเมืองอุบลราชธานี บริเวณทุ่งศรีเมือง และลานขวัญเมือง ในวันที่ ๔ กรกฎาคม ๒๕๖๗ มงคลฤกษ์ เวลา ๐๘.๐๙ น. ที่ผ่านมา

จากนั้น เป็นกิจกรรมเยือนชุมชนคนทำเทียน ชมวิถีคนทำเทียน การแกะสลักและการตกแต่งต้นเทียนพรรษา ที่อุดมไปด้วยศาสตร์และศิลป์ชั้นสูง อันเป็นอัตลักษณ์เฉพาะสกุลช่างเมืองอุบล แสดงถึงความรุ่งเรืองของเมืองแห่งธรรม  ร่วมทำบุญเสริมดวง ๑๒ ราศี ๑๒ คุ้มวัด  ประกอบด้วย วัดใต้พระเจ้าใหญ่องค์ตื้อ,  วัดพลแพน,  วัดใต้ท่า ,วัดแจ้ง, วัดมหาวนาราม,วัดทุ่งศรีเมือง, วัดศรีประดู่, วัดพระธาตุหนองบัว, วัดศรีแสงทอง, วัดบูรพา, วัดสุปัฎนาราม และวัดสารพัดนึก

นอกจากนั้น ยังมีวัดในพื้นที่อำเภอเมืองอุบล และอำเภอวารินชำราบ เปิดให้นักท่องเที่ยว ร่วมกิจกรรมอีกหลายวัด เช่น วัดไชยมงคล  วัดสุทัศน์,  วัดเลียบ,  วัดปทุมมาลัย,  วัดกลาง,  วัดกุดคูณ,  วัดผาสุการาม วัดหายโศก ในระหว่างวันที่ ๑-๑๘ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ ตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ น. ถึง ๒๐.๐๐ น.

กราบสักการะพระบรมสารีริกธาตุ ๙ แผ่นดิน และขอพรหลวงพ่อเงิน ๗๐๐ ปี ณ วัดปากน้ำ (บุ่งสระพัง) ออกไปทางแยกกุดลาด เส้นอุบล-ตาลสุม ทางวัดเปิดวิหารหลวงพ่อเงินให้ประชาชนเข้ากราบสักการะทุกวัน ตั้งแต่ เวลา ๐๘.๓๐ – ๑๗.๐๐ น.

พลาดไม่ได้สำหรับสายมู เยือนถิ่นพระพิฆเณศวร์ กราบเทพแห่งความสำเร็จ ณ วัดป่าพระพิฆเณศวร์ (วัดป่าบ้านบาก) ทางลงหาดบุ่งสระพัง บ้านปากน้ำตำบลกุดลาด อำเภอเมืองอุบล จังหวัดอุบลราชธานี

ชมทุ่งดอกเทียน หอมเรืองแสง หนึ่งเดียวในโลก บริเวณสวนสัตว์อุบลราชธานี ในระหว่างวันที่ ๑๒ กรกฎาคม – ๑๙ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ ตั้งแต่เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๖.๓๐ น.

ชมการประกวดนางงามเทียนพรรษาจังหวัดอุบลราชธานี Miss Ubonratchathani Candle Festival International 2024 ณ ศูนย์การค้าเซ็นทรัลอุบล และโรงแรมสุนีย์แกรนด์  ระหว่างวันที่ ๑๗ – ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

การจำหน่ายสินค้าเศรษฐกิจชุมชน (OTOP) ณ ลานวัฒนธรรมข้างศาลหลักเมืองอุบลราชธานี  ระหว่างวันที่ ๑๗ – ๒๓ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ชมพิธีอัญเชิญเทียนพรรษาพระราชทานและผ้าอาบน้ำฝนพระราชทาน มายังมณฑลพิธี ณ ศาลาจตุรมุข ทุ่งศรีเมืองอุบลราชธานี ในวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ เวลา ๐๘.๐๐ น. เป็นต้นไป

ชมกิจกรรมการประกวดพานบายศรี ณ บริเวณลานวัฒนธรรม ข้างศาลหลักเมืองอุบลราชธานี ในวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ เวลา ๑๓.๐๐ น. เป็นต้นไป

ชมกิจกรรมการประกวดต้นเทียนพรรษา ประเภทแกะสลัก ประเภทติดพิมพ์ และประเภทเทียนโบราณ แบบดั้งเดิม ณ บริเวณถนนรอบทุ่งศรีเมืองอุบลราชธานี โดยวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ จะเป็นวันโฮมเทียน และประกาศผลการประกวดในวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ชมพิธีเปิดงานฯ และปล่อยขบวนเทียนพรรษา นำโดยขบวนอัญเชิญเทียนพรรษาพระราชทานฯ และขบวนเทียนพรรษาจากคุ้มวัด/อำเภอต่างๆ ขบวนเรือชักพระ จังหวัด สุราษฎร์ธานี ขบวนแห่ยักษ์คุ จังหวัดอำนาจเจริญ และการแสดงศิลปวัฒนธรรม ประกอบแสง เสียง เต็มอิ่ม ๒ วัน ๒ คืน ณ ปะรำพิธีหน้าวัดศรีอุบลรัตนาราม ในวันที่ ๒๐ – ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ชมความงดงามของต้นเทียนพรรษาประเภทต่างๆ ที่ได้รับรางวัลชนะการประกวด  จัดแสดงบริเวณโดยรอบทุ่งศรีเมือง และศาลหลักเมืองอุบลราชธานี ตั้งแต่วันที่ ๒๒ – ๒๓ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗

ชมความตระการตาของแสงศิลป์แห่งศรัทธา ในงาน “VIJITR 5 ภาค @อุบลราชธานี” ระหว่างวันที่ ๑๓ – ๒๑ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๖๗ ตั้งแต่เวลา ๑๘.๐๐ น. – ๒๔.๐๐ น.  แสง สี เสียงที่ถ่ายทอดอัตลักษณ์ความงดงามในสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดอุบลราชธานี ใน ๗ พิกัด ๑๕ จุดการแสดง จัดโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ประกอบด้วย

• ทุ่งศรีเมือง ๖ จุด

       ๑. ประเพณีแห่งศรัทธา

       ๒. แสงเรืองรองส่องศรัทธา

       ๓. แสงศิลป์ยุคสมัย

       ๔. สถาปัตยศิลป์ 

       ๕. วันวานที่สานศิลป์

       ๖. เปลวเทียนส่องศิลป์

• ศาลหลักเมือง ๑ จุด

       ๗. แสงศิลป์ ศิวิไล

• พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอุบลราชธานี ๔ จุด

      ๘. แสงสี ศิลป์ ราชธานี

      ๙. รากเหง้าศรัทธาศิลป์

      ๑๐. ศรัทธาที่ผลิบาน

      ๑๑. เจริญศิลป์เรืองรอง

• วัดสุปัฏนารามวรวิหาร ๑ จุด 

       ๑๒. สุปัฏตยศิลป์

• วัดทุ่งศรีเมือง หอไตรกลางน้ำ ๑ จุด

      ๑๓. แสงศิลป์ยอดพระไตร

• วัดบูรพาราม ๑ จุด

       ๑๔. แสงศิลป์บัวพ้นน้ำ

• วัดมหาวนาราม ๑ จุด

      ๑๕. สวรรค์แสงศิลป์

The post เปิดพิกัด เที่ยวงานแห่เทียนพรรษา “เยือนอุบล เบิ่งชุมชนคนทำเทียน” appeared first on Manasikul Online.

“บุญนี้เพื่อแบ่งปันผู้ป่วยโรงพยาบาลปรางค์กู่

จากสามเณรพุทธศากยบุตร ฮ่มธรรม ฮ่องคำอิสาน”

พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร.
ประธานสงฆ์ และ ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์

“อนุโมทนาบุญที่ทุกท่านร่วมบุญใส่บาตร

อาตมาขอเป็นสะพานบุญส่งต่อ

ขอความเจริญในธรรมอันเกษมจงมีแก่ทุกท่าน”

โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร
“ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน”
“ฝึกฝนกาย พัฒนาจิตใจ สร้างบุญบารมี”

โครงการบรรพชาสามเณรฤดูร้อน พุทธศากยบุตร

ณ “ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน” เพื่อการ “ฝึกฝนกาย พัฒนาจิตใจ สร้างบุญบารมี”

๓๑ มีนาคม – ๑๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๗
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ

เดินทางมาจนจบโครงการแล้ว ในวันที่ ๑๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๗

และเมื่อวันก่อนจบโครงการ พระมหาติ่ง มหิสฺสโร ประธานสงฆ์ / ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์ พร้อมทั้งคณะสงฆ์ กับสามเณรในโครงการได้นำสิ่งของอุปโภคบริโภคจากการที่มีผู้มาใส่บาตรตลอดเส้นทางหลายวันที่ผ่านมา นำไปมอบให้กับโรงพยาบาลปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ

ในธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” เรียบเรียงโดย ญาณวชิระ (พระมหาเทอด ญาณวชิโร) อดีตพระราชกิจจาภรณ์ ในบรรพ์ที่ ๑๔ วิธีการทำบุญที่ฆราวาสควรทำความเข้าใจ อธิบายเรื่อง การทำบุญตักบาตรไว้ตอนหนึ่งว่า

การทำบุญตักบาตร

การตักบาตรเป็นสิ่งที่งดงามทั้งผู้ตักบาตร และภิกษุผู้รับบิณฑบาต  ซึ่งนอกจากจะเป็นการทำบุญในชีวิตประจำวันที่สะดวกไม่ยุ่งยากแล้ว ยังมีส่วนช่วยส่งเสริมพระสงฆ์สามเณร ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของพระศาสนาให้ดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไม่ลำบาก เป็นการช่วยกันประคับประคองจรรโลงพระศาสนา ให้ยืนยาวออกไป ตราบใดที่ยังเห็นพระสงฆ์ออกบิณฑบาต เห็นสีผ้ากาสาวพัสตร์เหลืองอร่ามรับอรุณ  พระศาสนาก็ชื่อว่ายังดำรงอยู่ตราบนั้น 

ณ ที่ใดพระสงฆ์ไม่สามารถออกบิณฑบาตได้   พระศาสนาก็ชื่อว่าเสื่อมไปจากที่นั้น  สัญลักษณ์การดำรงอยู่ของพระศาสนาอย่างหนึ่ง  คือ การที่เรายังมีโอกาสได้เห็นพระสงฆ์ออกบิณฑบาตโปรดสัตว์ยามเช้าตรู่

ผู้ที่ผ่านการบวชเรียนเขียนอ่าน และลาสิกขาออกไปใช้ชีวิตอย่างฆราวาสแล้ว  ควรตระหนักอยู่ในใจเสมอว่า ในขณะที่เราบวชเป็นภิกษุ เราดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยบิณฑบาตที่ผู้อื่นถวาย หากเราตักบาตรก็เหมือนเป็นการอนุเคราะห์ให้อนุชนรุ่นหลังได้มีโอกาสเดินตามเส้นทางพุทธบุตรที่เราเคยเดินผ่านมา

การตักบาตรพระสงฆ์สามเณร แม้จะบวชเพียง ๗ วัน ๑๕ วัน ๑ เดือน ๒ เดือน หรือมากกว่านั้น ให้ท่านดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไม่ลำบาก ก็เป็นการให้โอกาสแก่คนรุ่นหลังได้บวชเข้ามาในบวรพุทธศาสนาเจริญรอยตามวิถีแห่งพระสงฆ์ที่ควรจะเป็น

การตักบาตรไม่จำเป็นจะต้องทำเป็นประจำทุกวัน หากเรามีหน้าที่การงานที่จำเป็น ก็ทำตามโอกาสที่เหมาะสม อย่าให้สิ่งเหล่านี้มาเป็นเครื่องบีบบังคับเรา เพราะหน้าที่การงานก็บีบบังคับเราอยู่แล้ว  ให้การทำบุญตักบาตรเป็นเรื่องของการผ่อนคลาย

ในขณะที่ตักบาตร ควรเปิดใจให้กว้างดุจมหาสมุทรที่รองรับน้ำซึ่งไหลมาจากทั่วทุกสารทิศ พระสงฆ์ที่เดินผ่านมาจะเป็นพระภิกษุก็ตาม เป็นสามเณรก็ตามให้ถือเหมือนกันหมด ท่านเหล่านั้นเป็นพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา จึงไม่ควรเลือกว่าเป็นพระภิกษุหรือสามเณร  

บางคนไม่ยอมตักบาตรสามเณรเพราะเกรงว่าจะได้บุญน้อยเนื่องจากสามเณรมีศีลน้อยกว่าพระภิกษุ บางคนไม่ตักบาตรพระภิกษุหนุ่ม แต่ตักบาตรหลวงตาที่อายุมาก เพราะคิดว่าท่านมีบารมีแก่กล้าจะได้บุญมาก  หากทำบุญด้วยจิตที่คับแคบอยู่อย่างนี้ แม้ทำบุญกับพระภิกษุที่มีพรรษายุกาลมากก็ได้บุญน้อย

หากมองในแง่การช่วยกันจรรโลงรักษาพระศาสนา การตักบาตรสามเณรยิ่งเป็นสิ่งที่น่าอนุเคราะห์ เพราะสามเณรเป็นเชื้อสายศายกบุตรคือผู้ที่จะสืบพระพุทธศาสนารุ่นต่อไป ส่งเสริมให้ท่านมีโอกาสได้ศึกษาเล่าเรียน เท่ากับว่าได้ช่วยสร้างบุคคลากรที่มีคุณภาพให้กับพระศาสนา  

การตักบาตรก็เป็นการช่วยส่งเสริมสนับสนุนพระศาสนาอีกด้านหนึ่ง  เพราะทำให้พระภิกษุสามเณรได้ดำเนินชีวิตโดยไม่ลำบาก  ผู้ที่อายุยังน้อยจะได้มีกำลังใจในการดำรงตนอยู่ในสมณเพศ และมีกำลังใจในการศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัย 

สำหรับ โครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร : ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน “ฝึกฝนกาย พัฒนาจิตใจ สร้างบุญบารมี” ได้จบลงแล้วในวันนี้ จึงขอนำคลิปความประทับใจจากสามเณรน้อยมาฝาก และโปรดติดตามสามเณรน้อยเดินทางในโครงการบรรพชาภาคฤดูร้อน ที่จะทยอยนำมาเล่าต่อไป

คณะสงฆ์ผู้จัดงาน

พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร.
ประธานสงฆ์ และ ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์

พระมหาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร
และ พระบุรินทร์ ฐานสมฺปนฺโน สำนักสงฆ์ พุทธสถานฮ่องธรรม อีสาน

โครงการบรรพชาสามเณรฤดูร้อน
๓๑ มีนาคม – ๑๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๗
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ

ติดต่อสอบถามได้ที่
พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ๐๘๓-๗๒๙๘๒๙๗
ประธานสงฆ์ / ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์

The post “บุญนี้เพื่อแบ่งปันผู้ป่วยโรงพยาบาลปรางค์กู่” จากสามเณรพุทธศากยบุตร ฮ่มธรรม ฮ่องคำอิสาน จังหวัด ศรีสะเกษ appeared first on Manasikul Online.

“กางเกงอุบลลายผาแต้ม”
บอกเล่าเรื่องราวอีสานผ่านผืนผ้า

    กระแสความนิยมกางเกงช้างเติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว จนถูกนำมาเป็นหนึ่งในนโยบาย Soft Power  ที่รัฐบาลผลักดัน ให้เกิด ๑ ลาย ๑ จังหวัด 

     มีการพัฒนาคุณภาพกางเกง ทั้งลวดลาย สีสัน และเนื้อผ้าที่นำมาตัดเย็บ ตลอดจนมีการออกแบบดีไซน์ให้เหมาะกับอากาศประเทศไทย สะดวกต่อเคลื่อนไหวในทุกอิริยาบถ

     บางจังหวัดมาแบบฟูลออฟชั่น  จัดเต็มทั้งยางยืด เชือกผูกแบบนอกใน พร้อมกระเป๋าข้าง เรียกว่า เก็บทุกรายละเอียด 

    นอกจากจะสู้กันด้านคุณภาพแล้ว  เรื่องราวที่ใส่ลงไป ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ถูกชูขึ้นมาเป็นจุดเด่น เพื่อสร้างคุณค่าให้กับกางเกง

     

สำหรับ “กางเกงอุบลลายผาแต้ม”

ได้ฉีกตัวออกมาจากขนบกางเกงช้าง

เลือกหยิบเอาวิถีความเป็นอุบล มาเป็นจุดเด่น

โดยผูกเรื่องราววิถีความเป็นอีสานใส่ลงไป

เพื่อให้ผืนผ้ามีชีวิต

ทำให้ “กางเกงอุบลลายผาแต้ม” มีเส้นเรื่องเป็นของตัวเอง

         ทวิช สังข์อยู่ เล่าถึงที่มาของการออกแบบกางเกงอุบล “ลายผาแต้ม” ว่า มีแรงบันดาลใจมาจากการสนทนากับน้องสาวที่ร้านกาแฟแพรว “แพรวคอฟฟี่” บ้านปากน้ำ (บุ่งสระพัง) ตำบลกุดลาด อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี  จึงได้นำเอาวิถีชีวิตชาวอีสาน มาเป็นฐานความคิดในการออกแบบ

        การดีไซน์ก็ให้เหมาะกับอากาศประเทศไทย เน้นความสะดวกต่อเคลื่อนไหวในทุกอิริยาบถ เนื้อผ้าที่เลือกใช้ ต้องมีความพริ้วไหว เพื่อให้เกิดคลื่นริ้วผ้า เวลาเดินจะทำให้เหมือนปลากำลังแหวกว่ายตามกัน เหมือนควายกำลังชนกัน เหมือนกองคาราวานเกวียนกำลังเดินตามกัน

        กางเกงแต้มอุบล จึงมีทั้งวัวควาย,เกวียน และชีวิตชาวนา โดยใช้ฮูปแต้ม ผาแต้ม ขับเน้นให้อัตลักษณ์ความเป็นอุบลราชธานี เด่นชัดยิ่งขึ้น เรียกกันว่า “กางเกงวัวควายลายผาแต้ม”

        แต่สิ่งที่ขาดไม่ได้ คือ การนำดอกสะแบงมาผูกกับลายกางเกง เพราะเป็นดอกไม้ที่แสดงถึงความผูกพันของคนอีสานที่มีต่อถิ่นฐานบ้านเกิด

ที่มาของสีกางเกงอุบล ลายผาแต้ม

  ทวิช สังข์อยู่ เล่าถึงจุดเด่นของกางเกงอุบลลายผาแต้มว่า ออกแบบมาตั้งแต่การเลือกใช้โทนสีหลัก การให้สีกางเกงแต่ละสีต้องมีความหมาย โดยเลือกใช้โทนสีจากแม่น้ำมูล "มูลสีคราม" สีเขียวจากดอกบัวตูม สีดินจากผาแต้ม และสีดำจากสีถ่าน  เป็นสีหลักในการออกแบบ  และได้ใช้วิธีดึงสีจากภาพเขียนตามสิมในภาคอีสาน มาเทียบค่าสี แล้วใส่น้ำหนักแสงลงไป เพื่อให้ใกล้เคียงกับระยะการมองเห็นจริงมากที่สุด

    สีที่ใช้ จะเน้นโทนสีที่สะดุดตา เพื่อสร้างแรงจูงใจในการมอง อย่างแดงสีดิน จะเป็นสีที่สุกสว่าง มีความเข้มลึก ใช้วิธีเติมดำลงไป ยิ่งเวลากระทบกับแสง และพริ้วไหวไปตามการประทะของลม ยิ่งทำให้กางเกงมีความโดดเด่น

     การเติมดำลงไปในอัตราส่วนที่พอเหมาะ นอกจากจะเป็นการเพิ่มน้ำหนักสีให้ได้ความลึก เหมาะกับระยะการมองเห็นแล้ว ยังช่วยการดร๊อปของสี ขณะนำไปพิมพ์ลงบนผิวผ้าอีกด้วย

     การใช้ “แดงสีดิน”  ในกางเกงลายผาแต้ม มาจากโทนสีดิน ที่ใช้ในฮูปแต้ม ผาแต้ม  อำเภอโขงเจียม ซึ่งเป็นภาพจำของจังหวัดอุบลราชธานี สื่อความหมายถึงการแสดงความเคารพต่อผืนแผ่นดิน และธรรมชาติ ที่เราพึ่งพาอาศัยทำมาหาเลี้ยงชีพ

      "ครามสีมูล" มาจากโทนสีของแม่น้ำมูล “โขงสีปูน มูลสีคราม” สื่อความหมายถึง แม่น้ำที่เป็นเหมือนเส้นเลือดใหญ่ หล่อเลี้ยงชีวิตชาวอุบลมาตั้งแต่บรรพกาล จนชาวอุบลเรียกตัวเองว่า "ลูกแม่มูล"

      นอกจากสีครามจะเป็นสัญลักษณ์ของสีแม่น้ำมูลแล้ว สีคราม ไม่ว่าจะเป็น “ฟ้าคราม” "น้ำเงินคราม" "เขียวคราม" หรือ "แดงคราม" ยังถูกนำมาย้อมเป็นสีเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ของชาวอีสานอีกด้วย   
 
      จากการสอบถามข้อมูลคนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านปากน้ำ พบว่า ชาวบ้านในอดีต นิยมเลี้ยงครั่งที่ต้นแกนา เพื่อนำมาย้อมผ้า โดยนำฟางข้าวไปผูกไว้ตามกิ่งต้นแก เพื่อให้ครั่งมาเกาะแล้วใช้กิ่งต้นแกสร้างรัง เป็นการเลี้ยงครั่งตามธรรมชาติ

     ด้วยความที่ครั่งให้สีแดงเข้ม บางครั้ง ชาวบ้านก็เรียกแดงครั่งตามภาษาปากว่า “แดงคราม”

     "เขียวบัวตูม" มาจากโทนสีดอกบัวตูม ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำจังหวัดอุบลราชธานี สื่อความหมายถึง ความอุดมสมบูรณ์  ความรุ่งเรือง และความงดงามของเมืองแห่งธรรม

ทวิช สังข์อยู่ อธิบายเพิ่มว่า ที่จริงลายแต้มอุบล ควรจะมีดอกบัวและต้นเทียนพรรษา ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของเมืองอุบล แต่เลือกใช้สีดอกบัวตูมเป็นสัญลักษณ์แทน เนื่องจากเห็นว่า ดอกบัว และ เทียนพรรษา อยู่ในฐานะของกราบไหว้บูชา จึงเลี่ยงที่จะนำมาใส่บนกางเกง

“ดำสีถ่าน” มาจากโทนสีถ่าน ที่ชาวอีสานเผาถ่านเลี้ยงชีพ ซึ่งพบเห็นโดยทั่วไป สื่อความหมายถึง ความหนักแน่น ขยัน อดทน

วิถีชีวิตชาวอีสาน คือ แรงบันดาลใจการออกแบบลายผ้าแต้มอุบล

ทวิช สังข์อยู่ ได้เล่าถึงที่มาของลวดลายกางเกงแต้มอุบล เอาไว้ ดังนี้

ฮูปแต้มดวงตาสวรรค์ในลายผ้า

   ดวงตาสวรรค์ หนึ่งในฮูปแต้ม บนผาแต้ม เป็นดวงตาที่เฝ้ามองความเป็นไปของลูกหลานชาวเมืองอุบล มานับพัน ๆ ปี ได้ถูกนำมารังสรรค์ ขึ้นใหม่ ให้กลับมาโลดแล่นอีกครั้ง ผ่านการออกแบบลวดลายบนผืนผ้า
    หากมองลึกลงไปในฮูปแต้มดวงตา เราจะรู้สึกสัมผัสได้ ถึงแววตาของผู้เฒ่าใจดี เฉกเช่นเดียวกับดวงตาของพ่อใหญ่-แม่ใหญ่ ที่เฝ้ามองลูกหลาน ด้วยความห่วงใย เอื้ออาทร แต่ดวงตาบนผาแต้ม เฝ้ามองผู้คนมารุ่นแล้วรุ่นเล่า นับพัน ๆ ปี

ฮูปแต้มชาวนาในลายผ้า

   ภาพชีวิตชาวนาเมื่อหลายพันปี ถูกส่งต่อสู่ปัจจุบัน ผ่านฮูปแต้ม  แสดงถึงความผูกพันระหว่างคน ควาย และผืนนา ที่มีมาอย่างยาวนาน

    แม้ผ่านมานับพันปี ชีวิตชาวนาก็ไม่ได้ต่างไปจากฮูปแต้ม ผู้คนยังมีชีวิตผูกพันอยู่กับควาย ทุ่งนา และต้นข้าว 

    วิถีชีวิตชาวนาอีสานในแต่ละปี หมดจากหน้านา  ก็ตัดไม้เผาถ่าน หมดจากเผาถ่าน เข้าเมษาหน้าสงกรานต์ ก็แห่ดอกไม้ สรงน้ำพระ ฝนแรกฮวยรดหน้าดิน หอมกลิ่นฝนใหม่ อบอวลไปทั่วทุ่ง  ก็ขึ้นไฮ่ ไถไฮ่สักหลุมหยอดปอด

   พอถึงเดือนพฤษภา ฝนเริ่มหนาเม็ด ปอขึ้นสูงเท่าเอว ก็เสียหญ้าปอ แล้วใส่ปุ๋ยเร่งให้ปอโต จากนั้นก็แบกไถ แบกคราดลงนา ตกกล้าดำนา พอดำนาเสร็จ ถึงเดือนตุลาคม ปอโตได้ที่ ก็ตัดมัดใส่เกวียนขนลงแช่น้ำ ปอเปื่อย ก็ลอกปอ ตีปอ หาบขึ้นราวตากให้แห้ง แล้วมัดใส่เกวียนขนไปชั่งกิโลขาย

    ต้องฝืนอาบน้ำทั้งลม ทั้งหนาว ต้องใช้เฟืองแห้ง-ใช้ซางมะพร้าวขัดถูตัว ล้างกลิ่นปอเน่า 

    ผ่านมานับพันปี ชีวิตชาวนาก็ไม่ได้ต่างไปจากฮูปแต้ม ยังคงผูกพันอยู่กับวัวควาย  ผืนนา  และต้นข้าว

ฮูปแต้ม ตุ้ม ปลาบึก เต่า รอยมือ และ สายน้ำ ในลายผ้า

     “ตุ้ม” คือ เครื่องมือจับปลาชนิดหนึ่ง  สานจากริ้วไผ่ รูปร่างคล้ายข้อง มีงาแซงอยู่ด้านข้าง เป็นลิ้นสำหรับดักปลา ถักจากด้ายและริ้วไผ่

    ฮูปแต้มตุ้มดักปลา  ปลาบึก เต่า รอยมือ และ สายน้ำ เป็นภาพเขียนที่แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับเครื่องมือหากินทางน้ำ ที่มีมาอย่างยาวนานนับพันปี
 
    ตุ้มมีหลายชนิด หลายขนาด ทั้งชนิดสานตาห่าง ใช้ในน้ำลึก สำหรับดักปลาใหญ่ และชนิดสานตาถี่ ใช้ในน้ำตื้น สำหรับดักปลาเล็ก เรียกว่า “ตุ้มลาน”  

    เหยื่อสำหรับใส่ตุ้มล่อปลา จะทำจากข้าวปลาย ปั้นเป็นก้อน แล้วนึ่งให้สุก ใส่ไว้ในตุ้ม แล้วหย่อนลงไว้ในน้ำ ให้ปลาเข้ามากินเหยื่อทางลิ้นตุ้ม 

    ส่วนตุ้มอีกชนิดหนึ่ง ทำรองรับปลาที่ก้นหลี่ ไม่มีเหยื่อล่อ จะมีขนาดใหญ่และยาว เรียกว่า “ตุ้มต่งปลา”

     การหาปลาของชาวอุบล มีหลากหลายวิธี ตั้งแต่แบบพึ่งพิงวิธีธรรมชาติ ไปจนถึงใช้เครื่องมือจับปลา เช่น กางมอง ไหลมอง ลงเยาะ ใส่บั้งลัน ใส่จั่น ใส่ลอบ ลงต้อน ใส่ไซ ใส่เบ็ด สักสุ่ม ส้อนสวิง ส้อนกะแหง่ง เป็นต้น

   ฮูปแต้มตุ้มดักปลา ปลาบึก เต่า รอยมือ และ สายน้ำ  ถูกนำมารังสรรค์ขึ้นมาใหม่ ผ่านลวดลายบนผืนผ้า

ดอกสะแบงในลายผ้า

     ดอกสะแบง เป็นดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นอีสาน เป็นดอกไม้ที่สะท้อนถึงความผูกพันที่คนอีสานมีต่อถิ่นฐานบ้านเกิด 

    เมื่อถึงเดือนเมษาเข้าหน้าแล้ง  ดอกสะแบงออกดอกแดงเต็มต้น ทุ่งนาอีสานยามนี้ เปลวแดดเป็นตัวเต้นยิบ ๆ  ลมหัวกุดหอบเฟืองแห้งขึ้นบนอากาศ ดอกสะแบงหลุดจากขั้ว หมุนคว้างตามกัน สุดแรงลม ตกลงกองทับถมกันแดงเต็มพื้น มวลความเงียบเหงา แผ่ปกคลุมไปทั่วผืนนา เดินไปทางไหน ก็ได้กลิ่นใบไม้ และหญ้าแห้ง อบน้ำหมอกโชยติดจมูก

      คนอยู่ทางบ้านเห็นดอกสะแบง ก็ใจวี่ใจวอน คิดถึงคนไกลบ้าน  ส่วนคนไกลบ้าน ออกไปทำงานหาเงินส่งกลับมาจุนเจือครอบครัว นึกถึงดอกสะแบงกลางทุ่ง ก็คิดถึงคนอยู่ทางบ้าน 

   นอกจากนั้น ถึงหน้าบุญเดือนสี่ หรือบุญผะเหวด บางท้องที่ยังนิยมเก็บดอกสะแบงมาย้อมสี ร้อยพวงมาลัยประดับประดาตามศาลาหรือบริเวณวัดอีกด้วย

     ดอกสะแบง เป็นดอกไม้ที่สะท้อนถึงความผูกพัน ที่คนอีสานมีต่อถิ่นฐานบ้านเกิดได้แจ่มชัด การผูกลวดลายกางเกงด้วยดอกสะแบง จึงเป็นส่วนผสมที่ลงตัว ของการออกแบบกางเกงอุบลลายผาแต้ม 

งัวเกวียนในลายผ้า

    เกวียน คือ พาหนะที่มีความจำเป็นในการเดินทางของผู้คนในยุคก่อน บ้านไหนเฮือนไหนมีเกวียน ก็สะดวกในการไปนาไปไร่ ทั้งยังใช้รับจ้างขนไม้ ขนถ่าน ขนข้าว ขนปอ หาเงินมาจุนเจือครอบครัวได้อีกด้วย

    คนมีนาไกล ไปมาลำบาก ต้องมีเกวียนเอาไว้เทียวนา 

     แต่ถึงแม้จะมีเกวียนก็ไม่ใช่ว่าจะขับเกวียนเทียวนาทุกวัน หากไม่ขนข้าวของ หรือขนฝุ่นใส่นา*ก็จะไม่เอาเกวียนไปนา ต่างคนต่างเดิน ไล่วัวไล่ควายตาม ๆ กันไป (*ฝุ่น คือ ปุ๋ยคอก)

     บางคนไม่มีเกวียน ก็มีรถเข็ญ พอได้ขนข้าวขนของไปนาไปไร่ ตื่นเช้ามาได้ยินเสียงไก่ขัน ลุกนึ่งข้าวเป่าไฟ อย่าให้ทันแดดออก ต้องรีบเร่งไล่วัวไล่ควายออกจากคอกเมือนา ก่อนครูบาตอกโปง พ่อแม่ ปู่ ย่า ตายาย สอนกันมาอย่างนั้น

     ภาพคนขับเกวียน เป็นวิถีชีวิตชาวอีสานที่คุ้นตามาในอดีต ถูกปลุกให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง ผ่านลวดลายบนผืนผ้า

งัวควายในลายผ้า

    งัวควายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนอีสาน เป็นทั้งเพื่อน เป็นทั้งความหวังของครอบครัว 

     คนอีสานมีวัวควายไว้เป็นเพื่อน เห็นวัวเห็นควายเดินตามไร่ตามนาแล้ว ทำให้นาไม่เงียบเหงา มีวัวควายไว้ขี้ใส่นา  วัวควายขี้ใส่นา เหยียบย่ำไปมา ก็เป็นปุ๋ย  ถึงเวลาทำนา ข้าวก็งาม มีวัวควายแล้ว เหมือนมีข้าวมีของอยู่ในเรือน มีวัวควายอยู่ในบ้าน ทำให้สบายใจ 

    การมีวัวมีควายอยู่ในคอก นอกจากจะเป็นเครื่องมือในการทำไร่ไถนาแล้ว  จำนวนวัวควายในคอก ยังบ่งบอกถึงสถานะทางครอบครัวอีกด้วย 

    เวลาลูกออกเรือนไปมีครอบครัว  วัวควาย คือ ทรัพย์สินที่พ่อแม่จะแบ่งให้ลูก ไปสร้างเนื้อสร้างตัว

    เมื่อวัวควายมีความสำคัญกับวิถีชีวิตคนอีสาน การค้าขายวัวควาย จึงกลายเป็นอีกหนึ่ง ในช่องทางการทำมาหาเลี้ยงชีพของคนอีสาน

     รูปแบบการค้าวัวค้าควาย มีการเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ผู้ที่ยึดอาชีพค้าวัวค้าควาย เรียกว่า “นายฮ้อยวัวนายฮ้อยควาย”  

    ในอดีต นายฮ้อยบางคน เดินทางค้าขายวัวควายข้ามจังหวัด จนชำนาญทาง ก็หันมารับจ้างคุมกองคาราวานเกวียน ขนของไปขายข้ามจังหวัดห่างไกล 

    ด้วยความที่นายฮ้อยเดินทางไปต่างถิ่น ต้อนวัวต้อนควายไปขาย ทำให้รู้จักภูมิประเทศและผู้คนมากมาย จึงกลายเป็นคนกว้างขวาง  ชีวิตของนายฮ้อยจึงโลดโผน เต็มไปด้วยตำนาน และเรื่องเล่าการผจญภัย ระหว่างการเดินทาง

   การเลือกใช้เกวียนเป็นหนึ่งในลวดลายบนผืนผ้ากางเกงอัตลักษณ์อุบล จึงเหมือนการปลุกคาราวานเกวียนให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง

กางเกงอุบลลายผาแต้ม

ที่ต่อยอดมาจากกางเกงช้าง

ได้ฉีกขนบกางเกงช้าง

ออกมาสร้างเส้นเรื่องลวดลายเป็นของตัวเอง

ให้ผืนผ้าบอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตชาวบ้าน

กำลังจะกลายเป็นแนวทางใหม่

ของการออกแบบลายกางเกงประจำท้องถิ่น

กางเกงอุบลลายผาแต้ม บอกเล่าเรื่องราวอีสานผ่านผืนผ้า

ออกแบบโดย ทวิช สังข์อยู่

The post “กางเกงอุบลลายผาแต้ม” บอกเล่าเรื่องราวอีสานผ่านผืนผ้า appeared first on Manasikul Online.

หากวันใดที่พระพุทธศาสนาหายไปจากแผ่นดินไทยจะเกิดอะไรขึ้น

และถ้าเมื่อใดที่เรากล่าวถึงพระพุทธศาสนาแล้วเกิดความกลัว  นั่นหมายถึงอะไร

ปัจจุบัน  แม้ว่าประเทศไทยได้ชื่อว่าเป็นดินแดนแห่งพระพุทธศาสนา  แต่เหตุการณ์ความรุนแรงกลับมากขึ้นๆ  ตั้งแต่ในบ้านไปจนถึงสังคมโลก  ขณะเดียวกันพระสงฆ์ก็น้อยลงๆ อย่างเห็นได้ชัด  พระรัตนตรัยอันเป็นที่พึ่งสูงสุดของชาวพุทธ  กำลังถูกสั่นคลอนด้วยเหตุผลนานัปการ  เมื่อคนรุ่นใหม่อาจไม่รู้ว่า พระพุทธศาสนามีประโยชน์กับชีวิตเขาอย่างไร

นั่นหมายความว่า  จุดเชื่อมต่อที่จะเป็นผู้พาเราไปรู้จักสัจธรรมอันประเสริฐที่พระพุทธเจ้าค้นพบเพื่อยังความสงบเย็นทางจิตใจไปจนถึงการสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตไปจนลมหายใจสุดท้ายด้วยโลกุตระปัญญาจากพระพระพุทธศาสนากำลังจะขาดหายไป  และจุดเชื่อมต่อนั่นคือ “พระสงฆ์”

แม้ว่าพระพุทธเจ้าทรงฝากแผนที่นำทางไปสู่ความพ้นทุกข์ไว้ที่ “พระธรรม” ให้เป็นดั่งศาสดาแทนพระองค์ หากทว่า เมื่อใดที่ขาดพระสงฆ์ไป พระรัตนตรัยไม่ครบองค์ประชุม เมื่อนั้น ก็อย่าได้หวังเลยว่า พระพุทธศาสนาจักดำรงอยู่เพื่อช่วยเหลือเกื้อกูลให้คนทุกข์ได้คลายทุกข์ไปจนถึงสิ้นทุกข์ได้อีกต่อไป ดังนั้น การรักษาพระสงฆ์ ก็คือการรักษาพระพุทธศาสนา และหากไม่มีพระสงฆ์ก็ไม่มีพระพุทธศาสนา

ในวาระแห่งวันคล้ายวันชาตกาล พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ในวันนี้ จึงขอคัดความทรงจำ จากการอ่านเขียนความคิด ชีวิตของท่านบางมุมมาบันทึกไว้เพื่อถวายความอาลัยท่านพระครูประโชติรัตนานุรักษ์ พระผู้กล้าหาญทางธรรมด้วยจิตอันเปี่ยมด้วยเมตตากรุณาอันไม่มีประมาณ

๑๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๕

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๑๔ คือวันเกิดของพระครูประโชติรัตนานุรักษ์ ท่านมีนามเดิม สว่าง เวทมาหะ  เป็นชาวพุทธโดยกำเนิด เกิดในหมู่บ้านมุสลิม อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส  สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนบ้านเจ๊ะเด็ง แล้วตัดสินใจบวชเป็นพระเมื่ออายุ ๒๐ ปี ที่วัดรัตนานุภาพ ฉายา จนฺทวํโส ต่อมา ท่านกลับมาพัฒนาวัดที่ท่านบวชและทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาในบ้านเกิด ตลอดจนเป็นพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ และได้รับการยกย่องเป็นพระนักพัฒนา นอกจากเป็นเจ้าอาวาสวัดรัตนานุภาพแล้ว ท่านยังเป็นเจ้าคณะอำเภอสุไหงปาดี และเป็นประธานเครือข่ายพระธรรมทูตอาสา จังหวัดนราธิวาสด้วย

พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท เขียนไว้ในบทความเรื่อง “จุดเริ่มต้นชีวิต  ณ  สำนักสงฆ์โคกโก (วัดรัตนานุภาพ) ” จากคอลัมน์ จาริกบ้าน จารึกธรรม (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ. คมชัดลึก  วันพฤหัสบดีที่ ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒) ตอนหนึ่งว่า ผู้เขียนเคยได้พูดคุยกับท่านถึงกำลังใจ แรงบันดาลใจในการทำงานยืนหยัดเพื่อชาวบ้าน เพื่อชุมชน ท่านได้เล่าให้ฟังว่า มีแรงบันดาลใจในการทำหน้าที่ เมื่อครั้งหนึ่งคณะพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้มากราบเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ผู้ดำริให้จัดตั้งพระธรรมทูตอาสาขึ้น แล้วเจ้าประคุณฯ ก็ได้ให้โอวาท มีความตอนหนึ่งว่า

“เราตายได้ พระพุทธศาสนาตายไม่ได้

หากไม่มีพระสงฆ์ในพื้นที่ชาวพุทธก็หมดที่พึ่ง

แม้วันใดวันหนึ่งข้างหน้า

พระพุทธศาสนา ชาวพุทธจะอยู่ไม่ได้จริงๆ

ก็ขอให้พระสงฆ์เดินออกจากพื้นที่เป็นคนสุดท้าย”

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

ทำให้ในปัจจุบันนี้หลายรูปได้ทำลายกำแพงแห่งความกลัวไป เหลือไว้แต่หัวใจที่เสียสละด้วยความศรัทธาในพระพุทธศาสนา ตามปณิธานของเจ้าประคุณสมเด็จฯ  นับแต่นั้นมาพระครูประโชติรัตนานุรักษ์ จึงได้จำพรรษาอยู่ที่นี่มาตลอด จนกระทั่งมรณภาพเมื่อวันที่ ๑๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๒

๑๘ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๒

“ย้อนกลับไปในวันนั้น ช่วงหัวค่ำ ก่อนท่านมรณภาพไม่กี่วัน มีคนมาถามหาท่านในวัดกับเณร ว่าท่านชื่อ…?(ชื่อเล่นพระครูประโชติรัตนานุรักษ์) เณรบอกไม่ใช่ พวกนั้นก็เดินจากไป ณ เวลานั้นพระครูท่านยืนดูอยู่ในร่มไม้มืดๆ ท่านรับรู้ทุกอย่างที่พวกนั้นมา และจะเกิดอะไรขึ้นกับท่าน จากนั้นท่านก็ออกมา บอกกันเณรว่า อย่าบอกเรื่องนี้กับใคร วันต่อมาท่าน ก็มรณภาพ”

พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท เล่าให้เพื่อนสหธรรมมิกฟัง ถึงวันก่อนวันที่ ๑๘ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๒ ซึ่งเป็นวันที่ท่านมรณภาพ จากการถูกคนร้ายยิง ยามหัวค่ำ ราวสองทุ่ม …ณ วัดรัตนานุภาพ (วัดโคกโก ) อำเภอสุไหงปาดี จังหวัดนราธิวาส สิริอายุ ๔๗ ปี ๒๘๐ วัน ๒๗ พรรษา

ในวันนี้ซึ่งเป็นวันคล้ายวันชาตกาลพระครูประโชติรัตนานุรักษ์ จึงขอน้อมนำปฏิปทาของท่านมารำลึกแทนความอาลัยพระครูผู้จุดเทียนแห่งธรรมให้สว่างไสวในใจของผู้คนให้กตัญญูรู้คุณแผ่นดินไทย ซึ่งเป็นผืนดินสุดท้ายที่เราต้องช่วยกันรักษาไว้เพื่อชนรุ่นหลัง ไม่ว่าจะนับถือศาสนาอะไร เราต่างก็เป็นเพื่อนร่วมทุกข์ เกิด แก่ เจ็บตาย ด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสว่า น้ำตานั้นมากกว่าทุกมหาสมุทรมารวมกัน ทุกหย่อมหญ้าบนโลก ล้วนเป็นที่ฝังกระดูกมนุษย์และสรรพสัตว์ และในสังสารวัฏนี้ ไม่มีใครที่ไม่เคยเป็นพ่อแม่พี่น้องกันมาก่อน ดังนั้น ไม่ว่าเราจะนับถือศาสนาอะไรก็ตาม เราทั้งผอง ล้วนเป็นพี่น้องกัน ท่านมหาตมา คานธีกล่าวไว้

“ผมเกิดที่นี่ พ่อแม่ปู่ย่าตายายผมเป็นคนที่นี่…นราธิวาส ผมเรียนที่นี่ รุ่นผมมีชาวพุทธสองคน ทุกคนเป็นเพื่อน เป็นพี่น้องกัน ไม่ว่าจะศาสนาไหน ผมภูมิใจที่สุด ครั้งหนึ่งได้ไปเลี้ยงอาหารรุ่นน้องที่โรงเรียน ไปเยี่ยมครูสอน ไปเยี่ยมผู้อำนวยการ เป็นความสุขที่หาอะไรมาเปรียบไม่ได้ เพราะนี่ คือบ้านเกิดของผม บ้านที่ผมรัก”

“ชีวิตผมเกิดมาชาติหนึ่ง ได้สร้างวัดด้วยตนเองถวายเป็นพุทธบูชา ผมมาอยู่ที่นี่ (บ้านโคกโก) ตั้งแต่ยังไม่มีอะไร ผมเริ่มสร้างศาลาหลังแรกคือ ศาลาการเปรียญ (ศาลาโรงธรรม) ใช้ชื่อว่า ธรรมานุภาพ แล้วก็สร้างศาลาโรงฉัน ใช้ชื่อว่า สังฆานุภาพ สิ่งที่ผมจะสร้างเป็นสิ่งสุดท้าย คือ พระอุโบสถ เป็น “พุทธานุภาพ” รวมทั้งหมดเข้าด้วยจึงเป็น วัดรัตนานุภาพ”

“ในชีวิต ผมไม่อยากได้ยินคำว่ามีวัดร้างในพื้นที่ที่ผมอยู่ เคยมีช่วงหนึ่ง มีวัดหนึ่งชาวบ้านไม่มีที่พึ่ง อยากทำบุญ อยากฟังธรรม แต่ไม่มีพระ ผมคุยกับชาวบ้านโคกโกว่า วันพระ ช่วงเช้าจะไปที่โน้นให้ชาวบ้านได้ทำบุญ ต้องเดินเท้าไปแต่ช่วงเย็นของอีกวัน ไปถึงก็ดึก ตื่นเช้ามาชาวบ้านทำบุญเสร็จ ก็ต้องรีบเดินทางกลับมาให้ทันเพลที่วัดโคกโก เพราะชาวบ้านรออยู่…”

พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ (สว่าง จนฺทวํโส)

“ท่านมหาลองนึกภาพดู มีวัดแต่ไม่มีพระอยู่ เจ็บปวดใจนะ คนเฒ่าคนแก่มาวัด เห็นจีวรตากหน้าศาลาก็ยังอุ่นใจ ถ้าไม่มีพระสงฆ์ทำหน้าที่ นั่นหมายถึงลมหายใจของพระพุทธศาสนาหมดไปแล้ว”

หากเราไม่อยากให้พระพุทธศาสนาหมดไปจากแผ่นดินไทย  ก็เป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องปฏิบัติธรรมเพื่อไปสู่ความพ้นทุกข์ทางใจ  ตามรอยองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และตามรอยท่านพระครูประโชติฯ ในการที่จะช่วยเผยแผ่ธรรมในทุกทางที่ทำได้ 

เพราะชีวิตนี้สั้นนัก  แต่ธรรมะนั้นยืนยาว  ดังคำกล่าวของท่านอีกว่า

“พระพุทธศาสนาเป็นสิ่งที่รักสูงสุดของอาตมา  ลมหายใจที่มีอยู่ขอถวายเป็นพุทธบูชา และขอทำความดีเพื่อพระพุทธศาสนาจนกว่าจะสิ้นลมหายใจ”

พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ (สว่าง จนฺทวํโส)

พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙,ดร. เขียนบทความเรื่อง “พระครูประโชติรัตนานุรักษ์” กับแรงบันดาลใจในการก่อเกิด “โครงการเยี่ยมพระพบปะโยม” ไว้ในคอลัมน์ ท่องเที่ยวโลกกะธรรม หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๑๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๒ ตอนหนึ่งว่า

“จากการทำงานอย่างเสียสละของพระครูประโชติฯ  นี้เองเป็นแรงบันดาลสำคัญในการก่อเกิดโครงการเยี่ยมพระพบปะโยมโดยไม่ได้มีทุนรอนอะไรเลยนอกจาก “ใจที่เสียสละ” เพื่ออุดมการณ์ของพระนักเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่ต้องการให้เกิดความสงบร่มเย็นดังเดิมในพื้นที่ห้าจังหวัดชายแดนใต้ ”

พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙,ดร.

สำหรับ โครงการ “เยี่ยมพระพบปะโยม” เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยหลวงพ่อสมเด็จพระพุฒาจารย์(เกี่ยว อุปเสโณ) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช มีความเมตตาห่วงใยพระภิกษุสามเณรและผู้ประสบอุทกภัยในปีพ.ศ.๒๕๕๔ จึงเมตตาให้คณะสงฆ์นำสิ่งของเครื่องอุปโภคบริโภคออกไปช่วยเหลือประชาชนตามที่ต่างๆ และจัดกระบวนการธรรมะเยียวยาใจ ลงพื้นที่ให้กำลังใจกับพระสงฆ์และให้ธรรมะกับอุบาสกอุบาสิกาชาวพุทธในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้เป็นลำดับต่อมาจนเกิดโครงการต่างๆ มากมาย

ไม่เพียงโครงการนี้เท่านั้นที่เป็นส่วนหนึ่งของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกที่สำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติเป็นผู้ต้องการให้เกิดมีการส่งเสริมการทำงานของพระสงฆ์ให้เป็นพลังสร้างสรรค์สังคมตามมติมหาเถรสมาคม จนมีดำริให้ก่อตั้งสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศฯ  ซึ่งผ่านการทำงานของคณะสงฆ์จากหลากหลายวัดในหลายๆ พื้นที่ทั่วแผ่นดินไทย

ดังที่ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ให้แนวทางการทำงานไว้มากมายเพื่อเป็นส่วนเสริมสำคัญของการเผยแผ่งานพระพุทธศาสนาทั้งหกด้านให้เข้มแข็งยิ่งขึ้นผ่านการภาวนาของพระสงฆ์จนสามารถจาริกธรรมเผยแผ่ช่วยเหลือผู้คนอย่างสร้างสรรค์ สามารถสร้างเยาวชนจิตอาสาช่วยเหลือพระสงฆ์ในการทำกิจกรรมช่วยเหลือผู้ป่วยติดเตียง ช่วยเหลือคนเฒ่าคนแก่ทุกศาสนาในพื้นที่ จนก่อเกิดหลักสูตรวิทยากรกระบวนธรรมและนำมาสู่การ โครงการเยี่ยมพระพบปะโยม อันเป็นส่วนหนึ่งของงานเผยแผ่ทั้งหมดดังกล่าว 

โดยในครั้งแรกที่ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ลงพื้นที่ ๕ จังหวัดชายแดนใต้ร่วมกับกลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สนง.ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯวัดสระเกศฯ ก็ได้พบกับพระครูประโชติรัตนานุรักษ์  อดีตเจ้าอาวาสวัดรัตนานุภาพ อดีตเจ้าคณะอำเภอสุไหงปาดี และอดีตประธานเครือข่ายพระธรรมทูตอาสาจังหวัดนราธิวาส ซึ่งท่านได้เล่าถึงความยากลำบากในการทำงานในพื้นที่เป็นอย่างมาก เนื่องจากหลายๆ วัดไม่มีพระอยู่ ท่านจึงต้องเดินทางด้วยเท้าเปล่าจากวัดหนึ่งในตอนค่ำ เพื่อไปยังอีกวัดหนึ่งให้ทันสวดมนต์ทำวัตรเช้า และอยู่เป็นเนื้อนาบุญให้กับชาวบ้านในพื้นที่ได้มีขวัญกำลังใจ ดังที่ท่านเล่าว่า เวลาพระมาเพียงเห็นผ้าเหลืองชาวบ้านก็อุ่นใจแล้ว

“ความอุ่นใจ” ก็คือ “ความไม่กลัว” นี่เอง เพราะเรามีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งอย่างแท้จริงแล้ว จากการปฏิบัติขัดเกลาตน โดยการศึกษาพระธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจากพระสงฆ์จนเกิดความมั่นใจจากภายในใจว่า จากนี้ไป เรามีตนเป็นที่พึ่งแห่งตนแล้วจนถึงลมหายใจสุดท้ายของชีวิตอย่างไม่ประมาท ดังที่พระพุทธองค์ตรัสว่า อัตตาหิ อัตตโน นาโถ และพระวาจาสุดท้ายของพระพุทธเจ้าว่า

“หนฺททานิ ภิกฺขเว อามนฺตยามิ โว, วยธมฺมา สงฺขารา, อปฺปมาเทน สมฺปาเทถ”

แปลความว่า :

“ภิกษุทั้งหลาย บัดนี้ เราขอกล่าวกับเธอทั้งหลายว่า สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด”

พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ คือพระผู้ก้าวไปข้างหน้า คือแสงเทียนส่องสว่างอยู่กลางใจ ไม่เพียงชาวพุทธเท่านั้น แต่หมายรวมถึงเพื่อนสหธรรมมิกศาสนสัมพันธ์ทุกศาสนาให้เกิดความอุ่นใจในแผ่นดินไทย แผ่นดินเกิด ใต้ร่มพระบารมีแผ่ไพศาล ขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวซึ่งทรงพระเมตตาอย่างหาประมาณมิได้

๑๓ เมษา ชาตกาล “แสงเทียนแห่งธรรมยังคงส่องสว่างที่กลางใจ” น้อมถวายความอาลัย กว่า  ๓ ปีแห่งการจากไป ” พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ (สว่าง จนฺทวํโส)”

The post ๑๓เมษา ชาตกาล “แสงเทียนแห่งธรรมยังคงส่องสว่างที่กลางใจ” น้อมถวายความอาลัย กว่า  ๓ ปีแห่งการจากไป ” พระครูประโชติรัตนานุรักษ์ (สว่าง จนฺทวํโส)” appeared first on Manasikul Online.

คำถาม: สังคมเปลี่ยนไปแล้วจริงๆ จะว่า โควิดนำความเปลี่ยนแปลงมาให้ส่วนหนึ่งก็อาจจะใช่ เมื่อมนุษย์ต้องห่างกัน การสื่อสารก็น้อยลง ก็อาจเกิดความหวาดระแวงกันมากขึ้น ความเมตตาต่อกันน้อยลง  ความกลัวมากขึ้น ขณะเดียวกัน อีกส่วนหนึ่งครอบครัวก็ใกล้ชิดมากขึ้น ดูแลกันมากขึ้น พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ หรือ พระรัตนตรัยจะมาช่วยแก้ไขวิกฤตินี้อย่างไร

วิสัชนา คำตอบ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี : การเปลี่ยนแปลงเป็นไปตามกฎไม่เที่ยง (อนิจจลักขณะ) หากนับเอาตามจิตใจของมนุษย์เป็นตัวกำหนดความเปลี่ยนแปลงจะนับเอาว่าสิ่งที่ที่เปลี่ยนแปลงแล้วจิตใจรับรู้แล้วพัฒนาให้ดีขึ้นก็จะถือว่าสิ่งนั้นเป็นกุศล

แต่หากเปลี่ยนแปลงแล้วจิตใจรับรู้แล้วไม่สามารถพัฒนาต่อไปได้ กลายเป็นอุปสรรคหรือขัดขวางไม่ให้นำตัวเองไปสู่เป้าหมายคือความสุขและสงบก็จะถือว่าสิ่งนั้นเป็นอกุศล

ในแง่นี้จะถือว่า โรคภัย (คือภัยจากโรค) นั้นเป็นภัยหนึ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตและนำไปสู่ความทุกข์ทางกาย แต่ความทุกข์ทางกายนี้เป็นไปตามธรรมดา เนื่องจากร่างกายไม่ใช่สิ่งที่บังคับให้เป็นไปตามต้องการได้ เมื่อเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงจึงจำเป็นต้องไม่ให้ใจป่วยไปตามกายด้วย

พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาเรื่องนี้เป็นที่มาของการหาที่พึ่งพิง (นาถะ, รัตนะ) ของมนุษย์ ที่พยายามยึดถือเอาสิ่งภายนอกเป็นที่พึ่งพิงเป็นหลักที่ส่วนใหญ่เป็นวัตถุ เช่น ต้นไม้ ภูเขา ขณะที่พระพุทธศาสนาเสนอให้ถือเอาพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์เป็นที่พึ่งทางใจ

จะสังเกตว่า ที่พึ่งทางใจนั้นเป็นแรงพลักดันให้เกิดความเป็นอิสระทางด้านจิตใจ ไม่ให้ถูกร่างกายพลักดันให้ทำ เช่น ความหิวทางกายทำให้เกิดการเบียดเบียนคนอื่น

คือเราเป็นอิสระจากที่พึ่งอื่นแต่ยึดเอาจิตใจเป็นที่พึ่งในการดำเนินชีวิต

ขณะที่การที่ความเมตตาถือเป็นแรงพลักดันหนึ่งในการอยู่ร่วมกัน แต่เมตตานั้นเป็นเรื่องที่ต้องมาจากการใส่ใจตัวเองว่าคิดกับตนเองอย่างไร และคิดกับผู้อื่นอย่างไร

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี

การที่พระพุทธศาสนาสอนว่า เราต่างต้องการให้คนอื่นปฏิบัติดีต่อเรา แต่ความดีที่เราปฏิบัติต่อผู้อื่นนี้ต้องมองไปถึงว่า เราเน้นไปที่ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว เพราะในแง่ความเมตตาที่มนุษย์มีต่อกันนั้นอาจจะต้องมุ่งไปที่ความเมตตาต่อมนุษย์โลกมากกว่า

เช่น พระพุทธเจ้าในครั้งเป็นพระเวสสันดรชาดกได้สละบุตรและภริยาให้เป็นทาน ไม่ใช่ว่าพระเวสสันดรไม่มีเมตตากับบุตรและภริยา แต่ทรงเชื่อว่าการที่พระองค์บริจาคนี้จะเป็นประโยชน์ในอนาคต เมื่อพระองค์บรรลุธรรมแล้วจะถือว่าทรงมีเมตตาต่อคนจำนวนมากในการช่วยเหลือสรรพสัตว์

ฉะนั้น เราอาจจำเป็นต้องเข้มแข็งเพื่อให้สังคมอยู่ได้ และบางครั้งความเข้มแข็งคือเราต้องปฏิบัติตามกฎของสังคม ทั้งที่เราขัดใจตนเอง ไม่ชอบกฎทางสังคม แต่นั่นไม่ใช่ว่าเราไม่เมตตาต่อตนเอง แต่เป็นไปเพื่อให้สังคมส่วนรวม

แต่หากเราเมตตาต่อสังคมน้อยลงก็เพราะเราใส่ใจต่อตัวเองมากขึ้น ซึ่งอาจนำไปสู่การอยู่แบบตัวคนเดียว ซึ่งจะพบว่าปรากฎอยู่ในสังคม ๒ แบบคือ วิถีชีวิตแบบพระปัจเจกพุทธเจ้าที่เน้นความเมตตาต่อตัวคนเดียว หรือไม่อย่างนั้นก็ในสังคมแบบมิคสัญญีที่เข่นฆ่ากัน เป็นสังคมเห็นแก่ตัว ขาดความเมตตา

ทั้งหมดนี้เป็นไปตามวิถีสังคมที่เราอาจเลือกที่จะมีเมตตาเสียก่อนอย่างน้อยก็กับตนเอง เพื่อที่จะสามารถดำเนินชีวิตต่อไปได้

เมื่อโควิดนำความเปลี่ยนแปลงสังคมมาให้ พระรัตนตรัยแก้ไขวิกฤตินี้อย่างไร ปุจฉา-วิสัชนากับ พระมหา ดร.ขวัญชัย กิตฺติเมธี (ป.ธ.๙)

The post เมื่อโควิดนำความเปลี่ยนแปลงสังคมมาให้ พระรัตนตรัยแก้ไขวิกฤตินี้อย่างไร ปุจฉา-วิสัชนากับ พระมหา ดร.ขวัญชัย กิตฺติเมธี appeared first on Manasikul Online.

“(๑) ทุกอย่างเป็นระเบียบจึงไม่มีเรื่องบังเอิญ  หรือ (๒) ทุกอย่างเป็นเรื่องบังเอิญ เพราะคาดเดาไม่ได้”

ไอน์สไตน์ดูจะเห็นด้วยกับความเห็นที่ (๑)  ขณะที่ไฮเซนเบิร์กเห็นด้วยกับความเห็นที่ (๒) 

ส่วนผู้เขียนขออยู่ตรงกลางด้วยเห็นด้วยกับทั้งสองฝ่าย  แต่ถ้าจะให้อธิบายคงต้องยกเรื่อง “กรรม” มาประกอบ เพราะกรรมไม่ใช่เรื่องบังเอิญ  ขณะเดียวกันก็ยากจะคาดเดาได้ว่าจะมาในรูปแบบใดหรือจะส่งผลเมื่อใด

ท่องเที่ยวโลกกะธรรม ตอน …

“เรื่องไม่บังเอิญที่คาดเดาไม่ได้”

เขียนโดย พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี

โชเฟอร์แท็กซี่คนหนึ่งเล่าชีวิตให้ฟังว่า  ผมเพิ่งเข้ามาอยู่กรุงเทพได้ไม่กี่ปี  ก่อนหน้านี้ทำงานขายของไปตามจังหวัดต่างๆ  เคยส่งเงินให้ทางบ้านวันละ ๑,๕๐๐ บาทโดยแบ่งให้ภริยา ๑,๐๐๐ บาทและลูก ๒ คนอีกคนละ ๒๕๐ บาท  ดูเขาจะจำเรื่องตัวเลขได้ดี  คงจะเป็นนักขายมืออาชีพและนักเก็บเงินตัวยง

 หลังจากขายของอยู่ระยะหนึ่ง  ไม่ค่อยได้กลับบ้าน  ภริยาที่อยู่กินกันมานานก็มารู้ทีหลังว่าชอบเล่นเฟซบุ๊ก จนก็ไปพบกับผู้ชายคนหนึ่งและสนิทสมกันจนกระทั่งเขาจับได้ว่าทั้งสองนั้นลักลอบไปมาหาสู่กันอยู่เสมอโดยที่เขาไม่รู้ 

ด้วยความที่เขาไม่อยากให้ครอบครัวแตกแยก  จึงบอกภริยาให้ไปเลิกกับเขาเสียแล้วกลับมาอยู่ด้วยกันอย่างเดิม  แต่ภริยาปฏิเสธแล้วบอกว่าเธอรักผู้ชายคนใหม่มากกว่า  เขาได้แต่เสียใจ  จึงบอกภริยาให้ไปนำเขาเข้ามาอยู่ในบ้านจะได้ไม่มีใครว่าได้  ส่วนตัวเองก็ขายรถกระบะที่เคยขายของอยู่ได้เงินมาประมาณสี่แสนกว่าบาท เขาให้ลูกคนละแสน  และให้ภริยาอีก ๒๐๐,๐๐๐ กว่าบาทเหลือเงินติดตัวไม่ถึงหมื่น และตัดสินใจออกจากบ้านเดินทางเข้ากรุงเทพ 

หนีความเสียใจ

และมาเริ่มต้นชีวิตใหม่ 

มานับศูนย์อีกครั้ง 

เขาไม่รู้จักใคร  ไม่รู้จะทำอย่างไร ไม่รู้จะไปไหนจึงนั่งอยู่กินที่หมอชิต  จนหลายวันเข้าเมื่อความเสียใจเริ่มทุเลาลง  เขาก็คิดว่าจะทำอะไรต่อไปดี  จึงเห็นว่าคนจำนวนมากพอมาถึงหมอชิตจะเรียกแต่แท็กซี่ๆ  เขาจึงเดินไปถามแท็กซี่ว่าทำอย่างไรจะขับแท็กซี่ได้  แท็กซี่เลยขอเงิน ๑,๐๐๐ บาทแล้วขับรถพาไปหารถ  ตอนนั้นเขามีเงินเหลืออยู่แค่ ๓,๐๐๐ บาท

 พอไปที่อู่เขาต้องใช้เงินประกันรถ ๑๐,๐๐๐ บาท  เขาจึงขายแหวนได้เงินมาจำนวนหนึ่ง  แต่ด้วยเงินจำนวนนั้นเฮียเจ้าของอู่เลยถามว่าทำไมไม่ดาวส์รถไปเลย  เขาก็เลยเชื่อและดาวส์ก่อนจะผ่อนไปเรื่อย  ปกติต้องผ่อน ๔ ปี เขาผ่อนแค่ ๒ ปีก็หมดโดยไม่รู้ตัว  ตอนนี้เขากำลังผ่อนอีกคัน  โดยให้คันเก่านั้นคนอื่นเช่าไป  ส่วนคันที่ขับนี้เป็นคันใหม่ 

เขาเพิ่งรู้ว่าการอยู่คนเดียว

ทำให้เก็บเงินง่ายขึ้น 

และยังมีเหลือส่งลูกๆ

ส่วนภริยาคนเดิมก็ส่งข้อความให้ไปเซ็นใบหย่า  แต่เขาไม่ได้เซ็น  เพราะไม่อย่างนั้นภริยาอาจขายบ้าน  หรือถ้าจะฟ้องเขา  เขาก็ไม่ผิด  เพราะภริยาเป็นฝ่ายนอกใจ  อีกทั้งลูกทั้ง ๒ คนเขาก็ส่งเสียให้เรียนทั้งหมด  จะมาว่าเขาไม่เลี้ยงดูก็ไม่ได้  ภริยาแม้จะได้อยู่กับผู้ชายใหม่ก็ต้องเครียดกับสมบัติที่ตนเองไม่อาจครอบครอง… 

 เขาตั้งใจทำงาน  ผลก็คือมีเงินมีทอง  นั่นไม่ใช่เรื่องบังเอิญ  แต่สิ่งที่คาดเดาไม่ได้ก็คือภริยาไปมีผู้ชายคนใหม่  ส่วนภริยาที่ผิดต่อเขาก็ต้องทุกข์ทรมานใจ  นั่นก็ไม่ใช่สิ่งบังเอิญอีกเช่นกัน  แต่สิ่งที่คาดไม่ได้ก็คือ ภริยาจะทำอะไรกับเขาต่อ  ตอนนี้เขาบอกว่าไม่กล้ากลับไปบ้านกลัวจะถูกฆ่าทิ้ง  นั่นก็คงไม่ใช่เรื่องบังเอิญอีกเช่นกัน 

ตราบที่เธอและเขายังไม่อโหสิกรรมแก่กันและกัน  ก็ยังต้องอยู่กันแบบหวาดระแวงกันอย่างนี้ต่อไปไม่จบสิ้น  คาดเดาไม่ได้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นอีก

 “กรรม”  จึงมีเหตุผลไม่ใช่เรื่องบังเอิญ  เพียงแต่มาพร้อมกับอะไรที่คาดเดาไม่ได้ว่าจะที่ไหนและเมื่อไร

ท่องเที่ยวโลกกะธรรม ตอน “เรื่องไม่บังเอิญที่คาดเดาไม่ได้” เขียนโดย พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

The post “เรื่องไม่บังเอิญที่คาดเดาไม่ได้” เขียนโดย พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี appeared first on Manasikul Online.

วิสัชนา โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร. ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

“การพิจารณา กรรมฐาน

ในฐานะที่เป็นอุบายสงบใจได้แก่

สมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน

คือกรรมฐานเป็นอุบายเรืองปัญญา

โดยกรรมฐานทั้ง ๒ นี

้ แง่หนึ่งเป็นไปเพื่อความดับทุกข์”

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

คำว่า ดับทุกข์ ในที่นี้อาจจะนิยามได้ว่า ไม่ใช่เป็นการดับทุกข์ประจำสังขารร่างกาย กล่าวคือ ร่างกายมีความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาทำให้เกิดทุกข์ ความร้อน ความหนาว ความเจ็บป่วย การแก่ ล้วนเป็นทุกข์ ซึ่งความทุกข์นั้นไม่สามารถดับได้ด้วยการเจริญกรรมฐาน แต่การเจริญกรรมฐานเพื่อดับความรู้สึกว่าเป็นทุกข์ หรือเรียกว่า ทุกข์ทางใจ

“ฉะนั้น ในแง่ของกรรมก็มีลักษณะเดียวกัน

“กรรม” เป็นชื่อที่อธิบายเจตนา (กิเลส)

การกระทำ (กรรม)

และผลของการกระทำ (วิบาก)

ผู้ที่ทำกรรมย่อมมีผลกรรมตามมาทั้งทางกายและใจ

  การห้ามกรรมและผลกรรมนั้นไม่มีใครห้ามได้”

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

แต่หากจะทำให้เบาบางลงได้ เช่นเดียวกับการที่พระนาคเสนอุปมาให้พระยามิลินท์ฟังว่า ระหว่างคนที่รู้ว่าไฟร้อนกับไฟไม่ร้อน ใครจับจะร้อนกว่ากัน คำตอบคือคนที่ไม่รู้จับเพราะจะจับเต็มกำลัง การที่เราพิจารณาว่า คนไม่รู้ว่าสิ่งใดเป็นกรรมแล้วทำจะต้องทนทุกข์มากกว่าคนที่รู้ เพราะคนที่รู้จะหลีกเลี่ยงหรือรู้ว่าจะทำอย่างไรจะหลีกเลี่ยงการทำกรรมเหล่านั้นได้

“การเจริญกรรมฐาน

จึงเป็นการสร้างปัญญาให้เข้าใจความจริงว่า

ความชั่วไม่ทำเสียเลยดีที่สุด”

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

กรรมที่ทำแล้วในอดีตแม้จะให้ผลก็เป็นเรื่องปกติ แต่การปฏิบัติกรรมฐานเป็นไปเพื่อผลที่จะมีในอนาคต ไม่ใช่ลบล้างผลที่มีในอดีต เพียงแต่ทำให้ผลของปัญญานั้นจะช่วยทำให้ผู้ที่ได้รับผลกรรมนั้นจะไม่ทุกข์ใจไปตาม แม้จะทุกข์กายบ้างก็ตาม หรือในอีกแง่หนึ่ง ก็เหมือนในขวดน้ำที่มีน้ำสีดำอยู่ในขวด หากเราเติมน้ำสะอาดลงไปก็อาจทำให้น้ำดำนั้นค่อยๆ สีจางลงได้ แต่หากจะให้น้ำนั้นสะอาดทั้งหมดคงเป็นไปไม่ได้

การที่เราเชื่อว่าเราจะแก้กรรมด้วยวิธีการต่างๆ จึงเป็นวิธีการเยียวยาจิตใจของคนให้ดีขึ้นทำให้เกิดพิธีกรรม เช่น ลอยบาป, สารภาพบาป, สะเดาะเคราะห์ ให้ตนเองรู้สึกบริสุทธิ์และห่างไกลจากผลกรรม หรือการทรมานตนเองให้รับทุกข์เพื่อให้วิบากกรรมของตนเองหมดสิ้นไปไว้ ได้กลายเป็นวิธีที่ถูกนำมาพิจารณาให้กับคนที่ทำบาปมาแล้วเชื่อว่าตนเองสามารถลบล้างสิ่งเหล่านั้นได้ แต่…

“กรรมฐานที่เราทำได้ไม่ใช่การลบล้างสิ่งที่ทำไปแล้ว แต่เป็นการสร้างสิ่งใหม่ที่ดีหรือเป็นกุศลให้เกิดขึ้น และให้ได้ปัญญาในการเข้าใจสิ่งเหล่านั้นมากยิ่งขึ้นต่อไป”

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

กรรมฐานตัดกรรมได้จริง? หรือว่าทำให้เบาบางลง แต่ในที่สุด เราก็ต้องใช้กรรมอยู่ดี : ปุจฉา-วิสัชนา กับ พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร. ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

ขอขอบคุณ ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงศ์ ญาณวํโส จริยธรรมแชนแนล สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

The post กรรมฐานตัดกรรมได้จริง? หรือว่าทำให้เบาบางลง แต่ในที่สุด เราก็ต้องใช้กรรมอยู่ดี : ปุจฉา-วิสัชนา กับ พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร. appeared first on Manasikul Online.

คำถาม :

(๑) ทำไมคิดดี แล้ว พูดดีแล้ว ทำดีแล้ว ก็ยังไม่ได้ดี  หรือว่า (๒) ต้องใช้กรรมที่เคยทำไว้ก่อน หรือว่า (๓) ทุกอย่างก็ตกลงในกฏไตรลักษณ์หมดเลย คือไม่ว่าเราจะทำดีอย่างไร คิดดีอย่างไร และพูดดีอย่างไร ก็คาดหวังอะไรไม่ได้เลย อย่างนั้นหรือเปล่า?  หรือว่า (๔) ลึกๆ แล้ว จิตยังคิดไม่ดี แม้ทำอะไรออกไป ก็เลย ยังไม่ดีจริงๆ ? (๕) ถ้าเราไม่สนใจเรื่องภายนอกเลย ไม่สนใจเรื่องบ้านเมืองเลย ถือเป็นการปฏิบัติธรรมไหม?

ถาม-ตอบ สนทนาธรรม

เรื่อง “กรรม กับ ความเป็นจริง

ระหว่างความเชื่อ และ ความศรัทธา

โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร

สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง

แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

ตอบ

: คำถามนี้อาจแยกให้ชัดเป็นข้อๆ ได้ตามที่แบ่งไว้ โดยข้อ (๑)-(๔) เป็นเรื่องของ “กรรม” และเป็นเรื่องอจินไตยคือไม่ควรคิด อาจเป็นไปได้ที่คิดแล้วจะมีคำตอบหรืออาจสร้างความสงสัยให้ยิ่งขึ้นไปอีกก็เป็นได้ 

จะสังเกตได้ว่า

คำว่า “กรรมนั้น”

อยู่ในเรื่องของ “ศรัทธา”

คือความเชื่อ ประกอบด้วย

กัมมสัทธา เชื่อว่ากรรมมีจริง

วิปากสัทธา เชื่อว่าผลของกรรมมีจริง

กัมมัสสกตาสัทธา เชื่อว่าสัตว์มีกรรมเป็นของๆ ตน

โดยศรัทธานั้นได้สร้างกรอบในการคิดให้แคบขึ้น เพียงแค่เราเชื่อก็จะทำให้เราตัดข้อสงสัยเรื่องกรรมและการให้ผลกรรมไปได้ แต่ “ศรัทธา” ที่เราไม่อาจตรวจสอบได้จะทำอย่างไร เรื่องนี้ต้องพิจารณาจาก ตถาคตโพธิสัทธา คือเชื่อในการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เป็นการศรัทธาต่อผู้ที่ตรัสคำสอนนี้ไว้ซึ่งถือว่าเป็นบุคคลผู้เลิศ ผู้ประเสริฐ  โดยยืนยันได้ว่าเรื่องกรรมมีจริง

ดังข้อความในพระไตรปิฎกว่า “บุรุษทำกรรมเหล่าใดไว้ เขาย่อมเห็นกรรมเหล่านั้นในตน ผู้ทำกรรมดีย่อมได้รับผลดี ผู้ทำกรรมชั่วย่อมได้รับผลชั่ว บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น” เป็นข้อยืนยันความสงสัยที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับการทำดี ทำชั่ว การคิดดี คิดชั่ว การพูดดี พูดชั่ว ล้วนมีผลทั้งสิ้น เป็นไปตามที่พระพุทธองค์ผู้เลิศกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลายยืนยันไว้เรียบร้อยแล้ว

แต่ข้อ (๕) นั้นเป็นการพิจารณาระหว่าง ก. การปฎิบัติธรรมเพื่อบรรลุธรรม กับ ข. ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (ธมฺมานุธมฺมปฎิปัตฺติ) กล่าวคือ

๑) ปฎิบัติธรรมเพื่อบรรลุธรรม เป็นการหลีกเร้นจากสิ่งยั่วยุภายนอกที่ทำให้เกิดความอยาก หรือความอยากมีอยากเป็น เพื่อแสวงหาที่สัปปายะสำหรับการบรรลุธรรม สำหรับพระภิกษุหรือบุคคลที่ต้องการหลีกจากหมู่จากสังคมหาที่ปฏิบัติด้วยตนเอง

เช่นที่พระปัจเจกสัมพุทธเจ้าองค์หนึ่งกล่าวว่า

“ถ้าบุคคลไม่พึงได้สหายผู้มีปัญญารักษาตน

เที่ยวไปด้วยกันได้

เป็นสาธุวิหารี

เป็นนักปราชญ์

ก็พึงประพฤติอยู่ผู้เดียวเถิด

เหมือนพระราชาทรงละทิ้งแคว้นที่ทรงชนะแล้ว

ทรงประพฤติอยู่พระองค์เดียว

และเหมือนช้างมาตังคะละ

ทิ้งโขลงอยู่ตัวเดียวในป่า ฉะนั้น”

          “เพราะกามทั้งหลายสวยงามมีรสอร่อย น่ารื่นเริงใจยั่วยวนจิตด้วยอารมณ์หลายรูปแบบบุคคลเห็นโทษในกามคุณแล้วจึงประพฤติอยู่ผู้เดียวเหมือนนอแรด”

“เป็นผู้ไม่โลภไม่หลอกลวง

ไม่กระหาย ไม่มีความลบหลู่

กำจัดอาสวะ (กิเลสดุจน้ำย้อม) และโมหะได้แล้ว

ไม่มีความหวัง

ในโลกทั้งปวงจึงประพฤติอยู่ผู้เดียวเหมือนนอแรด”

(ผู้สนใจอ่านเพิ่มเติมใน ขัคควิสาณสูตร พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๕  พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย สุตตนิบาต ข้อที่ ๓๕ เป็นต้นไป)

๒) ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม เป็นการนำเอาข้อปฏิบัติมาใช้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์หรือสิ่งที่เกิดขึ้น โดยอาจพิจารณาได้จากการปฏิบัติธรรมตามหน้าที่ในสังคม เช่น พ่อแม่และผู้ปกครองมีหลักพรหมวิหาร, ผู้เป็นประชาชนมีหลักฆราวาสธรรม, มนุษย์ต้องมีศีล เป็นต้น ข้อปฏิบัตินี้จึงเป็นหลักธรรมที่พระพุทธองค์ทรงประกาศหลังจากบรรลุธรรม ขณะเดียวกันก็ส่งพระภิกษุผู้บรรลุธรรมเพื่อประกาศหลักปฏิบัติ ด้วยถ้อยคำว่า

“ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจงจาริกไป เพื่อประโยชน์สุขแก่ชนจำนวนมาก เพื่ออนุเคราะห์ชาวโลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขแก่ทวยเทพและมนุษย์”

เพื่อให้ทุกคนรู้จักการปฏิบัติธรรม และสร้างความหมายของการปฏิบัติธรรมว่าสามารถทำได้ทุกที่ โดยเฉพาะบุคคลที่มีธรรมเท่านั้นจึงจะทำให้โลกนี้ดำเนินไปได้อย่างสุขสงบ

ฉะนั้น หลักปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนาจึงมีทั้ง ๒ แบบ โดยแบบที่ ๑ เหมาะกับผู้ต้องการจะหาที่สงบจิตสงบใจอย่างที่ผู้มีความทุกข์จะได้แสวงหาทางหลุดพ้นจากทุกข์ด้วยการปฏิบัติธรรม เป็นการสร้างประโยชน์ให้กับตนเอง

ขณะเดียวกันเมื่อปฏิบัติธรรมจนเข้าใจแจ่มแจ้งแล้วจึงอาจเป็นประโยชน์กับผู้อื่นด้วยการปฏิบัติธรรมในแบบที่ ๒ ที่เป็นแบบปฏิบัติที่เหมาะกับทุกคนที่อยู่ในสังคมจะได้ใช้แนวทางที่ตนได้ปฏิบัติธรรมจนเข้าใจแจ่มแจ้งเพื่อมาใช้ในการอยู่ร่วมกัน

สำหรับอีกกลุ่มหนึ่งที่ไม่เคยปฏิบัติธรรมแบบหลีกหนีไปอยู่คนเดียวก็สามารถปฏิบัติธรรมได้เช่นกัน ด้วยการคำนึงถึงประโยชน์ผู้อื่นเป็นหลัก มีจิตใจเสียสละแก่สังคมบ้านเมือง เห็นประโยชน์ที่จะทำให้สังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างปกติ ก็ถือเป็นการปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรมที่ชัดเจนที่สุดแล้ว

เจริญพร

พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

ถาม-ตอบ สนทนาธรรม เรื่อง “กรรม กับ ความเป็นจริง ระหว่างความเชื่อ และ ความศรัทธา โดย พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙, ดร. ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

The post ถาม-ตอบ สนทนาธรรม เรื่อง “กรรม กับ ความเป็นจริง ระหว่างความเชื่อ และ ความศรัทธา โดย พระมหาขวัญชัย กิตฺติเมธี ป.ธ.๙, ดร. appeared first on Manasikul Online.

สติ-ปัญญา แก้ปัญหาจิตอันธพาล

ปุจฉา-วิสัชนากับพระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร. ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

คำถาม : ทำไมเวลาที่เราโมโห จึงกลายเป็นคนพาล และคนพาลก็ทำอะไรที่ขาดสติได้มากมาย และรุนแรง ทำอย่างไรจึงจะเท่าทันการขาดสติ ก่อนที่จะกลายเป็นคนพาล

พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙,ดร. ตอบ :

 ขอตอบโดยแบ่งประเด็นให้เห็นความชัดเจน คือ

๑.เรื่องความโมโหหรือโกรธ

อาการของการที่มนุษย์ที่แสดงออกนั้นในทางพระพุทธศาสนาชี้ว่ามาจาก “กิเลส” คือ “โทสะ” คือ “ความอาฆาตพยาบาท” โดยกิเลสนั้นถูกนำมาเชื่อมโยงกับลักษณะของการคิด พูด ทำ กล่าวคือ

เมื่อมนุษย์เกิดขึ้นมาในโลกนั้นล้วนมีพฤติกรรมที่แตกต่างหลากหลาย ทั้งมีมาจากการสั่งสมกิเลสเหล่านี้ไว้

และยิ่งใช้ชีวิตในปัจจุบันแล้วสั่งสมกิเลสเหล่านี้ทีละเล็กละน้อยผ่านการคิด พูดและทำก็จะทำให้บุคคลนั้นมีลักษณะที่เรียกว่า “จริต” หรือ “จริยา” คือ ลักษณะพฤติกรรมการแสดงออกโดยคนที่สั่งสมโทสะมักโกรธบ่อยๆ จะอยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า โทสจริต

บุคคลในโลกนี้จึงแสดงออกไปตามสิ่งที่ตนเองสั่งสม และเมื่อมากเข้าก็กลายเป็นบุคลิกและนิสัยหรือวาสนาที่แสดงออกอย่างนั้น และบุคลิกเหล่านี้กลายเป็นลักษณะที่เรียนว่า นิสัย หรืออุปนิสัยที่อยู่ลึกในจิตใจและแสดงออกผ่านพฤติกรรม ซึ่งการโกรธนั้นแม้แต่หลวงปู่ดุลย์ อตุโล อดีตพระเกจิอาจารย์ชื่อดัง เมื่อมีคนถามท่านว่า “ท่านยังโกรธอยู่ไหม” ท่านตอบว่า “มีแต่ไม่เอา”

การที่ท่านตอบแสดงให้เห็นว่า ความโกรธเป็นสิ่งที่มี แต่อยู่ที่เราจะแสดงออกมาแบบใด ในทางพระพุทธศาสนาจึงสอนให้ปรับการเรียนรู้ผ่านจริตของแต่ละคน อย่างถ้าเป็นคนมักโกรธก็ต้องฝึกแผ่เมตตาบ่อยๆ เพื่อให้ตนเองเกิดโกรธขึ้นมาจะได้มีเหมือนน้ำเย็นช่วยชโลมให้ใจเย็นลงได้

๒. เรื่องความเป็นคนพาล

หมายถึง “คนเขลา” หรือแปลว่า “เด็กอ่อน” ก็ได้ ซึ่งในความหมายนี้สามารถเข้าใจได้ว่า เป็นคนที่ใช้ชีวิตอยู่ด้วยอารมณ์ ไม่กลัวอันตราย เช่นเดียวกับเด็กที่ทำบางอย่างไม่มีการยับยั้งชั่งใจ ซึ่งแตกต่างจากบัณฑิต คือคนที่คิด พูด ทำด้วยปัญญา และผู้ที่มีปัญญาก็คือผู้ที่มีสติประคองตนตลอด ดังที่พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า

 “กระแส (กิเลส เช่น ความโกรธ) เหล่าใดในโลก สติเป็นเครื่องกั้นกระแสเหล่านั้นได้ เรากล่าวธรรมเครื่องป้องกันกระแสทั้งหลาย ปัญญาปิดกั้นกระแสเหล่านั้นได้”

การใช้ชีวิตโดยไม่ปล่อยให้ตนเองใช้อารมณ์ในการดำเนินชีวิตเช่นเดียวกับเด็กจึงเป็นบัณฑิตในความหมายนี้

แต่ในการสื่อความหมายของคำว่า “คนพาล” นั้นว่าเป็นบุคคลน่ารังเกียจ หรือหากใครโกรธแล้วจะกลายเป็นคนพาลไปเสียหมด ทั้งที่จริงคนพาลนั้นทุกคนล้วนเป็นกันตลอดเวลา

ถ้าจะว่าไปแล้วมนุษย์เริ่มต้นจากความไม่รู้ก่อนจะรู้เสมอ คือเป็นคนพาลเสียก่อนจึงจะเป็นบัณฑิตได้

เช่นเดียวกับพระโพธิสัตว์เตมีย์เมื่อยังทรงพระเยาว์จำความได้ว่าในอดีตชาติตนเองเป็นกษัตริย์ และเคยฆ่าสัตว์ตัดชีวิตเป็นจำนวนมาก  พอจำความได้จึงปฏิเสธที่จะไม่เป็นกษัตริย์อีก ต้องการหลีกหนีไปบวช จึงไม่ยอมพูดจาปราศรัยกับผู้ใด แสร้งทำเป็นใบ้เสีย

การที่ทำเช่นนั้น เพราะพระองค์ทรงรู้ว่าเคยทำผิดมาก่อนจึงไม่ประสงค์จะทำอีกต่อไป ซึ่งแง่มุมนี้จึงสะท้อนว่า

การเป็นคนพาลนั้นเป็นได้ และเมื่อเป็นแล้ว รู้ตัว ก็เป็นบัณฑิตได้เช่นกัน

การที่จะเป็นบัณฑิตเลยโดยไม่ผ่านเรื่องอะไรที่เป็นข้อผิดพลาดจึงหาได้ยาก และยากที่จะหาได้ในที่ไหนๆ

แต่เมื่อเรารับรู้เสมอว่า ตอนนี้เราโกรธอยู่ ก็ต้องบรรเทาลงเสียด้วยวิธีการต่างๆ เช่น แผ่เมตตา เป็นต้น หรือหากอยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมแบบใดแล้วทำให้เกิดสภาวะที่ควบคุมตัวเองได้ยากก็ปรับและเปลี่ยนเสียใหม่ บางครั้งอาจเปลี่ยนสถานที่หรือสิ่งแวดล้อม

บางครั้งก็อาจฝึกใจตัวเองให้มองสิ่งรอบข้างในมุมมองที่ดี คือเปลี่ยนความคิดตนเองเสียใหม่

การทำแบบนี้จึงเป็นการใช้สิ่งที่ไม่ดีนี้เป็นแนวทางในการฝึกฝนอบรมจิตใจ เพื่อให้เราเท่าทันตัวเอง แล้วชีวิตของเราจะค่อยๆ ปรับเปลี่ยนไปเองสู่ความเป็นบัณฑิตที่ฉลาดและเข้าใจตัวเอง

“สติ-ปัญญา” แก้ปัญหาจิตอันธพาล : ปุจฉา-วิสัชนากับพระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร.

The post “สติ-ปัญญา” แก้ปัญหาจิตอันธพาล : ปุจฉา-วิสัชนากับพระมหาขวัญชัย กิตติเมธี ป.ธ.๙, ดร. appeared first on Manasikul Online.