เมื่อวันที่ ๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๗ ที่ผ่านมา พระเดชพระคุณพระปัญญาวชิราภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , พระอาจารย์เทอด ญาณวชิโร และ พระครูสิริวิหารการ เมตตาเยี่ยมเยือนให้กำลังใจคณะสงฆ์พุทธสถานฮ่องธรรม และให้กำลังใจสามเณรโครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร “ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน” ในการ “ฝึกฝนกาย พัฒนาจิตใจ สร้างบุญบารมี” โครงการบรรพชาสามเณรฤดูร้อน ซึ่งจัดขึ้้นตั้งแต่วันที่ ๓๑ มีนาคม – ๑๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๗
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ

การเรียนรู้เพื่อเพิ่มทักษะแห่งการใช้ชีวิตในกระแสของความสงบจากการบวชเรียน เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีคือการควบคุมจิตใจของตนเองให้เป็นกุศล ไม่เบียดเบียนใคร ไม่คิดห่มเหงใคร และสิ่งสำคัญ ไม่ลดทอนความตั้งใจของใคร ตั้งมั่นในความเพียร สิ่งเหล่านี้เรียกว่า “สร้างบุญ สร้างบารมี ฮ่มธรรม ฮ่องคำอิสาน”

ในธรรมนิพนธ์เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” เรียบเรียงโดย ญาณวชิระ : อดีตพระราชกิจจาภรณ์ (พระอาจารย์เทอด ญาณวชิโร) ท่านได้อธิบายเรื่อง อานิสงส์ของการบวชไว้ดังนี้

คุณมารดาบิดามีค่ายิ่ง

การบวช คือ การตอบแทนคุณบิดามารดา

เรามักได้ยินคนพูดกันจนคุ้นหูว่า “เกิดเป็นลูกผู้ชายชาวพุทธชาติหนึ่งต้องบวช” ทั้งๆ ที่ไม่รู้ว่าทำไมเกิดเป็นลูกผู้ชายจึงต้องบวช คำพูดนี้เป็นคำพูดของชาวไทยที่นับถือพระพุทธศาสนา ผ่านความเปลี่ยนแปลงของชีวิต จนเกิดประสบการณ์   รู้เห็นความเป็นไปของสังคม  เข้าใจความเป็นจริงของชีวิต จึงต้องการทำสิ่งงดงามที่สุดให้แก่ชีวิต และให้แก่ผู้ที่ได้ชื่อว่า “พ่อกับแม่” แม้ลูกผู้ชายหลายคนจะให้เหตุผลของการบวชว่า ตั้งใจบวชให้พ่อแม่ก็ตาม 

แต่แท้ที่จริง  การบวชในพระพุทธศาสนา

ย่อมสำเร็จประโยชน์แก่ตัวผู้บวชนั่นเองเป็นเบื้องต้น   

หลายคนบอกว่า  หากการบวช  คือ การทำความดีเพื่อพ่อแม่ สำหรับลูกผู้ชายคนหนึ่ง ถ้าเราเป็นคนดีอยู่แล้ว เป็นคนมีระเบียบวินัย ตั้งใจศึกษาเล่าเรียน มีความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ไม่เป็นอันธพาลสร้างความเดือดร้อนให้แก่สังคม  ไม่เที่ยวเตร่ดึกดื่นทำให้พ่อแม่เป็นห่วงเป็นกังวล จนกินไม่ได้นอนไม่หลับเช่นนี้ ก็ไม่จำเป็นต้องบวช  เพราะอย่างไรก็เป็นคนดีอยู่แล้ว  

แต่ความดีของลูกตามที่กล่าวนั้น ไม่ใช่ความหวังสุดท้ายที่พ่อแม่ต้องการ พ่อแม่ทุกคนรักลูก  ไม่อยากเห็นลูกลำบาก และล้วนหวังที่จะเห็นลูกเป็นคนดี  มีความเจริญก้าวหน้าในชีวิต  

            การที่ลูกเจริญเติบโตโดยปราศจากแขนขาพิกลพิการ  ไม่เป็นอันธพาลสร้างความเดือดร้อนให้สังคม การเห็นลูกสำเร็จการศึกษา มีความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน มีหลักฐานมั่นคง พออุ่นใจได้ว่าลูกจะไม่ลำบากเดือดร้อน สิ่งเหล่านี้เป็นความหวังของผู้ที่ได้ชื่อว่า “พ่อแม่” แต่ความหวังสูงสุด อันเป็นความหวังสุดท้าย คือ การที่จะได้เห็นผ้าเหลืองห่มกายลูกชาย ภายใต้ร่มเงาพระพุทธศาสนา  

หากมีลูกชาย ชาวไทยที่นับถือพระพุทธศาสนา จึงมักตั้งความหวังลึกๆ ไว้ในใจเสมอว่า วันหนึ่งจะได้ยินจากปากลูกชายว่า “ผมจะบวชให้พ่อกับแม่”

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้หญิงที่ได้ชื่อว่า “แม่” มักมีความเชื่อว่า การบวชในพระพุทธศาสนานั้น เป็นการสร้างบุญครั้งยิ่งใหญ่  เป็นการสร้างบุญที่แม่ไม่สามารถสัมผัสได้   เมื่อรู้ว่าได้ลูกชาย จึงหวังที่จะให้ลูกได้บวชเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา  เพราะความรู้สึกที่ว่า  ลูกชายบวชก็เหมือนแม่ได้บวชด้วย

ความหวังนี้ ก่อตัวขึ้นอย่างเงียบๆ  ภายใต้จิตใจที่เต็มเปี่ยมด้วยศรัทธาที่มีต่อหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา และพลังแห่งความรักความเมตตาไร้ขอบเขต ไร้พรมแดน ตั้งแต่วันแรกที่ลูกชายลืมตาดูโลก 

แม่บางคนอาจจะรอวันนี้จนแก่ชรา จึงได้เห็นผ้าเหลืองห่มตัวลูกชาย บางคนอาจรอมาทั้งชีวิตก็ยังไม่มีโอกาสได้เห็นชายผ้าเหลืองลูกชาย

 ลูกชายบางคนปล่อยให้แม่รอจนแก่ชราจึงบวชให้แม่บางคนบวชเมื่อแม่จากไปโดยที่แม่ไม่มีโอกาสได้เห็นผ้าเหลืองของลูกชาย   

อานิสงส์ของการบวช

เหตุที่มีคำกล่าวว่า ลูกผู้ชายต้องบวช  เพราะการบวชเป็นการตอบแทนบุญคุณพ่อแม่อย่างสูงสุด เป็นการทำความหวังสุดท้ายของพ่อแม่ให้บริบูรณ์  นอกเหนือจากความหวังที่ต้องการให้ลูกเป็นคนดี มีความเจริญก้าวหน้าในชีวิต  ในหน้าที่การงาน  มีความปลอดภัยในชีวิต 

การมีโอกาสเกิดเป็นลูกผู้ชาย ภายใต้ร่มเงาพระพุทธศาสนา  ถือว่าเป็นความโชคดีของชีวิต เป็นความโชคดีที่ลูกผู้ชายอีกหลายพันล้านไม่มีโอกาสสัมผัสได้ ยิ่งถ้ามีโอกาสได้บวชเรียนในพระพุทธศาสนา ดำเนินชีวิตอย่างพุทธบุตร ผู้แสวงหาความสงบ แม้ชั่วระยะเวลาหนึ่งของชีวิต มากบ้าง น้อยบ้าง ตามโอกาส  ยิ่งเป็นช่วงชีวิตที่งดงามควรค่าแก่การจดจำ   ยากที่จะลืมได้  

บางคนเชื่อว่า การบวช ๗ วัน ๑๕ วัน  ๑ เดือน  เป็นสัญญาณบอกให้รู้ว่า อายุพระศาสนาสั้นเข้า เป็นยุคที่พระศาสนาเสื่อม แต่ถ้ามองกลับกัน  ตราบใดที่ยังมีคนบวช ๗ วัน ๑๕ วัน  ๑ เดือน ติดต่อกันไม่ขาดสาย  ตราบนั้น  พระพุทธศาสนาก็ไม่มีวันเสื่อมสลาย สีแห่งผ้ากาสาวพัสตร์ จะยังสงบเย็นเหลืองอร่ามโลกตลอดไป 

ในอีกด้านหนึ่ง  ผู้ที่ผ่านการบวชเรียนเขียนอ่าน ๗ วัน ๑๕ วัน  ๑ เดือน หรือ ๑ พรรษา เมื่อลาสิกขากลับไปดำเนินชีวิตอย่างชาวบ้าน  เขาเหล่านั้นก็ล้วนผ่านเส้นทางธรรมมาแล้ว ย่อมมีหลักให้กับชีวิต สามารถประคับประคองตนให้อยู่ในกรอบแห่งชีวิตที่ดีงามได้  เป็นลูกก็เป็นลูกที่ดีของพ่อแม่ เป็นสามีก็เป็นสามีที่ดีของภรรยา เป็นพลเมืองก็เป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติ   เป็นหลักในการเผยแผ่ธรรมะ เป็นกำลังในการสืบทอดพระศาสนา และเป็นปราการที่แข็งแกร่งในการปกป้องคุ้มครองพระพุทธศาสนา

 เขาจะเป็นคนที่มีความอดทนเข้มแข็ง

และกล้าแกร่ง 

แม้ในยามเผชิญช่วงเวลาแห่งความยากลำบากของชีวิต   

ธรรมนิพนธ์ เรื่อง “ลูกผู้ชายต้องบวช” เรียบเรียงโดย ญาณวชิระ
: อดีตพระราชกิจจาภรณ์ (พระอาจารย์เทอด ญาณวชิโร)

การบวชในพระพุทธศาสนา เป็นการเจริญรอยตามแบบอย่างองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า  แม้พระองค์ทรงเป็นโอรสกษัตริย์ แต่พระองค์กลับเสียสละทุกอย่างออกบวช เพื่อแสวงหาหนทางที่จะนำไปสู่ความหลุดพ้นจากความทุกข์  ในที่สุดก็ได้ตรัสรู้ตามที่ทรงประสงค์

พระองค์อาศัยพระมหากรุณาอันยิ่งใหญ่ ออกเทศนาสั่งสอนผู้คนให้รู้ความเป็นจริงของชีวิต และวิธีการที่จะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาของชีวิต สูงสุดจนถึงความดับทุกข์อย่างสิ้นเชิง  มีผู้ศรัทธาเลื่อมใสขอบวชตามพระพุทธองค์เป็นจำนวนมาก  แม้ผู้ที่บวชในปัจจุบัน  ก็ชื่อว่าบวชตามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 

ในทางพระพุทธศาสนา แสดงเรื่องการบวชไว้ว่า  เป็นสิ่งที่ให้สำเร็จประโยชน์ได้อย่างสมบูรณ์ ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับการประพฤติปฏิบัติด้วยกาย  วาจา  ใจโดยตรง

การบวชทำให้ชีวิตและสังคมงดงาม

ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์เป็นชีวิตที่งดงาม และเต็มไปด้วยพลังแห่งการสร้างสรรค์สิ่งดีงาม ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์จึงเป็นชีวิตที่ผู้คนทั้งหลายต้องการให้ลูกหลานเข้าไปสัมผัส เพราะวิถีของนักบวชคือ การฝึกฝนอบรมตน ขัดเกลากิเลสให้เบาบาง สูงสุดเพื่อทำกิเลสให้สิ้นไป แม้จะบวชไม่นานนัก และยังไม่อาจกระทำในสิ่งสุดได้ในชาตินี้ แต่สิ่งที่ได้อานิสงส์หลังจากการลาสิกขาคือ มีคนนับหน้าถือตาในสังคม  เนื่องจากผู้ที่ผ่านการบวชเรียนเขียนอ่านแล้ว เชื่อว่าจะเป็นคนดีน่าคบค้าสมาคม เมื่อคบเข้าแล้วก็เป็นที่หวัง หรืออบอุ่นใจได้ว่าจะไม่ทำให้ชื่อเสียงเกียรติยศเสียหาย  และเป็นที่พึ่งแก่กันและกันได้ตลอดไป

ชีวิตที่ผ่านการบวชเรียนเขียนอ่านฝึกอบรมจิตใจ เป็นชีวิตที่งดงามด้วยความดี   น่าคบค้าสมาคม  นอกจากผู้ที่ผ่านการบวชจะทำชีวิตของตนเองให้งดงามแล้ว  ยังทำให้สังคมงดงามด้วย

การบวชทำให้จิตใจงดงาม  

ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ เป็นชีวิตที่เพียรพยายามเอาชนะจิตใจตัวเอง เป็นชีวิตที่ฝึกทวนกระแสจิต ถ้าโกรธก็จะไม่โกรธจนระงับไม่ได้ ถ้าเกลียดก็จะไม่เกลียดจนผูกใจเจ็บอาฆาตพยาบาทปองร้าย จนนำไปสู่การเข่นฆ่าทำลายล้างซึ่งกันและกัน

ถ้าจิตใจไม่มีข้อมูลขยะ คือ ความวิตกกังวลใดๆ ที่เป็นไปในทางที่ไม่ดี ไม่มีไฟ คือ ความโกรธ ความเกลียด ความอาฆาตพยาบาท ความอิจฉาริษยา เป็นต้น แผดเผาให้รุ่มร้อน จิตใจจะสงบทำให้เกิดความสงบเย็นได้ในระดับหนึ่ง 

คนที่ผ่านการบวชมาแล้ว เท่ากับผ่านการฝึกกลั่นกรองไม่ให้ความกังวลเข้ามาสู่จิต ฝึกรับข้อมูลจริงและทิ้งข้อมูลขยะ ที่ถูกส่งผ่านเข้ามาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ป้องกันไม่ให้ข้อมูลขยะ คือ ความโกรธเกลียด  อาฆาต พยาบาท และวิตกกังวล เป็นต้น เข้ามาแผดเผาจิตใจ      

ผู้ที่ผ่านการบวช  และได้รับการฝึกหัดขัดเกลาที่ดี จึงเป็นคนมีความละเอียดสุขุม  เป็นคนมองโลกในแง่ดี มองโลกตามความเป็นจริง มีความยับยั้งชั่งใจ  ซึ่งมาจากพื้นฐานจิตใจที่งดงาม

การบวชช่วยขัดเกลาอุปนิสัยให้อ่อนโยน 

ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ เป็นชีวิตที่มุ่งไปสู่การทำลายกิเลสให้หมดสิ้นไป ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา  แม้เป้าหมายนั้นอาจอยู่ห่างไกล และก้าวไปได้ยาก ในความรู้สึกของชาวบ้าน  ถึงอย่างนั้น  การบวชก็เป็นการฝึกหัดขัดเกลาจิตใจให้อ่อนโยนงดงาม ไม่หยาบกระด้าง  ไม่ก้าวร้าวรุนแรง  มีความโอบอ้อมอารี  เห็นอกเห็นใจผู้อื่น  ซึ่งเมื่อบวชแล้วนอกจากจะได้เห็นใจตนเอง ยังได้เห็นอกเห็นใจผู้อื่นด้วย   

เป้าหมายที่เกี่ยวกับจิตใจและการละกิเลส  เป็นประโยชน์โดยตรงต่อจิตใจของผู้บวช  ถึงแม้จะไม่สามารถทำลายกิเลสลงได้อย่างราบคาบ แต่การบวชก็เป็นการสร้างบารมี เพื่อความสมบูรณ์แห่งจิตยิ่งขึ้นในภายหน้า  ทำให้ได้เห็นใจตนเอง คือได้เห็นความรู้สึกนึกคิดของตนเองชัดเจนมากยิ่งขึ้น เนื่องจากชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ มีเวลาในการปฏิบัติฝึกหัดขัดเกลาจิตมาก  จึงมีโอกาสได้เห็นตัวตนที่แท้จริงว่าเราเป็นคนอย่างไร ทำให้ความก้าวร้าวรุนแรงในจิตใจลดน้อยลง จิตใจที่ผ่านการฝึกหัดเช่นนี้เป็นจิตที่อ่อนโยนละเอียดประณีต

การบวชเป็นการสนองความหวังดีของพ่อแม่

ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ ได้ชื่อว่าเป็นการตอบแทนบุญคุณพ่อแม่  เพราะพ่อแม่เห็นว่าเป็นทางที่จะช่วยเสริมชีวิตลูกให้ดีขึ้น เสริมบุญ เสริมบารมี  เสริมจิตใจ เสริมความเจริญก้าวหน้า เสริมเกราะป้องกันจากผู้จองเวร ฯลฯ โดยเฉพาะส่งเสริมทางด้านจิตใจ เช่น พ่อแม่เห็นว่าลูกเป็นคนไม่ละเอียดอ่อน ใจร้อน  วู่วาม หุนหันพลันแล่น  เจ้าโทสะ ไม่รู้จักบาปบุญคุณโทษ ก็ต้องการให้ลูกเป็นคนสุขุมเยือกเย็น  รู้จักยับยั้งชั่งใจ จึงอยากให้บวชในพระพุทธศาสนา เพื่ออบรมขัดเกลาจิตใจให้เย็นลง เป็นการแสดงถึงความปรารถนาดีของพ่อแม่ เมื่อลูกได้บวช  จึงกล่าวได้ว่า เป็นการตอบสนองความปรารถนาดีของพ่อแม่

ลูกที่รู้จักตอบสนองความปรารถนาดีพ่อแม่นั้น  ถือได้ว่าเป็นการตอบแทนพระคุณท่านอีกทางหนึ่ง   เมื่อลูกบวช พ่อแม่เกิดความเบาใจและยังมีโอกาสได้ทำบุญทำทาน มีโอกาสได้เข้าวัดสวดมนต์ฟังเทศน์รักษาศีล หรือที่ทำอยู่แล้วก็ได้ทำมากขึ้นเป็นพิเศษ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นแก่พ่อแม่ ล้วนมาจากการบวชของลูก  เท่ากับว่าลูกเป็นสื่อให้พ่อแม่ได้ทำบุญ

คนไทยจึงถือกันว่า ลูกบวชแล้วทำให้พ่อแม่เกาะชายผ้าเหลืองขึ้นสวรรค์ เพราะเมื่อลูกบวชแล้ว ทำให้พ่อแม่มีโอกาสได้ทำบุญให้ทานรักษาศีล  สวดมนต์ไหว้พระเจริญภาวนามากขึ้นเป็นพิเศษ  ในขณะที่ลูกบวชเป็นพระ จิตใจพ่อแม่ก็อยู่กับลูกตลอดเวลา

การบวชเป็นการสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา 

ชีวิตภายใต้ร่มผ้ากาสาวพัสตร์ เป็นชีวิตที่ช่วยสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา เพราะช่วงเวลาที่เข้าไปบวชเรียนอยู่ในพระพุทธศาสนา  ต้องใช้ชีวิตอย่างสมถะ สงบเสงี่ยมเรียบง่าย  ไม่กล่าวร้าย ไม่ว่าร้าย ไม่ทำร้ายใครๆ  เป็นผู้ที่ละเว้นในสิ่งที่ไม่ควรไม่เหมาะสม 

การดำเนินชีวิตเช่นนี้  ชื่อว่าเป็นการสืบต่อพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวออกไป เพื่อเป็นประโยชน์แก่คนในรุ่นหลัง แม้ชั่วระยะเวลาของการบวช ๗ วัน ๑๕ วัน เดือนหนึ่ง หรือพรรษาหนึ่ง ก็เป็นการนำชีวิตเข้าไปสืบต่อพระศาสนานั่นเอง 

พ่อแม่ก็ชื่อว่า ได้สืบต่ออายุพระศาสนาด้วย เพราะชีวิตของลูกเป็นชีวิตที่มีพ่อแม่เป็นเจ้าของ   เลือดและเนื้อที่เจริญเติบโตอยู่ในร่างกายของลูก ก็เป็นเลือดเนื้อจากอกของพ่อแม่ ได้นำไปต่ออายุพระศาสนา   การต่ออายุพระศาสนาด้วยการบวชเรียนเขียนอ่านของลูก จึงมีอานิสงส์มาถึงพ่อแม่ผู้ให้กำเนิด 

นอกจากนั้น เพราะการบวชของลูกชาย ยังได้ชื่อว่า ทำให้พ่อแม่เป็นญาติพระศาสนาด้วย

อานิสงส์ของการบวชตามคติโบราณ

อานิสงส์ของการบวชเพื่อตอบแทนค่าน้ำนมของมารดาบิดานี้คนโบราณแสดงอุปมาไว้ว่า 

ถึงแม้มีบุคคลผู้ทรงฤทธิ์เหาะไป เก็บดอกไม้จากป่าอันกว้างใหญ่ไพศาล  มาสักการบูชาองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตั้ง ๑,๐๐๐ องค์ กระทำอยู่อย่างนี้ทุกวันมิได้ขาดตลอดกาล อานิสงส์นั้นจะนำมาเปรียบกับการได้บวชในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย  หรือแม้จะถวายจตุปัจจัยทั้ง ๔ คือ  จีวร  บิณฑบาต   เสนาสนะ และยารักษาโรค แด่พระพุทธเจ้าถึงโกฏิองค์อานิสงส์นั้นจะนำมาเปรียบกับการได้บวช ในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย หรือ ถึงแม้จะมีมหาเศรษฐีจัดสร้างพระพุทธรูปให้เต็มห้วงจักรวาลนี้ แล้วกระทำการสักการะด้วยแก้วทั้ง ๗ ประการ กองประมาณเท่าภูเขาสูงหลายร้อยหลายพันโยชน์ อานิสงส์นั้นจะนำมาเปรียบกับการได้บวช ในพระพุทธศาสนาไม่ได้เลย

และหากจะมีเทพบุตรองค์หนึ่งเป็นผู้มีฤทธานุภาพมาก เสกเอาพื้นปฐพีอันหนาได้สองแสนสี่หมื่นโยชน์มาขยี้ทำให้เป็นผงใช้แทนหมึก แล้วเอามหาสมุทรลึกแปดหมื่นสี่พันโยชน์มาละลาย เอาภูเขาสิเนรุสูงถึงแปดหมื่นสี่พันโยชน์เป็นปากกาสำหรับเขียน  เอาท้องฟ้าอันราบเรียบกว้างใหญ่ไพศาลหาที่สุดมิได้ เป็นสมุดจดจารึกบันทึกผลบุญของบุคคลผู้ได้บวชในพระพุทธศาสนา เขียนด้วยปากกาคือภูเขา จนสิ้นหมึกคือพื้นพสุธา  สิ้นกระแสชลคือมหาสมุทร  ขีดเขียนไปจนหมดหนังสือคือท้องฟ้า จะพรรณนาคุณการบวชให้หมดนั้น ไม่มี    

การบวชมีอานิสงส์มากเท่านั้นจะตอบแทนได้ คนโบราณใช้โวหารแสดงอุปมาไว้ เพื่อเป็นสิ่งเปรียบเทียบให้เห็นความยิ่งใหญ่ของพระคุณพ่อแม่

โครงการบรรพชาสามเณรฤดูร้อน
๓๑ มีนาคม – ๑๙ เมษายน ๒๕๖๗
ณ พุทธสถานฮ่องธรรม ตำบลทุ่งไชย อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ จัดโดย พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ประธานสงฆ์ / ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์,พระมหาสิทธิชัย สิทฺธิญาโณ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กรุงเทพ และ พระบุรินทร์ ฐานสมฺปนฺโน สำนักสงฆ์ พุทธสถานฮ่องธรรม อีสาน

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ พระมหาติ่ง มหิสฺสโร,ดร. ๐๘๓-๗๒๙๘๒๙๗
ประธานสงฆ์ / ประธานมูลนิธิบุญพระศาสนาสงเคราะห์

The post คณะสงฆ์วัดสระเกศฯ ให้กำลังใจโครงการบรรพชาสามเณรพุทธศากยบุตร “ฮ่องธรรม ฮ่องคำอิสาน” “ฝึกฝนกาย พัฒนาจิตใจ สร้างบุญบารมี” appeared first on Manasikul Online.

๑๑ มกราคม ๒๕๖๖

น้อมรำลึก ๙๕ ปีแห่งชาตกาล

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว) อุปเสณมหาเถระ

อุปัชฌายาคุณุตตะรา

พระอุปัชฌาย์ผู้เลิศคุณ

เราตายได้แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้

ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

บทนำ (พระพุทธศาสนาเป็นประทีปแห่งโลก)

 เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

แม้ธาตุขันธ์จะดับสูญ แต่ดอกบัวดอกแล้วดอกเล่าที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ ส่งออกไปปลูกยังดินแดนที่ปราศจากพระพุทธศาสนา เริ่มเบ่งบานตามปณิธานอันยิ่งใหญ่แห่งเจ้าประคุณสมเด็จฯ ที่อุทิศตนเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตราบลมหายใจสุดท้าย บัดนี้มีวัดไทยกว่า ๕๐๐ วัด ตั้งมั่นกระจายอยู่ทั่วทุกมุมของโลก เป็นไปตามคำกล่าวของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯ ที่ว่า “ดอกบัวจะบานกลางหิมะ”

เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์  (เกี่ยว) อุปเสณมหาเถระ อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช เป็นหนึ่งในพระมหาเถระผู้มุ่งมั่นที่จะเห็นพระพุทธศาสนามีความมั่นคงอยู่บนผืนแผ่นดินไทย และแผ่ไพศาลไปเป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ชาวโลก 

เมื่อ ๘๐ กว่าปีที่แล้ว เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ตั้งใจที่จะบวชเป็นสามเณรเพียง ๗ วัน แต่กลับดำรงตนอยู่ในสมณะเพศตลอดมาตราบเข้าสู่วัยชรา ได้สร้างคุณูปการให้แก่พระพุทธศาสนาอย่างมากมายมหาศาล เหมือนมีชีวิตเกิดมาเพื่อต่อลมหายใจให้กับพระพุทธศาสนา

จริยาวัตรและปฏิปทาที่งดงามภายใต้ใบหน้าอ่อนโยน มีรอยยิ้มฉายอยู่บนหน้าตลอดเวลา บ่งบอกถึงพลังแห่งเมตตาธรรม  เป็นภาพที่ติดตาและตรึงใจแก่ผู้พบเห็นอยู่ตลอด  อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการฝึกฝนในพระกรรมฐานอย่างหนัก

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้เรียนพระกรรมฐาน ในเบื้องต้น จากหลวงพ่อพริ้ง ซึ่งเป็นพระวิปัสสนาจารย์องค์สำคัญของเกาะสมุย  โดยหลวงพ่อพริ้งได้นำเจริญพระกรรมฐานบนหลุมฝังศพขณะมีอายุ ๑๒ ปี เท่านั้น ต่อมา ได้เรียนพระกรรมฐานจากเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) ซึ่งเป็นที่ทราบโดยทั่วไปว่า พระองค์ท่านมีความชำนาญด้านกสิณ และเจ้าประคุณสมเด็จฯ ยังได้ให้ความสนใจวิธีการเจริญพระกรรมฐานตามแนวต่างๆ  จนมีความชำนาญ

สามารถสวดพระปาฏิโมกข์ได้ในพรรษาแรกแห่งการอุปสมบทเป็นพระภิกษุ  และยังสามารถเรียนสำเร็จเปรียญธรรม ๙ ประโยค อันเป็นการศึกษาพระปริยัติธรรมชั้นสูงสุดของคณะสงฆ์

สำนึกที่มีต่อความรับผิดชอบพระพุทธศาสนาเช่นนี้ ก่อตัวขึ้นท่ามกลางการฝึกฝนอย่างหนักของเจ้าพระสมเด็จพระสังฆราช (อยู่  ญาโณทยมหาเถร) ผู้เป็นพระอาจารย์ ผู้ได้เล็งเห็นอุปนิสัยแล้วว่า

ศิษย์ผู้นี้  คือ ผู้ที่จะนำพาพระพุทธศาสนาผ่านห้วงแห่งความยากลำบากในอนาคต

จากวันที่สำเร็จการศึกษาเปรียญธรรม ๙ ประโยค เพราะความรักที่มีต่อพระพุทธศาสนาอย่างเปี่ยมล้น เมื่อก้าวขึ้นสู่การบริหารคณะสงฆ์ และได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าคณะผู้ปกครอง แม้พระเถระผู้ใหญ่ในสมัยนั้น ต้องการให้เป็นเจ้าคณะผู้ปกครองในภาคกลาง แต่เจ้าประคุณสมเด็จฯ กลับเลือกที่จะไปเป็นผู้ปกครองทางภาคที่กันดารและเดินทางไปยากที่สุด คือ ภาคอีสาน เนื่องจากเจ้าประคุณสมเด็จฯได้เล็งเห็นว่า หากจะพัฒนาประเทศชาติและพระศาสนา จะต้องพัฒนาจากภาคที่มีประชากรมากที่สุดก่อน โดยเน้นที่การให้การศึกษา

จากวันนั้น เจ้าประคุณสมเด็จฯ ก็ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยในการที่จะพบปะผู้คน ทุ่มเทกำลังกายและกำลังใจ เพื่องานพระศาสนาอย่างต่อเนื่อง ออกไปเยี่ยมพระสงฆ์ในทุกวัดที่อยู่ในการปกครอง  ศึกษาทั้งประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์และสภาพการเป็นอยู่ของถิ่นนั้นๆ เพื่อแนะนำการจัดระบบการศึกษา 

ภายหลังเมื่อลูกศิษย์รูปหนึ่งออกไปปฏิบัติศาสนกิจในจังหวัดที่ห่างไกล เกิดอาพาธไม่มีโรงพยาบาลรักษาจนถึงแก่มรณภาพลง กลายเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการสร้างตึกสงฆ์อาพาธในจังหวัดชายแดนตามมาอย่างเงียบๆ ภายใต้ชื่อ “ตึกผู้มีพระคุณ” โดยไม่มีการเรี่ยไร ไม่มีการบอกบุญ  และไม่ได้ประกาศให้ใครรับรู้ ทุนในการสร้างทั้งหมดได้มาจากการรวบรวมปัจจัยจากผู้มีจิตศรัทธาที่ทำบุญในโอกาสต่างๆ  เมื่อครบจำนวนก็ลงมือสร้างตามแบบที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด

จากวันนั้นเป็นต้นมา ตึกสงฆ์อาพาธภายใต้ชื่อ “ตึกผู้มีพระคุณ” จึงเกิดขึ้นในจังหวัดชายแดนตึกแล้วตึกเล่า

เจ้าประคุณสมเด็จฯ  เป็นผู้นำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่โลกยุคใหม่ ได้ริเริ่มวางรากฐานแนวคิดงานพระศาสนาเชิงรุกที่สำคัญในด้านต่างๆ เช่น ก่อตั้งโรงพิมพ์กรมการศาสนา  จัดพิมพ์แถลงการณ์คณะสงฆ์  รวบรวมกิจการต่างๆ เกี่ยวกับการบริหารงานคณะสงฆ์ ตลอดทั้งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์  กฎกระทรวง  กฎมหาเถรสมาคม ระเบียบ คำสั่งมหาเถรสมาคม เกี่ยวกับการปกครองคณะสงฆ์และการพระศาสนาออกเป็นรายเดือนทุกวันที่ ๒๕ ของเดือน และหนังสือธรรมะอื่นๆ 

ริเริ่มให้มีศูนย์การคณะสงฆ์ประจำภาค ริเริ่มให้มีสำนักงานพระพุทธศาสนาประจำจังหวัดทุกจังหวัด  เพื่อรองรับงานคณะสงฆ์ ริเริ่มให้มีพุทธมณฑลประจำจังหวัด ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักเรียนบาลีประจำจังหวัด ริเริ่มให้จัดตั้งสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด ริเริ่มให้ยกร่างหลักสูตรการเรียนการสอนภาคภาษาอังกฤษในมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย ยกร่างหลักสูตรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญ 

ริเริ่มจัดตั้งโรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย ริเริ่มให้มหาวิทยาลัยสงฆ์เปิดหลักสูตรผู้บริหารสำหรับพระสังฆาธิการ เพื่อยกระดับการศึกษาของพระสังฆาธิการในสังฆมณฑล ริเริ่มจัดตั้งสถานีวิทยุและโทรทัศน์พระพุทธศาสนา ริเริ่มให้พระสงฆ์นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้กับงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ริเริ่มให้จัดตั้งกลุ่มโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา  จัดการเรียนการสอนตามแนวโรงเรียนวิถีพุทธ   และให้เรียกเยาวชนที่เรียนในโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา ว่า “ลูกพระพุทธเจ้า”

ริเริ่มให้ปรับการเจริญพระพุทธชัยมงคลคาถาในวันขึ้นปีใหม่ เป็นการสวดมนต์ข้ามปี  เพื่ออนุวัติให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม  ริเริ่มการจัดกิจกรรมงานวัด และกิจกรรมวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา อนุวัติให้สอดคล้องกับโลกสมัยใหม่  ริเริ่มจัดตั้งพระธรรมทูตอาสา  ๕  จังหวัดชายแดนภาคใต้  ริเริ่มให้พระสังฆาธิการเกษียรอายุในวัย ๘๐ ปี เพื่อยกขึ้นเป็นปูชนียบุคคลของสังฆมณฑล

ในส่วนงานพระพุทธศาสนาในต่างประเทศ เจ้าประคุณสมเด็จฯ เป็นคณะกรรมการจัดตั้งสภาสงฆ์แห่งโลก  เป็นผู้ริเริ่มสานศาสนสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน เป็นผู้ริเริ่มจัดงานวิสาขบูชาโลก เป็นผู้ริเริ่มเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ  ได้ออกเดินทางไปต่างประเทศทั่วทุกมุมโลก  สร้างศาสนาสัมพันธ์อันดีกับผู้นำต่างศาสนา เพื่อหาแนวทางที่จะให้มีวัดเกิดขึ้นในประเทศนั้นๆ  อันมีแรงบันดาลใจมาจากเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร)  ผู้เป็นพระอาจารย์

ในปี  พ.ศ. ๒๔๙๗ ได้ออกเดินทางไปร่วมประชุมสังคายนาพระไตรปิฎกฉัฏฐสังคีติ  ณ ประเทศพม่า และในปี พ.ศ. ๒๕๐๐ ก็ได้เดินทางไปประชุมอรรถกถาสังคายนา เพื่อฉลองกึ่งพุทธศตวรรษ ณ ประเทศพม่า อีกครั้ง ต่อมา ในปี พ.ศ. ๒๕๐๒ ภายหลังดำรงตำแหน่งผู้ช่วยอธิการบดี และเป็นหัวหน้าแผนกธรรมวิจัย  มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย ได้เดินทางไปสังเกตการณ์พระศาสนาในประเทศใกล้เคียง ได้แก่ ลาว เวียดนาม  กัมพูชา มาเลเซีย  อินโดนีเซีย  อินเดีย  และศรีลังกา  เป็นต้น

ในปี พ.ศ. ๒๕๐๕  เป็นหัวหน้าคณะเดินทางไปสังเกตการณ์พระศาสนาและเชื่อมศาสนสัมพันธ์  ที่ประเทศเกาหลี  ญี่ปุ่น  ไต้หวัน  ฮ่องกง  และจีน ฯลฯ ได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนอย่างสำคัญแห่งหน้าประวัติศาสตร์ศาสนา ในการเชื่อมพระพุทธศาสนาเถรวาทกับมหายานเข้าด้วยกันอย่างแนบแน่น จนถึงปัจจุบัน พระพุทธศาสนามหายานในหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ไต้หวัน และจีน ได้ขอรับการอุปสมบทตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาท เกิดประเพณีการบวชตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาทก่อนบวชตามแบบอย่างพระสงฆ์มหายาน  ขึ้นในประเทศญี่ปุ่น จีน และไต้หวัน และได้สร้างภูเขาทองจำลองไว้เป็นอนุสรณ์แห่งสายสัมพันธ์ทางศาสนา ในเวลาต่อมา

ในปี พ.ศ. ๒๕๐๗  ภายหลังได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ได้ออกเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจไกลถึงภาคพื้นยุโรป เกิดวัดไทยแห่งแรกขึ้นในเนเธอร์แลนด์  ชื่อว่า “วัดพุทธาราม” ต่อมา เมื่อคณะสงฆ์เกิดกองงานพระธรรมทูตสายต่างประเทศ ทำให้วัดไทยเริ่มขยายออกไปตามประเทศต่างๆ  ในยุโรปและออสเตรเลีย ทั้งเยอรมัน  อังกฤษ ฝรั่งเศส  และอิตาลี เป็นต้น

ในการเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจนอกอาณาเขตพระพุทธศาสนาไกลออกไปถึงยุโรป เจ้าประคุณสมเด็จฯ มีโอกาสได้พบกับท่านอาจารย์ปรีดี  พนมยงค์ และชาวไทยผู้ลี้ภัยทางการเมือง ที่พำนักอยู่ในยุโรปเป็นจำนวนมาก จึงได้ทราบถึงสภาพความเป็นอยู่และความต้องการของชาวไทยในต่างประเทศ ซึ่งนอกจากจะต้องต่อสู้กับสภาพภูมิอากาศที่หนาวเหน็บตลอดทั้งปีแล้ว ยังจะต้องปรับตัวให้เข้าวัฒนธรรมของประเทศนั้นๆ ด้วย  สิ่งที่ชาวไทยต้องการในขณะนั้น คือ ต้องการให้มีวัด   และพระสงฆ์ไปอยู่ประจำ

สำหรับทางยุโรป โดยเฉพาะประเทศในแถบสแกนดิเนเวีย เป็นดินแดนที่ไม่น่าจะมีพระสงฆ์สามารถไปสร้างวัดไทยได้  เนื่องจากสภาพภูมิประเทศและสภาพภูมิอากาศค่อนข้างเหน็บหนาว  ถูกปกคลุมไปด้วยหิมะเกือบตลอดทั้งปี

เจ้าประคุณสมเด็จฯ  ได้ยึดเอาประเทศเนเธอร์แลนด์เป็นจุดเริ่มต้นในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแถบสแกนดิเนเวีย โดยมีความเชื่อมั่นว่า แม้สภาพภูมิอากาศประเทศในแถบสแกนดิเนเวียจะหนาวเกือบตลอดทั้งปี แต่สภาพจิตใจของคนในแถบนี้กลับอ่อนโยน จึงเกิดความเชื่อมั่นว่า พระพุทธศาสนาน่าจะเจริญได้ในสแกนดิเนเวีย จึงชักธงธรรมจักรขึ้นเหนือหน้าต่างที่พัก เป็นสัญลักษณ์ว่า พระพุทธศาสนาเริ่มหยั่งรากฝังลึกลงบนดินแดนแห่งนี้แล้ว ทำให้วัดไทยเกิดขึ้นอีกมากมายในเวลาต่อมา เช่น วัดพุทธาราม เนเธอร์แลนด์ วัดพุทธาราม กรุงสต๊อกโฮล์ม วัดพุทธาราม เฟรดิก้า วัดสยามินทร์มังคลาราม ประเทศสวีเดน วัดไทยนอร์เวย์ ประเทศนอร์เวย์ วัดไทยเดนมาร์ค กรุงโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ค  วัดไทยฟินแลนด์  กรุงเฮลซิงกิ วัดไทยเบอร์ลิน ประเทศเยอรมัน  วัดไทยไอซแลนด์  และวัดไทยเบลเยียม  ซึ่งขยายวัดออกไปอีกถึง ๓ วัดในลักซัมเบิร์ก ในเวลาต่อมา 

วัดพุทธาราม เนเธอร์แลนด์ นับได้ว่า เป็นวัดไทยแห่งแรกในยุโรป และเป็นศูนย์ฝึกพระธรรมทูตให้รู้จักวิธีการดำรงชีวิตในประเทศแถบสแกนดิเนเวีย จากนั้น พระธรรมทูตก็จะถูกส่งออกไปปฏิบัติศาสนกิจในประเทศต่างๆ ในแถบนี้

พระพุทธศาสนาในประเทศสวีเดน เป็นหนึ่งในประเทศที่ได้รับการตอบรับจากประชาชนอย่างดียิ่ง และเป็นประเทศแรกในโลกตะวันตก ที่ทั้งภาครัฐและเอกชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการสร้างวัด โดยดำริจะให้มีวัดไทยเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้พระพุทธศาสนาในประเทศของตน และได้จัดสรรพื้นที่ให้กว่า ๒๗๐ ไร่ เพื่อดำเนินการสร้างวัดไทย การที่ภาครัฐและเอกชนของประเทศสวีเดน ได้เข้ามาดูแลการสร้างวัดไทยเช่นนี้ จึงเป็นสิ่งที่น่าภูมิใจสำหรับชาวไทยที่นับถือพระพุทธศาสนา  หากเอาเงินไทยไปสร้างวัดให้ฝรั่ง จะต้องนำเงินไทยออกจากประเทศจำนวนมหาศาลจึงจะสร้างวัดได้สักวัดหนึ่ง

การสร้างวัดไทยในต่างประเทศ โดยเฉพาะทางด้านยุโรป  พระสงฆ์ได้ใช้เงินไทยน้อย โดยใช้เงินประเทศนั้นเพื่อสร้างวัดประเทศนั้น  ซึ่งเป็นการให้ฝรั่งสร้างวัดพระพุทธศาสนาให้ฝรั่งเอง เพราะเจ้าของผู้สร้างจะได้เกิดความรักความผูกพันในสิ่งที่เขาสร้างขึ้นมา จะทำให้วัดไทยมีความมั่นคง  ได้รับการดูแลเอาใจใส่อย่างดี 

เจ้าประคุณสมเด็จฯ จึงวางเป็นแนวทางการสร้างวัดสำหรับพระธรรมทูตไว้ว่า 

“พระสงฆ์ไปปฏิบัติงานประเทศใดต้องใช้เงินของประเทศนั้นสร้างวัด   เพราะถ้าจะเอาเงินไทยไปสร้างวัดในต่างประเทศ  เราจะต้องเอาเงินบาทออกนอกประเทศเท่าไรจึงจะสร้างวัดได้วัดหนึ่ง    ค่าเงินบาทกับเงินต่างประเทศแตกต่างกันมาก  พระสงฆ์ที่ไปอยู่ต่างประเทศจึงต้องเก่งและมีความอดทนสูง”

ในปี ๒๕๐๘ เจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถระ) มีบัญชาให้เป็นผู้แทนพระองค์ท่านเดินทางไปร่วมพิธีฉลองอัฐิธาตุ ๑,๐๐๐ ปี พระอติษ ทีปังกร ศรีชญาณเถระ ตามคำนิมนต์ของรัฐบาลจีน และในโอกาสเดียวกันได้เดินทางตามเส้นทางสายไหมต่อไปยังปากีสถานและอัฟกานิสถาน โดยความอุปถัมภ์ของพุทธสมาคมจีน เพื่อศึกษาเส้นทางประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา สำหรับพระอติษ ทีปังกร ศรีชญาณเถระ เป็นพระเถระชาวปากีสถานมีชีวิตอยู่เมื่อ ๑,๐๐๐ ปี ที่แล้ว ได้เดินทางไปเผยแผ่พระศาสนาในจีนและธิเบต จนเป็นที่เคารพศรัทธาของประชาชนชาวจีนและชาวธิเบต โดยมีความเชื่อว่า ท่านเป็นพระโพธิสัตว์กลับชาติมาเกิด เพื่อขนมวลสรรพสัตว์ข้ามสังสารวัฏ

ต่อมา ในปี พ.ศ. ๒๕๑๕  เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ได้เดินทางไปสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ในสหรัฐอเมริกา  ตามคำนิมนต์ของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา โดยคณะผู้ร่วมเดินทาง ประกอบด้วย เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เป็นหัวหน้าคณะ เจ้าประคุณสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์  (ช่วง วรปุญโญ) และ พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) เป็นเหตุให้เห็นหนทางในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้เกิดการวางรากฐานพระพุทธศาสนา และเกิดวัดไทยขึ้นทั่วประเทศสหรัฐอเมริกา โดยอาศัยสมาคมชาวไทยต่างๆ  เช่น สมาคมชาวไทยอีสาน  สมาคมชาวไทยเหนือ  และสมาคมชาวไทยทักษิณ  ตลอดจนนักศึกษาในอเมริกา 

การเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจในดินแดนฝั่งตะวันตก ไกลออกไปถึงสหรัฐอเมริกา นับเป็นการเดินทางเผยแผ่พระพุทธศาสนารอบโลก ที่ไกลที่สุด เป็นครั้งแรก  ในประวัติศาสตร์การเผยแผ่พระศาสนาของคณะสงฆ์ หลังสิ้นสุดยุคพระธรรมทูตทั้ง ๙  สาย ของพระเจ้าอโศกมหาราช รวมระยะเวลาเดินทางถึง ๘๐ วัน ใน ๑๑ ประเทศ ประกอบด้วย ประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส  เนเธอร์แลนด์ เบลเยี่ยม เยอรมัน เดนมาร์ก สวิสเซอร์แลนด์ อิตาลี  กรีก และอินเดีย

และ ในปีเดียวกันนี้ ภายหลังกลับจากเดินทางรอบโลก เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ไปสังเกตการณ์พระศาสนาในประเทศญี่ปุ่นอีกครั้ง เพื่อตามรอยเส้นทางพระบรมสารีกธาตุ รศ. ๑๑๖ ซึ่งขุดพบที่กรุงกบิลพัสดุ์ ประเทศอินเดีย ส่วนเดียวกับที่ประดิษฐานอยู่บนบรมบรรพต (ภูเขาทอง)  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ พระราชทานแก่ประเทศที่นับถือพระพุทธศาสนาต่างๆ เช่น ลังกา พม่า ลาว ญี่ปุ่น เกาหลี และไซบีเรีย เป็นต้น โดยเจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้เดินทางไปตามเมืองที่สำคัญต่างๆ ของญี่ปุ่น จนถึงเมืองนาโกย่า แล้วเข้านมัสการพระบรมสารีริกธาตุ ณ พระเจดีย์ วัดนิไทจิ

#เมื่อท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้รับตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ได้สร้างอาคารหลังหนึ่งขึ้นภายในบริเวณวัด และให้ชื่อว่า “อาคารอนุสรณ์สมเด็จฯ ญาโณทยมหาเถระ พ.ศ.๒๕๑๗”  เพื่อเป็นที่พักพระสงฆ์ต่างประเทศ  ที่เข้ามาศึกษาเล่าเรียนพระพุทธศาสนาในประเทศไทย ให้ได้รับความสะดวกสบายในเรื่องที่อยู่อาศัย ก็เพื่อเป็นอนุสรณ์ แด่ ท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราช (อยู่ ญาโณทยมหาเถร) พระอาจารย์ผู้จุดประกายความคิดที่จะให้พระพุทธศาสนาแผ่ไพศาลไปในโลกตะวันตก  ซึ่งอาคารดังกล่าวได้มีพระสงฆ์จากประเทศลาว กัมพูชา พม่า จีน ญี่ปุ่น เวียดนาม ไต้หวันเนปาล และบังคลาเทศ เป็นต้น เข้ามาพำนักอยู่เรื่อยมา หลังจบการศึกษา บางรูปเดินทางกลับประเทศของตน บางรูปได้ทำหน้าที่เป็นพระธรรมทูตในนามพระสงฆ์ไทยเดินไปเผยแผ่พระศาสนายังประเทศตะวันตก

แม้การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ การตั้งวัดในต่างประเทศ และการที่จะให้มีพระธรรมทูตไปประจำที่ต่างประเทศ  ในยุคแรกเริ่ม ต้องพบกับอุปสรรคปัญหานานาประการ              

แต่ที่สุด เจ้าประคุณสมเด็จฯ ก็สามารถนำพาพระธรรมทูตสายต่างประเทศ ก้าวข้ามห้วงเวลาแห่งความยากลำบากไปได้ ทุกครั้งที่มีผู้ตำหนิพระธรรมทูตต่างประเทศ เจ้าประคุณสมเด็จฯ ก็จะกล่าวด้วยแววตาอ่อนโยนเสมอว่า  

 “ คนไทยไปเมืองนอกเพื่อไหว้ฝรั่งแต่พระไปเมืองนอกเพื่อให้ฝรั่งไหว้ “

แม้เช่นนั้น การสร้างวัดในต่างประเทศ ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย พระธรรมทูตต้องทำงานอย่างน่าสงสาร ต้องทุ่มเทสรรพกำลังความสามารถ ต้องใช้เงินจำนวนมหาศาล และ ต้องเสียสละทุกสิ่งทุกอย่าง  แม้กระทั่งชีวิต  กว่าจะสร้างวัดได้แต่ละวัด 

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ให้ความสำคัญกับการศึกษา พระเณรต้องเรียน เรียนอะไรก็ได้ ที่ไม่ขัดต่อพระธรรมวินัย เพราะพระเณรจะเป็นผู้รักษาพระศาสนา และเน้นให้ทำงานช่วยกันปลูก จิตสำนึกด้านคุณธรรม จริยธรรม และศีลธรรมให้กับเยาวชนและประชาชนในชาติ ซึ่งหนทางนี้เท่านั้น จะช่วยให้เกิดความมั่นคงแก่พระศาสนา จึงเป็นจุดเริ่มต้นการจัดตั้ง   “สำนักงานส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมและความมั่นคงแห่งสถาบันชาติพระศาสนาพระมหากษัตริย์” 

แม้ในยามที่ร่างกายโรยแรง เริ่มชราภาพลง แต่ข่าวคราวที่พระสงฆ์สามเณรและชาวพุทธ ถูกฆ่าที่ภาคใต้ กลับเพิ่มความรุนแรงมากขึ้น พระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน ๒๖๐ รูป ในสะตูล  สงขลา ยะลา นาราธิวาส และปัตตานี  จึงถูกก่อตั้งขึ้นตามดำริของเจ้าประคุณสมเด็จฯ   เพื่อปลุกจิตสำนึกให้พระสงฆ์ร่วมกันทำงาน ในพื้นที่เสี่ยงภัย  นับตั้งแต่ ปี พ.ศ.๒๕๕๓ เป็นต้นมา

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ประทานโอวาท แก่ พระธรรมทูตอาสา ว่า “หากไม่มีพระสงฆ์ ในพื้นที่ ชาวพุทธก็หมดที่พึ่ง …ก็ชื่อว่า พระพุทธศาสนาได้หมดไปแล้ว ขอให้ทุกองค์หนักแน่น มั่นคง อยู่เป็นกำลังใจให้ชาวพุทธ  ถึงแม้วันหนึ่งวันใดข้างหน้า พระพุทธศาสนาจะหมดไปจาก ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้  ก็ขอให้วันนั้น #มีพระสงฆ์เดินออกจากพื้นที่เป็นคนสุดท้าย”

นับเป็นแสงแห่งจิตวิญญาณความมั่นคงพระพุทธศาสนา แสงสุดท้าย ที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ถ่ายทอดจิตวิญญาณความรักในพระพุทธศาสนา ผ่านพระธรรมทูตอาสา อันเป็นอมตะวาจาที่จะตรึงใจเหล่าพุทธบุตร ผู้ทำหน้าที่พระธรรมทูตอาสา ไปตราบนานเท่านาน

ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศทั่วโลก  จนพระพุทธศาสนาเบ่งบานกลางหิมะในโลกตะวันตกอย่างแข็งแกร่ง เกิดจากการวางรากฐานที่สำคัญของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ผู้ริเริ่มการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ  เป็นเหตุให้พระสงฆ์ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นพระธรรมทูตได้ยึดเป็นแนวทางอันเดียวกัน  เป็นที่มาแห่งความสำเร็จของงานพระศาสนาในต่างประเทศ  นับได้ว่า เจ้าประคุณสมเด็จฯ เป็นผู้เปิดวิสัยทัศน์ธรรมสู่วิสัยทัศน์โลก ทำให้พระพุทธศาสนาแผ่ไพศาลไป เป็นที่พักพิงทางด้านจิตใจแก่ชาวไทย และประชาชนในต่างประเทศทั่วโลก

เรื่องราวทั้งหมดเหล่านี้ จะถูกจดจำ เล่าขานถ่ายทอดสืบต่อกัน จนกลายเป็นตำนาน จากตำนานกลายเป็นประวัติศาสตร์  จากประวัติศาสตร์กลายเป็นความทรงจำของโลก

ที่สุดแล้ว นามของพระมหาเถระท่านนี้ ก็จะถูกจารึกบนหน้าประวัติศาสตร์แห่งความทรงจำของโลก  ในนามผู้นำพระพุทธศาสนาไปประดิษฐานยังแผ่นดินตะวันตกอันไกลโพ้น ตลอดไป

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) “บทนำ : พระพุทธศาสนาเป็นประทีปแห่งโลก ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว) อุปเสณมหาเถร”บทนำ : พระพุทธศาสนาเป็นประทีปแห่งโลก ” เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

เรียนรู้ปฏิปทาพระเถระผู้สร้างเส้นทางพระพุทธศาสนาสู่โลกกว้าง แม้ธาตุขันธ์จะดับสูญ แต่ดอกบัวดอกแล้วดอกเล่าที่หลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯ ส่งออกไปปลูกยังดินแดนที่ปราศจากพระพุทธศาสนา เริ่มเบ่งบานตามปณิธานอันยิ่งใหญ่แห่งหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯ ที่อุทิศตนเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตราบลมหายใจสุดท้าย

“บัดนี้มีวัดไทยกว่า๕๐๐วัด ตั้งมั่นกระจายอยู่ทั่วทุกมุมของโลก

เป็นไปตามคำกล่าวของหลวงพ่อเจ้าประคุณสมเด็จฯที่ว่า

“ดอกบัวจะบานกลางหิมะ”

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๑๑๐.การบูรณาการในการทำงานเผยแผ่

๑๑๑. พระพุทธศาสนาในทศวรรษหน้า

๑๑๒. คมธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)    

เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

สำหรับสามบทนี้ ผู้เขียนเล่าถึงเหตุที่เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ได้สร้างแนวทางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไว้อย่างรอบด้าน เพื่อช่วยเหลือผู้คนทุกวัยให้ได้มีปัญญาในการแก้ไขปัญหาทุกข์ภายในใจตน ด้วยหลักแห่งการบูรณาการตามรอยธรรมที่พระพุทธเจ้าวางไว้

๑๑๐ .การบููรณาการในการทำงานเผยแผ่

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ให้ความสำคัญกับการศึกษา  พระเณรต้องเรียน เรียนอะไรก็ได้  ที่ไม่ขัดต่อพระธรรมวินัย  เพราะพระเณรจะเป็นผู้รักษาพระ ศาสนา และเน้นให้ทำงานช่วยกันปลูกจิตสำนึกด้านคุณธรรม จริยธรรม และศีลธรรมให้กับเยาวชนและประชาชนในชาติ  ซึ่งหนทางนี้เท่านั้นจะช่วยให้เกิดความมั่นคงแก่พระศาสนา  จึงเป็นจุดเริ่มต้นการจัดตั้ง “สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม  จริยธรรม  และความมั่นคงแห่ง สถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์”

แม้ในยามที่ร่างกายโรยแรง เริ่มชราภาพลง แต่ข่าวคราวที่พระสงฆ์ สามเณรและชาวพุทธถูกฆ่าที่ภาคใต้ กลับเพิ่มความรุนแรงมากขึ้น  พระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ จำนวน ๒๖๐ รูป ในสตูล สงขลา ยะลา นราธิวาส และปัตตานี จึงถูกก่อตั้งขึ้นตามดำริของเจ้าประคุณสมเด็จฯ เพื่อปลุกจิตสำนึก ให้พระสงฆ์ร่วมกันทำงานในพื้นที่เสี่ยงภัย  นับตั้งแต่ ปี พ.ศ.๒๕๕๓ เป็นต้นมา

เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ประทานโอวาทแก่พระธรรมทูตอาสาว่า

“หากไม่มีพระสงฆ์ในพื้นที่  ชาวพุทธก็หมดที่พึ่ง  ก็ชื่อว่า พระพุทธศาสนาได้หมดไปแล้ว  ขอให้ทุกองค์ทุกรูปหนักแน่น  มั่นคง  อยู่เป็นกำลังใจให้ชาวพุทธ ถึงแม้วัน หนึ่งวันใดข้างหน้า พระพุทธศาสนาจะหมดไปจาก ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้ ก็ขอให้วันนั้น มีพระสงฆ์เดินออกจากพื้นที่เป็นคนสุดท้าย”

 นับเป็นแสงแห่งจิตวิญญาณความมั่นคงพระพุทธศาสนา  แสงสุดท้าย

ที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ถ่ายทอดจิตวิญญาณความรักในพระพุทธศาสนาผ่านพระธรรมทูตอาสา  อันเป็นอมตะวาจาที่ตรึงใจเหล่าพุทธบุตร  ผู้ทำหน้าที่พระ ธรรมทูตอาสา ไปตราบนานเท่านาน

ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศทั่วโลก จน พระพุทธศาสนาเบ่งบานกลางหิมะในโลกตะวันตกอย่างแข็งแกร่ง เกิดจากการวางรากฐานที่สำคัญของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ผู้ ริเริ่มการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ  เป็นเหตุให้พระสงฆ์ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นพระธรรมทูตได้ยึดเป็นแนวทางอันเดียวกัน เป็นที่มาแห่งความสำเร็จของงานพระศาสนาในต่างประเทศ นับได้ว่า เจ้าประคุณสมเด็จฯ  เป็นผู้เปิดวิสัยทัศน์ธรรมสู่วิสัยทัศน์โลก  ทำให้พระพุทธศาสนาแผ่ไพศาลไป  เป็นที่พักพิงทางด้านจิตใจแก่ชาวไทย  และประชาชนใน ต่างประเทศทั่วโลก

เรื่องราวทั้งหมดเหล่านี้จะถูกจดจำ  เล่าขานถ่ายทอดสืบต่อกัน  จนกลายเป็นตำนาน จากตำนานกลายเป็นประวัติศาสตร์  จากประวัติศาสตร์กลาย เป็นความทรงจำของโลก

ที่สุดแล้ว นามของพระมหาเถระท่านนี้ก็จะถูกจารึกบนหน้าประวัติศาสตร์แห่งความทรงจำของโลก ในนามผู้นำพระพุทธศาสนาไปประดิษฐานยังแผ่นดิน ตะวันตกอันไกลโพ้น ตลอดไป

๑๑๑.พระพุทธศาสนาในทศวรรษหน้า

              ในปัจจุบันและอนาคตอันใกล้  แนวโน้มที่ผู้คนจะปฏิบัติธรรม  และร่วมกิจกรรมทางศาสนากันเป็นกลุ่ม  จะกลายมาเป็นการปฏิบัติธรรมและทำกิจทางศาสนาแบบปัจเจกบุคคลมากขึ้น  คือทำเป็นส่วนตัวภายในพื้นที่ของตัวเอง  หรือในบ้านของตัวเอง  โดยถือว่าการปฏิบัติธรรมและกิจกรรมศาสนาในฐานะเป็นเรื่องของสังคม  กลายมาเป็นศาสนาเป็นเรื่องของตัวบุคคลมากขึ้น  ซึ่งความเป็นองค์กรทางศาสนาจะค่อยๆ ลดลงจะกลายเป็นเรื่องของส่วนตัว  จากที่เคยปฏิบัติธรรมร่วมกันในศาสนสถาน  ก็จะมาปฏิบัติธรรมในบ้านของตัวเอง  ในที่อยู่ห้องตัวเอง  ไม่ไปทำวัตรสวดมนต์ที่วัด  ไม่ไปปฏิบัติธรรมที่วัด  ไม่ไปทำบุญที่วัด แต่จะสวดมนต์ที่บ้าน  ทำบุญที่บ้าน  และปฏิบัติธรรมที่บ้าน นี่เป็นธรรมวิจัยข้อหนึ่ง

อีกข้อหนึ่งคือ จะมีการรวมกลุ่มกับปฏิบัติธรรมมากขึ้น ในแนวทางครูบาอาจารย์ที่ตนศรัทธา ซึ่งสามารถสอนกรรมฐานทั้ง ๔๐ วิธี ตามจริตที่ตนถนัด ซึ่งยังคงอยู่ในหลักที่พระพุทธเจ้าสอน ด้วยผู้คนในอนาคตจะตั้งคำถามกับพระพุทธศาสนามากขึ้น ก่อนปฏิบัติ ด้วยหลักกาลามสููตร ซึ่งจะทำให้ผู้คนหันมาสนใจพระพุทธศาสนาที่สามารถตอบโจทย์ปัจเจกชนได้มากขึ้น  การเคลื่อนย้ายถิ่นฐานของชาวพุทธที่กระจัดกระจายกันอยู่  จะกลับมารวมกลุ่มกันอยู่เป็นชุมชนชาวพุทธก็จะมีเพิ่มมากขึ้นเช่นกัน 

ดูเหมือนจะไม่น่าเป็นไปได้  แต่ก็เป็นไปแล้วในวันนี้  วันที่โรคระบาดจากไวรัส โควิด –๑๙ ได้นำผู้คนออกห่างกัน  แต่ขณะเดียวกัน  ก็กลับทำให้เป็นแรงดึงดูดกลุ่มคนที่คล้ายๆ กัน กลับบ้าน กลับมาเจอกับครอบครัว  กลับมาพบกับชุมชนดั้งเดิมตั้งแต่วัยเยาว์  ทำให้เกิดการเรียนรู้พระพุทธศาสนาที่ห่อหุ้มไว้ด้วยวัฒนธรรมพื้นบ้านที่ยังคงแข็งแกร่ง  ได้กลับมาต้อนรับผู้คนกลับบ้านอย่างอบอุ่น  มีเวลาที่จะพูดคุยถึงปัญหาชีวิต การทำงาน และหาทางออกร่วมกันด้วยการปฏิบัติธรรมเป็นกลุ่มๆ เฉพาะในครอบครัว  เยียวยาหัวใจของกันและกันอย่างลึกซึ้ง 

แต่ละครอบครัวที่ลูกหลานได้กลับมาพร้อมหน้าพร้อมตา  แม้บางท่านอาจจะบาดเจ็บจากพิษเศรษฐกิจ  บางท่านอาจเจ็บปวดจากการสูญเสียคนที่รักจากโควิด  แต่หากยังมีลมหายใจอยู่  ก็ต้องไปต่อ  พระพุทธเจ้ามอบพระวาจาสุดท้าย คือความไม่ประมาทไว้ให้  เราจะต้องพลิกวิกฤติเป็นโอกาสเสมอ  ในการครองชีวิตในโลกด้วยธรรม  เพื่อการกลับมาเรียนรู้ว่า  เรายังจะต้องพัฒนาอะไรอีกในตัวเราที่จะแก้ทุกข์ในใจเราให้ได้  อย่าให้คนที่จากไปต้องเสียใจหรือเป็นห่วงคนที่ยังมีชีวิตอยู่ 

พระพุทธศาสนาสอนให้มีสติ และปัญญาในการก้าวล่วงปัญหาทุกอย่าง  แม้กระทั่งความตายที่เราทุกคนต้องเผชิญ   แต่เมื่อยังมีลมหายใจอยู่  พระธรรมทูตอาสาในพื้นที่จะช่วยแนะนำให้เริ่มต้นชีวิตที่บ้านอย่างมีความหมายและคุณค่า  เราจะสามารถสร้างอาชีพจากสิ่งที่มีอยู่ในตัวเราได้อย่างไร   การปรับความคิด ทัศนคติต่อสิ่งที่เกิดขึ้นให้ได้สติ ได้ปัญญา  เป็นเรื่องสำคัญก่อนอย่างอื่นเลย   และใช้ความสามารถของเราบูรณาการกับสิ่งที่มีอยู่ให้สร้างสรรค์  แล้วมองหาการสร้างเป็นอาชีพที่เป็นประโยชน์ต่อตนเอง ครอบครัว และชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม   เมื่อความมั่นคงภายในใจเกิดขึ้น  แม้อยู่ท่ามกลางซากปรักหักพังก็จริง  แต่เราก็สามารถสร้างทุกสิ่งทุกอย่างขึ้นมาใหม่ได้  ด้วยตัวเราเองและครอบครัวของเรา  กับชุมชนของเรา  และอาจดีกว่าเดิมด้วยซ้ำ  การปฏิบัติที่จิตให้มีสติ ปัญญา ตามรอยธรรมในองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มอบไว้ให้กับชาวโลก  จึงสามารถตอบโจทย์ชีวิตแก้ทุกข์ได้ทุกขณะเลยก็ว่าได้  นับแต่อดีตจนถึงปัจจุบันและอนาคต   

              ในส่วนของพระสงฆ์หนึ่งในพระรัตนตรัยที่เป็นดั่งเนื้อนาบุญของโลก  ที่มาช่วยปัดเป่าความทุกข์ให้กับผู้คนและสังคม  เราก็ต้องช่วยกันดูแลรักษา  เพราะในอนาคต จากผู้คนที่เป็นห่วงพระพุทธศาสนาอาจมองว่า   

๑.พระจะลดบทบาทการศึกษาพระธรรมวินัย เพราะพระมุ่งที่วุฒิการศึกษา ป.เอก ป.โท  พระจะขาดการเรียนรู้หลักธรรมจากแกนธรรมที่แท้จริง  เพราะผู้สอนส่วนใหญ่ใช้ตัวเอกสารที่ตีความแบบตื้นๆ เสียมากกว่าเพราะไม่มีเวลา  มาปฏิบัติกิจกรรมทางโลกมากกว่าทางธรรม  เช่นงานศพ  งานประกวดตามประเพณีหวังรางวัล ซึ่งไม่น่าจะใช่ธรรมคำสอน
              พระใช้พื้นที่ สมบัติที่บรรพบุรุษชาวบ้านบริจาคไปทำธุรกิจ  โดยเฉพาะวัดในเมือง

              พระบางรูปศีลห้ายังไม่ครบ

              โยม (อุบาสก/อุบาสิกา)  ขาดความเคารพต่อสงฆ์

เห็นพระเป็นเพียงสะพานบุญเพื่อประโยชน์ ในทางส่งบุญให้กับผู้ตาย

              ระบบสื่อสารมวลชนเสนอเพียงข่าวเพื่อสนองความต้องการขายข่าว  ต้องการหารายได้ไม่ได้ปกป้องศาสนา  ทำไปเพื่อเงิน  ไม่ได้แยกแยะชั่ว  ดี  เช่น พระให้หวย  พระสร้างวัตถุมงคล

              พระและโยมจะแยกย้ายกันไปเป็นกลุ่มก้อนตามจริตของตนเพื่อค้นหาสัจธรรม  จะใช่หรือไม่ใช่ก็ขึ้นอยู่กับบุญและกรร

๒.ใน  ๑๐ ปีข้างหน้า นโยบายรัฐที่มีต่อพุทธศาสนาในพื้นที่ ๕ จังหวัดชายแดน มีอะไรบ้าง

                           ๒.๑.ตราบใดที่บุคลากรของรัฐไม่ใช้พุทธแท้เข้ามาบริหารงานในสำนักพุทธฯ นั้นหมายถึงการนำกฎหมายมาใช้แทนพระวินัย ซึ่งจะลดทอนความถูกต้องทางโลกและทางธรรมลงไปเหลือเพียงการใช้อำนาจกับพระสงฆ์ไปในทางมิชอบได้

                           ๒.๒.จะเป็นไปได้ไหมที่รัฐจะยอมให้สำนักพุทธฯ ปกครอง หมายรวมเอาพุทธบริษัทมาดูแลกันเองโดยไม่หวังประโยชน์  โดยยึดหลักธรรมคำสอนจากพระธรรวินัยมาเป็นหลักในการเกื้อกูลพระสงฆ์ให้สามารถดำเนินชีวิตไปสู่เส้นทางแห่งการหลุดพ้นจากความทุกข์ในสังสารวัฏส่วนตนได้  และสนับสนุนให้พระสงฆ์ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการเผยแผ่ธรรมะตามรอยพระพุทธเจ้าได้อย่างเต็มกำลัง 

                           ๒.๓.พื้นที่  ๕ จังหวัดชายแดนใต้ หรือพื้นที่อื่นๆ ก็ตาม  หากพุทธบริษัทคอยหวาดระแวงคิดว่ามนุษย์ต่างศาสนาคือศัตรู  เมื่อต่างฝ่ายถูกแบ่งโดยกลุ่มที่ตั้งตัวว่ากลุ่มรักพระพุทธศาสนา  ก็พยายามใช้ข้อมูลที่มาจากอารมณ์ส่วนตัวไปหาข้อผิด  ปล่อยวางไม่ได้  ไม่เข้าใจสัจธรรม  ไม่เข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ที่มีความหลากหลายทางความคิด  และความเชื่อ  ความศรัทธา   ที่สำคัญคือ เราต้องเคารพสิทธิพื้นฐานในความเป็นมนุษย์และในการนับถือศาสนา  ไม่บังคับให้ใครต้องเชื่อตามความคิดของตนเอง   เมื่อใช้อารมณ์เป็นที่ตั้งก็จะกลายเป็นเครื่องมือของผู้หวังประโยชน์ในโลกนี้ 

ในมุมมองนี้  ขอให้เชื่อเถอะว่า  ศาสนาจะไม่สลาย  ตราบใดที่ไม่มีกลุ่มไปแบ่งกลุ่ม  ไปปล่อยข่าวแสวงหาความจริงว่าที่เกิดเหตุเพราะใคร  ในความเป็นจริงนั้น  ไม่ว่าจะนับถือศาสนาไหนก็ตาม  หรือแม้แต่ผู้ที่ไม่ได้นับถือศาสนาใดๆ เลย  มนุษย์ในแต่ละหมู่เหล่า ก็จะมีบรรพชนพร่ำสอนให้ทำความดี  และในพระพุทธศาสนาเราก็สอนว่า เกิดมาเพื่อสั่งสมกรรมดี 

ดังนั้น ๑๐ ปีข้างหน้าก็ไม่รู้ว่าจะเห็นความเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร  หากวันนี้  นักบวชบางท่านยังทำตนตกอยู่ใต้อำนาจมากกว่าความถูกต้อง  ไม่ดูแลพระสงฆ์กันเอง  ก็อาจไม่ต้องกล่าวถึงอนาคตกันแล้ว…สาธุ

              ๓.กระบวนการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาในพื้นที่ ๕จังหวัดชายแดน จะเป็นอย่างไร

                           ๓.๑.ปัจจุบันสื่ออินเทอร์เน็ตเจริญก้าวไกลมาก  อย่าว่าแต่ ๕ จังหวัดภาคใต้เลย  ทั่วโลกก็ไปถึงแทบทุกที่แล้ว  เพียงแต่พุทธบริษัทได้ร่วมมือกันมากน้อยเพียงไรที่จะนำเอาหลักธรรมคำสอนมาเผยแผ่ผ่านสื่อออนไลน์ที่ไปทั่วโลกด้วยความจริง  จะมีผู้ที่รู้จริงสักกี่กลุ่มล่ะที่กล้าหาญที่จะประกาศความจริง  แม้ว่าปัจจุบันจะเดินทางสะดวกกว่าสมัยพุทธองค์มากมาย  และไม่ต้องเหาะด้วยซ้ำ  เพียงนั่งอยู่หน้าสมาร์ทโฟน ก็สามารถแสดงธรรมถ่ายทอดความจริงไปได้ทั่วโลกได้  ว่าแต่ว่า  พระเราทำความจริงให้ปรากฏในใจตนหรือยัง…

                           ๓.๒.การถ่ายทอดผ่านสื่อแต่ละช่องในปัจจุบันส่วนใหญ่ล้วนแล้วแต่ไร้สาระทั้งนั้น

                           ๓.๓.รัฐควรให้ความสำคัญไม่ปล่อยผ่าน  ควรสอดแทรก  หยิบยกตัวอย่างที่ถูกต้อง  บางรายการในช่องYouTubeไม่ควรมีโฆษณากั้น  เช่น สวดมนต์ตามพระสวดบน YouTube อยู่ๆ ก็มีโฆษณาขึ้นมาแทรกเลย  อย่างนี้ ผลประโยชน์ของชาติและประชาชนจะตกไปอยู่ในมือต่างชาติกันหมด

                           ๓.๔. ตัววิทยากร พิธีกร แต่ละช่อง แต่ละรายการควรรู้จริงไม่โอ้อวด

                           ๓.๕. ส่งเสริมให้พุทธบริษัท ๔ กลับมาทำหน้าที่  ทำสื่อด้านในใจตนเอง  ประเมินตนเอง ถือศีล  รักษาศีล  อาราธนาศีลทุกวัน  นักบวชก็ทบทวนศีลให้เป็นประจำ  อย่าส่งจิตไปส่งออกนอกมากนัก  อย่าไปห่วงคนอื่น  จนลืมหน้าที่  ใช้ธรรมะดูตัวตนภายในของเราก่อน  ก่อนที่จะออกมาสรุปสถานการณ์ภายนอก  มันจะเป็นอันตรายและสูญเปล่า

                           ๓.๖.ธรรมชาติปรับสมดุลได้เอง  เกิดแก่เจ็บตาย  โควิดคือส่วนหนึ่งของการปรับสมดุลโลกใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้น  เช่นเดียวกับโรคห่าเมื่อร้อยปีก่อน ก็คือการปรับสมดุลโลกให้เข้าสู่ปัจจุบันอย่างที่เป็นอยู่

ถึงที่สุดแล้ว พระพุทธศาสนาสอนให้เราตั้งคำถาม และเรียนรู้จากตนเอง  จนค้นพบตนเองในที่สุด  ว่าแม้แต่ตัวเราก็หามีไม่  การไม่ดิ้นรนแสวงหาจนเกินเลย  ทำให้ทุกคนได้อยู่ต่อไป   ศาสนาจะอยู่รอด  ไม่ใช่กลุ่มใดกลุ่มหนึ่งมากำหนด  แต่การขับเคลื่อนไปด้วยกันตามรอยธรรมที่พระพุทธเจ้าวางไว้นั้นคือความสุขที่จะเกิดอีกต่อไปเรื่อยๆ คือ  ละโลภ  ละโกรธ ในตัวเรา  มีปัญญาไม่หลงผิด  เครื่องมือที่พระพุทธเจ้าให้มายังใช้ไม่หมดเลย  ก่อนที่จะส่งจิตออกไปเพ่งโทษใครต่อใคร  ให้กลับมาดูตนเอง  สอนตนเอง  และเรียนรู้จากหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าให้ไว้สอนใจตนเอง  จะเกิดการพัฒนาตนเองไปในที่สุดแห่งกองทุกข์ได้ในที่สุด   

๑๑๒. คมธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)              

              สมเด็จพระพุฒจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช  อดีตเจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหารวิหาร  นับเป็นพระเถราจารย์ผู้มีบทบาทสำคัญต่อศาสนา  วันนี้แม้ท่านมรณภาพลงแล้ว  แต่ทุกคำสอนยังมีคุณค่าเสมอ

นิตยสาร Secret  (Secret Magazine ) เมื่อวันที่ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ ได้คัดเลือกคมธรรมของสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) มาฝากผู้อ่าน เพื่อจะได้น้อมนำไปปฏิบัติ ดังนี้

              ๑. เมื่อได้ยินอะไรในทางที่เสียแล้ว  ก็อย่าพึ่งตัดสินใจว่าเสีย  เพราะเพียงแต่เขาพูดกัน  ต้องใคร่ครวญพิจารณาให้ดีเสียก่อนในลักษณะฟังหูไว้หู  ถ้ายังไม่เห็นที่ประจักษ์ด้วยตนเอง  ก็อย่าเพิ่งไปต่อหรือไปเสริมให้เกิดความเสียหายขึ้น

              ๒. ถ้าอยากรวยจนเป็นทุกข์  ก็ไม่ต้องรวย  ถึงรวยก็ไม่มีประโยชน์ใดๆ เพราะถึงรวยแล้ว  ก็ยังเป็นทุกข์  ที่อยากรวย  ก็เพราะต้องการให้เป็นสุขไม่ใช่ต้องการให้เป็นทุกข์  ถ้ารวยแล้วชีวิตต้องเป็นสุขด้วย  แต่สุขอย่างผู้ครองเรือน

              ๓. บางคนข้างนอกนั้นแลดูเรียบงามจริงๆ เชียว  เป็นคนที่โก้ในสังคมว่าอย่างนั้นเถอะ  จะเป็นรถนั่งก็ดี  จะเป็นเครื่องใช้ไม้สอยก็ดี  แหม ภูมิฐานเหลือเกิน  แต่ว่าข้างในนั้นเป็นอาวุธทั้งหมด  พร้อมที่จะเชือดจะเฉือดบุคคลผู้อื่นได้  พร้อมที่จะเชือดจะเฉือนสังคม  เพื่อให้เป็นประโยชน์แก่ตนในทันทีทันใด  นี่แหละต้องระมัดระวังมากๆ เดี๋ยวมีมากเหลือเกิน

              ๔. ของดีกับของเสียอยู่ไม่ใช่ไกลที่ไหน  บางทีก็อยู่ปนๆ กัน  แต่ถ้าน้อมใจให้ดีแล้วก็จะมองเห็นว่าเป็นสิ่งดี  นี่เป็นสิ่งไม่ดี  สิ่งนี้ควรจะยึดไว้เป็นแบบ  คนนี้ควรจะคบไว้เป็นมิตร  คนนี้ไม่ควรคบเป็นมิตร  ไม่ควรคบ  แต่ว่าไม่จำเป็นที่จะต้องแสดงออกว่าไม่ควรคบ  หรือว่าใช้วาจาว่าเราไม่คบแล้ว  เพราะว่าจะเป็นภัยได้อีกเหมือนกัน  เพียงแต่ว่าเราเรียนให้รู้  ศึกษาให้รู้

              ๕. โดยมากเราขอกันว่า  ขอให้รวยเท่านั้นเท่านี้  ขอให้ได้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้  เป็นธรรมดาของคนธรรมดาสามัญต้องอยากรวย  อยากให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้  ตามแบบของผู้ที่ยังเป็นคฤหัสถ์  คือ ผู้ครองเรือน แต่ว่าเราก็ต้องประคองความอยากให้พอดีๆ อย่าให้อยากจนเกินพอดี  อยากรวยแต่อย่าอยากจนกระทั่งเป็นทุกข์

              ๖. พ่อแม่รักลูก  รักจริงๆ แต่ว่าบางทีก็เลยไป  จนกลายเป็นหลงลูกหลงลูกหลาน  จนเป็นเหตุให้เกิดความทุกข์  เมตตาลูก  เมตตาหลานเป็นเหตุให้เกิดความสุข  แยกให้ได้  พิจารณาให้ดี  แล้วก็จะทำให้ไม่ลำบาก  เมตตาก็เป็นเหตุให้เกิดความสุขได้  แต่ว่าถ้ากลายเป็นโมหะ  คือ หลงก็เป็นเหตุให้เกิดความทุกข์

              ๗. เมื่อมีทรัพย์สินเงินทองแล้วก็ต้องพยายามฝึกตนว่า  มีข้าวของเงินทองแล้ว  ชีวิตนี้อยู่ได้แล้ว  ไม่ตายแน่  ไม่ตายเพราะอด  เมื่อไม่ตายเพราะอด  จะทำอย่างไรต่อไป  สิ่งที่จะทำต่อไป  ก็ต้องทำในทางดี  ที่เป็นทางธรรมให้ชีวิตนี้เป็นชีวิตที่มีคุณค่า

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๑๐. การบูรณาการในการทำงานเผยแผ่ ๑๑๑ . พระพุทธศาสนาในทศวรรษหน้า ๑๑๒.  คมธรรมสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)    เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๑๐. การบูรณาการในการทำงานเผยแผ่ ๑๑๑. พระพุทธศาสนาในทศวรรษหน้า ๑๑๒ . คมธรรมเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุเสณมหาเถร) เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

๑๑ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๖

น้อมเศียรเกล้าอภิวาท รำลึก ๙๕ ปีชาตกาล

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

พระเถระผู้มีวิสัยทัศน์ในการประกาศธรรมและเผยแแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

๑๐๗. การจัดการความรู้ทางพุทธศาสนา

๑๐๘. การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๕  จังหวัดชายแดนใต้  

 เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

สำหรับสองบทนี้ ผู้เขียนอธิบายการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) ผ่านการทำงานของ สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์  ที่ได้ขยายงานการดำเนินภารกิจด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาทั้งหกด้าน อย่างรอบด้าน ด้วยการลงพื้นที่และส่งเสริมสนับสนุนให้พระในพื้นที่เกิดแรงบันดาลใจในการสร้างเครือข่ายสังคมอุดมธรรม ตั้งแต่ในครอบครัว ไปจนถึงชุมชนให้เกิดความสมัครสมานสามัคคี ช่วยเหลือกันและกันในยามทุกข์ รวมไปถึงการสร้างสันติสุขขึ้นในสังคมพหุวัฒนธรรมในพื้นที่ ๕ จังหวัดชายแแดนใต้

๑๐๘. การจัดการความรู้ทางพระพุทธศาสนา

              การจัดการความรู้ทางพุทธศาสนา  มีหลักเกณฑ์และการวางแผนในการให้การอบรมเผยแผ่หลักธรรมคำสอนใช้เครื่องมือสื่อสาร  เช่น  โทรศัพท์  คอมพิวเตอร์ในการเผยแผ่  อุปกรณ์เครื่องมือสื่อสาร ในการผลิตสื่อให้สอดคล้องกับยุคสมัย  ในการถ่ายทอดความรู้ให้เหมาะสมกับแต่ละท้องถิ่น  แต่ละวัย  และมีการทำงานเชิงรุกในการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนเกี่ยวกับความรู้ทางพระพุทธศาสนา

              การสร้างภูมิปัญญาในการพัฒนาประเทศ  โดยเฉพาะหนังสือที่เพิ่มหลักการด้านคุณธรรมจริยธรรม  ตามคำกล่าวของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร  ปฏิบัติหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภาปฏิรูปแห่งชาติ ว่า “การปฏิรูปประเทศ  ต้องปฏิรูปที่ตัวคน  ปฏิรูปที่ตัวคนต้องปฏิรูปที่พฤติกรรมของคนปฏิรูปถ่ายทอดภาษาได้ตรงกับผู้อ่าน  จึงเป็นการช่วยสร้างความเข้าใจในด้านคุณธรรมจริยธรรมได้อีกทางหนึ่ง  พฤติกรรมของคนต้องพัฒนาระบบค่านิยมคุณธรรม และจริยธรรมที่กำกับพฤติกรรมของคน” 

และตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๕๕ -๒๕๕๙ ของสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  สำนักนายกรัฐมนตรี  กล่าวถึง  “คนไทยส่วนใหญ่มีปัญหาด้านคุณธรรมจริยธรรม  โดยผลการวิจัยและการสำรวจต่างๆ พบว่าปัญหาสำคัญที่สุด คือ ความซื่อสัตย์สุจริต และการทุจริตคอร์รัปชัน  โดยเห็นว่าต้องส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทยเร่งด่วน”

ฉะนั้น  การส่งเสริมให้เกิดนักเขียนทางศาสนา  ที่มีองค์ความรู้และขยายความรู้ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม  มีเนื้อหาที่น่าสนใจเหล่านี้  จึงควรนำมาวิเคราะห์ถึงเนื้อหาที่เน้นไปที่หลักคุณธรรม จริยธรรม  และศึกษารูปแบบวิธีการเขียน  ภาษาที่เข้ากันได้กับสังคมในยุคปัจจุบัน

              สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์  ได้ขยายงานการดำเนินภารกิจด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก  ได้ดำเนินการอบรมพระวิทยากรทั่วประเทศ  ที่ผ่านมามีการจัดโครงการพระนักเขียนขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๕๔ เป็นต้นมา  เพื่อสร้างศักยภาพพระวิทยากรให้มีประสิทธิภาพในการเขียนธรรมะเพื่อการเผยแผ่  และจากโครงการในปีที่ผ่านมา  ผู้ผ่านการอบรมได้สร้างผลงานเขียนอย่างต่อเนื่อง  และยังเป็นการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างพระวิทยากรทุกภูมิภาค  ให้มีความสามัคคี  อันจะส่งผลให้เครือข่ายการทำงานของพระวิทยากรมีความเข้มแข็งในการทำงานเผยแผ่พระศาสนาสืบต่อไป  ในการนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะมีการจัดอบรมพระนักเขียนต่อไป

              สรุปได้ว่า  การทำงานด้านนโยบายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตอาสา  ในการให้บริการทางสังคมของพระสงฆ์  เพื่อการพัฒนาจิตใจของประชาชน  คือ การให้คำแนะนำทางด้านจิตใจ เป็นที่ปรึกษาเกี่ยวกับปัญหาชีวิตต่าง ๆ  และเป็นที่พึ่งให้ความสุขทางใจ  ส่งเสริมการศึกษาของประชาชนและเยาวชน  ช่วยพัฒนาชุมชนให้เป็นแผ่นดินธรรม  แผ่นดินทอง  ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา  ผู้ประนีประนอม ส่งเสริมความสามัคคีในหมู่บ้านได้

๑๐๙. การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๕  จังหวัดชายแดนใต้             

              การมีส่วนร่วมของประชาชนในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา  ประกอบด้วย  ด้านการรับฟัง  ด้านการร่วมกิจกรรม  และด้านการนำไปปฏิบัติ

๑. ด้านการรับฟัง  การแก้ปัญหา  ทำให้คนเกิดความรู้สึกสามารถที่จะเดินตาม  เครือข่ายจึงเกิดขึ้นมากในพื้นที่  โดยการประชาสัมพันธ์  ออกสื่อออนไลน์  ออกเฟซบุ๊ก  ทุกวันนี้พระธรรมทูตอาสามีกลุ่มไลน์ กลุ่มเฟซบุ๊กอยู่  เวลาไปทำงานอบรมเผยแผ่ตรงไหน  เราจะทำประชาสัมพันธ์งานของพระในการทำคุณงามความดีไปด้วย   แต่ส่วนใหญ่ไม่คอยได้ออกเผยแผ่  ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อในกระแส  เท่าที่สังเกตดู  เรื่องที่ไม่ดีส่วนใหญ่จะออกสื่อ  อยากจะฝากทางไลน์  ทางเฟซบุ๊กพระธรรมทูตอาสาว่า  ไปทำอะไร  ตรงไหน จะได้รู้  ให้ถือว่าเป็นเรื่องสำคัญ  การทำงานเผยแผ่ หรืองานสงเคราะห์ต่างๆ  ก็เป็นการลงทุนปัจจัยที่ญาติโยมถวายมา  ตามกิจกรรมต่างๆ ทางศาสนา  พระธรรมทูตอาสาเองไม่ได้เก็บเป็นปัจจัยส่วนตัวเลย 

พอมีงานที่ไหนที่พระธรรมทูตอาสาต้องไปช่วยเหลือให้ทันท่วงที  ก็รวบรวมชาวบ้านเหมารถไปช่วยกัน  บางครั้งก็ดูงานที่อื่น  วัดอื่น  จังหวัดอื่น  อำเภออื่น  เพื่อให้เขาได้เห็นว่าข้างนอกที่อื่นเขาเป็นอย่างไรบ้าง   พูดง่ายๆ ให้ได้เปิดหูเปิดตาว่าข้างนอกเขาเป็นยังไง  ทำให้เราดึงใจเขามาว่าข้างนอกเขาไปถึงไหนแล้ว  ทำให้เขาอยากจะมีส่วนร่วมกันทางศาสนา  ปีหนึ่งๆ พาญาติโยมออกไปหลายเที่ยว  ปลูกจิตสำนึกในเรื่องเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่  ไม่ว่าคนไทยพุทธหรือพระสงฆ์ถูกกระทำจากเหตุการณ์ที่ไม่สงบ  พระธรรมทูตอาสาจะชักชวนชาวบ้านให้เขาไปกัน  ไม่วันรดน้ำศพก็วันฌาปนกิจ  ปลูกจิตสำนึกคนไทยไม่ทิ้งกันนี้คือการนำประชาชนมาร่วมในงานเผยแผ่

              ๒. ด้านการร่วมกิจกรรม  จัดกิจกรรมทุกอย่างที่มีในวัด  อาทิ วันพระก็มีเทศน์  มีสวดมนต์  วันสำคัญก็จัดงานมีเทศน์  มีสวดมนต์  มีเวียนเทียน  ประเพณีลากพระที่กำลังทำอยู่ก็ให้โยมในหมู่บ้านมาช่วยกันประกอบเรือพระใครว่างก็มา  มาช่วยทำที่ช่วยได้  ทอดกฐิน  ทอดผ้าป่า  ใครจะขัดแย้งกับใครไม่เป็นไร  แต่ว่าให้มาช่วยวัด  จะโกรธจะเกลียดกัน  ไม่มีปัญหา  พระเป็นคนกลางไม่เข้าข้างใคร  โครงการเยี่ยมพระพบปะโยม  ก็เพื่อให้เรากับชาวบ้านชาวพุทธได้มีส่วนทำบุญร่วมกัน  ฆราวาสต่างถิ่น  ต่างหมู่มาเจอกันในงานบุญ  ได้ใกล้ชิดกัน แตะมือกัน  ให้กำลังใจกัน  เป็นญาติธรรม  ก็ให้เขารับรู้ถึงความปรารถนาดีของพระ  การเอาใจใส่ของพระต่อญาติโยมเป็นความเมตตาเสมอกัน  และเมื่อพระเราสื่อสารออกไปยังโลกกว้าง  แม้คนที่เราไม่ได้ไปเยี่ยมโดยตรง  แต่ก็ได้รับรู้ถึงสิ่งที่พระเราทำมันก็น้อมใจเขา  คนที่เราเข้าถึงก็ง่ายเมื่อเขามีสุขมีทุกข์  พระเราไปเยี่ยม  เราใส่ใจ  เราแสดงออก  เขาพร้อมที่จะรับฟังสิ่งที่พระบอก  สิ่งที่พระสอนเขาได้กำลังใจ  ส่วนคนที่อยู่ภายนอก  เห็นสิ่งที่เราทำหลายคนก็อยากเข้าช่วย  เข้ามาร่วมมือ  เพราะรับทราบสิ่งที่เราทำนั้นดีงามต่อใจของผู้คน  พระเราก็เปิดโอกาสให้เขามีส่วนร่วม  ซึ่งมีทั้งชาวพุทธที่อยู่ใกล้และอยู่ไกลมาสื่อสารด้วย  และก็เปิดช่องทางให้มาร่วมกิจกรรมเผยแผ่และสงเคราะห์ชาวบ้านกันด้วย  ก็เป็นการยึดให้ประชาชนพี่น้องชาวพุทธมีส่วนร่วมในการทำงานการเผยแผ่ด้วย  พูดคุยบอกต่อๆ กัน  นำญาติโยมไปสวดมนต์  เด็กของแต่ละวัดไปรวมกัน  ไปทำกิจกรรมกันที่เป็นการเผยแผ่อย่างหนึ่ง

              บางครั้งไปเยี่ยมชาวบ้าน  ไปเยี่ยมโรงเรียน  ไปเยี่ยมครู ทหาร ตำรวจ  พระธรรมทูตอาสาเราก็ทำ หรืออาจจะบรรยายธรรมแค่ลง Facebook เล็กๆ น้อยๆ ชาวบ้านที่เห็นเราทำ  เขาเห็นว่าเราเสียสละ  เรามีใจที่จะช่วยอย่างเต็มกำลัง  พูดง่ายๆ คือถึงเป็นส่วนเล็กๆ ในพื้นที่  อย่างน้อยเขาก็เห็นความสำคัญตรงนี้  เพราะชาวบ้านเขาเห็นถึงความเสียสละ  เขาก็อยากมีส่วนร่วมกับเราเอง  เช่นว่าการบริจาคสิ่งของข้าวสารอาหารแห้งให้เราได้ต่อยอดในการทำงาน  นี่สิ่งที่เขาก็เห็นความสำคัญขึ้นมาเอง  คือการทำงานเชิงประจักษ์ให้เขาเห็นกับตาเขาเอง  มันก็จะเกิดผลดี  คือเขาจะพูดปากต่อปาก 

เช่น  พระธรรมทูตอาสาไปเยี่ยมคนแก่คนป่วยคนที่ได้รับผลกระทบจากเหตุความไม่สงบ  พอพระเราไป  เขาก็จะพูดโฆษณาประชาสัมพันธ์เขาเองว่า  พระรูปนี้ได้ไปเยี่ยม  และไปให้กำลังใจ  เพราะฉะนั้นคนที่เขามีกำลังทรัพย์พอเขาเห็น  ก็จะเข้ามาสนับสนุน  อย่างเช่นล่าสุดลง Facebook  ลงเรื่องการทำงานพระธรรมทูตอาสา

              ๓. ด้านการนำไปปฏิบัติ  พระธรรมทูตอาสาทำด้วยใจ  ทำให้เขาเห็นเอง  เขาก็เห็นว่าเราทำจริงมีประโยชน์ต่อสังคม  ต่อพื้นที่ที่เราทำ  แล้วเขาก็จะมีส่วนร่วมกับพระเราเอง  ใช้วิธีการให้  ให้ธรรมะ  ให้ความคิด  ให้ความรู้สึกเขาถึงที่  หรือมีสิ่งของก็ให้เขา  แบ่งปันเขาไป  ทำให้เขาเห็นว่าพุทธศาสนามีเป็นตัวช่วยทั้งร่างกาย  จิตใจและความคิด  พอทำให้เขารู้จัก  ให้เขาได้มักคุ้นแล้ว  รู้ว่าเราไม่เป็นภัยแล้ว  เขาก็จะรับรู้เรื่องราวเหล่านั้น  และเขาก็จะเรียนรู้จากพระเราและนำไปใช้  นำวิธีการให้การช่วยเหลือไปต่อยอดตามความสามารถของเขา  เช่น พระเลี้ยงไก่  วันพระก็แจกจ่ายไข่  พอตอนเช้าเขาก็ทำกับข้าวมาถวายเป็นบุญร่วมกัน  พอเขาไว้ใจ  เชื่อใจพระแล้ว  เราก็สามารถสอนธรรมะให้เขาเข้าใจได้

              พระธรรมทูตอาสาจึงจำเป็นจะต้องออกไปหาชุมชน ไม่จำกัดกาล  ไม่มีการนัดหมาย  ในการออกเยี่ยมบ้าน  ออกเยี่ยมตามค่ายทหารเหมือนที่ทำอยู่  ไม่มีการเรียกรวมแต่จะไปถึงบ้าน  ซึ่งเป็นสิ่งที่เยียวยาจิตใจได้มาก  เพราะบางบ้านมีข้อจำกัด  การจะมีส่วนร่วม  ต้องมีการทำงานเชิงรุกให้พระธรรมทูตอาสาเหมือนที่มี โครงการธรรมะเยี่ยมโยม  และธรรมะเยียวยาใจ ๓ จังหวัดชายแดนใต้   มี ๒ กลุ่มที่กำลังทำ  พระธรรมทูตอาสาเราต้องเข้าหา  ถ้ารอให้โยมมา  โดยเฉพาะ ๓ จังหวัดชายแดนภายใต้เป็นไปได้ยาก

              การจัดตั้งเครือข่าย  การจัดตั้งกลุ่มในการทำงานเป็นกลุ่มๆ เป็นส่วนๆ เช่น  ดูว่าในส่วนไหนผู้คนมีส่วนร่วมได้ก็จัดตั้งเป็นองค์กร  เป็นเครือข่ายขึ้นมา  และก็ใช้เครือข่ายเชื่อมโยงกัน  ดึงคนที่มีศักยภาพแต่ละด้านเข้ามา  อย่างเช่นกรณีของกลุ่มศิลปินที่มีความรู้ความสามารถทางด้านศาสนา  มีจิตสาธารณะก็จัดกลุ่มขึ้นมาและให้การสนับสนุน  กลุ่มนักเขียน  กลุ่มนักคิดและเยาวชนที่ทำกิจกรรมกับชุมชน  ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมโดยการจัดตั้งเครือข่าย 

และการจะให้มีเครือข่ายเพิ่มขึ้น  ต้องใช้หลักความเป็นผู้มีกัลยาณมิตรเป็นตัวนํา  เมื่อพระธรรมทูตอาสาไปในสถานที่ใด  จะต้องมีหลักธรรมแห่งกัลยาณมิตร  เพื่อจะไปแนะนําประชาชนได้ทุกชนชั้น  ทําหน้าที่เป็นพระสาวกเผยแผ่หลักธรรมคําสั่งสอนของพระพุทธเจ้า  สร้างความคุ้นเคย  สนิทสนมกับประชาชนทุกหมู่เหล่า  ให้คําปรึกษาในเรื่องต่างๆ ได้

              สรุปได้ว่า การมีส่วนร่วมของประชาชนในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา  ในการรับฟัง ร่วมกิจกรรม และนำไปปฏิบัติ  โดยการจัดกิจกรรมสร้างเครือข่ายจิตสาธารณะ  ทำให้เขาเห็นว่าพุทธศาสนามีเป็นตัวช่วยทั้งร่างกาย  จิตใจและความคิด

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต

บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน

เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐๘. การจัดการความรู้ทางพุทธศาสนา ๑๐๙. การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๕  จังหวัดชายแดนใต้   เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐๘. การจัดการความรู้ทางพุทธศาสนา ๑๐๙. การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๕  จังหวัดชายแดนใต้  เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

วันนี้วันพระ วันศุกร์ที่ ๖ มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๒

เรียนรู้ปฏิปทาพระเถระผู้ได้บำเพ็ญหิตานุหิตประโยชน์ เกื้อกูลประโยชน์น้อยใหญ่ทุกด้านทั้งในระดับชาติ และระดับนานาชาติ เพื่อชาติ พระพุทธศาสนา และสถาบันพระมหากษัตริย์ มาอย่างต่อเนื่องยาวนานตลอด ๖๔ พรรษาในร่มกาสาวพัสตร์ การสูญเสียท่าน เมื่อวันที่ ๑๐ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๕๖ นับเป็นความสูญเสียครั้งยิ่งใหญ่ในบวรพระพุทธศาสนา

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

๑๐๕. ก่อตั้งสถาบันพัฒนาพระวิทยากร

 ๑๐๖. การสืบทอดพระพุทธศาสนา

 เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

สำหรับสองบทนี้ ผู้เขียนเล่าถึงเหตุผลที่หลวงพ่อสมเด็จพระพุฒาจารย์ ก่อตั้งสถาบันพระวิทยากร เพื่อการสืบทอดพระพุทธศาสนาไปยังพระสงฆ์รุ่นใหม่ไม่ขาดช่วง โดยสร้างบทบาทการให้บริการทางสังคมของพระสงฆ์  เพื่อการพัฒนาจิตใจของประชาชนให้มีที่พึ่งแห่งตน  ประกอบกับการวางแผนโครงสร้างแนวทางในการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุกไปยังทุกพื้นที่ที่ยังขาดแแคลนและเป็นทุกข์ในทุกด้าน โดยการช่วยเหลือทั้งในด้านสงเคราะห์เกื้อกูลจนกว่าจะยืนได้ด้วยตนเอง และนั่นคือเป้าหมายที่พระพุทธเจ้าทรงวางไว้ว่า “อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนแล เป็นที่พึ่งแห่งตน”

๑๐๖.ก่อตั้งสถาบันพัฒนาพระวิทยากร 

              นโยบายการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตอาสา  สร้างบทบาทการให้บริการทางสังคมของพระสงฆ์  เพื่อการพัฒนาจิตใจของประชาชน  คือ  การให้คำแนะนำทางด้านจิตใจ  เป็นที่ปรึกษาเกี่ยวกับปัญหาชีวิตต่างๆ  และเป็นที่พึ่งให้ความสุขทางใจ  ส่งเสริมการศึกษาของประชาชนและเยาวชน  ช่วยพัฒนาชุมชนให้เป็นแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง  ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา  ผู้ประนีประนอม  ส่งเสริมความสามัคคีในหมู่บ้านได้  ประกอบกับการวางแผนโครงสร้างแนวทางในการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก

              โดยการจัดตั้งสำนักพัฒนาพระวิทยากร  เพื่อสร้างกระบวนการในการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน  เนื่องจากในการพัฒนาประเทศนั้น  จำเป็นต้องเริ่มจากการพัฒนาด้านมนุษย์ก่อน  ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  ฉบับที่ ๑๒ (ปี พ.ศ.๒๕๖๐ – ๒๕๖๔)  ยุทธศาสตร์ที่ ๑ ซึ่งเน้นการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทุนมนุษย์  และการพัฒนานั้นมุ่งเน้นการพัฒนาเรื่องคุณธรรม  จริยธรรม  ตามคำกล่าวของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร  ปฏิบัติหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภาปฏิรูปแห่งชาติไว้ในวาระพัฒนาที่ ๔ เรื่องระบบค่านิยม  คุณธรรมจริยธรรม  เพื่อความเป็นพลเมืองที่ดีและมนุษย์ที่สมบูรณ์ ว่า

 “การปฏิรูปประเทศ  ต้องปฏิรูปที่ตัวคน  ปฏิรูปที่ตัวคน  ต้องปฏิรูปที่พฤติกรรมของคน  ปฏิรูปถ่ายทอดภาษาได้ตรงกับผู้อ่าน  จึงเป็นการช่วยสร้างความเข้าใจในด้านคุณธรรมจริยธรรมได้อีกทางหนึ่ง  พฤติกรรมของคนต้องพัฒนาระบบค่านิยมคุณธรรมและจริยธรรมที่กำกับพฤติกรรมของคน”

              สถาบันพัฒนาศักยภาพพระวิทยากร  ภายใต้กำกับการของสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและความมั่นคงแห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์  ได้ขยายงานตามมติมหาเถรสมาคม ที่ ๔๑๒/๒๕๕๖ ที่เห็นชอบให้สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ วัดสระเกศ กรุงเทพมหานคร  เป็นหน่วยงานของคณะสงฆ์ในการสนับสนุน  การดำเนินภารกิจด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเชิงรุก  ซึ่งเป็นสำนักงานที่เกิดขึ้นเพื่อสิ่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมโดยตรง  และสิ่งสำคัญที่จะพัฒนาคุณธรรม  จริยธรรมในคนได้  ต้องเริ่มจากการสร้างพระวิทยากรที่มีความรู้  ความสามารถ  และอุดมการณ์ในการเผยแผ่คุณธรรม จริยธรรมเสียก่อน

          ในการนี้จึงได้จึดให้มีโครงการพระวิทยากรกระบวนธรรม ภาคทฤษฎี  เพื่อมุ่งพัฒนาพระภิกษุให้มีความรู้ทางพุทธศาสนาในการนำไปประยุกต์ใช้  มีทักษะในการปฏิบัติการเข้าค่ายคุณธรรม  การบรรยาย และการเผยแผ่ทั้งผ่านการใช้สื่อสารออนไลน์  และการเขียน  และสร้างอุดมการณ์ในการเผยแผ่  อีกทั้งยังเป็นการการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างพระวิทยากรทุกภูมิภาค  ให้มีความสามัคคี  อันจะส่งผลให้เครือข่ายการทำงานของพระวิทยากรมีความเข้มแข็งในการทำงานเผยแผ่พระศาสนาต่อไป

๑๐๗. การสืบทอดพระพุทธศาสนา        

              สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมฯ  ให้ทีมที่ลงไปทำงานในทุกพื้นที่มีความเข้าใจและมุ่งมั่นในสิ่งที่ทำร่วมกัน  ให้มีความรักและปรารถนาดี  การวางหลักการ  การวางแผน  การแสวงหาคนที่เหมาะกับกิจกรรม  มีความเสียสละ  รักและอยากจะช่วยประสานกับข้าราชการ  เจ้าหน้าที่สำนักพุทธฯ  ส่วนบ้านเมืองอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง  ต้องอาศัยหลายคนเข้ามาช่วย  โดยใช้วิธีการบรรยาย  อธิบายธรรมะให้คนเข้าใจและสามารถนำไปปฏิบัติตามได้

              ซึ่งบูรพาจารย์ทางพระพุทธศาสนา  ได้นำพาปฏิบัติในการรักษา  และสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน  ปรากฏเป็นความมั่นคงของพระพุทธศาสนาตราบทุกวันนี้  เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตประธานกิตติมศักดิ์สำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์  เป็นพระมหาเถระรูปหนึ่ง  ที่มีความมุ่งมั่นในการจรรโลงรักษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้วัฒนาสถาพรในประเทศไทยและขยายไปทั่วโลก  จึงได้กำหนดให้มีสำนักงานส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และความมั่นคง แห่งสถาบันชาติ พระศาสนา พระมหากษัตริย์ ขึ้นมา

การพัฒนาคุณภาพของพระสงฆ์ในการสืบทอดพระพุทธศาสนาที่พระมหาเถระ  และบูรพาจารย์ท่านมีความรู้ภูมิธรรม  มีความองอาจ  ความสง่างาม  ความมีน้ำใจ  และความเสียสละของท่านทั้งหลายจะเป็นปราการอันแข็งแกร่งให้กับพระพุทธศาสนา  และจะเป็นทิฏฐานุคติให้พระสงฆ์รุ่นหลังได้ดำเนินตาม

หากเราทั้งหลายยังเชื่อมั่นในวิถีทางของพระพุทธองค์  หยัดยืนการทำงานด้วยความเด็ดเดี่ยว  กล้าแกร่ง  และปฏิบัติร่วมกันอยู่เช่นนี้  พระศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า  ก็ชื่อว่าจะยังดำรงอยู่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่ชาวโลก

              โครงการอบรมพระวิทยากรเพื่อทำงานด้านเผยแผ่  ได้ดำเนินฝึกอบรมโครงการอบรมพระวิทยากรกระบวนธรรม  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน  สร้างเครือข่ายขับเคลื่อนงานเผยแผ่พระศาสนาเชิงรุกทั่วประเทศ  จึงเป็นความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะจัดทำโครงการต่อเนื่อง  เพื่อให้พระวิทยากรกระบวนธรรมได้ลงไปทำงานเผยแผ่ในพื้นที่ทุกภูมิภาคของประเทศไทย  ได้มีโอกาสมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการทำงาน และถอดบทเรียนร่วมกัน  อันจะเป็นการนำไปต่อยอดในการทำงานเผยแผ่ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น  เป็นการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างพระวิทยากรทุกภูมิภาคให้มีความสามัคคี  อันจะส่งผลให้เครือข่ายการทำงานของพระวิทยากรมีความเข้มแข็งในการทำงานเผยแผ่พระศาสนาต่อไป

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐๖. ก่อตั้งสถาบันพัฒนาพระวิทยากร ๑๐๗. การสืบทอดพระพุทธศาสนา เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต

บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน

เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๑๐๖. ก่อตั้งสถาบันพัฒนาพระวิทยากร ๑๐๗. การสืบทอดพระพุทธศาสนา เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

๑๕ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ แถลงข่าวครั้งแรก

ย้อนรำลึกเมื่อวันจันทร์ที่ ๑๕ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ เวลา ๑๕.๐๐ น.

รองนายกรัฐมนตรี ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. วิษณุ เครืองาม เป็นประธานการแถลงข่าว เรื่อง การจัดทำหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับญาณวชิระ ณ ศูนย์แถลงข่าวรัฐบาล ตึกนารีสโมสร ทำเนียบรัฐบาล เพื่อเฉลิมฉลองในปีมหามงคลที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ๑๒ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕

ที่มาและความสำคัญของหนังสือทศชาติ ฉบับ ญาณวชิระ

เนื่องจากปีพุทธศักราช ๒๕๖๕ นี้ เป็นปีมหามงคลยิ่งของปวงชนชาวไทย ตามที่เราทราบกันดีอยู่แล้วว่า เป็นปีที่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา วันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๖๕

คนไทยถือกันว่า ผู้ที่จะมาเกิดเป็นเจ้าฟ้ามหากษัตริย์ ก็ล้วนแต่เสด็จมาเพื่อบำเพ็ญพระบารมีธรรมให้สั่งสมเพิ่มพูนยิ่ง ๆ ขึ้นไป การบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานับประการของสถาบันพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ต่างก็เป็นไปเพื่อพสกนิการชาวไทยของพระองค์ท่านนั่นเอง ซึ่งนับได้ว่านั่นเป็นวิถีแห่งพระโพธิสัตว์ 

การจัดพิมพ์หนังสือทศชาติ ซึ่งเป็นเรื่องการบำเพ็ญพระบารมีของพระพุทธเจ้าทั้ง ๑๐ พระชาติ ก่อนจะตรัสรู้ในพระชาติที่ ๑๑ จึงเหมาะสมกับโอกาสมหามงคลของปวงชนชาวไทยเช่นนี้  ซึ่งวาระโอกาสที่เป็นมหามงคลยิ่งนี้ มีไม่บ่อยนัก

เมื่อก่อน การเขียนหนังสือยังไม่แพร่หลาย จึงมีการเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนัง  เรื่องทศชาติ เอาไว้ตามวัดวาอารามต่าง ๆ เพื่อสั่งสอนประชาชนให้เห็นถึงการบำเพ็ญ  พระบารมีของพระพุทธเจ้า

ดังนั้น พระเถระวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ทั้ง  ๕ รูป จึงได้ร่วมกันเรียบเรียงหนังสือทศชาติขึ้นมา เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี   พันปีหลวง ในโอกาสมหามงคลนี้

คณะผู้เรียบเรียงหนังสือ ประกอบด้วย

หลวงพ่อธงชัย สุขญาโณ (อดีตพระพรหมสิทธิ)

พระมหาสังคม ญาณวฑฺฒโน (อดีตพระราชอุปเสณาภรณ์)

พระมหาเทอด ญาณวชิโร (อดีตพระราชกิจจาภรณ์)

พระมหาบุญทวี ปญฺญาวํโส (อดีตพระศรีคุณาภรณ์)

พระมหาสมจิตร จิตฺตธมฺโม (พระครูสิริวิหารการ)

ซึ่ง บริษัท เมืองโบราณ จำกัด จัดพิมพ์แจกเป็นธรรมทานให้กับประชาชน ๑๐,๐๐๐ เล่ม และบริษัทอมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ดำเนินการพิมพ์ รวมทั้งจัดทำเป็นหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) และหนังสือ เสียง (Audiobook) เป็นที่เรียบร้อยพร้อมเผยแผ่เป็นธรรมทาน ในเว็บไซต์ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี สำนักนายกรัฐมนตรี https://www.opm.go.th สามารถคลิกอ่านและสแกนดาวน์โหลดได้ตลอดเวลา

ก่อนการแถลงข่าว ได้มีการเปิดคลิปวิดีโอธรรมกถา เล่าถึงที่มาของการจัดทำหนังสือ”ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ โดย พระมหาสังคม ญาณวฑฺฒโน (อดีตพระราชอุปเสณาภรณ์) วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กล่าวว่า เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง วันที่ ๑๒ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ นี้ นับเป็นโอกาสมหามงคลยิ่ง ที่พสกนิกรชาวไทยทุกหมู่เหล่า จักได้แสดงออกถึงความจงรักภักดี ที่มีต่อพระองค์ท่าน

เนื่องในโอกาสอันเป็นมหามงคลยิ่งนี้ บรรดาอาตภาพทั้งห้ารูป จากวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร พร้อมด้วยท่านสาธุชน คนมีใจเป็นกุศล ประกอบด้วยบริษัท เมืองโบราณ จำกัด พร้อมบริษัทในเครือ และบริษัท อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) โดยความเห็นชอบของรัฐบาล ผ่านการประสานงานอย่างดียิ่งจาก สำนักนายกรัฐมนตรี ได้ร่วมกันจัดพิมพ์หนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ เพื่อเฉลิมพระเกียรติ น้อมเกล้าน้อมกระหม่อม ถวายพระพรชัยมงคล แด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อท่านสาธุชนทั้งหลาย ได้ศึกษา อ่านหนังสือจบแล้ว จะได้ประมวลเอาหลักธรรมที่มีอยู่ในหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ นี้ แล้วประมวลเอาคุณงามความดีทั้งหมด ถวายพระพรชัยมงคล แด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ก็จะนับว่าเป็นการได้ร่วมเฉลิมพระเกียรติในโอกาสอันเป็นมหามงคลยิ่งนี้ ขอเจริญพร

และพระมหาเทอด ญาณวชิโร (อดีตพระราชกิจจาภรณ์) วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร กล่าวต่อมาว่า หนังสือ “ทศชาติ” ฉบับนี้ เรียบเรียงมาจากอรรถกถา และพระไตรปิฎก ให้มีสำนวนที่เรียบง่าย ภาษาเป็นปัจจุบัน ได้มีการจัดเรียงหัวข้อใหม่ เพื่อให้ประชาชนมีความน่าสนใจมากยิ่งขึ้น นอกจากนั้นแล้ว ยังได้มีการเขียนแผนที่ขึ้นมา โดยจำลองเอาเมืองที่ปรากฏอยู่ในชาดก ซึ่งมีความสอดคล้องกับเมืองในสมัยพระพุทธกาล เพื่อให้ผู้อ่านสามารถคิด จินตนาการตามเนื้อหาของหนังสือได้

ในชาดกแต่ละชาดก ยังได้มีการค้นคว้าเรียบเรียง เหตุการณ์ก่อนและหลังจากที่พระพุทธเจ้าตรัสชาดกนั้น ๆ สิ่งสำคัญที่ปรากฏ คือหลักธรรม อย่างกรณีของวิธูรบัณฑิต ก็มีหลักธรรมที่ทำให้คนเป็นคนดี เรียกว่าสาธุนรธรรม และหลักธรรมที่จะทำให้ครอบครัวเป็นครอบครัวที่ดี เรียกว่า ฆราวาสธรรม แต่ที่สำคัญก็คือ หลักธรรมที่จะทำให้บุคคลเป็นข้าราชบริพารที่ดี หรือเป็นข้าราชการที่ดี ก็ปรากฏอยู่ในวิธูรบัณฑิตนี้ ขอเจริญพร

จากนั้น รองนายกรัฐมนตรี (ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม) เป็นประธาน แถลงข่าวการจัดทำหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ ตอนหนึ่ง ความว่า

“เรียนท่านสื่อมวลชน และ ท่านผู้มีเกียรติทุกท่าน…

“ในโอกาสมหามงคลสมัยที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ต้องถือว่า เป็นโอกาสสำคัญพิเศษ ซึ่งการที่สมเด็จพระบรมวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ในพระราชวงศ์จะทรงเจริญพระชนมายุ หรือพระชนมพรรษายาวนานขนาดนี้นั้น ไม่ใช่เป็นสิ่งที่หาง่ายโดยทั่วไป บัดนี้ สมเด็จพระองค์นี้ ได้ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ ๙๐ พรรษา ไปเมื่อวันที่ ๑๒ สิงหาคมที่ผ่านมา ก็เป็นธรรมเนียมตามโบราณ พระราชประเพณีที่จะต้องมีการเฉลิมฉลองกัน ทั้งในส่วนของการทำบุญหรือศาสนพิธี ในส่วน ของการทำทาน คือ การเผยแพร่ จำหน่ายจ่ายแจกอะไรก็ตาม ที่สามารถทำได้ ซึ่งอาจจะเป็นการจำหน่ายจ่ายแจกสิ่งที่เรียกว่า อามิสทาน เป็นเงินเป็นทอง เป็นข้าวเป็นของ แต่ที่สำคัญกว่านั้น ก็คือ  การจำหน่ายจ่ายแจกวิทยาทาน คือ ความรู้ หรือธรรมทาน คือธรรมะ ให้แก่ประชาชนทั้งหลาย ถือว่า  เป็นการบำเพ็ญกุศล เพื่อที่จะขอประทานทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายสมเด็จพระพันปีหลวง

“ในการนี้ รัฐบาลก็ได้จัดตั้งคณะกรรมการระดับชาติขึ้นชุดหนึ่ง คือ คณะกรรมการ อำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งมีท่านนายกรัฐมนตรี  เป็นประธาน แล้วก็มีคณะกรรมการย่อย ๆ ลงมา ผมเองก็เป็นประธานกรรมการย่อยในส่วนของ พิธีการ เราก็มาคิดกันถึงกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งหลายกิจกรรมก็ได้ผ่านไปแล้วเมื่อสองสามวันที่ผ่านมา  มีการตักบาตรที่ท้องสนามหลวง มีการสวดมนต์ 5 ศาสนา พุทธ คริสต์ อิสลาม ฮินดู ซิกข์ แล้วก็มี   การจัดมหรสพสมโภช กิจกรรมที่ทำนั้น มีทั้งในกรุงเทพมหานครแล้วก็ในต่างจังหวัด บางอย่างก็ทำ  ในต่างประเทศด้วย

“ทีนี้ ก็มาถึงเรื่องหนึ่ง คือ คณะกรรมการอำนวยการ ต้องการให้การจัดงานเฉลิมฉลองครั้งนี้นั้น ทุกคนมีโอกาสและมีส่วนร่วม จึงได้เชิญชวนทั้งภาคประชาชน ภาคประชาสังคม และ   ภาคส่วนอื่น ๆ ให้เข้ามามีส่วนร่วม ตามที่คิดว่าจะสามารถทำได้ ก็มีส่วนร่วมสำคัญเกิดขึ้นจากภาคเอกชนโดยที่เราไม่ได้คาดหมายมาก่อน นั่นก็คือว่า มีพระเถระจากวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร  ๕ รูป ซึ่งท่านรวมกันแล้ว ก็ใช้นามปากกาแทนทั้ง ๕ รูป ว่า “ญาณวชิระ” แต่ละท่านเป็นนักเทศน์  เป็นนักเขียน เป็นนักพูด มีบทบาทสำคัญมาในอดีต ท่านก็ไปช่วยกันรังสรรค์ คือ เขียนหนังสือขึ้นมา   เล่มหนึ่ง ตั้งชื่อว่า “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง”

“ผมขออธิบาย คำว่า “ปณิธาน” ปณิธาน คือ ความมุ่งมั่น ตั้งใจแน่วแน่

คำว่า “มหาบุรุษ”ในที่นี้ ก็คือ หมายถึง พระพุทธเจ้า

หรือ พระโพธิสัตว์ที่กำลังจะไปตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า

คำว่า “ไม่เปลี่ยนแปลง” ก็คือว่า เป็นการตั้งมั่นปณิธานนี้เอาไว้นานแสนนานแล้ว จะเกิดกี่ภพกี่ชาติก็ยังยึดมั่น ในความตั้งใจนั้น คือ การตั้งใจที่จะไปตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าให้ได้”

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี

ถ้าหากว่า เราพูดกันตามความเชื่อหรือคตินิยมของพุทธศาสนา ท่านก็อาจจะได้ยินมาแล้วว่า คนเรากว่าจะมาตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้านั้น   จะต้องไปเกิดหรือเสวยพระชาติ เป็นสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ กันมากมาย หลายกัปหลายกัลป์ อสงไขย มีทั้ง  ไปเกิดเป็นมนุษย์ มีทั้งไปเกิดเป็นสัตว์ มีทั้งที่ไปเกิดเป็นพระราชามหากษัตริย์ มีทั้งที่ต้องเวียนว่าย  ตายเกิดไปเป็นยาจกเข็ญใจ ไปเป็นพราหมณ์ จนกระทั่งแม้แต่เป็นสัตว์ เช่น เป็นนกยูง เป็นช้าง  เมื่อเสียชีวิตก็จะเวียนว่ายตายเกิดอยู่อีกหลายภพหลายชาติ เพื่อสะสมบารมีเอาไว้ จนกระทั่งบารมี แข็งแกร่ง มั่นคง ก็จะมาถึงสิบชาติสุดท้าย ก่อนที่จะไปถึงชาติที่สิบเอ็ด ชาติที่สิบเอ็ดก็คือชาติที่จะได้เป็นพระพุทธเจ้า แต่คนเรากว่าจะไปถึงชาติที่สิบเอ็ด คือ สามารถตรัสรู้อนุตรสัมมาสัมโพธิญาณได้  จะต้องผ่านภพผ่านชาติมามากเหลือเกิน โดยเฉพาะชาติที่สำคัญที่สุด ก็คือ สิบชาติสุดท้ายก่อนที่จะมาถึงชาติที่สิบ

“พระพุทธเจ้าของเรานั้น ได้เสวยพระชาติสิบชาติสุดท้าย ก่อนที่จะมาถึงชาติที่สิบเอ็ด  ต่อเนื่องกันด้วยการบำเพ็ญบารมีต่าง ๆ กัน คำว่า บำเพ็ญบารมี ก็คือ สะสมประสบการณ์หรือทำคุณงามความดีเก็บเอาไว้ เพื่อส่งต่อไปยังภพหรือชาติต่อไป แต่ละชาตินั้น เราเคยเรียกกันว่า ชาดก

” ชาดกก็คือชาติ ชาติก็คือการเกิดสิบชาตินี้ เขาเรียกว่า ทศชาติ

และเป็นชาติที่สำคัญที่สุดยิ่งกว่าชาติใด ๆ ทั้งหมด ที่มีมาก่อนหน้านี้ “

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี

“ชาติที่หนึ่งในสิบชาติสุดท้ายนั้น พระโพธิสัตว์ได้เสด็จมาบังเกิดเป็นพระเตมีย์ แล้วบำเพ็ญบารมีที่สำคัญยิ่ง คือ เนกขัมมบารมี คือ ความที่ตั้งใจเหมือนกับนักบวช ความอดกลั้น ความไม่พูดไม่จา ไม่วอกแวกใด ๆ จนเราเคยได้ยินใช่ไหมครับ ที่เราไปอุปมาเปรียบเทียบ  ใครสักคนที่ไม่พูดอะไรเลย เอาแต่ทำงานอยู่อย่างเดียวว่า เหมือนกับพระเตมีย์ใบ้ พระเตมีย์ นี่คือชาติ ที่หนึ่ง ในจำนวนสิบชาตินั้น ทรงบำเพ็ญเนกขัมมบารมี เมื่อตายไปแล้ว ก็ได้บังเกิดในชาติที่สอง เป็นพระมหาชนก ที่เรารู้จักดี พระมหาชนกที่เรือแตกแล้วก็ว่ายน้ำอยู่ในมหาสาคร ด้วยความพากเพียร  จนกระทั่งนางเมขลาอุ้มไปส่งที่ฝั่ง นั่นแหละครับ คือ พระมหาชนกองค์เดียวกันนี่ นี่เป็นชาติที่สอง   ในจำนวนทศชาติหรือสิบชาติ แล้วทรงบำเพ็ญบารมีอันยิ่งใหญ่ คือ วิริยบารมี ความเพียร

ต่อจากนั้น  ก็ไปถึงชาติที่สาม คือ พระสุวรรณสาม ชาติที่สี่ก็คือ เป็นพระเนมิราช ชาติที่ห้า คือเป็นพระมโหสถ  ชาติที่หกคือเป็นพระภูริทัต ชาติที่เจ็ดคือเป็นพระจันทกุมาร ชาติที่แปดคือเป็นพระนารทะ ชาติที่เก้า คือเป็นพระวิธูรบัณฑิต แล้วก็ชาติที่สิบ ชาติสุดท้าย เป็นพระเวสสันดร ซึ่งในชาติที่สิบนี้ ทรงบำเพ็ญ บารมีอันยิ่งใหญ่เหนือบารมีทั้งหมด ที่เคยมีมาในอดีตกาล ก็คือ ทานบารมี ทรงบริจาคทรัพย์สิน  เงินทองต่าง ๆ ทรงบริจาคแม้กระทั่งลูกและเมีย แล้วจากการบำเพ็ญบารมีอันยิ่งใหญ่ในสิบพระชาตินี้เอง เมื่อสิ้นพระชนม์หรือหมดชีวิตไป ก็ได้บังเกิดเป็นชาติที่สิบเอ็ด คือเป็นเจ้าชายสิทธัตถะราชกุมาร จนกระทั่งเสด็จออกบวช ที่เรียกว่า เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ แล้วก็ได้ตรัสรู้  เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

“ในทางคติพุทธศาสนา ถือว่า สิบชาติ หรือทศชาติ

คือ สิบบารมีที่ได้ทรงบำเพ็ญในแต่ละชาตินี้

   เป็นความยิ่งใหญ่มหาศาล

และนี่คือ ปณิธานของมหาบุรุษที่ไม่เปลี่ยนแปลง”

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี

๖ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๕

พิธีมอบหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ ให้แก่คณะรัฐมนตรี

พิธีมอบหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ ให้แก่คณะรัฐมนตรี ในวันอังคาร ที่ ๖ เดือน กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๕ เวลา ๐๘.๐๐ น. ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล โดย คณะผู้เรียบเรียงหนังสือ ประกอบด้วย พระธงชัย สุขญาโณ (อดีตพระพรหมสิทธิ) พระมหาสังคม ญาณวฑฺฒโน (อดีตพระราชอุปเสณาภรณ์) พระมหาเทอด ญาณวชิโร (อดีตพระราชกิจจาภรณ์) พระมหาบุญทวี ปญฺญาวํโส (อดีตพระศรีคุณาภรณ์) และพระมหาสมจิตร จิตฺตธมฺโม (พระครูสิริวิหารการ)

ตามที่สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีกำลังอยู่ในระหว่างการนำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบ ฝ่าละอองธุลีพระบาทเพื่อนำหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ ขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จำนวน ๑,๐๐๐ เล่ม ตามวัน เวลา ที่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชานุญาตต่อไปนั้น เนื่องจากหนังสือทศชาติจัดพิมพ์แล้วเสร็จมาตั้งแต่วันที่ ๓๑ สิงหาคม ๒๕๖๕ จำนวน ๑๐,๐๐๐ เล่ม โดยบริษัท เมืองโบราณ จำกัด และบริษัทในเครือ เป็นผู้จัดพิมพ์ อันเป็นการสนองเจตนารมณ์ของพระเถระ ๕ รูป ของวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร และบริษัทอมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน) เป็นผู้ดำเนินการพิมพ์ รวมทั้งจัดทำเป็นหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) และหนังสือ เสียง (Audiobook) และได้มีการกระจายเสียงออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยไปแล้วเป็นลำดับ

สำนักนายกรัฐมนตรี โดยสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ได้ให้การสนับสนุนการจัดทำหนังสือด้วยดี มาตั้งแต่ต้น จึงเห็นสมควรจัดแสดงความเป็นมาของหนังสือทศชาติ ณ ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาล เพื่อเทิดพระเกียรติ น้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายพระพรชัยมงคล แด่ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงพระองค์นั้น อย่างสูงสุด ด้วยระลึกถึงการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการของพระองค์ล้วนเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล และความสุขแก่บรรดาอาณาประชาราษฎร์ผู้อาศัยภายใต้ร่มพระบารมีอย่างมิทรงเหน็ดเหนื่อย ประดุจดังการบำเพ็ญ พระบารมีของพระมหาโพธิสัตว์หลายพระชาติสุดที่จะคณานับด้วยปณิธานอันแน่วแน่เพื่อจะได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณเป็นพระพุทธเจ้าในพระชาติสุดท้าย ซึ่งเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่ชาวโลกตราบจนปัจจุบัน

เพื่อมอบให้คณะรัฐมนตรีได้รับทราบว่า หนังสือทศชาตินี้ ประชาชนชาวไทยทั้งประเทศได้ให้ความสนใจและลงทะเบียน ขอรับหนังสือโดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด ซึ่งได้ลงทะเบียนขอรับหนังสือเต็มจำนวนที่กำหนดอย่างรวดเร็ว ภายในเวลา ๑ วัน จนขณะนี้ได้ปิดรับการลงทะเบียนไปแล้ว

ด้วยเหตุที่หนังสือทศชาติฉบับนี้ จัดพิมพ์เนื่องในโอกาสมหามงคลยิ่งที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ซึ่งเป็นโอกาสมหามงคลที่หาได้ยากยิ่ง อีกทั้ง หนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระนี้ เป็นหนังสือที่ทรงคุณค่านับเป็นวรรณคดีที่สำคัญของชาติที่ทุกคนควรจะได้อ่าน ควรมีไว้ประจำบ้าน

อีกทั้ง ยังประกอบด้วยหลักธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงด้วยภาษาหนังสือ ที่เรียบง่าย นอกจากนี้ ทราบว่า ได้มีวัดภายในประเทศทั่วทุกภูมิภาคได้นำหลักธรรมจากหนังสือทศชาติไปร่วมจัด กิจกรรมเทิดพระเกียรติ ฯ รวมทั้ง วัดไทยในต่างประเทศทั่วโลก เช่น วัดไทยนอร์เวย์ ประเทศนอร์เวย์ วัดพุทธารามลีดส์ ประเทศอังกฤษ วัดธรรมปทีป ประเทศสกอตแลนด์ และวัดพุทธาราม ประเทศเกาหลี เป็นต้น

หากเราจะน้อมนำหลักธรรมจากหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน ให้ได้บรรลุเป้าหมายในชีวิต เราอาจเริ่มต้นด้วยการฝึกปฏิบัติตามทศบารมีข้อใดข้อหนึ่งก่อน ดังหลักทศบารมีที่ปรากฏในหนังสือ หรืออาจเริ่มต้นด้วยการอธิษฐานจิตตามรอยพระโพธิสัตว์ แล้วใช้ชีวิตเป็นการเดินทางอย่างมีเป้าหมายและมุ่งมั่น มีความเพียรอย่างไม่ท้อถอย ดังในความนำ จากทศชาติสู่ทศบารมี ตอนหนึ่งว่า

พระโพธิสัตว์ ทรงบำเพ็ญพระบารมี ละเอียดขึ้นไปตามลำดับ ตั้งแต่ ขั้นธรรมดา เรียกว่า  “บารมี” ขั้นกลาง เรียกว่า “อุปบารมี” และขั้นสูงสุด เรียกว่า “ปรมัตถบารมี”

ขั้นธรรมดา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญพระบารมี โดยไม่คำนึงถึงทรัพย์สมบัติ ยศถาบรรดาศักดิ์ และคนที่พระองค์รัก เพื่อบรรลุพระโพธิญาณแล้ว พระองค์ทรงสละได้ แม้กระทั่งทรัพย์สมบัติทั้งปวง ยศถาบรรดาศักดิ์ และคนที่พระองค์รัก

ขั้นกลาง พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญพระบารมี โดยไม่คำนึงถึงอวัยวะ ร่างกาย ทรงหวงแหนพระโพธิญาณ ยิ่งกว่าหวงแหนอวัยวะ ร่างกาย เพื่อบรรลุพระโพธิญาณแล้ว พระองค์ทรงสละได้ แม้กระทั่งอวัยวะ และร่างกายของตน   

ขั้นสูงสุด พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญพระบารมี โดยไม่คำนึงถึงชีวิต ทรงหวงแหนพระโพธิญาณ ยิ่งกว่าหวงแหนชีวิต เพื่อบรรลุพระโพธิญาณแล้ว พระองค์ทรงสละได้ แม้กระทั่งชีวิตของตน  

และในการบำเพ็ญอธิษฐานบารมี ต้องมีความมุ่งมั่นและทำจริง เพื่อไปสู่ความหลุดพ้นจากความทุกข์ ดังนี้

อธิษฐานบารมี คือการบำเพ็ญบารมีด้วยความตั้งใจมั่น การตัดสินใจเด็ดเดี่ยว วางจุดหมาย  แห่งการกระทำของตนไว้แน่นอน แล้วดำเนินไปตามสิ่งที่ตั้งใจไว้ การอธิษฐานที่จะเป็นเหตุให้ได้บรรลุผลที่พึงประสงค์นั้น ต้องมีวิริยะ คือ ความเพียรพยายามอยู่ร่ำไป ไม่ท้อถอย มีขันติ คือ ความอดทน มีสัจจะ คือ ความจริงใจ และรักษาความตั้งใจ ไว้อย่างมุ่งมั่น ไม่หวั่นไหว  

          “ลักษณะอธิษฐานธรรม ต้องประกอบด้วยปัญญาสิ่งนั้น ต้องเป็นจริง และมีความจริงใจ ซื่อตรง ต่อสิ่งที่อธิษฐาน สิ่งที่ต้องอธิษฐานไว้ เป็นเป้าหมายสูงสุด คือ อธิษฐานให้สามารถพ้นทุกข์ได้”  

เมื่อพระพุทธเจ้า ยังไม่ได้ตรัสรู้ ยังเป็นพระโพธิสัตว์ ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีอย่างแรงกล้า ตามลำดับ ดังนี้

          (๑) อธิษฐานบารมี อธิษฐานใจ ตั้งมั่นไว้ เพื่อให้ได้พระโพธิญาณ รักษาคำอธิษฐานเพื่อพระโพธิญาณ ยิ่งกว่ารักษาทรัพย์สมบัติ เมื่อต้องบำเพ็ญอธิษฐานบารมี เพื่อพระโพธิญาณแล้ว แม้จะต้องเสียสละทรัพย์สมบัติไป ก็ไม่ยอมละทิ้งปณิธานที่ตั้งมั่นอธิษฐานไว้  

          (๒) อธิษฐานอุปบารมี อธิษฐานใจ ตั้งมั่นไว้ เพื่อให้ได้พระโพธิญาณ รักษาคำอธิษฐาน เพื่อพระโพธิญาณ ยิ่งกว่ารักษาอวัยวะ ร่างกาย เมื่อต้องบำเพ็ญอธิษฐานอุปบารมี  เพื่อพระโพธิญาณแล้ว แม้จะต้องเสียสละอวัยวะ ร่างกายไป ก็ไม่ยอมละทิ้งปณิธานที่ตั้งมั่นอธิษฐานไว้  

          (๓) อธิษฐานปรมัตถบารมี การอธิษฐานใจ ตั้งมั่นไว้ เพื่อให้ได้พระโพธิญาณ รักษาคำอธิษฐาน เพื่อพระโพธิญาณ ยิ่งกว่ารักษาชีวิต เมื่อต้องบำเพ็ญอธิษฐานปรมัตถบารมี เพื่อพระโพธิญาณแล้ว แม้จะต้องสละชีวิตไป ก็ไม่ยอมละทิ้งปณิธานที่ตั้งมั่นอธิษฐานไว้  

ซึ่งมนุษย์ทุกคนสามารถตั้งจิตอธิษฐานตามรอยพระโพธิสัตว์เพื่อมุ่งโพธิญาณ การหลุดพ้นจากความทุกข์ในวัฏสงสารได้เช่นกัน จนกระทั่งเราเห็นด้วยปัญญาของเราเองว่า ทุกข์อันยาวไกลนี้เกินกว่าที่เราจะหาต้นสายปลายทางได้ ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้และทรงใช้เวลาถึงนานแสนนานหลายภพชาติกว่าจะถึงชาติสุดท้ายที่ไม่ต้องกลับมาเวียนว่ายตายเกิดอีก ด้วยพระปัญญาธิคุณอันบริสุทธิ์ และความเมตตาอันหาประมาณมิได้ของพระองค์ หลังการตรัสรู้ธรรม พระองค์ก็ทรงมอบแผนที่แห่งการพ้นทุกข์ให้เราดำเนิน ซึ่งปรากฎอยู่ในพระไตรปิฏก และมีพระสงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญของโลก ปฏิบัติตามมรรคาตามพระธรรมวินัยที่พระองค์พาดำเนิน ให้เราเห็นเป็นแบบอย่างของผู้สงบเย็น ผู้พ้นแล้วจากวัฏฏะ เราก็ดำเนินจิต ใช้ชีวิตด้วยทศบารมี ตามรอยพระธรรม ตามรอยพระสงฆ์ ตามหลักธรรมจากพระโพธิสัตว์ในสิบพระชาติสุดท้าย ที่จะนำใจเราไปสู่ความพ้นทุกข์เช่นเดียวกับพระพุทธเจ้าในที่สุด

E-book หนังสือ ทศชาติ ฉบับ ญาณวชิระ : เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา​ ๙๐​ พรรษา​ ๑๒ สิงหาคม​ ๒๕๖๕ คลิกเปิดอ่าน https://www.opm.go.th/…/multimedia/2022/project/index.html

๒ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๕

ในการประชุมมหาเถรสมาคม เมื่อวันที่ ๓๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ ที่ผ่านมา รัฐบาลแจ้งให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาตินำหนังสือทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ฉบับ ญาณวชิระ ถวายกรรมการมหาเถรสมาคม ทุกรูป

๒๐ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๕ เวลา ๒๐.๒๓ น

วันแห่งมหาปีติ

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และ สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี เสด็จออก ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต กรุงเทพฯ พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี นำ พระสงฆ์ และคณะบุคคล เฝ้าและเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวาย และทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายหนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษ ไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับญาณวชิระ พระพุทธรูป และทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายเงิน เพื่อทรงใช้สอยตามพระราช อัธยาศัย

“พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร  มหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ ผู้เป็นที่รักของปวงชนชาวไทย มีพระบรมเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ทรงพระปรีชาในศาสตร์หลายด้าน มีพระมนัสมั่นในพระกตัญญุตาธรรม มีพระราชศรัทธาเคารพหนักแน่นในพระรัตนตรัย มีพระราชหฤทัยเปี่ยมล้นด้วยพระมหากรุณาธิคุณ ทรงรู้เท่าทันในเหตุการณ์เหตุผลโดยตลอด พระองค์ทรงบำเพ็ญสรรพราชกรณียกิจ ล้วนเป็นหิตานุหิตประโยชน์แก่สมณพราหมณาจารย์  ทั้งแก่พสกนิกรถ้วนทั่ว ด้วยการพระราชทานสังคหธรรมนำจิตอาสาให้เพิ่มพูนขึ้นเนือง ๆ ด้วยทรงรักษาปกป้องคุ้มครองโดยชอบธรรม ทรงเพียบพร้อมด้วยพระคุณสมบัติแห่งพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ เป็นอเนกประการ  มีพระราชหฤทัยมุ่งมั่นที่จะสืบสานพระราชปณิธานที่เป็นเหตุนำความเจริญรุ่งเรืองแห่งขอบขัณฑสีมาสยามประเทศ อันจะหาผู้ใดมาปรัปวาทมิได้

” บัดนี้ พระจอมชน ทรงสมบูรณ์ด้วยพระบุญญาธิการบารมี เสด็จเถลิงถวัลยราชย์ เป็นพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ ๑๐ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์  มีพระปรมาภิไธยว่า พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร  มหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช  สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว  ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน ปรากฏด้วยพระเกียรติยศอันยิ่งใหญ่แล้วนั้น…

                  “สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าของชาวไทยทุกพระองค์ ล้วนทรงบำเพ็ญพระบารมีธรรมเพื่อปกครองดูแลบำบัดทุกข์บำรุงสุขให้อาณาประชาราษฎร์ได้เกิดความร่มเย็นภายใต้พระบรมโพธิสมภาร เฉกเช่นการบำเพ็ญพระบารมีธรรมแห่งพระโพธิสัตว์ซึ่งได้บำเพ็ญพระบารมีมานับด้วยอสงไขยยิ่งด้วยแสนกัป กล่าวเฉพาะ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช สยามินทราธิเบศร  ราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมทั้ง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ต่างทรงบำเพ็ญพระบารมีธรรมแห่งพระโพธิสัตว์ เหมือนเช่น สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าของชาวไทยทุกพระองค์ได้ทรงบำเพ็ญมาแล้วนั้น                  

                   “ในศุภสมัยอันเป็นมหามงคลที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๙๐ พรรษา ในวันที่ ๑๒ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ นี้ บรรดาอาตมภาพและพสกนิกรทั้งปวง ต่างสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ขอถวายพระพรชัยมงคลแด่พระองค์ ผู้ทรงพระคุณอันประเสริฐ ด้วยอานุภาพแห่งคุณพระศรีรัตนตรัย และเดชานุภาพแห่งพระกุศลผลบุญที่ทรงบำเพ็ญมา ขอพระองค์ฯ ผู้มีบุญญาธิการอันถึงพร้อมแล้ว จงทรงเจริญพระชนมายุยิ่งยืนนาน ดำรงอยู่เป็นมิ่งขวัญอันยิ่งใหญ่ ของพสกนิกรชาวไทย ตลอดกาล…”

(จากส่วนหนึ่งใน อารัมภกถา หนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ)

คณะผู้เรียบเรียง ตรวจทานแก้ไขปรับปรุงการใช้ถ้อยคำ และสำนวนภาษาไทย

หนังสือ “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ

พระธงชัย สุขญาโณ (อดีตพระพรหมสิทธิ)

พระมหาสังคม ญาณวฑฺฒโน (อดีตพระราชอุปเสณาภรณ์)

พระมหาเทอด ญาณวชิโร (อดีตพระราชกิจจาภรณ์)

พระมหาบุญทวี ปญฺญาวํโส (อดีตพระศรีคุณาภรณ์)

พระมหาสมจิตร จิตฺตธมฺโม (พระครูสิริวิหารการ)

วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร

บันทึกการเดินทาง… “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (ตอนที่ ๗ ) “สาธุนรธรรม” หลักธรรมที่ทำให้คนเป็นคนดี สัญลักษณ์แห่งการรวมใจไทยทั้งชาติ

The post บันทึกการเดินทาง… “ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง” ฉบับ ญาณวชิระ เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (ตอนที่ ๗ ) “สาธุนรธรรม” หลักธรรมที่ทำให้คนเป็นคนดี สัญลักษณ์แห่งการรวมใจไทยทั้งชาติ appeared first on Manasikul Online.

เรียนรู้ปฏิปทาพระเถระแห่งยุคสมัย ผู้นำพระพุทธศาสนาก้าวสู่โลกยุคใหม่ ผู้สร้างตำนานพระพุทธศาสนาในโลกตะวันตก

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

วิถีแห่งผู้นำ

: สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๙๑.ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา

 ๙๒.สานสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนามหายาน 

เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

สำหรับสองบทนี้ ผู้เขียนอธิบายกรอบความคิดของหลวงพ่อสมเด็จฯ ที่อิงกับพระธรรมวินัยจนก่อเกิดเป็นวิสัยทัศน์การเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนที่สามารถเกื้อกูลการบวชเรียนเป็นพุทธบุตรเพื่อสืบทอดการเผยแผ่พระพุทธศาสนาทุกสายให้เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน

๙๐. ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา            

ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศทั่วโลก  จนพระพุทธศาสนาเบ่งบานกลางหิมะในโลกตะวันตกอย่างแข็งแกร่ง  เกิดจากการวางรากฐานที่สำคัญของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)  ผู้ริเริ่มการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก  ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ และริเริ่มให้มีการฝึกอบรมพระธรรมทูตไปประจำ ณ วัดไทยในต่างประเทศ   เป็นเหตุให้พระสงฆ์ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นพระธรรมทูตได้ยึดเป็นแนวทางอันเดียวกัน  เป็นที่มาแห่งความสำเร็จของงานพระศาสนาในต่างประเทศ  นับได้ว่า  เจ้าประคุณสมเด็จฯ  เป็นผู้เปิดวิสัยทัศน์ธรรมสู่วิสัยทัศน์โลก  ทำให้พระพุทธศาสนาแผ่ไพศาลไป  เป็นที่พักพิงทางด้านจิตใจแก่ชาวไทย  และประชาชนในต่างประเทศทั่วโลก

เรื่องราวทั้งหมดเหล่านี้จะถูกจดจำ  เล่าขานถ่ายทอดสืบต่อกัน  จนกลายเป็นตำนาน  จากตำนานกลายเป็นประวัติศาสตร์  จากประวัติศาสตร์กลายเป็นความทรงจำของโลก

“ที่สุดแล้ว นามของพระมหาเถระท่านนี้ ก็จะถูกจารึกบนหน้าประวัติศาสตร์แห่งความทรงจำของโลก  ในนามผู้นำพระพุทธศาสนาไปประดิษฐานยังแผ่นดินตะวันตกอันไกลโพ้น ตลอดไป”

ดังสำนวนไทยที่ว่า“ฝนทั่งให้เป็นเข็ม” หมายถึง การใช้ความพยายามอย่างเต็มที่ในการฝึก อบรม  สั่งสอน  โดยการมอบหมายงานที่สำคัญให้ทำด้วยความไว้วางใจ  ในความสามารถของศิษย์  เพื่อให้งานนั้นสำเร็จ  ซึ่งโบราณท่านเปรียบไว้ดั่งการฝนหรือตะไบทั่ง  ซึ่งเป็นแท่งเหล็กขนาดใหญ่ ให้มีขนาดเล็กลงจนเท่าเข็มเล่มหนึ่ง  นั่นคือ  หลักการสอนของหลวงพ่อสมเด็จฯ ที่มีต่อศิษย์”  

๙๒. สานสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนามหายาน

              สิ่งที่ท่านทั้งหลายควรจะดีใจอย่างยิ่งร่วมกันนั้นก็คือ  ทั้งเถรวาทและมหายาน  ไม่ได้เคยคิดประโยชน์ส่วนตัวแต่ประการใด  มุ่งอย่างเดียวว่าจะให้บรรดาคนทั้งหลาย  ได้รับประโยชน์จากคำสอนในทางพระพุทธศาสนา  มุ่งที่จะสร้างความอบอุ่นใจให้แก่คนทั้งหลาย

              คนทั้งหลายที่มีทุกข์มีร้อน  ก็ได้คลายทุกข์คลายร้อน  ที่มีทุกข์น้อย  เร่าร้อนน้อย  ก็หายไป  จึงเป็นความอบอุ่นที่สำคัญของโลกในปัจจุบัน

              ความร่วมมือกัน คือ สามัคคีธรรมก่อให้เกิดความสุข  สุขทั้งแก่ตนเอง สุขทั้งแก่ชาวโลก

              การร่วมแรงร่วมใจกันจนเป็นตบะที่ยิ่งใหญ่ของเราทั้งหลาย  จะนำความอบอุ่น  นำความสุขมาสู่ชาวโลก  เคยมีพระผู้ใหญ่ฝ่ายมหายานได้กล่าวมาเมื่อประมาณ ๓๐ ปี แล้ว  ซึ่งเป็นความคิดของท่าน  แต่ว่าเป็นความคิดที่น่าจับใจ ท่านว่า

              “พระพุทธศาสนาเหมือนต้นไม้ใหญ่  และมีสองกิ่งใหญ่ๆ  กิ่งหนึ่งเป็นเถรวาท  กิ่งหนึ่งเป็นมหายาน  แต่เป็นต้นไม้ต้นเดียวกัน  คือ พระพุทธศาสนา  เรามีความรู้สึกร่วมกันเช่นนี้  ก็จะทำให้เกิดพลังใหญ่”

              เจ้าประคุณสมเด็จฯ  ริเริ่มสานศาสนสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน โดยในปี พ.ศ. ๒๕๐๕  เป็นหัวหน้าคณะสงฆ์ไทยคณะแรกเดินทางไปสังเกตการณ์พระศาสนาและเชื่อมศาสนสัมพันธ์  ที่ประเทศเกาหลี  ญี่ปุ่น  ไต้หวัน  ฮ่องกง  เวียดนาม  และจีน ฯลฯ  ได้กลายเป็นจุดเปลี่ยนอย่างสำคัญแห่งหน้าประวัติศาสตร์ศาสนา  ในการเชื่อมพระพุทธศาสนาเถรวาทกับมหายานเข้าด้วยกันอย่างแนบแน่น 

              ท่านโอสาโฮ  คิมุระ  และท่านโอโนะ  พระญี่ปุ่นที่รับการอุปสมบทตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาทก่อน  จึงบวชตามแบบอย่างพระสงฆ์ฝ่ายมหายาน  และยังเป็นประเพณีมาถึงปัจจุบันว่า  ผู้จะบวชในสำนักของท่านทั้งสอง  ต้องได้รับการอุปสมบทตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาทก่อน

              จากการเดินทางสังเกตการณ์พระพุทธศาสนาในเกาหลี  ญี่ปุ่น  ไต้หวัน  ฮ่องกง  และจีน ฯลฯ ในปี พ.ศ. ๒๕๐๕  พระพุทธศาสนาฝ่ายมหายานในหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ไต้หวัน และจีน ได้ขอรับการอุปสมบทตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาท  เกิดประเพณีการบวชตามแบบอย่างพระสงฆ์เถรวาทก่อนบวชตามแบบอย่างพระสงฆ์มหายาน  ขึ้นในประเทศญี่ปุ่น จีน และไต้หวัน ในเวลาต่อมา

              ริเริ่มให้มีการจัดการศึกษาสำหรับคณะสงฆ์ทั้งฝ่ายจีนนิกายและอนัมนิกาย  โดยในเบื้องต้น  เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ส่งพระที่มีความเข้าใจทางการศึกษาไปช่วยในการบริหารโรงเรียน  และต่อมา ได้ริเริ่มให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยสำหรับคณะสงฆ์อนัมนิกายในประเทศไทย  ชื่อว่า  “มหาปัญญาวิทยาลัย”

              “ต่อไปพระเณรจะน้อยลง  ไม่ใช่น้อยแต่เฉพาะจีนนิกายกับอนัมนิกาย  พระไทยก็น้อยลงด้วย เพราะความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมือง  แต่ที่จะให้มีพระเณรอยู่ได้  ต้องจัดการศึกษาให้พระเณรได้เรียน จะประกอบพิธีกรรมอย่างเดียวไม่ได้   ให้พระเณรได้ออกบิณฑบาต  ได้ปฏิบัติกิจอย่างพระไทย  เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน  คณะสงฆ์ทั้งจีนนิกายและอนัมนิกายจึงจะเป็นปึกแผ่นมั่นคง”

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๙๑.ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๙๒. เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๙๑.ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ๙๒.สานสัมพันธ์กับพระพุทธศาสนามหายาน เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

เรียนรู้ปฏิปทา พระเถระแห่งยุุคสมัยในกึ่งพุทธกาล ผู้สร้างพระรุ่นใหม่เพื่อเป็นกำลังสืบทอดในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในยุคปัจจุบัน ท่านได้สร้างสรรค์พระพุทธศาสนาให้มีลมหายใจและมีชีวิตในการช่วยเหลือผู้คนให้พ้นทุกข์ทางใจได้อย่างมากมายมหาศาล

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

วิถีแห่งผู้นำ

: สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๘๙. วิธีการทำงานเผยแผ่ของสมเด็จพระพุฒาจารย์

๙๐.ต้นกำเนิดแห่งการริเริ่ม 

เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

สำหรับสองบทนี้ ผู้เขียนเล่าถึงที่มาของปณิธานหลวงพ่อสมเด็จฯ โดยหลักการบริหารคณะสงฆ์และพระเณรให้เติบโตทั้งการปฎิบัติส่วนตนและการช่วยเหลือเกื้อกูลคณะสงฆ์ ชุมชนและสังคมไปพร้อมๆ กัน

๘๙ วิธีการทำงานเผยแผ่ของสมเด็จพระพุฒาจารย์       

              วิธีการทำงานเผยแผ่ของหลวงพ่อสมเด็จฯ เป็นลักษณะ  “รูปเจดีย์ ๓ ชั้น”  เพื่อเป็นรากฐานที่มั่นคงของพระภิกษุสามเณรในการทำหน้าที่เผยแผ่พระพุทธศาสนา  ประกอบด้วย

              ชั้นที่ ๑  สร้างตนเองให้ดี  มีคุณภาพที่ดี  คือ การศึกษา  ต้องศึกษาเล่าเรียน  รับผิดชอบต่อการศึกษา รับผิดชอบอย่างไร  กล่าวคือ  ทำพระเณรตนเองให้ดี  ถือว่าเป็นต้นแบบที่ดี  หลวงพ่อจะสอนตลอดว่าต้องเรียนหนังสือ  ยังไม่อาวุโส  อย่าเพิ่งคิดเรื่องงาน  ถ้าวัยการศึกษาต้องเรียน  นั้นคือหน้าที่  ส่งให้เรียนต้องเรียน ให้ดี  ดีอย่างไร  ดีกิริยา  ดีวาจา  ต้องฝึกฝน  ต้องมีภูมิความรู้  ภูมิความคิด  เมื่อได้ประโยชน์ตนได้แล้ว พัฒนาตนเองได้แล้ว  เติมขึ้นมาเมื่อมีการศึกษา  ต้องช่วยงานวัด  ช่วยงานคณะสงฆ์

 ดังคำหลวงพ่อสมเด็จฯ  คอยย้ำเตือนเสมอว่า  “จำเป็นจะต้องให้พระ-เณร มีการศึกษารู้เท่าทันสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน  อายุยังน้อยต้องเรียน  เรียนอะไรก็ได้ที่ไม่ขัดต่อพระธรรมวินัย  อย่าอยู่เฉยๆ  เพราะพระ-เณรจะต้องรับภารธุระพระศาสนา”

              ชั้นที่ ๒ ช่วยเหลือชุมชนรอบวัด  เป็นที่พึ่งเขาได้  เห็นใจเขา  เป็นที่พึ่งของคนรอบข้าง  ไม่เบียนเบียดเขา  ต้องให้ความช่วยเหลือ  เป็นที่ปรึกษาเขาได้  ต้องเรียนรู้จักชุมชนรอบวัด  ไม่กระทบต่อความเป็นอยู่ของคนในชุมชนรอบวัด

              ชั้นที่ ๓ พัฒนาวัด  ในยุคของหลวงพ่อจะค่อยๆ ทำไป  ค่อยๆ ทำทีละส่วนของวัดจะรอบวัด บูรณปฏิสังขรณ์รอบวัด  มีปัจจัยก็ค่อยๆ ทำไป  หลวงพ่อสมเด็จฯ ท่านจะไม่ขอ  ไม่รับบริจาค  ไม่เบียดเบียนคนอื่น  คือ  การทำวัดให้ดี  วัดต้องสะอาด  เรียบร้อยเป็นระเบียบแบบแผน

              “ความดีในพระพุทธศาสนา  เรียกเป็นคำพระว่า บุญบ้างกุศลบ้าง  จะเรียกอย่างไรก็ตาม  ความดีในพระพุทธศาสนา  เป็นสิ่งบริสุทธิ์  และมีเป็นระดับ  เช่น ศีล  สมาธิ  ปัญญา  หรือถ้าจะกล่าวตามประเภทของจิต  มี ๔ ระดับ  คือ  กามาวจร (ระดับธรรมดา)  รูปาวจร (ระดับฌาน)  อรูปาวจร (ระดับอรูปฌาน) และ โลกุตตระ (ระดับพ้นจากกิเลส จนถึงระดับบริสุทธิ์สูงสุด)”

สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุเสโณ)

๙๐.ต้นกำเนิดแห่งการริเริ่ม

              “เราตายได้ แต่พระพุทธศาสนาตายไม่ได้”  น้อมเศียรเกล้าอภิวาท  อาจาริยบูชา ๑๐ สิงหาคม ๒๕๖๓ : ๗ ปี มรณกาล สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) อดีตประธานคณะผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช

              ในปัจจุบัน  การปฏิบัติดี  ปฏิบัติชอบตามพระธรรมวินัยอย่างเดียว  มิอาจจะรักษาพระศาสนาไว้ได้ ในขณะที่นวัตกรรมของคนรุ่นใหม่ก้าวล้ำหน้าพระสงฆ์  ซึ่งเปรียบเสมือนตัวแทนของสังคมรุ่นเก่าไปแล้ว หากพระสงฆ์ปิดกั้นตนเอง  ไม่พยายามเรียนรู้ความรู้ใหม่ๆ  ของคนในยุคนี้  ควบคู่ไปกับการปฏิบัติดีปฏิบัติชอบตามพระธรรมวินัย  ไม่พยายามเข้าใจความรู้สึกนึกคิดของคนในปัจจุบัน  และไม่พยายามที่จะหาวิธีการใช้ความรู้ของยุคสมัยเป็นสื่อในการถ่ายทอดคำสั่งสอนของพระพุทธศาสนา  ก็ยากที่จะรักษาพระศาสนาไว้ได้

              หากเอ่ยนามพระสงฆ์  ผู้เป็นต้นแบบแห่งสงฆ์  ที่พุทธบริษัทปรารถนาจะได้พบเห็น  อันเป็นหนึ่งในทัสสนานุตตริยะที่เป็นมงคลยิ่ง  เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เป็นพระมหาเถระที่ได้รับการกล่าวนามถึงมากที่สุดรูปหนึ่งในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาบนผืนแผ่นดินไทย

ด้วยใบหน้าที่เปิดยิ้ม  ฉายแววแห่งความเมตตา  ทักทายผู้คนทุกคนที่พบเห็น  “เจ้าประคุณสมเด็จฯ  เป็นผู้ริเริ่มวางรากฐานแนวคิดนำพระพุทธศาสนาก้าวเข้าสู่โลกยุคใหม่  และนำพระพุทธศาสนาขจรขจายไปก้องโลก  “เรื่องราวชีวิตของท่านจึงน่าสนใจยิ่ง”

              น่าสนใจเนื่องเพราะ  ความคิด ปฏิปทา และจริยาวัตรของท่าน ได้จุดประกายอุดมการณ์ความคิดฝัน สร้างแรงบันดาลใจให้กับพระสงฆ์รุ่นใหม่  ทำงานพระศาสนาอย่างอุทิศชีวิต  “แทบไม่น่าเชื่อว่า ชีวิตของพระสงฆ์รูปหนึ่ง  เมื่อแรกตั้งใจบรรพชาเป็นสามเณรเพียง ๗ วัน แต่กลับดำรงตนอยู่ในสมณเพศตลอดมาตราบเข้าสู่วัยชราจนคืนสู่ธรรมชาติตามกาลเวลา  และสามารถสร้างคุณูปการแก่พระพุทธศาสนาได้อย่างน่าอัศจรรย์  เหมือนชีวิตเกิดมาเพื่อต่อลมหายใจพระพุทธศาสนา” 

              ๔๐ ปี ที่รอยเท้าเหยียบย่างลงบนหิมะอันหนาวเหน็บ ณ แผ่นดินนอกอาณาเขตพระพุทธศาสนา  กว่าบัวจะบานกลางหิมะ  กว่าพระธรรมทูตจะยืนได้อย่างสง่า  และกว่าพระพุทธศาสนาจะเดินทางไปทั่วทุกมุมโลก

              “จากนี้ไป  โลกจะจดจำจารึกเรื่องราวชีวิตของผู้บุกเบิกแผ่นดินแห่งใหม่ให้กับพระพุทธศาสนา ในนาม  พระมหาเถระผู้เป็นประวัติศาสตร์ความทรงจำพระพุทธศาสนาโลก”

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๘๙. วิธีการทำงานเผยแผ่ของสมเด็จพระพุฒาจารย์ ๙๐.ต้นกำเนิดแห่งการริเริ่ม เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๘๙. วิธีการทำงานเผยแผ่ของสมเด็จพระพุฒาจารย์ ๙๐.ต้นกำเนิดแห่งการริเริ่ม เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต

บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน

เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

วิถีแห่งผู้นำ

: สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

๘๑. กำเนิดพระธรรมทูตสายต่างประเทศ  ๘๒. ความสัมพันธ์กับวัดหนองป่าพง 

 เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

สำหรับสองบทนี้ ผู้เขียนเล่าถึงเหตุที่หลวงพ่อสมเด็จฯ มีปฏิปทาในการสร้างพระธรรมทูตสายต่างประเทศขึ้น เพราะมองการณ์ไกลไปถึงอนาคตข้างหน้า หากไม่มีพระพุทธศาสนาในต่างแดน ชาวโลกจะประสบทุกข์ทางใจแสนสาหัส และเล่าถึงที่มาของสายสัมพันธ์กับวัดหนองป่าพงกับวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร อันเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างพระป่านานาชาติและมิตรภาพของพระสงฆ์ทั้งสองวัดในเวลาต่อมาจนถึงปัจจุบัน

๘๑.กำเนิดพระธรรมทูตสายต่างประเทศ         

              พระพุทธศาสนาจะอยู่แค่ในประเทศไทยไม่ได้  ต้องเดินทางไปมากกว่านั้น อันเป็นเหตุให้เกิดวัดไทยในต่างประเทศ  ซึ่งหลวงพ่อท่านเป็นผู้นำในด้านการบุกเบิกการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ  ในปี พ.ศ.๒๕๑๔ เกิดพระธรรมทูตสายต่างประเทศขึ้น  เป็นเหตุให้คณะสงฆ์คณะแรกเดินทางรอบโลก  ผลจากการเดินทางรอบโลกทำให้เกิดวัดไทยขึ้นในต่างประเทศมากมายในแต่ละประเทศ  หลังจากนั้นหลวงพ่อสมเด็จก็ได้แนะนำให้จัดตั้งเป็นสมาคม  และปัจจัยที่ได้รับจากการแสดงธรรมนั้นจัดตั้งเป็นกองทุนในแต่ละพื้นที่เดินทางไป  ดังคำกล่าวที่ว่า

              “อีก ๑๐ ปี หลวงพ่อก็อายุ ๘๘ ปี  ถ้าหลวงพ่ออยู่ไปอีก ๑๐ ปี  อาจจะไม่ได้นั่งอย่างนี้แล้ว  นี่เฉพาะความเปลี่ยนแปลงของสังขารร่างกายคนเรา  แต่ว่าสิ่งต่างๆ รอบๆ ตัวเราที่เปลี่ยนแปลงนั้น  มันต้องแรงกว่านี้  อย่างพระพุทธศาสนาในเมืองไทยอีก ๕๐ ปี  อาจจะไม่ใช่อย่างที่เราเห็นอยู่ในเวลานี้ก็ได้  ประเทศไทยตรงนี้อาจจะไม่ใช่ประเทศไทย  สำหรับพระพุทธศาสนาอีกต่อไปแล้ว”

              การบริหารการปกครองของหลวงพ่อนั้นจะมองไปข้างหน้าทุกๆ ๑๐ ปี  ถ้าเราเป็นนักบริหารจะต้องมองว่าในอีก ๑๐ ปีข้างหน้าจะเป็นอย่างไร  จะทำอย่างไร  แล้วมองทุกๆ ๑๐ ปี  ให้ครบ ๕๐ ปี  เท่ากับวิสัยทัศน์ในการทำงานของหลวงพ่อสมเด็จฯ จะต้องมองไปเท่ากับ ๕๐ ข้างหน้า  ในทุกๆ ปีก็ต้องมองว่าเกิดอะไรขึ้นบ้างเพราะโลกหมุนเร็ว  ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงเร็ว  ถ้าเราไม่มองไปข้างหน้าในฐานะผู้นำก็ไม่สามารถนำพาองค์กรไปสู่เป้าหมายได้

 “มองให้รู้ว่าเขาเปลี่ยนแปลงกันอย่างไร  เพราะการเปลี่ยนแปลงแต่ละครั้งมีผลต่อพระพุทธศาสนา”

              สำหรับแนวคิดในการสร้างวัดไทยในต่างประเทศประเทศของหลวงพ่อสมเด็จฯ ท่านว่า 

“ ใช้เงินฝรั่งสร้างวัดให้ฝรั่ง”

เมื่อพระสงฆ์ไปอยู่ต่างประเทศจะต้องใช้ความสามารถดึงคนไทย  ดึงฝรั่งมาช่วยสร้างวัด  ก่อให้เกิดรูปแบบแนวคิดที่จะสร้าง  เป็นการต่อเติม  กล่าวคือ  ชื้อห้องแถวตอนนี้  เมื่อผ่อนเสร็จก็ขาย  แล้วไปชื้อเป็นบ้านต่อ  ขั้นตอนต่อมาขายบ้านที่เป็นหลัง ไปชื้อบ้านที่มีพื้นที่  เพื่อความสะดวกต่อการจัดกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา  มีที่จัดทำกิจกรรม  มีที่จอดรถ  พอผ่อนตรงนี้เสร็จก็ไปชื้อบ้านที่ใหญ่ขึ้น  หรือชื้อพื้นที่กว้างขึ้น  จากนั้นก็เริ่มสร้างวัด  สร้างกุฏิ  สร้างพระอุโบสถ เป็นต้น  จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดแนวคิดสร้างพระธรรมทูตสายต่างประเทศขึ้น  อบรมพระธรรมสายต่างประเทศ  เพื่อที่จะสร้างพระ  อย่างน้อยต้องมีความรู้เบื้องต้นในการที่จะไปอยู่ต่างประเทศ

๑. ต้องรู้เรื่องนวกรรม  เช่น  ช่างไฟ  ช่างประปา  ช่างไม้

๒. เรื่องของภาษา  ต้องรู้ภาษาเบื้องต้น  คือภาษาอังกฤษ  กฎหมายบ้านเมืองนั้นๆ

๓. เรื่องเทคโนโลยีสมัยใหม่  การสื่อสาร  ถือว่าเป็นแนวทางการพัฒนาในส่วนของพระสงฆ์เพื่อเตรียมไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา  “แนวคิดทฤษฎีจองแหน”  เพื่อการขยายตัวในการสร้างวัดรองรับคนไทยในต่างแดน

๘๒.ความสัมพันธ์กับวัดหนองป่าพง  

              สมัยเมื่อพระโพธิญาณเถร (ชา สุภทฺโท)  หรือ หลวงพ่อชา ยังไม่ละสังขาร  ร่างกายท่านยังแข็งแรง  เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์กับหลวงพ่อชาไปมาหาสู่กันเป็นประจำ  ความข้อนี้เป็นที่ทราบกันดีในหมู่ลูกศิษย์ลูกหาที่ใกล้ชิด  แต่จะเพราะเหตุไรนั้นก็ไม่อาจจะทราบได้  แม้เจ้าประคุณสมเด็จฯ  เองก็ไม่เคยเล่าความเป็นมาให้ฟัง  ความผูกพันที่ท่านมีต่อกันเป็นความผูกพันที่บริสุทธิ์เกินที่จะอธิบายได้

              แม้หลวงพ่อชาละสังขารไปแล้ว  แต่สามสัมพันธ์ทางใจก็หาได้ขาดสิ้นตามสังขารแต่อย่างไรไม่ ยังคงสืบทอดต่อมาจนถึงรุ่นศิษย์  เมื่ออาจารย์ไปมาหาสู่กัน  ก็เป็นเหตุให้ลูกศิษย์สายหลวงพ่อชาไปมาหาสู่กับเจ้าประคุณสมเด็จฯ ตามไปด้วย  แล้วก็ปฏิบัติตามกันสืบมา

              ยุคเริ่มต้นนั้นวัดหนองป่าพง  ตำบลโนนผึ้ง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี  ยังไม่เข้มแข็งมากมาย  ยังไม่มีสาขามากเหมือนเดี๋ยวนี้  หลวงพ่อชาก็ชอบมาที่กุฏิแล้วมาคุยกัน  หาทางที่จะให้วัดมีความมั่นคง  จนกระทั่งท่านเป็นพระราชาคณะ  เป็นพระอุปัชฌาย์  ตอนหลังก่อนที่ท่านจะอาพาธ  ท่านก็ได้ฝากถึงวัดหนองป่าพง  ให้เจ้าประคุณสมเด็จฯ ช่วยดูแลด้วย

              ความผูกพันที่ก่อตัวขึ้นจากวัยหนุ่มสู่วัยชรา  หาได้แปรเปลี่ยนไปตามกาลเวลา  แม้เจ้าประคุณสมเด็จฯ จะได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จ  จนเมื่อหลวงพ่อชาละสังขารไปแล้ว  แต่ความผูกพันก็หาได้ลดน้อยเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา  ลูกศิษย์ที่อยู่ในสาขาต่างๆ  หรือแม้แต่ในสาขาต่างประเทศ  หากผ่านมาก็มักจะแวะมากราบคารวะเจ้าประคุณสมเด็จฯ  เสมือนเมื่อครั้งหลวงพ่อชายังมีชีวิตอยู่  หากตรงกับวันอุโบสถก็จะร่วมสังฆกรรม  ฟังสวดพระปาฏิโมกข์ด้วย  แม้เจ้าประคุณสมเด็จฯ เองหากผ่านไปทางนั้นก็มักจะแวะไปที่วัดหนองป่าพงอยู่เสมอ

              ในบทนำกองบรรณาธิการ หนังสือ “ธรรมะปรารภยามเช้า-ค่ำ” โดย สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ)  เขียนไว้ตอนหนึ่งว่า  วัดสระเกศฯ กับ วัดหนองป่าพง สายสัมพันธ์ทางใจไม่เคยเปลี่ยน

               “มีเรื่องเล่าที่เป็นความทรงจำในหมู่ลูกศิษย์หลวงพ่อชาว่า  สมัยเมื่อครั้งหลวงพ่อชายังไม่ละสังขาร  ร่างกายท่านยังแข็งแรง  “หลวงพ่อชา”  แห่งวัดหนองป่าพง กับ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) วัดสระเกศฯ  ไปมาหาสู่กันเป็นประจำ

              ความข้อนี้เป็นที่ทราบกันดีในหมู่ลูกศิษย์ลูกหา  แต่จะเพราะเหตุไรนั้น  ก็ไม่อาจจะทราบได้  “ความผูกพันที่ทั้งสองมีต่อกัน เป็นความผูกพันที่บริสุทธิ์เกินที่จะอธิบายได้”

              แม้หลวงพ่อชาจะละสังขารไปแล้ว แต่สายสัมพันธ์ทางใจ ก็หาได้ขาดสิ้นตามสังขารไม่ ยังคงสืบทอดต่อมาจนถึงรุ่นศิษย์  เมื่ออาจารย์ไปมาหาสู่กัน  ก็เป็นเหตุให้ลูกศิษย์สายหลวงพ่อชาไปมาหาสู่กับเจ้าประคุณสมเด็จฯ ตามไปด้วย แล้วก็ปฏิบัติตามกันสืบมาจนถึงปัจจุบัน

              จึงขอนำบทความ  “อาจาริยบูชาสองบูรพาจารย์ ชาตกาล  ๙๐ ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถระ ๑๑ มกราคม ๒๔๗๑ – ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๖) และ ชาตกาล ๑๐๐ ปี พระโพธิญาณเถร(ชา สุภัทโท ๑๗ มิถุนายน ๒๔๖๑ – ๑๖ มกราคม พ.ศ.๒๕๓๕ ) ซึ่งได้เขียนลงในคอลัมน์ หมายเหตุพระไตรสรณคมน์ หน้าพระไตรสรณคมน์ นสพ.คมชัดลึก วันพฤหัสบดีที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๑ มาเผยแผ่อีกครั้ง ด้วยความกตัญญุตาบูรพาจารย์  จึงขอน้อมรำลึกถึงพระคุณอันยิ่งใหญ่ของพระเถระทั้งสองท่าน และคณะสงฆ์ทุกท่านผู้เป็นเนื้อนาบุญสืบเนื่องมาสจนถึงทุกวันนี้

              เมื่อก่อนวัดหนองป่าพงยังไม่มีสาขามาก  ในกรุงเทพฯ เองก็ยังไม่มีที่พักสำหรับลูกศิษย์สายหนองป่าพงอย่างทุกวันนี้  เวลาลูกศิษย์สายหนองป่าพงผ่านมาก็มักจะแวะมาพักที่วัดสระเกศฯ ในจำนวนนั้นมีพระอาจารย์สุเมโธ  (ปัจจุบัน พระพรหมวชิรญาณ (โรเบิร์ต สุเมโธ))  และอาจารย์จันทร์ที่มาพักประจำ

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๘๑. กำเนิดพระธรรมทูตสายต่างประเทศ  ๘๒. ความสัมพันธ์กับวัดหนองป่าพง  เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๘๑. กำเนิดพระธรรมทูตสายต่างประเทศ  ๘๒. ความสัมพันธ์กับวัดหนองป่าพง  เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.

วันนี้วันพระ วันอังคารที่ ๑๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๑๑

ศึกษาแแนวคิด ปฏิปทา และจริยวัตร พระเถระแห่งยุคสมัย

ผู้นำพระพุทธศาสนาก้าวสู่โลกยุคใหม่เพื่อรับใช้เพื่อนมนุษย์ในยุคกึ่งพุทธกาล

“ปูชา จ ปูชนียานํ  เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ.

ขอนอบน้อมแด่ครู พระอุปัฌชาย์ อาจารย์

ผู้ให้ชีวิตในพระศาสนาของพระพุทธองค์ ด้วยเศียรเกล้าฯ”

ร่องรอยความทรงจำแห่งอดีต

บอกเล่าปฏิปทาในการครองตน ครองคน ครองงาน

เพื่อจรรโลงความดีงาม ตามครรลอง “วิถีแห่งผู้นำ”

วิถีแห่งผู้นำ

: สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร)

สำหรับสามบทนี้ ผู้เขียนอธิบายปฏิปทาของหลวงพ่อสมเด็จฯ ที่ตามรอยพระพุทธเจ้า จากพระธรรมวินัยในการประพฤติปฏิบัติ ถอดรหัสออกมาเป็นการดำเนินงานพระพุทธศาสนาในทุกภาคส่วนของสังคมที่ขาดอยู่ เปิดโอกาสให้พระเณรได้มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนทางโลกที่ไม่ขัดกับพระธรรมวินัย ให้เท่าทันโลก เพื่อช่วยแก้ไขให้เพื่อนมนุษย์ที่ทุกข์แสนสาหัสได้เกิดปัญญาในการใช้ชีวิต

๗๘. ลมหายใจของแผ่นดิน 

๗๙. หลักการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา  ๘๐.  สร้างหลักปักฐาน 

: เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

๗๘. ลมหายใจของแผ่นดิน     

              แม้ในยามที่ร่างกายเริ่มโรยแรงและชราภาพลง  แต่ข่าวคราวที่พระสงฆ์ สามเณร และชาวพุทธ ถูกฆ่าที่ภาคใต้  กลับเพิ่มความรุนแรงมากขึ้น  พระธรรมทูตอาสา ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้  จำนวน ๒๖๐ รูป ในจังหวัดสตูล  สงขลา  ยะลา  นราธิวาส และปัตตานี  จึงถูกก่อตั้งขึ้นเพื่อปลุกจิตสำนึกให้พระสงฆ์ร่วมกันทำงานในพื้นที่เสี่ยงภัย  นับตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๕๓ เป็นต้นมา

              เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ประทานโอวาทแก่พระธรรมทูตอาสาว่า  “หากไม่มีพระสงฆ์ในพื้นที่  ชาวพุทธก็หมดที่พึ่ง…ก็ชื่อว่าพระพุทธศาสนาได้หมดไปแล้ว  ขอให้ทุกรูปหนักแน่น  มั่นคง  อยู่เป็นกำลังใจให้ชาวพุทธ  ถึงแม้วันหนึ่งวันใดข้างหน้า  พระพุทธศาสนาจะหมดไปจาก ๕ จังหวัดชายแดนภาคใต้  ก็ขอให้วันนั้น มีพระสงฆ์เดินออกจากพื้นที่เป็นคนสุดท้าย”

              นับเป็นแสงแห่งจิตวิญญาณความมั่นคงต่อพระพุทธศาสนา  ลำแสงสุดท้ายที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ ได้ถ่ายทอดจิตวิญญาณความรักในพระพุทธศาสนา  ผ่านไปยังพระธรรมทูตอาสา  อันเป็นอมตะวาจาที่ตรึงใจเหล่าพุทธบุตร  ผู้ทำหน้าที่พระธรรมทูตอาสาไปตราบนานเท่านาน

              ความสำเร็จของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศทั่วโลก  จนกระทั่งพระพุทธศาสนาสามารถเบ่งบานกลางหิมะในโลกตะวันตกอย่างแข็งแกร่ง  เกิดจากการวางรากฐานที่สำคัญของเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสนมหาเถร)  ผู้ริเริ่มการเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปทั่วโลก  ริเริ่มการสร้างวัดไทยในต่างประเทศ

“ที่สุดแล้ว….นามของพระมหาเถระท่านนี้

ก็จะถูกจารึกบนหน้าประวัติศาสตร์แห่งความทรงจำของโลก”

ผู้นำที่ดีต้องรู้จักเก็บความคิดบางอย่างไว้ในใจ

ผู้นำที่ดีต้องรู้จักสะกดอารมณ์ข่มใจ

๗๙.หลักการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา      

              โดยลักษณะเด่นของหลวงพ่อสมเด็จนั้น คือ ความเป็นผู้นำ  เป็นนักปกครอง  ซึ่งหลวงพ่อท่านมีวิสัยทัศน์ด้านการปกครอง  ต้องมองไปข้างหน้า  เพื่อนำพาองค์กรก้าวไปข้างหน้า  บูรณาการณ์เข้ากับยุคสมัยให้ได้  แต่ไม่ทิ้งหลักของตนเองสามารถที่จะเชื่อมโยงให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบันให้ได้

เบื้องต้น  ความเป็นผู้นำท่านจะปฏิบัติตัวของท่านเองให้เป็นตัวอย่าง  การไหว้พระสวดมนต์ท่านก็ไม่ขาดถือว่าเป็นกิจหลัก  เช่น การทำวัตรตอนเย็นเวลาสามทุ่ม  ๒๑.๐๐ น. ท่านก็ลงเป็นประจำ  ซึ่งพระภิกษุภายในวัดนั้นจะพบท่านเป็นประจำ  ใครมีงานอะไร  เรื่องอะไร  ท่านก็ให้พบ  ให้คำปรึกษาทุกเรื่อง  ถือว่าเป็นการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างหลวงพ่อกับพระสงฆ์ในวัด

              เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ถือว่า  พระเณรที่อยู่ในวัดเหมือนลูก  เวลาพูดกับพระเณรก็เหมือนพ่อพูดกับลูก  พระเณรบางรูปก็เรียกท่านว่า  “หลวงปู่” บ้าง  “หลวงพ่อ” บ้าง “หลวงพ่อสมเด็จฯ” บ้าง

              เวลาเช้า  จะไปกิจนิมนต์นอกวัด  หากเห็นสามเณรบิณฑบาต  ท่านก็ให้หยุดรถแล้วเอาปัจจัยใส่บาตร  เห็นคนทำความสะอาดกำลังกวาดวัด  ก็จะให้สิ่งของตามที่มีในขณะนั้น  เวลาพระเณรเจ็บป่วยไม่สบาย  ก็แสดงความอาทรห่วงใย  คอยสอบถามอาการ  และจัดอาหารด้วยมือของท่านเอง  ส่งไปให้ถึงกุฏิ

หากทราบว่า  โยมพ่อโยมแม่  หรืออาจารย์ที่สำนักเดิมของพระเณรรูปใดไม่สบาย  ท่านก็จะคอยถามข่าวคราวอยู่ตลอด

              ท่านจะจำชื่อพระเณรในวัดได้ทุกรูป  รูปไหนอยู่ห้องไหน  อยู่คณะอะไร  และกำลังเรียนอะไรอยู่  ท่านจำได้หมด  จำได้แม้กระทั้งว่าเกิดอยู่จังหวัดอะไร  รวมถึงครูบาอาจารย์ที่นำมาฝาก  พอเจอใครท่านก็จะทัก  บางรูปหากเห็นเจ้าประคุณสมเด็จฯ เดินมาแล้วหลบ  ท่านจะเรียกมาบอกว่า  “ต่อไปอย่าหลบอย่างนี้  เห็นหลวงพ่อ  อย่ากลัว  ต้องเข้ามาหา”

บางทีเดินมาถ้าเห็นพระเณรหลบ  ท่านก็จะปรารภด้วยความเอ็นดูว่า  “เห็นทีชาติที่แล้วจะเกิดเป็นจิ้งจกตุ๊กแก  จึงชอบหลบตามซอกตามหลืบ” 

              เพราะความเมตตาเอื้ออาทร  และแสดงความห่วงใยที่เจ้าประคุณสมเด็จฯ ปฏิบัติเสมอต้นเสมอปลายมาตลอดเช่นนี้  จึงทำให้พระเณรภายในวัดเกิดความผูกพันกับท่านเหมือนพ่อคนหนึ่ง  บางรูปแม้จะลาสิกขาไปแล้วก็ยังแวะเวียนมาเสมอ  เหมือนได้กลับบ้าน  เพียงมีโอกาสพบเจ้าประคุณสมเด็จฯ  ทุกคนก็รู้สึกอบอุ่น  มีกำลังใจ

๘๐. สร้างหลักปักฐาน            

“นักการบริหารพระพุทธศาสนาจะต้องบริหารโลกและบริหารธรรมได้ด้วย”

              ในสมัยที่หลวงพ่อสมเด็จฯ ท่านเป็นเลขาธิการสภามหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  อยู่ในช่วงที่กำลังปรับเปลี่ยนจากการสร้างความน่าเชื่อถือ  ทัศนคติของคนในยุคนั้นที่คิดว่าพระควรจะเรียนแต่เฉพาะเรื่องบาลี  นักธรรม  ไม่เข้าใจว่าพระทำไมต้องเรียนหนังสือ  มีมัธยมศึกษาปีที่ ๑  – มัธยมศึกษาที่ ๖  ทำไมต้องมีปริญญาตรี  ทำไมต้องเรียนภาษาอังกฤษ  ทำให้คนทั่วไม่เข้าใจ  พอเป็นมหาวิทยาลัย  การยอมรับก็ไม่มี  ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนไม่ยอมรับ  หน้าที่ของหลวงพ่อสมเด็จฯ เป็นการไปสร้างความน่าเชื่อถือ  สร้างเป็นฐานให้คนรุ่นใหม่ได้ทำงานง่ายขึ้น 

เพราะฉะนั้นการสร้างทัศนคติต่างๆ ต่อสังคม  การยอมรับนับถือ  ท่านเป็นคนสร้างฐานไว้ให้  เมื่อสร้างฐานเสร็จรุ่นต่อมาก็ทำงานสะดวกง่ายขึ้น  พัฒนาต่อไป  จนกลายเป็นที่ยอมรับในสมัยปัจจุบัน  ในส่วนของมหาวิทยาลัย

              ต่อมาในส่วนของที่เป็นคณะสงฆ์  การบริหารคณะสงฆ์ของหลวงพ่อสมเด็จฯ  พยายามที่จะสร้างพระให้มีวิสัยทัศน์ความเป็นผู้นำ  มีความเข้ากันได้ทั้งคดีโลกคดีธรรม  ทั้งฝ่ายทางโลกก็เข้าใจ  ฝ่ายทางธรรมก็เข้าใจ  เพราะถ้าไม่เข้าใจความเป็นโลก  ก็ไม่สามารถที่จะนำพาพระพุทธศาสนาไปได้  เพราะไม่เข้าใจโลก เอาเฉพาะธรรม  บริหารธรรมได้  แต่บริหารโลกไม่ได้  ไม่เรียกว่าเป็นนักบริหารทางพระพุทธศาสนา

 นักการบริหารพระพุทธศาสนาจะต้องบริหารโลกได้ด้วยบริหารธรรมได้ด้วย  นำทั้งสองส่วนนี้มาเข้ากันก็จะได้ทั้งสองส่วน  ในการปกครองทำอย่างไรจะให้พระพุทธศาสนามีความมั่นคง  ไม่ว่าจะเป็นทางด้านการศึกษา  ศาสนทายาทจะต้องมีความมั่นคง  มีความรู้  มีความสามารถที่จะดูแลพระพุทธศาสนาได้

              วิสัยทัศน์หลวงพ่อสมเด็จฯ ขยายไปทั่วโลก  ทำอย่างไรจะให้พระพุทธศาสนาขยายไปทั่วโลกได้  จึงเป็นแนวทางที่ทำให้ท่านสร้างตึกขึ้นมาหลังหนึ่งที่วัดสระเกศฯ  เป็นตึกในขณะที่ท่านเป็นเลขาธิการมหาวิทยาลัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ได้รับพระสงฆ์จากนานาชาติมาอยู่ที่วัดสระเกศฯ เช่น  ลาว  พม่า กัมพูชา  เนปาล  บังกลาเทศ  และมีในส่วนที่เป็นจีน  เกาหลี  ญี่ปุ่น ก็เดินทางมาพำนักอยู่ที่วัดสระเกศฯ เชื่อมเอาประเทศที่มีพระพุทธศาสนาเข้ามา  แล้วให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางทางการศึกษาทางพระพุทธศาสนา  เมื่อท่านเดินทางกลับไปก็จะนำความรู้ไปบริหารจัดการที่ประเทศของท่าน  กลายเป็นเจ้าอาวาส  เป็นประธานสงฆ์  เป็นผู้มีบทบาทที่สำคัญ

วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๗๘. ลมหายใจของแผ่นดิน ๗๙. หลักการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา  ๘๐.  สร้างหลักปักฐาน  : เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง)

The post วิถีแห่งผู้นำ : สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสณมหาเถร) ๗๘. ลมหายใจของแผ่นดิน ๗๙. หลักการทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา  ๘๐.  สร้างหลักปักฐาน  : เรียบเรียงโดย พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) appeared first on Manasikul Online.