“พระสงฆ์” กับการดำเนินชีวิต

สองวัฒนธรรม “ไทย-เกาหลี”

พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท ผู้เขียน พระธรรมทูต วัดพุทธารามเกาหลี เมืองอันซัน ประเทศเกาหลีใต้ สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา และพระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

ผู้เขียนเองก็มีโอกาสได้เข้าร่วมกิจกรรมอยู่บ่อยครั้ง ทำให้ได้เรียนรู้วิถีชีวิตพระสงฆ์เกาหลี พระอาจารย์จิระศักดิ์ เกตุเมโธ ประธานสงฆ์วัดพุทธารามเกาหลี ท่านเล่าให้ฟังถึงความเป็นมาของคณะสงฆ์เกาหลี และการปรับตัวของคณะสงฆ์ไทยในเกาหลีว่า แต่เดิมคณะสงฆ์เกาหลีนั้นมีคณะเดียว ถือพระปาฏิโมกข์อย่างเคร่งครัด รักษาพระธรรมวินัยและคำสอนมาจากอาจารย์ ๒ ท่าน คือ พระโพโจ จินุล และพระแทโก โพอู

แม้คณะสงฆ์จะรวมเป็นหนึ่งเดียว แต่ยังคงธรรมเนียมวิปัสสนากรรมฐานแบบสำนักซอน หรือสำนักเซน ซึ่งต่อมาเป็นรากฐานของคณะโชเก ในช่วงที่เกาหลีตกเป็นอาณานิคมของญี่ปุ่น ได้มีการนำธรรมเนียมของศาสนจักรญี่ปุ่นมาใช้ ในช่วงเวลา ๓๐ ปีที่ตกเป็นอาณานิคม ชาวพุทธญี่ปุ่นได้ส่งเสริมแกมบังคับให้คณะสงฆ์เกาหลีแต่งงานมีครอบครัว แต่ยังมีพระสงฆ์กลุ่มหนึ่งไม่ยอมปฏิบัติตาม ต่อสู้กับแรงกดดันมาตลอด

หลังจากเกาหลีได้รับเอกราช พระภิกษุกลุ่มนี้ก็เริ่มขบวนการปฏิรูปพระพุทธศาสนา เชิดชูการปฏิบัติตามสิกขาบทในพระวินัยอย่างเคร่งครัด และส่งเสริมการปฏิบัติธรรมอย่างอุกฤษฏ์ คณะนี้เรียกตัวเองว่า “คณะโชเก” หรือ “นิกายโชเก” มีศูนย์กลางการบริหารอยู่ที่วัดโจเกซา กรุงโซล เกาหลีใต้

ส่วนอีกคณะเรียกว่า “แทโก” หรือ “นิกายแทโก” ยังมีคณะที่ถือพระปาฏิโมกข์อย่างเคร่งครัด รักษาพรหมจรรย์เหมือนคณะโชเก คิดเป็นสัดส่วน ๔๐ เปอร์เซ็นต์ ส่วนอีก ๖๐ เปอร์เซ็นต์ ที่เหลือ ยังคงธรรมเนียมสมัยอาณานิคมญี่ปุ่น บูชาพระปาฏิโมกข์แต่ไม่ได้ถือปฏิบัติ หากแต่ไปถือศีลพระโพธิ์สัตว์แทน มีครอบครัวเหมือนฆราวาส แต่ก็ยังโกนศรีษะครองจีวรเหมือนบรรพชิต เป็นกึ่งฆราวาสกึ่งบรรพชิต ในปัจจุบันคณะที่เป็นกึ่งฆราวาสกึ่งบรรพชิต ก็ยังเหลืออยู่แต่ก็ไม่ได้รับการปฏิบัติเหมือนพระสงฆ์ บ้างก็เช่าสำนักงานอยู่ตามชุมชนต่างๆ ทำหน้าที่ดูฤกษ์ต่างๆให้ชาวบ้าน ดูดวง บ้างครั้งก็เป็นผู้นำศาสนพิธีเหมือนมัคนายกของบ้านเรา

พระอาจารย์ท่านเล่าให้ฟังถึงการบวชของชาวเกาหลีว่า “การบวชคือการอุทิศตัว ไม่อยากใช้ชีวิตอย่างฆราวาส (ไม่มีการบวชตามประเพณี) คนที่จะบวชต้องไม่สูบบุหรี่ ไม่มีรอยสัก ปฏิญาณจะไม่กินเนื้อ ก่อนบวชจะต้องอยู่วัดใส่ชุดอุบาสก เรียนรู้การสวดมนต์ รวมถึงการทำกิจวัตรต่างๆ ของสามเณร และของพระภิกษุให้ครบถ้วน เรียกได้ว่าสวดมนต์ได้ ปฏิบัติตัวเหมือนสามเณร เหมือนพระภิกษุได้ การบวชจึงไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะทุกอย่างเป็นวิถีชีวิตเป็นการซึมซับ ด้วยการลงมือปฏิบัติ ใช้เวลาเป็นบททดสอบ”

หลังจากนั้นก็ให้บวชเป็นสามเณรฝึกฝนตนเองตลอด ๖ เดือน จึงจะบวชเป็นพระได้ ผู้ที่จะบวชเป็นพระได้ต้องมีอายุครอบ ๒๐ ปีบริบูรณ์ เมื่อบวชพระแล้วก็เรียนอีก ๔ ปี หลักสูตรทุกอย่างเกี่ยวกับพระวินัย เกี่ยวกับการปฏิบัติตนของพระภิกษุ มีการฝึกสมาธิที่ศูนย์เซน หรือ วัดที่เป็นสาขา ๘ – ๑๘ ชั่วโมงต่อวัน การฝึกสมาธิของพระสงฆ์ มีการเปิดให้เข้าคอร์สอย่างเข้มข้น คอร์ส ๓ เดือน โดยไม่ให้นอน แต่สามารถที่จะนั่งหลับได้ เปิดรับสมัครพระภิกษุผู้มีความสมัครใจเข้าคอร์สอยู่ในห้องหรือในถ้ำ โดยให้ปฏิบัติอย่างเดียว มีอาหารให้วันละ ๑ ครั้ง พระผู้ใหญ่ของเกาหลีส่วนใหญ่ก็ผ่านการฝึกตนเองแบบนี้มาแล้วทั้งนั้น

พระอาจารย์ท่านยังเล่าให้ฟังอีกว่า บางครั้งการไปร่วมกิจกรรมต่างๆ กับคณะสงฆ์วัดเกาหลี พระสงฆ์เราก็ต้องมีการปรับตัว วัฒนธรรมการแต่งกาย มหายานจะต้องแต่งตัวมิดชิดสุภาพ แม้จะอยู่ในวัดจะไม่มีการโชว์หัวไหล่โชว์แขน บางครั้งเราก็ต้องใส่เสื้อแขนยาว เมื่อเข้าไปทำพิธีกรรมในพระวิหารจะต้องใส่ถุงเท้าจะไม่ให้เห็นผ่าเท้า รวมถึงการเรียนรู้การกราบแบบเกาหลี การฉันอาหารมังสวิรัติ หรือการฉันอาหารแบบบุฟเฟ่ต์

วัฒนธรรมการไหว้

การรับไหว้โยมหรือการไหว้ตอบ วัฒนธรรมของเกาหลีต่างคนต่างไหว้ เป็นการไหว้ซึ่งกันและกัน การไหว้มีระดับเดียว ไม่ได้แยกพระแยกโยม เวลาโยมไหว้พระแล้วพระจะไม่ไหว้ตอบไม่ได้ พระก็ต้องไหว้ตอบเหมือนกัน การไหว้เป็นการละอัตตาตัวตนให้คุณธรรมเกิดขึ้นในใจ เวลาเจอกันทักทายกันก็ไหว้อย่างนอบน้อมไม่ว่าพระหรือโยม โดยปกติพระเกาหลีเวลาที่มีใครนำอาหารมาถวายจะต้องยืนไหว้กล่าวขอบคุณอย่างนอบน้อม

วัฒนธรรมน้ำชา

ในการต้อนรับของพระเกาหลี ก็จะนิยมต้อนรับด้วยน้ำชา เวลาถวายน้ำชาจะนิยมนำขนมหรือผลไม้มาต้อนรับด้วย เป็นวัฒนธรรมของการฉันน้ำชาของพระสงฆ์เกาหลี เราจะฉันหรือไม่ฉัน ก็เป็นสิทธิ์ส่วนบุคคล เขาก็ให้ความเคารพ พระสงฆ์เราก็เหมือนกันก็ให้ความเคารพ เป็นสิทธิ์เขาในการที่จะนำมาต้อนรับ ไม่ใช่ว่าเราไม่ฉันแล้วก็พลางตำหนิเขาว่า ไม่รู้เรื่องเอามาถวายได้ไง

วัฒนธรรมการสวดมนต์

มีรูปแบบเฉพาะตัวของแต่ละนิกาย แต่ละสำนัก ความศักดิ์สิทธิ์อยู่ที่การสวดแล้วจิตเกิดมีสมาธิ ปัญญาในการน้อมนำมาพิจารณากายใจจนกว่าจะเห็นตามความเป็นจริง การสวดมนต์ก็ไม่ได้ยุ่งเกี่ยวกัน พระสงฆ์ไทยก็สวดทำแบบไทย พระสงฆ์ศรีลังกาก็สวดทำแบบศรีลังกา  

สังคมไทยเราเวลาที่ใครคิดอะไรไม่เหมือนตัวเอง ทำอะไรไม่เหมือนตัวเอง หรือแปลกไปจากสิ่งที่เคยปฏิบัติมา ก็จะพลางตำหนิ เช่นเดียวกันเวลาที่ญาติโยมเห็นพระสงฆ์ใส่เสื้อแขนยาว ใส่เสื้อโค้ท ใส่รองเท้าผ้าใบในเวลาบิณฑบาตในฤดูหิมะ ก็จะพลางตำหนิต่างๆ นานา ทั้งๆ ที่ไม่รู้ถึงเหตุปัจจัยในแต่ละสถานที่และวัฒนธรรม ตลอดจนพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงเมตตาให้พระสงฆ์พิจารณาตามความเหมาะสม

พระอาจารย์ท่านเปรียบให้ฟังว่า เวลาที่ญาติโยมมาเที่ยว หรือเวลาที่ญาติโยมมาอยู่บ้านเขาเมืองเขา เราไม่ได้มาเพื่อจะให้เขาเปลี่ยนเป็นเหมือนเรา เรามาเพื่อจะเรียนรู้ และเปลี่ยนตัวเองให้อยู่กับเขาให้ได้ ให้อยู่กับเขาอย่างมีความสุข เราไม่ได้ไปเพื่อที่จะให้เขาเปลี่ยนเป็นเหมือนเรา การที่พระสงฆ์ใส่รองเท้าผ้าใบบิณฑบาตในฤดูหิมะก็เช่นเดียวกัน สังคมมีอากาศหนาวจัดก็ต้องปรับตัว เราไม่ได้ปรับเพื่อจะทิ้งหลัก แต่เราปรับเพื่อความอยู่รอด

ติดตามเรื่องราวการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของวัดพุทธารามเกาหลี เมืองอันซัน ประเทศเกาหลีใต้ ผ่าน Facebook วัดพุทธาราม เกาหลี (วัดไทยอันซัน)

“พระสงฆ์” กับการดำเนินชีวิตสองวัฒนธรรม “ไทย-เกาหลี” โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท ผู้เขียน พระธรรมทูต วัดพุทธารามเกาหลี เมืองอันซัน ประเทศเกาหลีใต
้ สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา และพระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ

คอลัมน์ จาริกบ้าน จารึกธรรม

หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ. คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๒

อาศรมบ้านดอกแดง : แสงสว่างแรกแห่งชุมนุมบนดอยสูง”
เขียนโดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท เจ้าของรางวัลพระนักเขียนปัญจสิกขะ

ต่อลมหายใจพระพุทธศาสนาบนยอดดอย
….
เรียนรู้การทำงานของพระมหา ดร.ฐานันดร เขมปญฺโญ เจ้าอาศรมบ้านดอกแดง อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ที่ปรึกษากลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ วัดสระเกศ

ผู้นำจิตวิญญาณ นักบุญแห่งขุนเขา
“…การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาบนดอยต้องใจเย็นๆ และมีความอดทน
…ท่านได้เปรียบไข่ขาวไข่แดงเหมือนกิเลสคน เปรียบเปลือกไข่เสมือนธรรมะ ถ้าผู้เผยแผ่ถือไข่ไม่ดี จะจับถือแรงก็ไม่ได้ ทำได้เพียงประคองถือให้มั่นและมีสติ
มีความเพียร มีศรัทธา ถ้าไม่อย่างนั้นไข่จะตกแตก”
….
หนังสือเรื่อง “อาศรมบ้านดอกแดง : แสงสว่างแรกแห่งชุมนุมบนดอยสูง”
เขียนโดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท เจ้าของรางวัลพระนักเขียนปัญจสิกขะ
……

จัดพิมพ์โดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร

โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท  วัดพุทธารามเกาหลี  เมืองอันซัน ประเทศเกาหลีใต้

The post “พระสงฆ์” กับการดำเนินชีวิต สองวัฒนธรรม “ไทย-เกาหลี” โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท appeared first on Manasikul Online.

ฑีฆายุโก โหตุ มหาราชา

ขอถวายพระพรวันเฉลิมพระชนมพรรษา  ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๒

 ณ อาศรมบ้านดอกแดง ตำบลบ่อสลี อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่

ได้จัดการอบรมคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ

ถวายเป็นพระราชกุศล พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

เมื่อวันที่ ๒๗-๒๘ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๒ ที่ผ่านมา

โดยเริ่มเตรียมสถานที่เข้าค่าย ถวายเป็นพระราชกุศลตั้งแต่วันที่ ๒๖ กรกฎาคม และได้รับความร่วมมือจากโรงเรียนบ้านกองลอย โรงเรียนบ้านดอกแดง โรงเรียนบ้านทุ่ง โรงเรียนบ้านแม่อมลอง นำนักเรียนชายหญิงมาปฏิบัติกันเต็มอาศรม อีกทั้งมีผู้มีจิตศรัทธาร่วมบุญเป็นค่าน้ำปานะและค่าอาหารตามกำลังจนทำให้การอบรมผ่านไปด้วยความปีติยินดี

ค่ายคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ

วันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒

อิ่มกาย อิ่มใจ ณ อาศรมบ้านดอกแดง

โดย พระมหาดร.ฐานันดร เขมปญฺโญ กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม

กิจกรรมเริ่มต้นก่อนเวลาเข้าค่ายเตรียมงานวันที่ ๒๖ กรกฎาคม และเปิดทำการอบรมตั้งแต่ในช่วงเช้าวันที่ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๒  นักเรียนจากโรงเรียนต่างๆ มาถึงก็ลงทะเบียน ไหว้สวดมนต์ จากนั้น นายชาญณรงค์ อมรคีรีสิงห์ขร ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านทุ่ง กล่าวรายงาน ถึงวัตถุประสงค์การเข้าค่าย และ เปิดค่ายปฏิบัติธรรม โดย พิตรพิบูล กิติมา ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านดอกแดง

ต่อจากนั้น เด็กๆ ก็รับอาหารเที่ยง อนุโมทนา กับคุณครู ทุกท่านที่ได้ให้ความอบอุ่นแก่นักเรียนผู้เข้าค่ายปฏิบัติธรรม ที่มาช่วยกันดูแลเรื่องอาหาร ให้อิ่มกาย อิ่มใจ

ช่วงบ่ายก็แบ่งกลุ่มตามวัตถุประสงค์การเข้าค่าย  อาทิ เด็กเก่งด้วยอิทธิบาท ๔ , เด็กดีด้วยธรรมคุ้มครองโลก, เด็กฉลาดด้วยธรรมมีอุปการมาก แบ่งได้ ๘ กลุ่ม ให้เด็กฝึกฝนตามแนวทางหมวดข้อธรรม จากนั้นฝึกเจริญสติเดินจงกรม และนั่งสมาธิร่วมกัน 

ต่อมาในวันที่ ๒๘ กรกฎาคม กิจกรรมฝึกอบรม เข้าค่ายปฏิบัติธรรมก็เป็นไปในลักษณะเดียวกัน เริ่มต้นกันแต่เช้าไหว้พระสวดมนต์ ก็ได้บอกกับนักเรียนว่า

อานิสงส์การไหว้พระสวดมนต์นั้นมีมากมายถึง ๕ ประการเป็นอย่างน้อย

คือ ๑.ขับไล่ความขี้เกียจ

๒.ตัดความเห็นแก่ตัวออกไปได้

๓.ได้ปัญญา การสวดมนต์โดยที่รู้คำแปล

๔.จิตใจเป็นสมาธิ ในขณะนั้นผู้สวดมนต์จะต้องสำรวมกิริยาและจิตใจให้แน่วแน่

๕.ได้ระลึกถึงพระพุทธองค์ หากผู้สวดจะมีกาย วาจา จิตใจ มีศีล และมีสมาธิแน่วแน่มั่นคง

และอานิสงส์ของการเดินจงกรมก็มีถึง ๕ ประการ เช่นกัน

ดังปรากฏใน อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต จังกมสูตรว่า

๑. อทฺธานกฺขโม โหติ ทำให้เป็นผู้เดินทางไกลได้ทน

๒. ปธานกฺขโม โหติ ทำให้เป็นผู้ทำความเพียรได้ทน

๓. อปฺปพาโธ โหติ ทำให้เป็นผู้มีความไข้เจ็บน้อย

๔. อสิตํ ปีตํ ขายิตํ สายิตํ สมฺมา ปริณามํ คจฺฉติ ทำให้อาหารที่กิน ดื่ม เคี้ยว ย่อยได้ดี

๕. จงฺกมาธิคโต สมาธิ จิรฎฺฐิติโก โหติ สมาธิที่บรรลุในขณะเดินจงกรมตั้งแน่วแน่อยู่ได้นาน

หลังจากปฏิบัติธรรมแล้วผู้บริหารทั้ง ๔ โรงเรียน และนักเรียนผู้เข้ารับการอบรม ได้ทำพิธีทบทวนคำปฏิญาณและสวนสนาม ลงนามถวายพระพร ทำกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ ถวายเป็นพระราชกุศล…จึงนำมาเล่าแบ่งปันบุญ ให้ทุกท่านร่วมอนุโมทนาสาธุ

ติดตามอ่านบทความ ค่ายคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ วันเฉลิมพระชนมพรรษา อิ่มกาย อิ่มใจ ณ อาศรมบ้านดอกแดง โดย พระมหาดร.ฐานันดร เขมปญฺโญ กลุ่มเพื่อชีวิตดีงาม ใน คอลัมน์ วิปัสสนาบนหน้าข่าว นสพ.คมชัดลึก หน้าธรรมวิจัย วันอังคารที่ ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๖๒

ล้อมกรอบ

อาศรมบ้านดอกแดง แสงสว่างแรกแห่งชุมชนบนดอยสูง

 โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโท

ความเป็นมาในการสร้างอาศรมบ้านดอกแดง เป็นจุดศูนย์กลางแห่งหนึ่งในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาบนดอย หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าสมเด็จพระสังฆราช ใช้คำว่า “บ้านเป็นเรือนกาย พระพุทธศาสนาเป็นเรือนใจ”  

พระมหาดร.ฐานันดร เขมปญฺโญ ถือว่าเป็นผู้ปลูกพระศาสนาไว้ในใจแล้วนำพระรัตนตรัยมาเป็นแสงสว่างให้กับชุมชนบ้านดอกแดงเป็นท่านแรก หลังจากบรรพชาเป็นสามเณรในปี พ.ศ.๒๕๒๙ ท่านทำหน้าที่หลักๆ ที่สำคัญในทางพระพุทธศาสนา หน้าที่ต่อตนเอง คือได้ศึกษาธรรมะ ศึกษาแล้วปฏิบัติตามธรรมะ หน้าที่ต่อคนอื่น เมื่อศึกษาปฏิบัติแล้วทำให้รู้ เข้าใจในธรรมะ แล้วก็เผยแผ่ให้คนอื่นได้รู้ตาม

ท่านเล่าให้ฟังถึงการสร้างอาศรมว่า ช่วงเปิดภาคเรียนบาลี ในเดือนเมษายนของทุกๆ ปี ก็กลับมาเยี่ยมบ้านเป็นระยะๆ กลับมาช่วยแม่ทำงานตามกำลังที่จะช่วยได้ เพราะตั้งแต่พ่อเสียไป แม่ก็เป็นกำลังหลักของครอบครัวรับผิดชอบเลี้ยงดูลูกๆ

การทำงานบนดอยเริ่มขึ้นอย่างจริงจัง หลังจากพระมหาดร.ฐานันดร เรียนจบปริญญาโทในปี พ.ศ.๒๕๔๖ ปีถัดมาท่านกลับมาอยู่ที่บ้านเกิด งานการปลูกพระพุทธศาสนาเป็นเรือนใจจึงได้เริ่มขึ้น พร้อมๆ กับการสร้างศาลาหลังใหญ่ที่เห็นในปัจจุบัน ซึ่งเริ่มสร้างในปี พ.ศ.๒๕๔๘ จากการที่ท่านได้ไปทำหน้าที่ในการเผยแผ่ธรรมะตามที่ต่างๆ แล้วเห็นศาลาทำกิจกรรมคับแคบ ไม่เป็นที่สัปปายะสำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม ท่านจึงตัดสินใจที่จะสร้างศาลาหลังใหญ่ซึ่งมีขนาด ๒๐X ๒๕ เมตรขึ้นที่อาศรมบ้านดอกแดง

ท่านใช้หลักธรรมในทางพระพุทธศาสนาเป็นแนวทางในการพัฒนา โดยใช้หลักเสรีภาพในการแก้ปัญหา ท่านมองว่าชุมชนไม่มีเสรีภาพทางร่างกาย มีความอดอยาก ไม่มีอยู่มีกิน หามาได้แต่ไม่รู้จักเก็บ จึงเป็นที่มาของการออมทรัพย์ ชุมชนไม่มีเสรีภาพทางสังคมๆ เห็นแก่ตัว ต่างจะเอาตัวรอด ไม่มีกลุ่มก้อน จึงเป็นที่มาของการออมคน ชุมชนไม่เสรีภาพทางประเพณีวัฒนธรรม ภูมิปัญญา ชุมชนพร้อมที่จะรับเอาสิ่งใหม่ๆ เข้ามาเพื่อแก้ปัญหา จึงเป็นที่มาของการออมภูมิปัญญา และชุมชนไม่มีเสรีภาพในทางจิตวิญญาณ หรือปัญญา ทุกคนรู้ว่าเราเกิดมาแล้วจะต้องพลัดพลาดจากสิ่งอันเป็นที่รัก ทุกคนจะต้องตาย แต่ก็ยังไม่เข้าถึงแก่นของความเป็นจริง จึงเป็นที่มาของการออมธรรม ออมทรัพย์ ออมคน และออมภูมิปัญญา จนทำให้บวรพระพุทธศาสนาเป็นเพื่อนทุกข์ เป็นที่พึ่งในเรือนกายและในเรือนใจของชาวดอยมาจนถึงทุกวันนี้

ล้อมกรอบ จากส่วนหนึ่งในคอลัมน์ จาริกบ้าน จารึกธรรม (หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๘ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๑) โดย พระมหาอภิชาติ ธมฺมาภินนฺโทผู้ประสานงานโครงการพระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้

The post “ฑีฆายุโก โหตุ มหาราชา” เฉลิมพระชนมพรรษา ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒ … “ค่ายคุณธรรมเฉลิมพระเกียรติ” อิ่มกาย อิ่มใจ ณ อาศรมบ้านดอกแดง โดย พระมหาดร.ฐานันดร เขมปญฺโญ appeared first on Manasikul Online.