บันทึกไว้ในความทรงจำ…วันที่ ๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙

ฯพณฯอำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี ผู้แทนพระองค์อัญเชิญพวงมาลาของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ และ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพระบรมวงศานุวงศ์ พระราชทานวางหน้าหีบศพพระราชทานแก่ ศาสตราจารย์อุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง เมื่อเวลา ๑๗.๒๕ น. วันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๕๙ ณ วัดสระเกศ ราชวรวิหาร กรุงเทพมหานคร  นับเป็นเกียรติยศแก่ผู้วายชนม์ วงศ์ตระกูล และศิษยานุศิษย์ทุกๆคนเป็นอย่างยิ่ง เหล่าข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลายจักสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณครั้งนี้ไว้ตลอดไป (กราบขอบพระคุณเพจ ธรรมาศรมธรรมมาตา)

อาจาริยบูชา ๘ ปี แห่งการละขันธ์ ( ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๙ – ๒๕๖๗) ๑๐๓ ปี ชาตกาล ศาสตราจารย์อุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง (๒๘ พฤษภาคม ๒๔๖๔ – ๒๕๖๗)

จากรายงานพิเศษ นิตยสารเนชั่นสุดสัปดาห์ ปีที่ ๒๔ ฉบับที่ ๑๒๔๙ วันที่ ๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เขียนโดย มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ และภาพถ่ายโดย สมคิด ชัยจิตวนิช

ไปแล้วด้วยดี

แม่ทัพธรรมหญิง

อุบาสิกา คุณรัญจวน อินทรกำแหง

  “ขอขอบพระคุณและอนุโมทนาในกุศลจิต ที่ทุกท่านได้แสดงกตเวทิตาร่วมแสดงความอาลัยถึงคุณแม่รัญจวนที่เคารพอย่างสูง…เราควรร่วมแสดงความยินดีและภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่ง  เพราะท่านไปอย่างมีสติสัมปชัญญะครบถ้วนบริบูรณ์ อาจหาญสมเป็นแม่ทัพธรรมหญิงท่านหนึ่งในพระศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

  “คำพูดสุดท้ายที่ท่านกล่าวย้ำซ้ำหลายรอบด้วยระดับเสียงที่แผ่วลงๆ เป็นลำดับ มีอยู่ประโยคเดียวอย่างมั่นคงจนถึงนาทีสุดท้ายคือ…เห็นพระพุทธเจ้า เห็นพระธรรมเจ้า เห็นพระสังฆเจ้า เป็นการจบที่สงบ  สบายและสง่างามที่สุด ในเวลา ๑๕.๒๐ น. วันจันทร์ที่ ๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ ณ โรงพยาบาลศิริราช ”

ข้อความของ ศิษย์ผู้ดูแลจนถึงนาทีสุดท้าย มากว่า ๒๗ ปี ที่ไม่ประสงค์เอ่ยนาม บอกกล่าวถึงวาระสุดท้ายแห่งชีวิตของอุบาสิกา คุณรัญจวน อินทรกำแหง ให้เราได้ทราบว่า เมื่อการปฏิบัติจริง ผลย่อมจริง

ศิษย์ผู้ดูแลอย่างใกล้ชิดยังกล่าวอีกว่า ประหนึ่งเป็นการทิ้งทวน เป็นการให้ของขวัญตอบแทนลูกศิษย์ทุกคนที่ดูแลว่า ให้มั่นใจนะ สิ่งที่แม่ปฏิบัติมาเป็นอย่างนี้เอง

“เราสัมผัสได้ตรงนั้น คือท่านรู้ว่า ท่านกำลังจะไป ท่านชัดเจน แล้วท่านก็กำหนดเลยว่าเห็นพระพุทธเจ้า เห็นพระธรรมเจ้า เห็นพระสังฆเจ้า เสียงท่านมั่นคง เต็มกำลังของสังขารที่มี ท่านกล่าวอย่างนี้ถึงสามชุด แล้วเสียงก็ค่อยๆ แผ่วลง ตามกำลังที่ลดลง จนเหลือปากที่บริกรรมนิดๆ แล้วก็เงียบไป อย่างกระจ่างแจ้งและสง่างาม

“เป็นบุญตาจริงๆ ที่ได้ดูแลท่านมาจนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต ก็เลยอยากจะบอกกล่าวเป็นกำลังใจให้ลูกศิษย์ท่านทั่วประเทศ และทุกคนที่ก้าวสู่หนทางธรรมนี้ว่า เมื่อปฏิบัติอย่างถึงที่สุดแล้วจะได้ใช้อย่างแน่นอน เพราะคำสอนที่คุณแม่ให้ทั้งชีวิตเป็นประโยชน์อนันตกาล สำหรับคนรุ่นต่อๆ ไปด้วย “

จากนั้นเมื่อวันที่ ๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ ที่ผ่านมา มีพิธีรดน้ำสรีระสังขารอุบาสิกา คุณรัญจวน ที่ศาลาใหญ่ วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร เวลา ๑๗.๐๐ น. แล้วในเวลา ๑๘.๓๐ น. พระอาจารย์ชยสาโร ปัจจุบัน พระธรรมพัชรญาณมุนี (ฌอน ชยสาโร) แสดงธรรม ก่อนการสวดพระอภิธรรมในเวลา ๑๙.๐๐ น. ซึ่งการสวดพระอภิธรรมมีไปจนถึงวันที่ ๖ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ โดยมีแสดงธรรมเทศนาก่อนสวดพระอภิธรรมทั้งสามวัน เว้นวันที่ ๕ พฤษภาคม เป็นวันฉัตรมงคล (ในรัชกาลที่ ๙ ปีพุทธศักราช ๒๕๕๙) งดสวดอภิธรรม และวันเสาร์ที่ ๗ พฤษภาคม เวลา ๑๓.๓๐ น. พระอาจารย์สุธรรม สุธัมโม ปัจจุบัน พระราชวชิรธรรมาจารย์ เจ้าอาวาสวัดป่าหนองไผ่ จังหหววัดสกลนคร และเจ้าอาวาสวัดป่าบ้านตาด จังหวัดอุดรธานี แสดงธรรม  เวลา ๑๔.๐๐ น.

พระราชทานเพลิงศพ วันที่ ๑๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เวลา ๐๗.๓๐ น. พิธีบังสุกุล ณ วัดป่าหนองไผ่ จังหวัด สกลนคร เวลา ๑๐.๐๐ น. และลอยอังคาร ณ แม่น้ำโขง จังหวัดนครพนมในเวลาต่อมา

อุบาสิกาแพทย์หญิง เสริมทรัพย์ ดำรงรัตน์ หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งธรรมาศรมธรรมมาตา เพื่อเป็นอาศรมสำหรับสตรีผู้สละโลก อุทิศชีวิตแด่พระธรรม สวนโมกขพลาราม ตามดำริของท่านอาจารย์พุทธทาส ซึ่งมีการจัดคอร์สอบรมอานาปานสติภาวนาสำหรับลูกผู้หญิงในโครงการ “ฝึกอบรมตนเพื่อความมีชีวิตพรหมจรรย์ที่หมดจดงดงาม”มากว่า ๒๐ ปีแล้ว กล่าวถึงการสานต่อโครงการธรรมมาตาในครั้งกระโน้นว่า ท่านอาจารย์ธรรมทาส น้องชายของท่านอาจารย์พุทธทาส ขอให้ท่านอาจารย์รัญจวน ดำเนินงานเกี่ยวกับธรรมมาตาต่อหลังจากท่านอาจารย์พุทธทาสมรณภาพ ท่านจึงเสมือนเป็นแม่ทัพธรรมของธรรมมาตาที่สำคัญในการสร้างหลักสูตรการสอน ที่จะทำให้ลูกผู้หญิงผู้เข้าอบรมได้ฝึกปฏิบัติอย่างเต็มที่เป็นเวลา ๓-๔ เดือนในแต่ละปี

“ที่ผ่านมา ถึงแม้เมื่อท่านอายุมาก สุขภาพถดถอยตามอายุขัย ท่านก็ยังเมตตา เป็นห่วง ให้คำแนะนำ มาโดยตลอด ลูกศิษย์จากธรรมมาตาทุกคนมากราบสรีระท่านด้วยความซาบซึ้งในความเมตตา ห่วงใยเสมอมา ท่านทำหน้าที่ครูอย่างสมบูรณ์จนวาระสุดท้ายของชีวิตที่ได้พบท่านเมื่อวันที่ ๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ ท่านก็ไม่ได้กล่าวอะไรนอกจากบอกว่า จะไปละนะ “

เป็นความงดงามจริงๆ ของท่านอาจารย์รัญจวนที่ทำให้ดู อยู่ให้เห็น เย็นให้สัมผัสมาตลอดอายุของท่านจนถึงเวลานาทีสุดท้ายแห่งชีวิตในวัย ๙๔ ปี กับสติสัมปชัญญะที่บริบูรณ์พร้อม

แม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต ผู้ก่อตั้งเสถียรธรรมสถาน อีกหนึ่งในลูกศิษย์ของท่านอาจารย์รัญจวน ได้จัดทำนิทรรศการ ระลึกถึงคุณแม่รัญจวนในวันพระราชทานเพลิงศพ ๗ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ และนำไปจัดที่เสถียรธรรมสถานต่อจนถึงช่วงวันเกิดของท่านอาจารย์รัญจวน คือวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ ด้วยการนำเรื่องราวที่ท่านอาจารย์รัญจวนได้เกื้อกูลทางธรรมให้กับเสถียรธรรมสถานมาโดยตลอด

“เรานั่งอ่านจดหมายของคุณแม่รัญจวนแล้วซาบซึ้ง คุณแม่เขียนถึงเราขึ้นต้นว่า ลูกตุ๊กที่รัก และลงท้ายว่า ด้วยความระลึกถึงเสมอ… จากแม่ ทุกครั้ง ท่านกล่าวถึงวันสตรีสากล กล่าวถึงเรื่องสถานะแม่ชีไทย ที่เราเคยทำงานด้วยกัน ตลอดเวลาที่ได้ทำงานกับท่านตั้งแต่ปีพ.ศ. ๒๕๓๒ – ๒๕๓๓ ได้เรียนรู้ความอาจหาญของคุณแม่ และได้สัมผัสกับความเย็นอย่างสม่ำเสมอ ทำให้พบว่า เมื่อประพฤติธรรม ธรรมะย่อมคุ้มครอง คือ ท่านไม่ได้เป็นคนมีธรรม แต่เป็นคนที่ประพฤติอยู่ตลอดเวลา …การที่เราได้ทำงานกับคุณแม่รัญจวนที่ท่านให้การเกื้อกูล กับเสถียรธรรมสถาน เป็นอะไรที่หมดสงสัย “

จึงขอยกคำกล่าวของศิษย์ผู้ใกล้ชิดที่ได้อยู่กับท่านอาจารย์รัญจวนในช่วงเวลาสุดท้ายของชีวิตอีกสักนิดว่า ดังนั้น ในช่วงเวลานี้ เราไม่ควรเสียใจกับการจากไปของท่าน แต่ควรจะทำจิตให้เบิกบานด้วยธรรม

“เพราะท่านได้พิสูจน์ให้เราเห็นอย่างประจักษ์แจ้งว่า ท่านสามารถอยู่กับเวทนากันแรงกล้าได้ และผ่านสิ่งเหล่านี้ไปอย่างงดงาม ธรรมะที่ประพฤติมาตลอดชีวิตเป็นจริงทำได้จริง ”

ผู้อาจหาญทางโลกและทางธรรม

      ศาสตรจารย์อุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง เกิดเมื่อบ่ายวันเสาร์ที่ ๒๘ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๖๔ ที่บ้านคุณยาย สมัยก่อนคือ ตำบลบางรัก อำเภอบางรัก จังหวัดพระนคร

เริ่มรับราชการเป็นครูโรงเรียนมัธยม ต่อมาเป็นศึกษานิเทศก์ฝ่ายห้องสมุด เลขานุการกรมวิสามัญศึกษา และผู้อำนวยการกองการสัมพันธ์ต่างประเทศ กระทรวงศึกษาธิการ ในขณะเดียวกันก็เป็นอาจารย์สถาบันการศึกษาหลายแห่ง อาทิ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โรงเรียนเสนาธิการกองทัพอากาศ และวิทยาลัยการทัพอากาศ เป็นต้น

นอกจากนี้ยังเป็นที่ปรึกษาในการจัดตั้งภาควิชาบรรณารักษ์ศาสตร์ และสำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง นายกสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ๓ สมัย กรรมการมูลนิธิการศึกษาไทย-อเมริกัน เลขาธิการคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (ยูเนสโก)

ในปี พ.ศ. ๒๕๑๒ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตติยจุลจอมเกล้า ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๔ ได้รับพระราชทานปริญญาบัตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขา วิชาบรรณารักษ์ศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

เส้นทางการปฏิบัติธรรม

ท่านเริ่มต้นชีวิตการเป็นครู ตั้งแต่อายุ ๑๙ ปี ทำงานอยู่ในแวดวงการศึกษามาโดยตลอด จนเมื่อได้สัมผัสชัดด้วยใจในสิ่งที่เรียกกันว่า “ความทุกข์” จึงได้สลัดชีวิตทางโลกเข้าสู่ชีวิตของผู้ประพฤติธรรมภายใต้การอบรมของท่านพระอาจารย์ชา สุภัทโท แห่งวัดหนองป่าพงจังหวัดอุบลราชธานี

 เมื่อหลวงพ่อท่านพระอาจารย์ชาอาพาธหนัก ไม่สามารถจะสอนและอบรมธรรมต่อไปได้ จึงได้ไปมอบตนเป็นศิษย์ของท่านอาจารย์พุทธทาสภิกษุแห่งสวนโมกขพลาราม อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งแต่ พุทธศักราช ๒๕๒๕ และได้อยู่ศึกษาปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกขพลาราม จนกระทั่งท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุล่วงลับไป

ณ สวนโมกข์นี้ นอกจากการศึกษาและปฏิบัติธรรมในส่วนตนแล้ว ยังได้เป็นกำลังสำคัญผู้หนึ่งในการอบรมอานาปานสติภาวนา ทั้งแก่ชาวไทยและชาวต่างประเทศ ตามที่สวนโมกข์ได้จัดเป็นประจำทุกเดือน

และในช่วงเวลาระหว่างนั้นจัดรายการ “ธรรมสนทนา” ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ ช่อง ๑๑ ตั้งแต่พุทธศักราช ๒๕๓๐ เป็นรายการที่ได้รับความนิยมจากผู้ชมทุกระดับ

และได้รับการสนองตอบจากผู้ชมว่า “พูดธรรมะเข้าใจง่าย แต่ก็ถึงแก่นของพระธรรม”

ศาสตรจารย์อุบาสิกา คุณรัญจวน มีหลักในการเผยแผ่ธรรมะว่า ต้องให้ผู้ฟังได้มีความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องถึงหัวใจคำสอนของพระพุทธศาสนา จึงจะสามารถนำมาปฏิบัติจนเกิดความสุขสงบเย็นที่แท้จริงได้

นอกจากนี้ยังมีงานเขียนที่ได้รับความนิยมหลายเรื่อง เช่น ภาพชีวิตจากนวนิยาย ,วรรณกรรมวิจารณ์, ลอยธรรมะมาลัย, สวนโมกข์ทำไม? ทำไมสวนโมกข์? ,เป็นต้น และในรูปแบบของวรรณกรรมธรรมะเล่มเล็ก เรียบเรียงจากธรรมบรรยายในที่ต่างๆ ได้พิมพ์แจกเป็นธรรมทานแล้วมากกว่า ๒๐ เรื่อง

เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๓๗ ได้รับรางวัลวรรณกรรมไทยชมเชยของมูลนิธิธนาคารกรุงเทพ จากเรื่อง “สวนโมกข์ทำไม? ทำไมสวนโมกข์?”

ปี ๒๕๔๒ ได้รับรางวัลจากคณะกรรมการกองทุนศึกษาเพื่อสันติภาพ พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต) และการประกาศเชิดชูเกียรติว่า “เป็นบุคคลที่มีผลงานดีเด่น ในด้านการสร้างสันติภาพและสันติสุขในสังคมไทย” เป็นบุคคลแรกที่ได้รับรางวัลนี้ ปี ๒๕๔๔ ได้รับรางวัล “ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่นผ่านสื่อวิทยุโทรทัศน์” จากรายการธรรมสนทนาทางสถานีโทรทัศน์ ช่อง ๑๑ เนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติ

ปี ๒๕๔๖ ได้รับรางวัล “นราธิป” อันเป็นรางวัลวรรณกรรมดีเด่น สำหรับนักเขียนอาวุโส จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย

และปี -๕๔๘ ได้รับการยกย่องเป็น International Outstanding Woman in Buddhism จากองค์การสหประชาชาติ เนื่องในวันสตรีสากลแห่งโลก

ก่อนล่วงลับที่โรงพยาบาลศิริราช เมื่อราวห้าโมงเย็นวันที่ ๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เวลา ๑๕.๒๐ น. ท่านพำนักปฏิบัติธรรมอยู่ที่วัดป่าหนองไผ่ ตำบลดงมะไฟ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร ซึ่งมีพระอาจารย์สุธรรม สุธัมโม เป็นเจ้าอาวาส

(เพียงพร : คัดทานจากหนังสือ ห้าสิบปีสวนโมกข์ ท่านอาจารย์รัญจวน อินทรกำแหง แจกเป็นธรรมทานในการอบรมมาตาภาวนา ที่สวนโมกข์กรุงเทพฯ สวนรถไฟ จตุจักร)

อาจาริยบูชา ๘ ปี แห่งการละขันธ์ ( ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๙ – ๒๕๖๗) ๑๐๓ ปี ชาตกาล ศาสตราจารย์อุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง (๒๘ พฤษภาคม ๒๔๖๔ – ๒๕๖๗)

The post อาจาริยบูชา ๘ ปี แห่งการละขันธ์ ( ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๙ – ๒๕๖๗) ๑๐๓ ปี ชาตกาล ศาสตราจารย์อุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง (๒๘ พฤษภาคม ๒๔๖๔ – ๒๕๖๗) appeared first on Manasikul Online.

เส้นทางศึกษาธรรมเพื่อเตรียมพร้อม “ตกกระไดพลอยกระโจน”

ของ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์

ช่วงต้นเดือน และปลายเดือนกุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๗ ฉันเดินทางไปปฏิบัติธรรมที่ “ธรรมาศรมธรรมมาตา” สวนโมกขพลาราม อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ช่วงสั้นๆ และไปเจอหนังสือเล่มนี้ที่ห้องสมุดธรรมาศรมธรรมมาตา จากนั้น ความทรงจำก็ค่อยๆ ปรากฏขึ้น

พอกลับมาบ้าน ก็มาดูที่ตู้หนังสือของตัวเอง มีอยู่สามเล่ม จำได้ว่า ตอนที่หนังสือเล่มนี้ตีพิมพ์ครั้งแรกในปีพุทธศักราช ๒๕๔๙ ฉันซื้อถวายวัดและแจกเพื่อนๆ หลายเล่มด้วยความปีติที่มี “ตัวเรา” อยู่ในหนังสือเล่มนี้ด้วย “หนึ่งในร้อย” เชียวนะ ฉันบอกกับตัวเอง แม้ยังละ “ตัวตน” ไม่ได้ แต่ก็ขอให้ตัวตนนี้ได้ทำประโยชน์ต่อสังคมและพระพุทธศาสนาต่อไป ถึงเป็นคนเล็กๆ ธรรมดาๆ ที่เคยเป็นนักข่าวมาสามสิบปี ที่สนใจในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในทุกๆ มุมมองที่ทำได้ก็ขอทำหน้าที่ต่อไปเรื่อยๆ เป็นธรรมทานจนกว่าลมหายใจสุดท้ายแห่งชีวิตมาเยือน เพราะไม่คิดว่าในที่สุด นิตยสารเนชั่นสุดสัปดาห์ ที่ฉันเคยทำงานด้วยความรัก ก็มาปิดตัวลงในปีพุทธศักราช ๒๕๖๐ ก็ตั้งใจว่าจะภาวนาไปให้ถึงที่สุดแห่งทุกข์ในชาตินี้ มาเป็นอนาคาริกา หายใจจนกว่าจะมีสติแและตายจากไป…

ก็เลยขอคัดเนื้อหาที่คุณศศิวิมล ช่วงยันยง จากสำนักพิมพ์สุขภาพใจ ในครั้งกระโน้นมาสัมภาษณ์ฉัน เมื่อตอนเป็นผู้ช่วยบรรณาธิการข่าว เนชั่นสุดสัดาห์ มาลงสักหน่อยหนึ่ง เพื่อเป็นกำลังใจให้ตัวเอง ( หากเราไม่ให้กำลังใจตัวเอง จะไปหากำลังใจจากไหนล่ะ) ดังนี้ …

เนื้อหาส่วนหนึ่งมีอยู่ว่า…
หากใครเป็นแฟนประจำของนิตยสาร เนชั่นสุดสัปดาห์ (ในอดีต) ย่อมจะต้องคุ้นเคยเป็นอย่างดีกับชื่อ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ หนึ่งในกองบรรณาธิการ เจ้าของหลายๆ คอลัมน์ อาทิ “ลมหายใจสีเขียว” นามปากกา “กานพลู” , “ปักกลดกลางป่ากระดาษ” นามปากกา “หมอนไม้” ซึ่งคอลัมน์แรก มีเนื้อหาว่าด้วยสุขภาพกาย-ใจ และอีกคอลัมน์ เป็นมุมมองการรเดินทางด้านในของชีวิต และนำบทสัมภาษณ์พระเถระ ครูบาอาจารย์สอนธรรม และการท่องเที่ยวทางธรรม ตลอดจนการไปปฏิบัติธรรรมที่วัดต่างๆ แล้วมาเผยแพร่ในบทสัมภาษณ์และรายงานพิเศษ เป็นต้น เรียกได้ว่า เป็นการงานแห่งความรักในการเผยแผ่ธรรมะแทบจะทุกลมหายใจเข้า-ออกเลยจริงๆ

วันหนึ่ง มนสิกุล เกิดคำถามกับชีวิต และได้ออกค้นหาคำตอบด้วยการจูงมือคุณแม่ไปปฎิบัติธรรมใน “โครงการฝึกอบรมตนเพื่อความมีชีวิตพรหมจรรย์ที่หมดจดงดงาม” ณ ธรรมาศรมธรรมมาตา สวนโมกขพลาราม อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเวลา ๔ เดือน โดยการลาการทำงานแบบไม่รับเงินเดือน

จากวันแรกที่ไปสวนโมกขพลารามจนถึงวันนี้ ทำให้เธอเกิดพัฒนาการในการเรียนรู้ธรรมะจากบทบาทของผู้มาเยือน ชื่นชมธรรมชาติ อ่านหนังสือ จนที่สุดได้กลายเป็นผู้ปฏิบัติธรรมที่ทำงานถ่ายทอดเรื่องราวอันนำไปสู่ความสมดุลกายใจให้แก่ผู้อ่านในวงกว้าง ในนิตยสาร “เนชั่นสุดสัปดาห์” (ขณะนั้นปีพุทธศักราช ๒๕๔๙) ด้วยความเข้าใจในชีวิตมากขึ้น จากการนำธรรมะมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน แต่ความทุกข์ภายในใจลึกๆ ก็ยังไม่ได้รับการเยียวยา มันคืออะไรนะ ทุกข์ลึกๆ นี้

ในครั้งแรกของการไปสวนโมกข์ตั้งแต่เข้ามหาวิทยาลัยศรีนครรินทรวิโรฒ ประสานมิตร ( มศว ประสานมิตร ปี ๑ รุ่นพี่ที่คณะมนุษยศาสตร์ วิชาเอกศิลปะ (ปัจจุบันคือ คณะศิลปกรรมศาสตร์ ) พาไปรับน้องที่สวนโมกข์ ก็ให้ตื่นเต้นว่า วัดที่นี่มีโบสถ์เป็นธรรมชาติ เราเดินไปก็เจอธรรมะคือต้นไม้จะมีธรรมะคำสอนอยู่ทั่วไป ไม่ต้องนั่งฟังตลอดเวลาก็ได้ เราเลยเดินเที่ยว ได้สัมผัสธรรมชาติ ตอนนั้นอาจารย์ก็ให้ไปฟังท่านพุทธทาสบรรยายตอนเช้า ประมาณตี ๔ ทำวัตรเช้า ประมาณตี ๕ ฟังธรรม แต่นั่งหลับตลอดเลย ตอนนั้นมันง่วง แล้วเราก็ยังไม่รู้อะไร มาตอนนี้รู้สึกเสียดายมาก

หลังจากนั้นก็ไปอีกเรื่อย ๆ จนกระทั่งทุกวันนี้ผ่านมาประมาณ ๒๐ ปีแล้วยังไปอยู่เรื่อยๆ ตอนแรกๆ ก็คือไปเที่ยวเกาะพะงัน ถ้าขาไปไม่แวะสวนโมกข์ ขากลับเราต้องแวะ ไปเที่ยวแล้วแวะวัด คือไปกราบพระนั่นแหละ ดูโรงมหสพทางวิญญาณ ซึ่งเป็นงานศิลปะ เราได้เข้าไปดูภาพพุทธประวัติ ส่วนใหญ่แล้วจะแวะซื้อหนังสือก่อนกลับ

งานของท่านพุทธทาสเล่มแรกที่ได้อ่านแล้วรู้สึกชอบมากเลย ก็คือชอบภาพจาก หนังสือ”ภาพพุทธประวัติจากหินสลักยุคก่อนมีพระพุทธรูปในประเทศอินเดีย พุทธศักราช ๓๐๐ ถึง ๗๐๐” เป็นภาพก่อนที่จะมีการปั้นออกมาเป็นพระพุทธรูป ข้างในจะเป็นภาพความว่างทั้งหมด เวลาท่านเล่าถึงพระพุทธเจ้า ภาพจะแสดงออกเป็นดอกบัว เป็นสัญลักษณ์ทั้งหมด ทำให้เราเห็นตามว่า สมัยก่อนที่จะปั้นพระพุทธรูป คนโบราณไม่ผูกติดกับรูปเคารพ พระพุทธรูปมามีภายหลัง เพื่อให้เรามีสิ่งยึดเหนี่ยวจิตใจแทนองค์พระสัมมาสัมพุทเจ้าในการเข้าถึงพระรัตนตรัย ก็รู้สึกดีนะ ดีมากเลย ที่ชาวพุทธผู้ปฏิบัติธรรมแล้ว ได้รับธรรมะอันเย็นใจแล้ว สงบจิตใจ ลดละเลิกกิเลสแล้ว ก็มาสร้างพระพุทธรูปเพื่อให้คนรุ่นหลังได้มีสิ่งเเคารพบูชาแทนองค์ท่าน

และภาพตัวแทนพระพุทธเจ้าในสมัยก่อนที่จะมีพระพุทธรูป คือ ความว่าง ก็รู้สึกดีเช่นกัน ที่ทำให้เราไม่ยึดติดในรูปเคารพ และกลับมาหาธรรมในตัวเรา

การไปสวนโมกข์ ทำให้รู้สึกว่าธรรมะคือธรรมชาติ เป็นการเชื่อมโยงเราในการสร้างงานศิลปะด้วย เพราะว่าตอนนั้นกำลังเรียนศิลปะและก็พยายามศึกษาตรงนี้ว่าเราจะทำงานศิลปะอย่างไรให้สามารถสื่อสารออกไปได้จากภายในใจออกสู่ภายนอกด้วยสายตาแห่งธรรม

จนป่านนี้ แม้ธรรมะก็ยังไม่ปรากฏในใจ ก็เลยนำหนังสือที่เคยสัมภาษณ์ไว้ มาเป็นกำลังใจตัวเองไปก่อนค่ะ

กำลังใจแห่งชีวิต บันทึกไว้ในความทรงจำ “ร้อยคน ร้อยธรรม ๑๐๐ ปีพุทธทาส” กับ เส้นทางศึกษาธรรมเพื่อเตรียมพร้อมตกกระไดพลอยกระโจนของมนสิกุล โอวาทเภสัชช์

ขอบพระคุณหนังสือ “ร้อยคน ร้อยธรรม ๑๐๐ ปีพุทธทาส” เนื่องในหนึ่งศตวรรษชาตกาลท่านพุทธทาสภิกขุ รวบรวมโดย สุขภาพใจ จัดพิมพ์โดย สำนักพิมพ์สุขภาพใจ บริษัท ตถาตา พับลิเคชั่น จำกัด พิมพ์ครั้งที่ ๑ : มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๔๙

The post กำลังใจแห่งชีวิต บันทึกไว้ในความทรงจำ “ร้อยคน ร้อยธรรม ๑๐๐ ปีพุทธทาส” กับ เส้นทางศึกษาธรรมเพื่อเตรียมพร้อมตกกระไดพลอยกระโจนของมนสิกุล โอวาทเภสัชช์ appeared first on Manasikul Online.

คือความสำเร็จของความสามารถในการ

ให้โอกาสแก่ผู้อื่นได้มีความสำเร็จอย่างตนบ้าง”

รัญจวน อินทรกำแหง

ย้อนกลับไปในวันที่ครูคืนสู่ธรรมชาติ…
เมื่อประมาณ ๒๐ กว่าปีที่แล้ว ฉันกับเพื่อนเดินทางไปวัดป่าหนองไผ่ จังหวัดสกลนคร หมายว่าจะได้ไปกราบครูบาอาจารย์ ภายหลังที่ได้ไปเข้าคอร์สอบรมอานาปานสติภาวนาที่สวนโมกข์นานาชาติ จังหวัดสุราษฎร์ธานีมาแล้ว ซึ่งหลังจากคอร์สดังกล่าว คุณเมตตา พานิช ได้พาผู้ปฏิบัติเดินไปชมธรรมาศรมธรรมมาตา อาศรมสำหรับลูกผู้หญิงที่สร้างขึ้นจากดำริท่านอาจารย์พุทธทาส โดยมีอุบาสิกา คุณรัญจวน อินทรกำแหงเป็นหนึ่งในผู้นำดำริของท่านอาจารย์พุทธทาสมาสู่โครงการนำร่องภาคปฏิบัติปีละประมาณ ๔ เดือน สำหรับลูกผู้หญิงในการที่จะเข้ามาหาแนวทางในการฝึกตนบนหนทางพรหมจรรย์อย่างเข้มข้นเพื่อไปสู่ความพ้นทุกข์

ก่อนที่จะไปเข้าคอร์สสี่เดือน ฉันจึงตั้งใจว่าจะไปกราบครูบาอาจารย์ของคำชี้แนะสักหน่อย เมื่อได้ทราบว่าท่านพำนักอยู่ที่วัดป่าหนองไผ่ จึงชวนเพื่อนเดินทางกัน เมื่อไปถึงก็ได้พบกับอาจารย์รัญจวนสมดังใจนึก
ประมาณ ๗ วันที่อยู่ที่นั่น จำได้ว่า หลังอาหารเช้า อาจารย์ให้เราสองคนไปพบ แล้วท่านก็แนะหลักการฝึกอานาปานสติเบื้องต้นให้ โดยการให้มีสติอยู่กับลมหายใจไม่ว่าจะทำอะไรก็ตาม แล้วท่านจะซักว่า เราได้ปฏิบัติไปอย่างไรบ้านในวันที่ผ่านมา

จำได้คร่าวๆ ว่า ท่านถามอะไร ฉันก็ตอบไม่ถูกเลยสักข้อเดียว ตั้งแต่วันแรกจนถึงวันสุดท้าย แถมในช่วงเวลานั้นก็ไม่สบายอีก อาจารย์รัญจวนอุตส่าห์เดินมาหาถึงที่พักของอุบาสิกา และนำยาสมุนไพร พร้อมกับผักสด และผลไม้มาให้กินมากมายก่อนเที่ยงของทุกวัน

ไปคราวนั้น เรายังมีความตั้งใจอยากสัมภาษณ์ท่านอาจารย์มาลงในนิตยสารรายสัปดาห์ และหนังสือพิมพ์ที่ฉันและเพื่อนทำงานอยู่ด้วยในขณะนั้น แต่ท่านอาจารย์ก็ไม่ให้เราสัมภาษณ์ มุ่งให้เราปฏิบัติตั้งใจดูกาย ดูใจของเราเองตลอดช่วงที่อยู่ในวัด

ท่านบอกว่า เวลาในชีวิตไม่มาก จนกระทั่งลากลับ ท่านยังชี้แนะให้เรามาเข้าคอร์สสี่เดือนที่ธรรมาศรมธรรมมาตาด้วย หลังจากนั้นไม่นานนัก ฉันก็ลางานโดยไม่รับเงินเดือนไปเข้าคอร์สดังกล่าวพร้อมกับแม่
เป็นสี่เดือนที่เปลี่ยนชีวิตของฉันเลยก็ว่าได้

เพราะกิจวัตรประจำวันที่เคยทำแบบสมัยโลกๆ ถูกเปลี่ยนไปหมด มาตื่นตีสี่ ไปทำวัตรสวดมนต์ ทำสมาธิ เดินจงกรม ฟังธรรม รับประทานอาหารวันละสองมื้อ วันพระเหลือมื้อเดียว มีผ้าถุงดำกับเสื้อขาวเพียงสามชุด แล้วก็ห้ามพูด หรือที่เรียกว่า ปิดวาจา งดส่งจิตออกนอก แต่ให้ดูความพลุ่งพล่านภายในใจที่มันเกิดขึ้นทุกขณะจิต งดอ่านหนังสือทุกชนิด ยกเว้นหนังสือทำวัตรสวดมนต์ และหนังสือธรรมโฆษณ์ของท่านพุทธทาส ที่ท่านอาจารย์นำมาสอนเพื่อนำหลักปฏิบัติมาใช้ในชีวิตจริง

การที่เคยต้องอ่าน ต้องเขียน ต้องพูดทุกวัน แล้วมาหักดิบแบบห้ามทุกอย่างที่เคยทำนั้นมันช่างทรมานกิเลสอย่างเห็นได้ชัด กว่ากิเลสในใจฉันจะสงบลงล้าง หรือกิเลสมันยอมอยู่แบบสงบๆ ได้บ้างก็ปาเข้าไปเดือนที่ ๔ คือใกล้ปิดคอร์สแล้ว ทำให้ฉันเข้าใจหลักการภาวนาเบื้องต้นว่า อ๋อ เป็นอย่างนี้นี่เอง
หลังจากจบคอร์ส ฉันกับแม่เมื่อมีโอกาสก็กลับไปที่ธรรมาศรมธรรมมาตาเป็นครั้งคราว ทุกปี ในช่วงวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ซึ่งเป็นวันคล้ายวันล้ออายุท่านอาจารย์พุทธทาส

จนกระทั่งเมื่อวันที่ ๒ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เวลา ๑๕.๒๐ น. ท่านอาจารย์รัญจวนในวัย ๙๔ ปี ๑๑ เดือน ก็คืนสู่ธรรมชาติอย่างสงบงาม ทำให้ฉันตระหนักในคำกล่าวของอาจารย์ที่ย้ำเตือนเสมอว่า เวลาในชีวิตไม่มากนัก
หลักการมีอยู่ หนทางมีแล้ว เหลือแต่การเดินของเราเพียงลำพังเท่านั้นเอง

จากคอลัมน์ ปักกลดกลางป่ากระดาษ โดย หมอนไม้ นิตยสารเนชั่นสุดสัปดาห์ ฉบับ ๑๒๕๐ (วันที่ ๑๓ – ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๙)

The post ธรรมสวัสดีปีใหม่ พุทธศักราช ๒๕๖๗ จากอุบาสิกาคุณรัญจวน อินทรกำแหง appeared first on Manasikul Online.

จากบทบรรณาธิการ วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๒ กันยายน – ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ เขียนโดย อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์

เดิมทีเบี้ยยังชีพคนชราเพียงเล็กน้อย เป็นเงินบำนาญของประชาชนที่มีอายุครบ ๖๐ ปีขึ้นไป ด้วยการใช้ระบบขึ้นทะเบียนเป็นการยืนยันสิทธิ์ โดยไม่มีเงื่อนไข หรือคุณสมบัติด้านรายได้ ก็คือเป็นระบบถ้วนหน้า มีเพียงการระบุว่า จะต้องไม่เป็นผู้รับสวัสดิการ หรือสิทธิประโยชน์อื่นใด จากหน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจอยู่ก่อนแล้ว

ก่อนเปลี่ยนผ่านมายังรัฐบาลใหม่ รัฐบาลรักษาการมีการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของผู้มีสิทธิ์ได้รับเงินเบี้ยยังชีพว่า เป็นผู้ไม่มีรายได้ หรือรายได้ไม่เพียงพอแก่การยังชีพตามที่คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ ตามกฏหมายว่าด้วยผู้สูงอายุกำหนด ซึ่งเป็นการถอยหลังกลับไปสู่ระบบเดิมก่อนที่จะมีระบบถ้วนหน้า คือพิสูจน์ความยากจน แต่อย่างไรก็ตาม ประกาศฉบับนี้ระบุว่า ผู้สูงอายุที่ขึ้นทะเบียนกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก่อนการประกาศใช้ระเบียบนี้ ให้ยังคงได้รับสิทธิ์ต่อไป

หากการเปลี่ยนแปลงเป็นเช่นนี้ ผู้สูงอายุล่าสุดที่รัฐเปิดให้ลงทะเบียนเบี้ยยังชีพ ต้องมีการพิสูจน์สิทธิขอรับเบี้ยยังชีพตามคุณสมบัติใหม่ของการประกาศกระทรวงมหาดไทย

ดังนั้น การไม่มีรายได้เพียงพอแก่การยังชีพ จึงเป็นหลักเกณฑ์ที่รัฐจะกำหนดการจ่ายเงินช่วยเหลือบุคคลที่มีลักษณะดังกล่าว

จากการเปลี่ยนแปลงก่อนเปลี่ยนผ่านมายังรัฐบาลใหม่ ผู้ที่ได้รับผลกระทบก็คือผู้สูงอายุที่ได้รับเบี้ยยังชีพถูกตัดสิทธิ์ถึง ๖,๐๐๐,๐๐๐ คน จาก ๑๑,๐๐๐,๐๐๐ คน ที่ได้สิทธิ เนื่องจากกระทรวงการคลังจะเลือกจ่ายเบี้ยยังชีพเฉพาะผู้สูงอายุที่มีบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ (ผู้มีรายได้น้อย) โดยอ้างว่าจะช่วยลดรายจ่ายงบประมาณไปได้เป็นจำนวนมาก

แนวคิดเช่นนี้ สะท้อนให้เห็นว่า นอกจากรัฐบาลไม่ได้แก้ปัญหาแล้ว ยังทำให้คนชรารู้สึกไม่มั่นคงทางใจกับสวัสดิการของชีวิตเพียงน้อยนิดที่มีอยู่ ทำให้คนชรายิ่งรู้สึกขาดความเชื่อมั่น รู้สึกว่างเปล่า เคว้งคว้างยิ่งขึ้น เมื่อมีวิธีคิดที่จะตัดจำนวนผู้ได้รับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุตามจำนวนที่ได้กล่าวมาข้างต้นจากรัฐบาลรักษาการที่ผ่านมา

ทำไมต้องให้ตัดเบี้ยยังชีพเพียงน้อยนิดทั้งชีวิตที่เหลืออยู่ของคนชราเพื่อลดค่าใช้จ่ายของรัฐ ทั้งๆ ที่รายได้ของรัฐก็ต้องกลับคืนสู่สังคมทุกด้านอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม คนชราไม่ใช่ส่วนเกินของสังคม แต่เป็นหน้าที่ของรัฐบาลต้องช่วยกันดูแล ไม่ใช่ด้วยการเพิ่มเงื่อนไขของการรับเงินชราภาพ แล้วยังลดทอนคุณค่าความเป็นมนุษย์ของประชาชน เพียงถ้าต้องการอยากได้เงินเดือนละ ๖๐๐ – ๑,๐๐๐ บาท ต้องไปยืนยันตัวตนว่าเป็นคนจน ทั้งที่เป็นสิทธิที่ทุกคนควรได้รับการดูแลจากรัฐโดยถ้วนหน้า เพราะไม่ว่าคนมีรายได้น้อย หรือรายได้มากก็เสียภาษีให้แก่รัฐเช่นเดียวกัน

เลิกทำให้คนเป็นคนจนได้แล้ว ด้วยการให้สวัสดิการแห่งความจริงใจต่อพ่อแม่ปู่ย่าตายายของทุกคน ให้ เกิดความมั่นคงต่อผู้สูงวัย สร้างงานที่มีคุณค่าต่อชีวิตและจิตใจของผู้สูงวัยหลังเกษียณ ให้เกียรติที่ทุกคนทำงานเสียภาษีส่งรัฐบาลมาตลอดชีวิต และความเป็นจริง ควรเพิ่มเบี้ยยังชีพให้กับผู้สูงอายุทุกคนให้เพียงพอต่อการใช้จ่ายในแต่ละวัน ให้สัมพันธ์กับค่าครองชีพที่เป็นอยู่ในปัจจุบันอีกด้วย

รัฐบาลควรเลิกทำให้ประชาชนกลายเป็นคนอนาถา ควรวางรากฐานรัฐสวัสดิการถ้วนหน้าเพื่อเพิ่มศักดิ์ศรีความเป็นคน ด้วยการตระหนักถึงคุณค่าของประชาชนทุกคนที่มีสิทธิอันชอบธรรม งบประมาณส่วนไหนที่มีมากเกินความจำเป็น ก็ควรตัดงบนั้นมาเพิ่มในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกวัยให้มากขึ้น

จึงขอฝากความหวังไว้กับรัฐบาลชุดใหม่ คงจะไม่คล้อยตามรัฐบาลรักษาการที่ผ่านมา กรุณาคืนคุณค่า และศักดิ์ศรีของความเป็นคน ให้แก่ประชาชน

“เบี้ยยังชีพคนชรา” ควรถ้วนหน้า คืนคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นคน : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ เขียน

จากบทบรรณาธิการ วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๒ กันยายน – ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖

วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๒ กันยายน – ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖

วัตถุประสงค์

๑. เพื่อส่งเสริมสนับสนุนให้เพศมารดา มีความสนใจความเป็นบัณฑิตในทางธรรมให้มากยิ่งขึ้น
๒. เพื่อเผยแผ่งานและกิจกรรมของธรรมาศรมธรรมมาตา
๓. เพื่อเป็นสื่อกลางสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกกับธรรมาศรมธรรมมาตา
๔. เพื่อเป็นเพื่อนธรรมของผู้ใฝ่ธรรมทุกท่าน
จัดพิมพ์เป็นธรรมทาน โดย ธรรมทานมูลนิธิ เจ้าของ
ติดต่อขอรับวารสารได้ที่ สำนักงาน ธรรมาศรมธรรมมาตา (วารสารธรรมมาตา)
อาคารคณะธรรมทาน ๖๘/๑ หมู่ ๖ ตำบลเลม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ๘๔๑๑๐

The post “เบี้ยยังชีพคนชรา” ควรถ้วนหน้า คืนคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นคน : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ เขียน appeared first on Manasikul Online.

๒๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๖
เป็นวันเยี่ยมสวนโมกข์ ตรงกับวันขึ้น ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๐ ของทุกปี
เป็นวันทำวัตรท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุ ซึ่งเป็นวันขอขมาครูบาอาจารย์

ต่อมาท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุได้เปลี่ยนเป็น “วันเยี่ยมสวนโมกข์” และ วันนี้ในเวลาต่อมาก็ยังเป็น วันเผาสรีระสังขารท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุอีกด้วย คือวันที่ ๒๘ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๓๖

ในวันเยี่ยมสวนโมกข์วันนี้ จึงขอชวนท่านผู้อ่านมาเยี่ยม โรงมหรสพทางวิญญาณ ซึ่งท่านอาจารย์พุทธทาสสร้างขึ้นมา เพื่อให้เราศึกษาดูกายใจของเราเอง ผ่านภาพวาดที่เป็นปริศนาธรรมทางพระพุทธศาสนา

และเยี่ยมชม หนังสือสวดมนต์ทำวัตรเช้า-เย็น ฉบับสำนักสวนโมกขพลาราม ในบท “ทวัตติงสาการปาฐะ (พิจารณาอาการ ๓๒)” เพื่อเจริญจิตภาวนา กายคตาสติ พิจารณากายใจไปพร้อมๆ กัน

ใน คู่มืออุบาสก อุบาสิกา ภาค ๑-๒ ทำวัตรเช้า-เย็น และสวดมนต์พิเศษบางบท แปลไทย ของ สำนักสวนโมกขพลาราม ไชยา ซึ่งท่านอาจารย์พุทธทาส และคณะธรรมทานมูลนิธิ รวบรวมและแปลเป็นภาษาไทยไว้ โดยมีบทพิเศษอยู่หลายบท

หนึ่งในนั้น คือ บท ทวัตติงสาการะปาฐะ เป็นบทที่กลับมาพิจารณาอาการ ๓๒ กายคตาสติ อสุภกรรมฐาน ภายในกายเรานี้เอง จนกว่าจะเห็นความเป็นจริงของชีวิต อันประกอบด้วยธาตุทั้งหก คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ ที่ห่อหุ้มจิตไว้ไม่ให้เห็นตัวจิตเอง ทำให้เราหลงไปกับสังขาร คือความคิดปรุงแต่ง เกี่ยวกับตัวเราไม่ตรงตามความจริง ทำให้เราหลงไปกับโลกมายาภายนอก ที่หลอกเราตลอดเวลา ทำให้กิเลสมีกำลังในการปรุงแต่งตัวตนต่อไปข้ามภพชาติ เพื่อการเกิดของกิเลสที่ไม่สิ้นสุดในสังสารวัฏ แต่การเห็นอาการ ๓๒ นี้ จะทำให้จิตกลับมาหากาย และอยู่กับกายตามความเป็นจริง เพื่อนำไปสู่การตัดภพชาติที่สั้นขึ้นๆ จนกว่าจะหมดความยึดถือในกายใจนี้ว่าเป็นตัวเราของเรา …

ความพิเศษของบทนี้ ก็คือ เวลาเราสวดอย่างตั้งใจให้มีสติอยู่กับทุกอักขระ เราจะเห็นไปตามแต่ละอาการ แต่ละส่วนในร่างกายที่มันกระเพื่อมไหว ไม่ได้อยู่นิ่ง ทุกอย่างเป็นสภาวะเย็น ร้อน อ่อน แข็ง ไม่เที่ยง และเมื่อเราสวดทุกวัน เราจะเห็นลึกลงไป ชัดขึ้นๆ เหมือนส่องแว่นขยายอวัยวะภายในร่างกายเราเอง เหมือนออกเดินทางเข้าไปในกายเราเอง ที่กกว้างใหญ่ไพศาล น่ากลัว ไม่น่าอยู่ จนกระทั่ง เราจางคลายความยึดถือในกายเรา จนเห็นตามความเป็นจริงของสิ่งที่มีอยู่ภายในกาย ด้วยใจที่มีสติปัญญามากยิ่งขึ้น

บทสวดมนต์พิเศษ “ทวัตติงสาการปาฐะ (อาการ ๓๒)” และที่มา

เพื่อการพิจารณากายคตาสติ และอสุภกรรมฐาน

“ทวัตติงสาการปาฐะ (อาการ ๓๒)”

(หันทะ มะยัง ทวัตติงสาการะปาฐัง ภะณามะ เส)

อะยัง โข เม กาโย กายของเรานี้แล

อุทธัง ปาทะตะลา เบื้องบนแต่พื้นเท้าขึ้นมา

อะโธ เกสะมัตถะกา เบื้องต่ำแต่ปลายผมลงไป

ตะจะปะริยันโต มีหนังหุ้มอยู่เป็นที่สุดรอบ

ปุโรนานัปปะการัสสะ อะสุจิโน เต็มไปด้วยของไม่สะอาดมีประการต่างๆ

อัตถิ อิมัสมิง กาเย มีอยู่ในกายนี้

เกสา   คือผมทั้งหลาย

โลมา  คือขนทั้งหลาย

นะขา  คือเล็บทั้งหลาย

ทันตา คือฟันทั้งหลาย

ตะโจ  หนัง

มังสัง  เนื้อ

นะหารู   เอ็นทั้งหลาย

อัฏฐิ   กระดูกทั้งหลาย

อัฏฐิมิญชัง    เยื่อในกระดูก

วักกัง  ไต

หะทะยัง       หัวใจ

ยะกะนัง       ตับ

กิโลมะกัง      พังผืด

ปิหะกัง      ม้าม

ปัปผาสัง   ปอด

อันตัง ไส้ใหญ่

อันตะคุณัง    สายรัดไส้

อุทะริยัง      อาหารใหม่

กะรีสัง อาหารเก่า

ปิตตัง น้ำดี

เสมหัง น้ำเสลด

ปุพโพ น้ำเหลือง

โลหิตัง     น้ำเลือด

เสโท    น้ำเหงื่อ

เมโท   น้ำมันข้น

อัสสุ   น้ำตา

วะสา  น้ำมันเหลว

เขโฬ   น้ำลาย

สิงฆานิกา    น้ำมูก

ละสิกา   น้ำมันไขข้อ

มุตตัง น้ำมูตร

มัตถะเก มัตถะลุงคัง    เยื่อในสมอง

เอวะ มะยัง เม กาโย กายของเรานี้อย่างนี้

อุทธัง ปาทะตะลา เบื้องบนแต่พื้นเท้าขึ้นมา

อะโธ เกสะมัตถะกา เบื้องต่ำแต่ปลายผมลงไป

ตะจะปะริยันโต มีหนังหุ้มอยู่เป็นที่สุดรอบ

ปุโรนานัปปะการัสสะ อะสุจิโน

เต็มไปด้วยของไม่สะอาดมีประการต่างๆอย่างนี้แลฯ

เมื่อกลับมาศึกษาที่มาของบทสวด “ทวัตติงสาการปาฐะ (อาการ ๓๒)” จาก อรรถกถา ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ ๓. พรรณนาทวัตติงสาการ  พรรณนาการสัมพันธ์แห่งบท  อาการ ๓๒ ไว้ตอนหนึ่งว่า   กรรมฐาน คือ กายคตาสติ เพื่อจิตตภาวนาของกุลบุตร ผู้มีประโยชน์อันบริสุทธิ์ด้วยสิกขาบท ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสรรเสริญไว้โดยอาการเป็นอันมากในพระสูตรนั้นๆ อย่างนี้ว่า

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่ง ภิกษุเจริญทำให้มากแล้ว เป็นไปเพื่อสังเวคะ (ความสลดใจ) ใหญ่ เป็นไปเพื่ออรรถะ (ประโยชน์) ใหญ่ เป็นไปเพื่อโยคักเขมะ (ความเกษมจากโยคะ) ใหญ่ เป็นไปเพื่อสติสัมปชัญญะ (ความระลึกรู้ตัว) ใหญ่ เป็นไปเพื่อได้ญาณทัสสนะ (ความเห็นแจ้ง) เป็นไปเพื่อทิฏฐธรรมสุขวิหาร (อยู่เป็นสุขในปัจจุบัน) เป็นไปเพื่อทำให้แจ้งวิชชาวิมุตติ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่าใดไม่บริโภคกายคตาสติ ภิกษุเหล่านั้นชื่อว่าไม่บริโภคอมตะ ภิกษุเหล่าใดบริโภคกายคตาสติ ภิกษุเหล่านั้นชื่อว่าบริโภคอมตะ ภิกษุเหล่าใดไม่บริโภคกายคตาสติ ชื่อว่าไม่ได้บริโภคอมตะ ภิกษุที่บริโภคกายคตาสติ ชื่อว่าได้บริโภคอมตะ ภิกษุที่เสื่อมกายคตาสติ ชื่อว่าเสื่อมอมตะ ภิกษุที่ไม่เสื่อมกายคตาสติ ชื่อว่าไม่เสื่อมอมตะ ภิกษุที่พลาดกายคตาสติ ชื่อว่าพลาดอมตะ ภิกษุที่สำเร็จกายคตาสติ ชื่อว่าสำเร็จอมตะ ฯลฯ ( จาก พระไตรปิฎก อรรถกถา ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ อาการ ๓๒)

๒๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๖ วันเยี่ยมสวนโมกข์ ศึกษาบทสวดมนต์ “ทวัตติงสาการปาฐะ (พิจารณาอาการ ๓๒)”

The post ๒๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๖๖ วันเยี่ยมสวนโมกข์ ศึกษาบทสวดมนต์ “ทวัตติงสาการปาฐะ (พิจารณาอาการ ๓๒)” appeared first on Manasikul Online.

จากบทความเรื่อง “อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๖” โดย คุณเมตตา พานิช : วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๑ พฤษภาคม -มิถุนายน-กรกฎาคม -สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ บรรณาธิการ

เมื่อตอนสร้างสวนโมกข์เริ่มแรกเลยไม่มีพระพุทธรูป ท่านพุทธทาสต้องการทำตัวอย่างให้วัดในประเทศไทยเห็นว่า การสร้างโบสถ์ไม่จำเป็นจะต้องใช้เงินมาก ท่านถึงกับยอมยกสวนโมกข์ให้กรมการศาสนา สวนโมกขพลาราม หรือวัดธารน้ำไหล เดิมซื้อด้วยเงินของโยมแม่ท่าน เมื่อคิดก่อตั้งสวนโมกข์

คุณเมตตา พานิช

สองคนพี่น้อง (ท่านพุทธทาส และครูธรรมทาส พานิช )ไปขอเช่าที่วัดร้างที่พุมเรียง ชื่อวัดตระพังจิก ไม่มีที่ดินของตัวเอง ไม่มีทรัพย์สินอะไร แต่เมื่ออยากจะมีสำนักปฎิบัติธรรมของตัวเอง มาพบที่สวนเก่ารกร้างเจ้าของเป็นข้าราชการบำนาญทำสวนผลไม้ วัดธารน้ำไหลนี่แหละ ก็อยากจะได้ พอดีเจ้าของต้องการจะขาย คิดจะซื้อไว้ แต่ก็ไม่มีเงินซื้อ ท่านก็ไปขอจากโยมแม่ โยมแม่ของท่านก็เสียสละ ด้วยความมั่นใจในลูกชายว่าจะทำประโยชน์ได้ เพราะเลี้ยงมา เลี้ยงมาทั้งสองคนพี่น้อง จึงเห็นว่าเมื่อคิดทำอะไรจะเป็นประโยชน์

คนแก่ ๆ สมัยก่อนท่านจะมีเงินไว้

เรียกว่าเงินเพื่อนผี

เงินเพื่อนผีก็คงรู้จัก

ไว้เมื่อเจ็บไข้และเมื่อตายจะต้องมี

แต่เมื่อลูกชายขอ

หรือจะซื้อที่สร้างวัด

ท่านก็ยอมเสียสละ โยมแม่ท่านก็เสียสละ

คุณเมตตา พานิช

สุดท้ายก็ได้ซื้อ ซื้อมาเป็นของคณะธรรมทาน ไม่ได้ตั้งเป็นวัดอยู่นาน จนกระทั่งท่านพุทธทาสมีความคิดในเรื่องที่จะทำวัดตัวอย่าง อยากจะสร้างวัดตัวอย่างในประเทศไทย คือวัดไม่ต้องสร้างอุโบสถ ไม่ต้องสร้างสถูป สร้างเจดีย์ให้ใหญ่โต อยากจะสร้างวัดที่มีโบสถ์เป็นโบสถ์ธรรมชาติ ไม่ต้องลงทุนอะไรเลยลงทุนเพียงปักเสาปูน ที่เรียกว่าเสาแสดงเขตพัทธสีมา ปักไว้แสดงแนวเขตของพระอุโบสถ และก็ไปปรับที่บนยอดเขาให้ราบเรียบ แล้วสร้างเป็นโบสถ์ขึ้นมา ไม่ต้องมีหลังคา หรือสิ่งปลูกสร้างใด ๆ

ท่านจึงยอมที่จะยกสวนโมกขพลารามให้เป็นวัดธารน้ำไหล ให้กรมการศาสนา แล้วก็ขออนุญาตกรมการศาสนาทำโบสถ์แบบนี้ ทำไมถึงทำได้ เพราะสมัยนั้นท่านมีชื่อเสียงแล้ว ผู้หลักผู้ใหญ่รู้จักท่านมาก การจะสร้างโบสถ์แบบไม่เหมือนใคร แล้วก็ไม่มีพระพุทธรูปด้วย คือมีแต่ลานดินและต้นไม้ตามธรรมชาติเฉย ๆ ปักเสาสี่ต้นไว้เป็นเครื่องแสดงว่าเป็นโบสถ์ ในที่สุดท่านก็โอนที่ดินสร้างเป็นวัดธารน้ำไหล เป็นอย่างที่เห็นอยู่ในปัจจุบันนี้

เพื่อให้เห็นว่า การสร้างโบสถ์ไม่ต้องลงทุนอะไรให้ใหญ่โต วัดเวฬุวันที่เป็นวัดแรกในพระพุทธศาสนา ที่พระเจ้าพิมพิสารถวายให้กับพระพุทธองค์ เป็นพระราชอุทยานก็เป็นอย่างนี้ เรียกว่าสวนป่าไผ่ ไม่ได้มีสิ่งปลูกสร้างอะไร

ท่านก็ต้องการแบบนั้น ท่านอุตส่าห์เดินทางไปประเทศอินเดีย มีคนหลายคน มีลูกศิษย์ลูกหาพยายามชวนท่านพุทธทาสไปอินเดีย ท่านไม่ยอมไป แต่สุดท้ายท่านก็เกิดความคิดขึ้นอย่างหนึ่งว่า น่าจะไปอินเดียเพื่อไปถ่ายภาพ เอามาแกะเป็นภาพปูนหินสลักในตอนสร้างโรงมหรสพทางวิญญาณ ท่านจึงเดินทางไป เตรียมกล้องเตรียมอะไรไป ท่านมีความสามารถในการถ่ายภาพ แต่เดิมทั้งสองคนพี่น้องได้เปิดร้านถ่ายรูป รับจ้างถ่ายรูป ล้างรูปเอง

ท่านพุทธทาสก็มีความสามารถในการถ่ายรูปล้างรูป ท่านก็ทำเองได้หมดในสมัยนั้น เดินทางไปอินเดียไม่ได้ตั้งใจอย่างอื่น ตั้งใจจะไปถ่ายภาพพุทธประวัติที่เป็นการสร้างในยุคแรกๆ พุทธประวัติที่มีการปั้นเป็นภาพหินสลักในยุคแรก ไม่มีการปั้นรูปพระพุทธเจ้า เขาเว้นเป็นสัญลักษณ์ไว้เป็นที่ว่างบ้าง เป็นดอกบัวบ้างแทนพระพุทธเจ้า เขาาไม่ทำรูปพระพุทธเจ้า

ดังนั้นหลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพานมาเกือบพันปี ไม่มีการสร้างพระพุทธรูป การสร้างพระพุทธรูปเกิดขึ้นมาภายหลัง กลายเป็นรูปเคารพอย่างในปัจจุบัน ถ่ายภาพกลับมาท่านก็ให้แกะเป็นภาพปูนปั้นแล้วเอาไปติดไว้ตรงผนังรอบโรงมหรสพทางวิญญาณด้านนอก คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยได้ดูกัน เพราะไม่มีใครอธิบายไม่มีใครแนะนำ แต่เป็นเรื่องสำคัญที่ท่านพุทธทาสต้องการให้พุทธบริษัทได้รู้ว่า ในสมัยพุทธกาลนั้นไม่มีการปั้นพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าองค์จริงปั้นเป็นรูปไม่ได้

และเมื่อสร้างโบสถ์ในสมัยแรก ก็ไม่มีพระพุทธรูปเป็นพระประธาน ทำพิธีกรรมทางศาสนาแบบง่ายๆ แบบนั้น แต่ต่อมาก็มีการทำพระพุทธรูปไปวางอะไรต่ออะไรเข้าไปอีกเรื่องหนึ่ง คือต่อมาหลังจากนั้น

อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ (๒) “ด้วยความรักและความเสียสละของโยมแม่ท่านพุทธทาส ก่อเกิดสวนโมกขพลาราม ” โดย คุณเมตตา พานิช

จากบทความเรื่อง “อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๖” โดย คุณเมตตา พานิช : วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๑ พฤษภาคม -มิถุนายน-กรกฎาคม -สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ บรรณาธิการ

The post อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ (๒) “ด้วยความรักและความเสียสละของโยมแม่ท่านพุทธทาส ก่อเกิดสวนโมกขพลาราม ” โดย คุณเมตตา พานิช appeared first on Manasikul Online.

จากบทความเรื่อง “อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๖” โดย คุณเมตตา พานิช : วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๑ พฤษภาคม -มิถุนายน-กรกฎาคม -สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ บรรณาธิการ

เมื่อตอนหัวรุ่ง เราได้รู้เรื่องสำคัญที่สุดสำหรับพุทธศาสนา เราได้สวดมนต์บทสำคัญ คือ อริยมรรคมีองค์แปด ทางเดินชีวิตของอริยบุคคล มีองค์ประกอบอยู่ ๘ ประการ

อริยมรรคมีองค์แปด

เมื่อพระพุทธองค์ทรงอธิบายเรื่องอริยมรรค หรือเฉพาะที่สำคัญคือ มรรคองค์แรก สัมมาทิฐิ พระพุทธองค์ได้ทรงยกตัวอย่างการสอน พระพุทธองค์มีตัวอย่างให้เปรียบเทียบ จะทำให้เข้าใจได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ จะเปรียบเทียบกับอะไรเมื่อจะสอนสัมมาทิฐิ ทรงชี้ให้มองไปข้างหน้าในเวลาหัวรุ่ง และมองไปข้างหน้าทางทิศตะวันออก แล้วเห็นอะไรในเวลาหัวรุ่ง พระอาทิตย์ขึ้นมา เมื่อพระอาทิตย์ขึ้นมา ก็ทำให้มีแสงสว่างเกิดขึ้นในโลก ในโลกข้างนอก พูดถึงโลกข้างนอกก่อน เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น แสงสว่างของพระอาทิตย์ได้ทำลายเมฆหมอกความมืดมิดในโลกให้หายไป

เมื่อโลกข้างในในตัวเราแต่ละคนมีสัมมาทิฐิเกิดขึ้น ก็ทำให้อวิชชาถูกทำลายไป เมื่อในจิตเราเกิดสัมมาทิฐิอวิชชาในจิต ความโง่ ความไม่รู้ในจิตถูกทำลาย แสงสว่างก็ปรากฏ ชีวิตก็พบแสงสว่าง เป็นทางเดินของชีวิต ในองค์มรรคเริ่มจากสัมมาทิฐิ ในทางเดินของชีวิตไปสู่เป้าหมายที่สูงสุด ไปสู่ที่สุดแห่งทุกข์ หรือสูงสุดของพุทธศาสนา เราเป็นพุทธบริษัท เราควรจะตั้งเป้าหมายชีวิตให้ได้สิ่งสูงสุดที่พุทธบริษัท หรือผู้ที่นับถือพุทธศาสนาควรจะได้รับ

“จงไปให้ถึงชีวิต

เราต้องไปให้ถึงที่สุดแห่งทุกข์

ด้วยการปฏิบัติให้ครบถ้วนสมบูรณ์ในองค์มรรค

อริยมรรคมีองค์แปด

เริ่มจากสัมมาทิฐิต้องมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง”

เมตตา พานิช

ถ้าคนในโลกมีสัมมาทิฐิ อะไรเกิดขึ้นกับโลก ปัญหาทั้งหมดในโลกที่เกิดขึ้นทุกวันนี้ หรือที่เรียกว่าวิกฤตการณ์ มาจากคนในโลกไม่มีสัมมาทิฐิ เมื่อไม่มีสัมมาทิฐิ ก็มีสิ่งที่ตรงกันข้ามคือ เป็นมิจฉาทิฐิ เมื่อมีมิจฉาทิฐิ ความคิดความเห็นที่ผิด ก็ตั้งเป้าหมายในชีวิตผิดหมดเลย

ชีวิตมุ่งแต่เรื่อง กิน กาม เกียรติ เอาผลประโยชน์ หาความสะดวกสบายแก่ตัวเอง เห็นแก่ตัวจนถึงที่สุด นี่มิจฉาทิฐิ ถ้าโลกมีสัมมาทิฐิก็จะตรงกันข้าม วิกฤตการณ์ต่างๆ ในโลก จะสลายไปหมด สันติภาพของโลกจะเข้ามาแทนที่วิกฤตการณ์ ความสำคัญของสัมมาทิฏฐิ จึงต้องมาก่อนองค์มรรคอื่นๆ

เมื่อพระพุทธองค์จะประชุมคณะสงฆ์ ลงมติในเรื่องใดๆ หมู่สงฆ์จะตกลงกันว่า จะมีข้อปฏิบัติร่วมกันอย่างไร พระพุทธองค์ก็จะประชุมสงก่อน เรามารู้จักสภาของพระพุทธองค์บ้าง ในที่ประชุมประกอบด้วยอริยสงฆ์ ในที่ประชุมนั้นพระสงฆ์นั่งกันอย่างสงบ เป็นระเบียบเรียบร้อย เหมือนกับไม่มีคนอยู่ในที่ประชุม ทุกคนมีสติ มีสมาธิ ประชุมโดยพร้อมเพรียงกัน แล้วตั้งใจที่จะประชุมในเรื่องนั้น ๆ เมื่อมีการลงมติในที่ประชุม พระพุทธองค์ไม่ได้เอาเสียงส่วนใหญ่ ไม่ได้นับจำนวนไหน ข้างไหน เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ในที่ประชุมของอริยสงฆ์ ถือเอาเสียงทั้งหมด มีเสียงคัดค้านเสียงเดียว เรื่องนั้นก็ไม่ผ่าน

สภาของพระพุทธองค์

เราลองคิดดูว่าเป็นอย่างไร สภาลักษณะนี้เป็นอย่างไร มันมีแต่ความสงบ มีแต่ความเป็นมิตรไมตรี มีแต่เหตุและผล ประชุมสภาเสร็จก็รักใคร่กลมเกลียวกัน ไม่ใช่ออกมาชกต่อยกันข้างนอก หรือบางทีทนไม่ไหวชกต่อยกันในสภา มีในหลาย ๆ ประเทศ ถ้าเรามาดูสภาพปัจจุบัน เปรียบเทียบกับสภาของพระพุทธองค์ พระพุทธองค์ตัดว่า สภาจะเรียกว่าสภาได้ต่อเมื่อมีสมาชิกที่ร่วมประชุมเป็นสัตบุรุษ

“มาถึงยุคนี้สมัยนี้ เราหาสัตบุรุษได้ไหม”

ดังนั้น เราจะเรียกการประชุมทุกวันนี้ว่าเป็นสภา ตามความหมายในทางพุทธศาสนา จะเรียกว่าสภาได้ ต้องประกอบด้วยสัตบุรุษ หรือ คนที่มีสัมมาทิฏฐิ

ดังนั้น ประชาธิปไตยจะมีไม่ได้เลย ถ้าคนไม่มีธรรมะ คนดีก็ยอมเลือกคนดี คนพาลก็ย่อมเลือกคนพาล ถ้าคนดีเลือกคนดีเข้ามา มีสัมมาทิฐิ สภาก็จะเป็นสภาที่แท้จริง แล้วแก้ปัญหาทุกอย่างได้จริงประชาธิปไตยก็จะประเสริฐสูงสุด เพราะทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวมจริงๆ แต่สภาที่เลือกเข้ามาทุกวันนี้ ทุกคนก็ทราบดี ไม่ต้องถามว่านโยบายของพรรคเป็นอย่างไร ไม่ต้องถามแล้ว คำถามนี้ไม่ต้องถาม ถามแต่ว่าจะจ่ายเท่าไหร่ หนึ่งเสียงจะจ่ายเท่าไหร่ เสนอมาเลย แล้วเราก็ลองคิดดูว่า มันจะเป็นประชาธิปไตยได้อย่างไร

อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ (๑) “สภาของพระพุทธเจ้าเป็นอย่างไร ” โดย คุณเมตตา พานิช

จากบทความเรื่อง “อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๖” โดย คุณเมตตา พานิช : วารสาร “ธรรมมาตา” ปีที่ ๑๗ เล่มที่ ๑ พฤษภาคม -มิถุนายน-กรกฎาคม -สิงหาคม พุทธศักราช ๒๕๖๖ : อุบาสิกาสุภาวิณี วิบูลย์เขตร์ บรรณาธิการ

The post อานาปานสติภาวนา พูดกับผู้เข้าปฏิบัติธรรม ณ สวนโมกข์นานาชาติ (๑) “สภาของพระพุทธเจ้าเป็นอย่างไร ” โดย คุณเมตตา พานิช appeared first on Manasikul Online.