ขอพระพุทธศาสนาจงดำรงอยู่ตลอดกาลนาน

ญาณวชิระ

ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๑๕)

การจัดเตรียมเครื่องสักการบูชา

และไทยธรรมสำหรับพระสงฆ์

การขอขมาบิดามารดา ญาติผู้ใหญ่

และบุคคลที่เคารพนับถือ

ญาณวชิระ

การจัดเครื่องสักการบูชาพระอุปัชฌาย์อาจารย์ และไทยธรรมสำหรับพระสงฆ์ อีกทั้งปัจจัยไทยธรรมสำหรับถวายพระอันดับ  ควรสอบถามจากพระอุปัชฌาย์  เจ้าอาวาส หรือพระสงฆ์ที่ได้รับมอบหมาย เนื่องจากแต่ละท้องถิ่นก็มีข้อปลีกย่อยแตกต่างกันออกไป 

แม้จะไม่มีเครื่องสักการบูชา ก็สามารถบวชสำเร็จเป็นพระภิกษุได้สมบูรณ์  เพราะการบวชสำเร็จโดยสงฆ์  

แต่ประเพณีไทย  นิยมถือปฏิบัติกันมาว่า  พ่อแม่ญาติพี่น้อง พวกพ้องบริวาร  แม้ไม่ได้บวชด้วยตนเอง  ก็ได้ถือโอกาสร่วมทำบุญกับผู้บวช 

ในที่นี้ จะแสดงธรรมเนียมที่นิยมปฏิบัติโดยทั่วไปในสังคมไทยไว้พอเป็นหลัก  ผู้จะบวชสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามความเหมาะสม

            ๑. เครื่องสักการบูชาสำหรับถวายพระอุปัชฌาย์

•   กรวย ธูปเทียนแพ หรือ ดอกไม้ธูปเทียน ที่ใช้เป็นเครื่องบูชา (ให้จัดตามท้องถิ่นนิยม และเน้นความประหยัด)

•   ปัจจัยไทยธรรม

•  ดอกไม้ขอนิสัย ๓ ชุด (ดอกบัว ๓ ดอก ธูป ๓ ดอก  เทียน ๒ เล่ม )   มีรายละเอียดการใช้  ดังนี้ 

ชุดที่ ๑ สำหรับนาคใช้ประณมมือทำประทักษิณเวียนรอบสีมา  แล้ววันทาสีมา

ชุดที่ ๒ ใช้วันทาพระประธานเมื่อนาคเข้าไปภายในอุโบสถ

ชุดที่ ๓ ใช้เป็นดอกไม้ธูปเทียนขอนิสัย โดยนิยมถวายพร้อมบาตร  เมื่อจะขอนิสัย เพื่อบวชเป็นพระภิกษุ

            ๒. เครื่องสักการบูชาสำหรับถวายพระคู่สวด   ๒  รูป  คือ

          (๑)พระกรรมวาจาจารย์ (รูปที่นั่งด้านขวามือพระอุปัชฌาย์ เรียกว่า พระกรรมวาจาจารย์ แปลว่า พระอาจารย์ผู้สวดกรรมวาจาประกาศในท่ามกลางสงฆ์ ในพิธีอุปสมบท )

                          กรวย ธูปเทียนแพ

                         ปัจจัยไทยธรรม

(๒)พระอนุสาวนาจารย์ (รูปที่นั่งด้านซ้ายมือพระอุปัชฌาย์ เรียกว่า พระอนุสาวนาจารย์ แปลว่า พระอาจารย์ผู้สวดประกาศคำขอปรึกษาและตกลงมติสงฆ์ให้การอุปสมบท)  ทั้ง ๒ รูปเป็นพระอาจารย์ของผู้บวช

                                    กรวย  ธูปเทียนแพ

                                    ปัจจัยไทยธรรม

            ๓.  ของถวายพระอันดับ  ปัจจัยไทยธรรม จัดตามจำนวนพระอันดับที่นิมนต์    

สำหรับพระอันดับที่นิมนต์นั้น  ท่านมีกำหนดตามพระวินัย   ในต่างจังหวัดซึ่งเป็นถิ่นที่หาพระสงฆ์ได้ยาก ประชุมสงฆ์ ๕ รูปก็ใช้ได้    ในถิ่นที่หาพระสงฆ์ได้ง่าย  ประชุมสงฆ์ ๑๐ รูปขึ้นไป  บางแห่งนิยม  ๒๐ รูป    ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของแต่ละวัด

การขอขมาบิดามารดา

ญาติผู้ใหญ่ และบุคคลที่เคารพนับถือ

            การขอขมาเป็นการแสดงความบริสุทธิ์ใจ ที่เราจะได้บวชในพระพุทธศาสนา ไม่ได้หมายความว่า เรามีความผิดต่อทุกท่าน จึงต้องขอขมา  แต่เป็นการบอกลาตามขนบธรรมเนียมไทย  เพื่อให้ท่านได้รับทราบและอนุโมทนา  หรือหากมีความประมาทพลาดพลั้ง ท่านจะได้อโหสิกรรม

การขอขมาเป็นกิจส่วนตัวของผู้บวช ที่จะปฏิบัติต่อญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ  ความมุ่งหมาย ก็เพื่อเป็นการขอขมาลาโทษ หากจะมีความประมาทพลาดพลั้งต่อกัน 

ในอีกด้านหนึ่ง เป็นการบอกกล่าวญาติผู้ใหญ่ให้รับรู้ว่าเราจะบวชในบวรพุทธศาสนา ตามธรรมเนียมไทยที่เรียกว่า “ไปลามาไหว้”   เป็นการแบ่งส่วนบุญกุศลที่จะเกิดจากการบวชให้ผู้อื่น

ข้อปฏิบัติในการขอขมา   เมื่อกำหนดวันบวชแล้ว  ให้ผู้บวชไปพบญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ  จะมีธูปเทียนแพก็ได้ ไม่มีก็ได้  ไม่ใช่ข้อที่สำคัญ  พร้อมกับกล่าวคำขอขมา    

คำขอขมาโทษ

กรรมทั้งหลายที่ข้าพเจ้าได้ประมาทพลาดพลั้ง ต่อบิดามารดา (ต่อท่านทั้งหลาย)  ด้วยกายก็ตาม    ด้วยวาจาก็ตาม   ด้วยใจก็ตาม  ทั้งต่อหน้าและลับหลัง  มีเจตนาก็ตาม    มิได้มีเจตนาก็ตาม ขอท่านทั้งหลายจงอโหสิกรรมให้แก่ข้าพเจ้า  เพื่อความเจริญงอกงามไพบูลย์ในพระศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นับแต่นี้เป็นต้นไป 

อนึ่ง บุญกุศลอันใดอันหนึ่งที่จะเกิดจากการบวช ขอท่านได้อนุโมทนา และมีส่วนแห่งบุญกุศลนั้นทุกประการ

บรรยายภาพ : “พิธีขลิบผมและมอบผ้าไตรแก่กุลบุตร ผู้ขอบรรพชาอุปสมบท ตามโครงการอุปสมบทหมู่นวกะโพธิ รวมใจภักดิ์รักแผ่นดิน รุ่นที่ ๑๐” โดยเมื่อวันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๖๑ พระเดชพระคุณพระพรหมสิทธิ เจ้าอาวาสวัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร ประธานสำนักงานกำกับดูแลพระธรรมทูตไปต่างประเทศ วัดสระเกศ ในขณะนั้น ร่วมกับ พระธรรมทูตสายประเทศอินเดีย-เนปาล วัดไทยพุทธคยา สาธารณรัฐอินเดีย ได้จัดโครงการอุปสมบทหมู่นวกะโพธิ ด้วยเห็นความสำคัญของการ สืบทอดอายุพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นหน้าที่ของพุทธศาสนิกชนชาวไทย จะพึงกระทำร่วมกัน เพื่อความมั่นคงแห่งพระพุทธศาสนา อันจะนำมาซึ่งประโยชน์สุขแก่มหาชน และรักษาไว้เป็นมรดกล้ำค่าแก่อนุชนในกาลข้างหน้า จึงเห็นสมควรจัดให้มีกิจกรรม พิธีอุปสมบทหมู่ ณ ดินแดนพุทธภูมิ สาธารณรัฐอินเดีย ในโอกาสสำคัญต่าง ๆ ที่เนื่องด้วยสถาบันหลักของประเทศชาติ

โครงการอุปสมบทหมู่นวกะโพธิ รวมใจภักดิ์รักแผ่นดิน รุ่นที่ ๑๐ จัดขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้

๑. เพื่อถวายเป็นพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

๒. เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

๓. เพื่อส่งเสริมให้กุลบุตร ได้มีโอกาสบรรพชาอุปสมบท ตอบแทนพระคุณบิดามารดา ปฏิบัติธรรมถวายพุทธบูชา ตามรอยพระบาทพระศาสดา ณ สังเวชนียสถาน ทั้ง ๔ ในดินแดนพุทธภูมิ 

(โปรดติดตามตอนต่อไป )

ญาณวชิระ เป็นนามปากกาของ ท่านอาจารย์เจ้าคุณพระราชกิจจาภรณ์ (เทอด ญาณวชิโร) ในขณะนั้น ท่านเขียนหนังสือธรรมะมากมาย แต่ละเล่มล้วนเต็มไปด้วยสารัตถะแห่งธรรมที่เข้าใจง่าย และนำมาปฏิบัติแก้ทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน อาทิ หนังสือทำวัตรสวดมนต์แปล ฉบับ คณะสงฆ์วัดสระเกศ ราชวรมหาวิหาร , หลักแห่งการทำบุญและปฏิบัติธรรมในชีวิตประจำวัน , พุทธานุภาพ อานุภาพของพระพุทธองค์ , มหาสมัยสูตร ,การ์ตูนแอนนิเมชั่น เรื่อง ปาฏิหาริย์พระบรมสารีริกธาตุ ,ทฤษฎีเบื้องต้นแห่งปรัชญาไทย, ประทีปแห่งแม่น้ำมูล , ทศชาติ ปณิธานมหาบุรุษไม่เปลี่ยนแปลง ,ตำนานภูเขาทอง , ลูกผู้ชายต้องบวช , สมาธิเบื้องต้นสำหรับชาวบ้าน ,หนึ่งหน้าประวัติศาสตร์แห่งการบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ,บามิยัน ดินแดนแห่งประวัติศาสตร์อันรุ่งเรือง และมืดมนยาวนานแห่งพระพุทธศาสนา, สุวรรณบรรพต สยามพุทธศิลป์ , พุทธชยันตี ๒,๖๐๐ ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และ ความเป็นมาของพระอภิธรรม เป็นต้น

หนังสือ “ลูกผู้ชายต้องบวช” โดย ญาณวชิระ จัดพิมพ์เป็นธรรมทานโดย สถาบันพัฒนาพระวิทยากร วัดสระเกศ / ที่ปรึกษา : พระเทพรัตนมุนี , พระครูอมรโฆสิต (ปรีชา สาเส็ง) และพระมหาธีระศักดิ์ ธีรปญฺโญ /บรรณาธิการ โดย พระมหาขวัญชัย กิตติเมธี และ มนสิกุล โอวาทเภสัชช์ / ภาพถ่ายโดย พระมหาปฐมพงษ์ ญาณวํโส ภาพวาดประกอบโดย หมอนไม้ / แบบปก – รูปเล่ม โดย พระมหาเดชา ปญฺญาคโม และ พระมหาสมบัติ ภูริปญฺโญ / ภาพปกโดย ศิลปิน พีร์ ขุนจิตกร/ ผู้อุปถัมภ์การจัดพิมพ์ บริษัท โตโยต้าบัสส์ จำกัด / ขอรับหนังสือได้ฟรีที่ศาลาหลวงพ่อดวงดี วัดสระเกศ จนกว่าหนังสือจะหมด

The post ทำไม…ลูกผู้ชายต้องบวช (ตอนที่ ๑๕) การจัดเตรียมเครื่องสักการบูชา ไทยธรรมสำหรับพระสงฆ์ และ การขอขมาบิดามารดา ญาติผู้ใหญ่ และบุคคลที่เคารพนับถือ โดย ญาณวชิระ appeared first on Manasikul Online.